महाभारत · अध्याय 3.247
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.247.1
ततोऽर्जुनश्चित्रसेनं प्रहसन्निदमब्रवीत् ।
मध्ये गन्धर्वसैन्यानां महेष्वासो महाद्युतिः ॥ ३.२४७.१ ॥
तेव्हा महाधनुर्धर व महातेजस्वी अर्जुन गंधर्वसैन्याच्या मध्यभागी हसत चित्रसेनाला म्हणाला.
3.247.2
किं ते व्यवसितं वीर कौरवाणां विनिग्रहे ।
किमर्थं च सदारोऽयं निगृहीतः सुयोधनः ॥ ३.२४७.२ ॥
हे वीरा, कौरवांना बंदी करण्यामागे तुझा हेतू काय होता? पत्नीसह हा सुयोधन कशासाठी पकडला गेला?
3.247.3
विदितोऽयमभिप्रायस्तत्रस्थेन दुरात्मनः ।
इन्द्रेण धार्तराष्ट्रस्य सकर्णस्य धनंजय ॥ ३.२४७.३ ॥
हे धनंजया, तेथे असलेल्या इंद्राला दुरात्मा धृतराष्ट्रपुत्र व कर्ण यांचा हा हेतू समजला होता.
3.247.4
वनस्थान्भवतो ज्ञात्वा क्लिश्यमानाननर्हवत् ।
समस्थो विषमस्थांस्तान्द्रक्ष्यामीत्यनवस्थितान् ॥ ३.२४७.४ ॥
वनात राहणाऱ्या, अयोग्यांप्रमाणे क्लेश भोगणाऱ्या तुम्हांला जाणून, समतल जागी उभा राहून विषम जागी डळमळणाऱ्या त्यांना मी पाहीन.
3.247.5
इमेऽवहसितुं प्राप्ता द्रौपदीं च यशस्विनीम् ।
ज्ञात्वा चिकीर्षितं चैषां मामुवाच सुरेश्वरः ॥ ३.२४७.५ ॥
हे यशस्विनी द्रौपदीची थट्टा करण्यासाठी आले आहेत. त्यांचा हेतू जाणून सुरेश्वर मला म्हणाले.
3.247.6
गच्छ दुर्योधनं बद्ध्वा सहामात्यमिहानय ।
धनंजयश्च ते रक्ष्यः रसह भ्रातृभिराहवे ॥ ३.२४७.६ ॥
जा, दुर्योधनाला अमात्यांसह बांधून येथे आण. आणि युद्धात भावांसह धनंजयाचे तुला रक्षण करायचे आहे.
3.247.7
स च प्रियः सखा तुभ्यं शिष्यश् तव पाण्डवः ।
वचनाद्देवराजस् ततोऽस्मीहागतो द्रुतम् ॥ ३.२४७.७ ॥
तो तुझा प्रिय मित्र आणि शिष्य पांडव आहे. देवराजाच्या आज्ञेवरूनच मी येथे लवकर आलो आहे.
3.247.8
अयं दुरात्मा बद्धश्च गमिष्यामि सुरालयम् ।
नेष्याम्येनं कदुरात्मानं पाकशासनशासनात् ॥ ३.२४७.८ ॥
हा दुरात्मा बद्ध झाला आहे. मी याला स्वर्गलोकी नेईन; इंद्राच्या आज्ञेने मी या दुरात्म्याला नेईन.
3.247.9
उत्सृज्यतां चित्रसेन भ्राताऽस्माकं सुयोधनः ।
धर्मराजस्य संदेशान्मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ ३.२४७.९ ॥
हे चित्रसेना, आमचा बंधू सुयोधन याला सोडून द्या. जर तुला माझे प्रिय करायचे असेल तर धर्मराजाच्या संदेशानुसार तसे कर.
3.247.10
पापोऽयं नित्यसंदुष्टो न विमोक्षणमर्हति ।
प्रलब्धा धर्मराजस्य कृष्णायाश्च धनंजय ॥ ३.२४७.१० ॥
हा पापी नेहमी दुष्ट आहे; मुक्तीला पात्र नाही. हे धनंजया, याने धर्मराजाची आणि कृष्णेची फसवणूक केली आहे.
3.247.11
नेदं चिकीर्षितं तस् कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
जानाति धर्मराजो हि श्रुत्वा कुरु यथेच्छसि ॥ ३.२४७.११ ॥
हे त्याने इच्छिलेले कार्य नाही. कुंतीपुत्र युधिष्ठिर हे जाणतो; धर्मराजाचे ऐकून तुला हवे तसे कर.
3.247.12
ते सर्व एव राजनमभिजग्मुर्युधिष्ठिरम् ।
अभिगम्य च तत्सर्वं शशंसुस्तस्य चेष्टितम् ॥ ३.२४७.१२ ॥
ते सर्व राजा युधिष्ठिराकडे गेले; त्याच्याजवळ जाऊन त्याचे सर्व वर्तन त्यांनी सांगितले.
3.247.13
अजातशत्रुस्तच्छ्रुत्वा गन्धर्वस्य वचस्तदा ।
मोक्षयामास तान्सर्वान्गन्धर्वान्प्रशशंस च ॥ ३.२४७.१३ ॥
अजातशत्रू त्या वेळी गंधर्वाचे ते बोलणे ऐकून त्या सर्व गंधर्वांना सोडवायला लावले आणि त्यांची प्रशंसा केली.
3.247.14
चित्रसेनस्तदा वाक्यमुवाच प्रौढया गिरा ।
मुञ्चध्वंसानुजामात्यं सदारं च सुयोधनम् ॥ ३.२४७.१४ ॥
तेव्हा चित्रसेन दृढ स्वराने म्हणाला: "धाकटे बंधू, अमात्य आणि पत्नीसह सुयोधनाला सोडा."
3.247.15
गन्धर्वास्तु वचः श्रुत्वा चित्रसेनस्य वै द्रुतम् ।
राजानं मोचयामासुर्बद्धं निगडबन्धनैः ॥ ३.२४७.१५ ॥
गंधर्वांनी चित्रसेनाचे बोलणे ऐकून लोखंडी बेड्यांनी बांधलेल्या राजाला तत्काळ सोडवले.
3.247.16
सदारं सानुगामात्यं बालजालमयेन ये ।
लुछन्तश्चापि ते सर्वे युधिष्ठिरसमीपतः ॥ ३.२४७.१६ ॥
पत्नी, अनुयायी आणि अमात्यांसह, केसांच्या जाळ्याने बनवलेले (पडदे) ओढत असलेले ते सर्व युधिष्ठिराजवळ होते.
3.247.17
पतिता लज्जिताश्चैव तस्थुश्चाधोमुखास्तदा ।
युधिष्ठिरोपि दयया तान्समीक्ष्य तथागतान् ॥ ३.२४७.१७ ॥
पडलेले, लज्जित झालेले ते खाली मान घालून उभे राहिले; युधिष्ठिरानेही त्यांना त्या अवस्थेत पाहून दयेने (पाहिले).
3.247.18
दिष्ट्या भवद्भिर्बलिभिः शक्तैः सर्वैर्न हिंसितः ।
दुर्वृत्तो धार्तराष्ट्रोऽयं सामात्यज्ञातिबान्धवः ॥ ३.२४७.१८ ॥
सुदैवाने तुम्ही सर्व बलवान आणि समर्थ असूनही या दुराचारी धृतराष्ट्रपुत्राला त्याचे अमात्य, ज्ञाती आणि बांधवांसह हानी पोहोचवली नाही.
3.247.19
उपकारो मसांस्तात कृतोऽयं मम खेचर ।
कुलं न परिभूतं मे मोक्षेणास्य दुरात्मनः ॥ ३.२४७.१९ ॥
हे तात, खेचरांनो, तुम्ही माझ्यावर हा उपकार केला आहे. या दुरात्म्याच्या मोक्षामुळे माझे कुल अपमानित झाले नाही.
3.247.20
आज्ञापयध्वमिष्टानि प्रीतं मां दर्शनेन वः ।
प्राप्य सर्वानभिप्रायांस्ततो व्रजत मा चिरम् ॥ ३.२४७.२० ॥
तुमच्या दर्शनाने मला आनंद झाला आहे. तुमच्या सर्व इच्छा सांगा; मग विलंब न करता जा.
3.247.21
अनुज्ञातास्तु गन्धर्वाः पाण्डुपुत्रेण धीमता ।
सहाप्सरोभिः संहृष्टाश्चित्रसेनमुखा ययुः ॥ ३.२४७.२१ ॥
पांडुपुत्र बुद्धिमान युधिष्ठिराची अनुमती मिळाल्यावर गंधर्व अप्सरांसह अत्यंत आनंदित होऊन चित्रसेनाच्या नेतृत्वाखाली निघून गेले.
3.247.22
देवलोकं ततो गत्वा गन्धर्वैः सहितस्तदा ।
न्यवेदयच्च तत्सर्वं चित्रसेनः शतक्रतोः ॥ ३.२४७.२२ ॥
नंतर देवलोकात जाऊन, गंधर्वांसह, चित्रसेनाने शतक्रतू (इंद्र) यांना ते सर्व सांगितले.
3.247.23
देवराडपि गन्धर्वान्मृतांस्तान्समजीवयत् ।
दिव्येनामृतवर्षेण ये हताः कौरवैर्युधि ॥ ३.२४७.२३ ॥
देवराजानेही युद्धात कौरवांकडून मारले गेलेल्या त्या मृत गंधर्वांना दिव्य अमृतवर्षावाने पुन्हा जिवंत केले.
3.247.24
ज्ञातींस्तानवमुच्याथ राजदारांश्च सर्वशः ।
कृत्वा च रदुष्करं कर्म प्रीतियुक्ताश्च पाण्डवाः ॥ ३.२४७.२४ ॥
नंतर त्यांनी त्या नातेवाईकांना व राणींना पूर्णपणे सोडविले; ते दुष्कर कर्म करून पांडव आनंदित झाले.
3.247.25
सस्त्रीकुमारैः कुरुभिः पूज्यमाना महारथाः ।
बभ्राजिरे महात्मानः क्रतुमध्ये यथाऽग्नयः ॥ ३.२४७.२५ ॥
स्त्रिया आणि बालकांसह कुरूंनी सन्मानलेले ते महारथी महात्मे यज्ञामध्ये अग्नींप्रमाणे तेजाने झळकले.
3.247.26
ततो दुर्योधनं मुक्तं भ्रातृभिः सहितस्तदा ।
युधिष्ठिरस्तु प्रणयादिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.२४७.२६ ॥
तेव्हा बंधूंसह युधिष्ठिराने दुर्योधनाला मुक्त केले आणि प्रेमाने हे वचन म्हटले.
3.247.27
रमा स्म तात पुनः कार्षीरीदृशं साहसं क्वचित् ।
न हि साहसकर्तारः सुखमेघन्ति भारत ॥ ३.२४७.२७ ॥
हे वत्सा, समाधानी राहा; पुन्हा कधी असे धाडस करू नकोस, कारण हे भारता, धाडस करणारे सुखी होत नाहीत.
3.247.28
स्वस्तिमान्सहितः सर्वैर्ब्रातृभिः कुरुनन्दन ।
गृहान्व्रज यथाकामं वैमनस्यं च मा कृथाः ॥ ३.२४७.२८ ॥
हे कुरुनंदना, सर्व बंधूंसह क्षेमाने, इच्छेनुसार आपल्या घरी जा; आणि मनात वैमनस्य ठेवू नकोस.
3.247.29
पाण्डवेनाभ्यनुज्ञानो राजा दुर्योधनस्तदा ।
अभिवाद्य धर्मपुत्रं गतेन्द्रिय इवातुरः।
विदीर्यमाणो व्रीडावाञ्जगाम नगरं प्रति ॥ ३.२४७.२९ ॥
पांडवाच्या अनुमतीने राजा दुर्योधनाने तेव्हा धर्मपुत्राला वंदन केले; इंद्रिये हरवलेल्या आणि व्याकूळ झालेल्या माणसासारखा, लज्जेने खचलेला तो नगराकडे निघून गेला.
3.247.30
तस्मिन्गते कौरवेये कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भ्रातृभिः सहितो वीरः पूज्यमानो द्विजातिभिः ॥ ३.२४७.३० ॥
तो कौरव गेल्यावर कुंतीपुत्र वीर युधिष्ठिर बंधूंसह, ब्राह्मणांकडून सन्मानित होत राहिला.
3.247.31
तपोधनैश्च तैः सर्वैर्वृतः शक्र इवामरैः ।
तथा द्वैतवने तस्मिन्विजहार मुदा युतः ॥ ३.२४७.३१ ॥
इंद्र देवांनी वेढलेला असतो तसा, त्या सर्व तपोधनांनी वेढलेले ते युधिष्ठिर त्या द्वैतवनात आनंदाने विहार करू लागले.