Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 3.248

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

3.248.1

शत्रुभिर्जितबद्धस् पाण्डवैश्च महात्मभिः ।
मोक्षितस्य युधा पश्चान्मानिनः सुदुरात्मनः ॥ ३.२४८.१ ॥

शत्रूंनी जिंकून बांधलेल्या आणि नंतर महात्मा पांडवांनी युद्धात सोडवलेल्या, गर्विष्ठ आणि अत्यंत दुरात्मा अशा त्या (दुर्योधनाविषयी).

3.248.2

कत्थनस्यावलिप्तस्य गर्वितस् च नित्यशः ।
सदा च पौरुषौदार्यैः पाण्डवानवमन्यतः ॥ ३.२४८.२ ॥

सदैव बढाई मारणारा, अहंकारी आणि गर्विष्ठ, आणि नेहमी आपल्या पौरुषाने व औदार्याने पांडवांचा अपमान करणाऱ्या (त्याविषयी).

3.248.3

दुर्योधनस् पापस्य नित्याहंकारवादिनः ।
प्रवेशो हास्तिनपुरे दुष्करः प्रतिभाति मे ॥ ३.२४८.३ ॥

नेहमी अहंकाराच्या गोष्टी बोलणाऱ्या पापी दुर्योधनाला हस्तिनापुरात प्रवेश करणे मला कठीण वाटते.

3.248.4

तस्य लज्जानवितस्यैव शोकव्याकुलचेतसः ।
प्रवेशं विस्तरेण रत्वं वैशंपायन कीर्तय ॥ ३.२४८.४ ॥

लाजेने भरलेल्या आणि शोकाने व्याकूळ मनाच्या त्याचा हस्तिनापुरातील प्रवेश, हे वैशंपायना, विस्ताराने सांगा.

3.248.5

धर्मराजनिसृष्स्तु धार्तराष्ट्रः सुयोधनः ।
लज्जयाऽधोमुखः सीदन्नुपासर्पत्सुदुःखितः ॥ ३.२४८.५ ॥

धर्मराजाने सोडलेला धृतराष्ट्राचा पुत्र सुयोधन लाजेने मान खाली घालून, अत्यंत दुःखी होऊन निघाला.

3.248.6

स्वपुरं प्रययौ राजा चतुरङ्गबलानुगः ।
शोकोदहतया बुद्ध्या चिन्तयानः पराभवम् ॥ ३.२४८.६ ॥

राजा चतुरंगी सेनेसह आपल्या नगरीकडे गेला; शोकाग्नीने दग्ध बुद्धीने, पराभवाचा विचार करत.

3.248.7

विमुच्य पथि यानानि देशे सुयवसोदके ।
सन्निविष्टः शुभे रम्ये भूमिभागे यथेप्सितम्।
हस्त्यश्वरथपादातं यथास्थानं न्यवेशयत् ॥ ३.२४८.७ ॥

वाटेत वाहने सोडून, चांगला चारा आणि पाणी असलेल्या सुंदर, रमणीय भूभागात इच्छेनुसार तळ देऊन त्याने हत्ती, घोडे, रथ आणि पायदळ यांना त्यांच्या त्यांच्या जागी ठेवले.

3.248.8

अथोपविष्टं राजानं पर्यङ्के ज्वलनप्रभे ।
उपप्लुतं यथा सोमं राहुणा रात्रिसंक्षये।
उपागम्याब्रवीत्कर्णो दुर्योधनमिदं तदा ॥ ३.२४८.८ ॥

तेव्हा अग्नीसारख्या तेजस्वी पलंगावर बसलेल्या राजाजवळ, रात्रीच्या शेवटी राहूने ग्रासलेल्या चंद्रासारख्या त्याच्याजवळ जाऊन कर्णाने दुर्योधनाला हे म्हटले.

3.248.9

दिष्ट्या जीवसि गान्धारे दिष्ठ्या नः संगमः पुनः ।
दिष्ट्या त्वया जिताश्चैव गन्धर्वाः कामरूपिणः ॥ ३.२४८.९ ॥

गांधारीपुत्रा, सुदैवाने तू जिवंत आहेस; सुदैवाने आमची पुन्हा भेट झाली; सुदैवाने तू इच्छारूपी गंधर्वांना जिंकलेस.

3.248.10

दिष्ट्या समग्रान्पश्यामि भ्रातॄस्ते कुरुनन्दन ।
विजिगीषून्रणे युक्तान्निर्जितारीन्महारथान् ॥ ३.२४८.१० ॥

कुरुनंदना, सुदैवाने तुझे सर्व बंधू एकत्र दिसत आहेत; युद्धात जिंकण्याची इच्छा असलेले, सज्ज, शत्रूंना जिंकलेले महारथी.

3.248.11

अहं त्वभिद्रुतः सर्वैर्गन्धर्वैः पश्यतस्व ।
नाशक्नुवं स्थापयितुं दीर्यमाणां च वाहिनीम्।
शरक्षताङ्गश्च भृशं व्यपयातोऽभिपीडितः ॥ ३.२४८.११ ॥

परंतु सर्व गंधर्वांनी माझ्यावर हल्ला केला; तुझ्या डोळ्यादेखत विखुरणाऱ्या सैन्याला मी रोखू शकलो नाही; बाणांनी जखमी शरीराने अत्यंत पीडित होऊन मी माघार घेतली.

3.248.12

इदं त्वत्यद्भुतं मन्ये यद्युष्मानिह भारत ।
अरिष्टानक्षसांश्चापि सदारबलवाहनान्।
विमुक्तान्संप्रपश्यामि युद्धात्तस्मादमानुषात् ॥ ३.२४८.१२ ॥

भारता, त्या अमानुष युद्धातून तुम्ही, अरिष्ट आणि अक्ष, त्यांच्या पत्नी, सेना व वाहनांसह मुक्त झालेले पाहतो; हे अत्यंत अद्भुत आहे असे मला वाटते.

3.248.13

नैतस्य कर्ता लोकेऽस्मिन्पुमान्विद्यति भारत ।
यत्कृतं ते महाराज सह भ्रातृभिराहवे ॥ ३.२४८.१३ ॥

भारता, या जगात असा कोणी पुरुष नाही जो हे करू शकेल; महाराजा, तू बंधूंसह युद्धात जे केलेस ते हेच आहे.

3.248.14

एवमुक्तस्तु कर्णेन राजा दुर्योधनस्तदा ।
उवाचावाक्शिरा राजन्बाष्पगद्गदया गिरा ॥ ३.२४८.१४ ॥

कर्णाने असे म्हटल्यावर राजा दुर्योधन तेव्हा मान खाली घालून अश्रूंनी दाटलेल्या वाणीने बोलला.

3.248.15

राजानं मोचयामासुर्बद्धं निगडबन्धनैः ॥ ३.२४८.१५ ॥

लोखंडी बेड्यांनी बद्ध झालेल्या राजाला त्यांनी मुक्त केले.