મહાભારત · અધ્યાય 3.254
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.254.1
एवं गतेषु पार्थेषु वने तस्मिन्महात्मसु ।
धार्तराष्ट्रा महेष्वासाः किमकुर्वत सत्तमाः ॥ ३.२५४.१ ॥
આ રીતે પાર્થો એ મહાન વનમાં ગયા ત્યારે, મહાધનુર્ધર ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોએ શું કર્યું, હે સત્તમો?
3.254.2
कर्णो वैकर्तनश्चैव शकुनिश्च महाबलः ।
भीष्मद्रोणकृपाश्चैव तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ ३.२५४.२ ॥
કર્ણ, વૈકર્તન, મહાબલી શકુનિ, તથા ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ — તેમના વિશે મને કહેવું તમને યોગ્ય છે.
3.254.3
एवं गतेषु पार्थेषु विसृष्टे च सुयोधने ।
आगते हास्तिनपुरं मोक्षिते पाण्डुनन्दनैः।
भीष्मोऽब्रवीन्महाराज धार्तराष्ट्रमिदं वच ॥ ३.२५४.३ ॥
આ રીતે પાર્થો ગયા પછી, સુયોધન મુક્ત થઈને હસ્તિનાપુર પાછો ફર્યો; પાંડુપુત્રોથી છૂટેલો. હે મહારાજ, ભીષ્મે ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને આ વચન કહ્યું.
3.254.4
उक्तं तात मया पूर्वं गच्छतस्ते तपोवनम् ।
वचनं ते न रुचितं मम तन्न कृतं च ते ॥ ३.२५४.४ ॥
વત્સ, તું તપોવન તરફ જતો હતો ત્યારે જ મેં પહેલાં કહ્યું હતું — તારી વાત મને ગમી ન હતી, અને તેં પણ તે કર્યું નહોતું.
3.254.5
ततः प्राप्तं त्वया वीर ग्रहणं शत्रुभिर्बलात् ।
मोक्षितश्चासि धर्मज्ञैः पाण्डवैर्न च लज्जसे ॥ ३.२५४.५ ॥
પછી, હે વીર, શત્રુઓએ બળજબરીથી તને પકડ્યો; ધર્મજ્ઞ પાંડવોએ તને છોડાવ્યો — છતાં તને લજ્જા આવતી નથી.
3.254.6
प्रत्यक्षं तव गान्धारे ससैन्यस् विशांपते ।
सूतपुत्रोऽपयाद्भीतो गन्धर्वाणां तदा रणात् ॥ ३.२५४.६ ॥
ગાંધારીપુત્ર, હે પ્રજાપતિ, તારી આંખ સામે જ, તારી સેના સહિત, ગંધર્વો સાથેના તે યુદ્ધમાંથી સૂતપુત્ર (કર્ણ) ભયથી ભાગી ગયો.
3.254.7
क्रोशतस्तव राजेन्द्र ससैन्यस्य नृपात्मज ।
व्यपायात्पृष्ठतस्तस्मात्प्रेक्षमाणः पुनःपुनः ॥ ३.२५४.७ ॥
હે રાજેન્દ્ર, રાજકુમાર, તારી સેના સાથે બૂમો પાડતો તે ત્યાંથી પાછળ હટી ગયો, વારંવાર પાછળ જોતો.
3.254.8
दृष्टस्ते विक्रमश्चैव पाण्डवानां महात्मनाम् ।
कर्णस्य च महाबाहो सूतपुत्रस्य दुर्मते ॥ ३.२५४.८ ॥
હે મહાબાહુ, દુર્મતિ, મહાત્મા પાંડવોનો અને સૂતપુત્ર કર્ણનો પરાક્રમ તેં જોયો છે.
3.254.9
न चापि पादभाक्कर्णः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
धनुर्वेदे च शौर्ये च धर्मे वा धर्मवत्सल ॥ ३.२५४.९ ॥
હે ધર્મવત્સલ, ધનુર્વેદમાં, શૌર્યમાં કે ધર્મમાં પણ કર્ણ મહાત્મા પાંડવોના એક પાદ જેટલો પણ નથી.
3.254.10
तस्मादहं क्षमं मन्ये पाण्डवैस्तैर्महात्मभिः ।
रसन्धिं सन्धिविदांश्रेष्ठ कुलस्यास्य विवृद्धये ॥ ३.२५४.१० ॥
તેથી, હે સંધિવિદોમાં શ્રેષ્ઠ, આ કુળની વૃદ્ધિ માટે તે મહાત્મા પાંડવો સાથે સમાધાન કરવું યોગ્ય છે એમ હું માનું છું.
3.254.11
एवमुक्तश्च भीष्मेण धार्तराष्ट्रो जनेश्वरः ।
प्रहस्य सहसा राजन्विप्रतस्थे ससौबलः ॥ ३.२५४.११ ॥
ભીષ્મે આમ કહ્યા પછી, હે રાજન, ધૃતરાષ્ટ્રનો પુત્ર, જનેશ્વર હસીને તરત સૌબલ સાથે પ્રયાણ કરી ગયો.
3.254.12
तं तु प्रस्थितमाज्ञाय कर्णदुःशासनादयः ।
अनुजग्मुर्महेष्वासा धार्तराष्ट्रं महाबलम् ॥ ३.२५४.१२ ॥
તેને પ્રયાણ કરતો જાણીને કર્ણ, દુઃશાસન આદિ મહાધનુર્ધર વીરો તે મહાબળવાન ધાર્તરાષ્ટ્રની પાછળ ગયા.
3.254.13
तांस्तु संप्रस्थितान्दृष्ट्वा भीष्मः कुरुपितामहः ।
लज्जया व्रीडितो राजञ्जगाम स्वं निवेशनम् ॥ ३.२५४.१३ ॥
તેમને પ્રસ્થાન કરતા જોઈને કુરુઓના પિતામહ ભીષ્મ લજ્જાથી સંકોચાઈને, હે રાજન, પોતાના નિવાસ તરફ ચાલ્યા ગયા.
3.254.14
गते भीष्मे महाराज धार्तराष्ट्रो जनेश्वरः ।
पुनरागम्य तं देशममन्त्रयत मन्त्रिभिः ॥ ३.२५४.१४ ॥
હે મહારાજ, ભીષ્મ ચાલ્યા ગયા પછી પ્રજાઓના સ્વામી ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર ફરી ત્યાં આવીને મંત્રીઓ સાથે મંત્રણા કરવા લાગ્યા.
3.254.15
किमस्माकं भवेच्छ्रेयः किं कार्यमवशिष्यते ।
कथं च सुकृतं तत्स्यान्मन्त्रयामास भारत ॥ ३.२५४.१५ ॥
અમારા માટે શું કલ્યાણકારક થશે, કયું કાર્ય બાકી છે, અને તે કેવી રીતે સારી રીતે થઈ શકે, એ વિશે, હે ભારત, તેણે મંત્રણા કરી.
3.254.16
दुर्योधन निबोधेदं यत्त्वां वक्ष्यामि कौरव ।
भीष्मोस्मान्निन्दति सदा पाण्डवांश्च प्रशंसति ॥ ३.२५४.१६ ॥
હે દુર્યોધન, હે કૌરવ, હું તને જે કહેવા જઈ રહ્યો છું તે સાંભળ. ભીષ્મ હંમેશા આપણી નિંદા કરે છે અને પાંડવોની પ્રશંસા કરે છે.
3.254.17
त्वद्वेषाच्च महाबाहो मामपि द्वेष्टुमर्हति ।
विगर्हते च मां नित्यं त्वत्समीपे नरेश्वर ॥ ३.२५४.१७ ॥
હે મહાબાહુ, તારા પ્રત્યેના દ્વેષથી તે મારા પર પણ દ્વેષ કરવા પ્રેરાય છે. હે નરેશ્વર, તારી સમીપ જ તે મને સદા નિંદે છે.
3.254.18
सोऽहं भीष्मवचस्तद्वै न मृष्यामीह भारत ।
त्वत्समं यदुक्तं च भीष्मेणामित्रकर्शन ॥ ३.२५४.१८ ॥
હે ભારત, હે શત્રુનાશક, ભીષ્મે તારી સમાન ગણીને મારા વિશે જે કહ્યું તે હું અહીં સહન નહીં કરું.
3.254.19
पाण्डवानां यशो राजंस्तव निन्दां च भारत ।
अनुजानीहि मां राजन्सभृत्यबलवाहनम् ॥ ३.२५४.१९ ॥
હે રાજા, હે ભરત, પાંડવોનું યશ અને તમારી નિંદા (દૂર કરવા) મને અનુમતિ આપો. હે રાજા, સેવકો, સેના અને વાહનો સહિત મને અનુમતિ આપો.
3.254.20
जेष्यामि पृथिवीं राजन्सशैलवनकाननाम् ।
जिता च पाण्डवैर्भूमिश्चतुर्भिर्बलशालिभिः ॥ ३.२५४.२० ॥
હે રાજા, પર્વતો, વનો અને જંગલો સહિત આ પૃથ્વી હું જીતીશ. બળવાન ચાર પાંડવોએ જીતેલી ભૂમિ પણ.
3.254.21
तामहं ते विजेष्यामि एक एव न संशयः ।
संपश्यतु सुदुर्बुद्धिर्भीष्मः कुरुकुलाधमः ॥ ३.२५४.२१ ॥
તે ભૂમિ તમારા માટે હું એકલો જ જીતીશ, એમાં સંશય નથી. કુરુકુળના અધમ, દુર્બુદ્ધિ ભીષ્મ જુએ.
3.254.22
अनिन्द्यं निन्दते यो हि अप्रशंस्यं प्रशंसति ।
स पश्यतु बलं मेऽद्य आत्मानं तु विगर्हतु ॥ ३.२५४.२२ ॥
જે અનિંદનીયની નિંદા કરે છે અને અપ્રશંસનીયની પ્રશંસા કરે છે, તે આજે મારું બળ જુએ અને પોતાની જ નિંદા કરે.
3.254.23
अनुजानीहि मां राजन्ध्रुवो हि विजयस्तव ।
प्रतिजानामि ते सत्यं राजन्नायुधमालभे ॥ ३.२५४.२३ ॥
હે રાજા, મને અનુમતિ આપો; તમારો વિજય નિશ્ચિત છે. હે રાજા, તમને સત્ય પ્રતિજ્ઞા કરું છું, શસ્ત્રને સ્પર્શી શપથ લઉં છું.
3.254.24
तच्छ्रुत्वा तु वचो राजन्कर्णस्य भरतर्षभ ।
प्रीत्या परमया युक्तः कर्णमाह नराधिपः ॥ ३.२५४.२४ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, રાજા, કર્ણના તે વચનો સાંભળીને એ નરાધિપ અત્યંત પ્રસન્ન થઈને કર્ણને બોલ્યો.
3.254.25
धन्योस्म्यनुगृहीतोस्मि यस्य मे त्वं महाबलः ।
हितेषु वर्तसे नित्यं सफलंजन्म चाद्य मे ॥ ३.२५४.२५ ॥
હું ધન્ય છું, તમારી કૃપાનો પાત્ર છું, હે મહાબળવાન; તમે સદા મારા હિતમાં રહો છો; આજે મારો જન્મ સફળ થયો.
3.254.26
यदा च मन्यसे वीर सर्वशत्रुनिबर्हणम् ।
तदा निर्गच्छ भद्रं ते ह्यनुशाधि च मामिति ॥ ३.२५४.२६ ॥
હે વીર, સર્વ શત્રુઓનો નાશ કરવાનો સમય આવ્યો એમ તમે માનો ત્યારે પ્રયાણ કરો. તમારું કલ્યાણ થાઓ; મને આજ્ઞા આપો.
3.254.27
एवमुक्तस्तदा कर्णो धार्तराष्ट्रेण धीमता ।
सर्वमज्ञापयामास प्रायात्रिकमरिंदम ॥ ३.२५४.२७ ॥
બુદ્ધિમાન ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રે આમ કહ્યું ત્યારે કર્ણે પ્રયાણની બધી તૈયારીઓની જાહેરાત કરાવી. હે શત્રુદમન!
3.254.28
प्रययौ च महेष्वासो नक्षत्रे शुभदैवते ।
शुभेतिथौ मुहूर्ते च पुज्यमानो द्विजातिभिः ॥ ३.२५४.२८ ॥
મહાધનુર્ધર કર્ણ શુભ દેવતાવાળા નક્ષત્રમાં, શુભ તિથિએ અને શુભ મુહૂર્તે પ્રયાણ કર્યું; બ્રાહ્મણોએ તેનું પૂજન કર્યું.
3.254.29
मङ्गलैश्च शुभैः स्नातो वाग्भिश्चापि प्रपूजितः ।
नादयन्रथघोषेण त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ ३.२५४.२९ ॥
મંગળ અને શુભ વિધિઓથી સ્નાન કરીને, શુભ વચનોથી સારી રીતે પૂજાઈને, રથના ઘોષથી ચરાચર સહિત ત્રણે લોકને ગજવતા.