ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.254
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.254.1
एवं गतेषु पार्थेषु वने तस्मिन्महात्मसु ।
धार्तराष्ट्रा महेष्वासाः किमकुर्वत सत्तमाः ॥ ३.२५४.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਥ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ?
3.254.2
कर्णो वैकर्तनश्चैव शकुनिश्च महाबलः ।
भीष्मद्रोणकृपाश्चैव तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ ३.२५४.२ ॥
ਕਰਨ, ਵੈਕਰਤਨ, ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।
3.254.3
एवं गतेषु पार्थेषु विसृष्टे च सुयोधने ।
आगते हास्तिनपुरं मोक्षिते पाण्डुनन्दनैः।
भीष्मोऽब्रवीन्महाराज धार्तराष्ट्रमिदं वच ॥ ३.२५४.३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਥ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਸੁਯੋਧਨ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਪਰਤ ਆਇਆ; ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਵਚਨ ਕਿਹਾ।
3.254.4
उक्तं तात मया पूर्वं गच्छतस्ते तपोवनम् ।
वचनं ते न रुचितं मम तन्न कृतं च ते ॥ ३.२५४.४ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਤਪੋਵਨ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ — ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
3.254.5
ततः प्राप्तं त्वया वीर ग्रहणं शत्रुभिर्बलात् ।
मोक्षितश्चासि धर्मज्ञैः पाण्डवैर्न च लज्जसे ॥ ३.२५४.५ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ; ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਛੁਡਵਾਇਆ — ਫਿਰ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
3.254.6
प्रत्यक्षं तव गान्धारे ससैन्यस् विशांपते ।
सूतपुत्रोऽपयाद्भीतो गन्धर्वाणां तदा रणात् ॥ ३.२५४.६ ॥
ਹੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ, ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ) ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ।
3.254.7
क्रोशतस्तव राजेन्द्र ससैन्यस्य नृपात्मज ।
व्यपायात्पृष्ठतस्तस्मात्प्रेक्षमाणः पुनःपुनः ॥ ३.२५४.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦਾ ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ।
3.254.8
दृष्टस्ते विक्रमश्चैव पाण्डवानां महात्मनाम् ।
कर्णस्य च महाबाहो सूतपुत्रस्य दुर्मते ॥ ३.२५४.८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਦੁਰਮਤੀ, ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਤੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।
3.254.9
न चापि पादभाक्कर्णः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
धनुर्वेदे च शौर्ये च धर्मे वा धर्मवत्सल ॥ ३.२५४.९ ॥
ਹੇ ਧਰਮਵਤਸਲ, ਧਨੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੌਰਯ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰਨ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੈਰ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
3.254.10
तस्मादहं क्षमं मन्ये पाण्डवैस्तैर्महात्मभिः ।
रसन्धिं सन्धिविदांश्रेष्ठ कुलस्यास्य विवृद्धये ॥ ३.२५४.१० ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੰਧੀਵਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਕੁਲ ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
3.254.11
एवमुक्तश्च भीष्मेण धार्तराष्ट्रो जनेश्वरः ।
प्रहस्य सहसा राजन्विप्रतस्थे ससौबलः ॥ ३.२५४.११ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਨੇਸ਼ਵਰ, ਹੱਸ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਸੌਬਲ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
3.254.12
तं तु प्रस्थितमाज्ञाय कर्णदुःशासनादयः ।
अनुजग्मुर्महेष्वासा धार्तराष्ट्रं महाबलम् ॥ ३.२५४.१२ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰਦਾ ਜਾਣ ਕੇ ਕਰਨ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਆਦਿ ਮਹਾਧਨੁੱਖਧਾਰੀ ਵੀਰ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਧਾਰਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਏ।
3.254.13
तांस्तु संप्रस्थितान्दृष्ट्वा भीष्मः कुरुपितामहः ।
लज्जया व्रीडितो राजञ्जगाम स्वं निवेशनम् ॥ ३.२५४.१३ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਸੰਕੋਚਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
3.254.14
गते भीष्मे महाराज धार्तराष्ट्रो जनेश्वरः ।
पुनरागम्य तं देशममन्त्रयत मन्त्रिभिः ॥ ३.२५४.१४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਫਿਰ ਉਸ ਥਾਂ ਆ ਕੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
3.254.15
किमस्माकं भवेच्छ्रेयः किं कार्यमवशिष्यते ।
कथं च सुकृतं तत्स्यान्मन्त्रयामास भारत ॥ ३.२५४.१५ ॥
ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸਨੇ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ।
3.254.16
दुर्योधन निबोधेदं यत्त्वां वक्ष्यामि कौरव ।
भीष्मोस्मान्निन्दति सदा पाण्डवांश्च प्रशंसति ॥ ३.२५४.१६ ॥
ਹੇ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਉਹ ਸੁਣ। ਭੀਸ਼ਮ ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3.254.17
त्वद्वेषाच्च महाबाहो मामपि द्वेष्टुमर्हति ।
विगर्हते च मां नित्यं त्वत्समीपे नरेश्वर ॥ ३.२५४.१७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਤੇਰੇ ਵੈਰ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਵੈਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ, ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਉਹ ਮੇਰੀ ਸਦਾ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3.254.18
सोऽहं भीष्मवचस्तद्वै न मृष्यामीह भारत ।
त्वत्समं यदुक्तं च भीष्मेणामित्रकर्शन ॥ ३.२५४.१८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਪ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।
3.254.19
पाण्डवानां यशो राजंस्तव निन्दां च भारत ।
अनुजानीहि मां राजन्सभृत्यबलवाहनम् ॥ ३.२५४.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਭਰਤ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੰਦਾ (ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ) ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੇਵਕਾਂ, ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।
3.254.20
जेष्यामि पृथिवीं राजन्सशैलवनकाननाम् ।
जिता च पाण्डवैर्भूमिश्चतुर्भिर्बलशालिभिः ॥ ३.२५४.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਰਬਤਾਂ, ਬਣਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ ਇਹ ਧਰਤੀ ਮੈਂ ਜਿੱਤਾਂਗਾ। ਬਲਵਾਨ ਚਾਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤੀ ਧਰਤੀ ਵੀ।
3.254.21
तामहं ते विजेष्यामि एक एव न संशयः ।
संपश्यतु सुदुर्बुद्धिर्भीष्मः कुरुकुलाधमः ॥ ३.२५४.२१ ॥
ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜਿੱਤਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਕੁਰੂ ਕੁਲ ਦਾ ਅਧਮ, ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਭੀਸ਼ਮ ਵੇਖੇ।
3.254.22
अनिन्द्यं निन्दते यो हि अप्रशंस्यं प्रशंसति ।
स पश्यतु बलं मेऽद्य आत्मानं तु विगर्हतु ॥ ३.२५४.२२ ॥
ਜੋ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਬਲ ਵੇਖੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ।
3.254.23
अनुजानीहि मां राजन्ध्रुवो हि विजयस्तव ।
प्रतिजानामि ते सत्यं राजन्नायुधमालभे ॥ ३.२५४.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ; ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੱਤ ਪੱਕੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸ਼ਸਤਰ ਛੂਹ ਕੇ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ।
3.254.24
तच्छ्रुत्वा तु वचो राजन्कर्णस्य भरतर्षभ ।
प्रीत्या परमया युक्तः कर्णमाह नराधिपः ॥ ३.२५४.२४ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਜਨ, ਕਰਨ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨਰਾਧਿਪ ਨੇ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
3.254.25
धन्योस्म्यनुगृहीतोस्मि यस्य मे त्वं महाबलः ।
हितेषु वर्तसे नित्यं सफलंजन्म चाद्य मे ॥ ३.२५४.२५ ॥
ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ; ਤੂੰ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋਇਆ।
3.254.26
यदा च मन्यसे वीर सर्वशत्रुनिबर्हणम् ।
तदा निर्गच्छ भद्रं ते ह्यनुशाधि च मामिति ॥ ३.२५४.२६ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਮਝੇਂ, ਤਦੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ।
3.254.27
एवमुक्तस्तदा कर्णो धार्तराष्ट्रेण धीमता ।
सर्वमज्ञापयामास प्रायात्रिकमरिंदम ॥ ३.२५४.२७ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਕਰਨ ਨੇ ਰਵਾਨਗੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੀ ਮੁਨਾਦੀ ਕਰਵਾਈ। ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ!
3.254.28
प्रययौ च महेष्वासो नक्षत्रे शुभदैवते ।
शुभेतिथौ मुहूर्ते च पुज्यमानो द्विजातिभिः ॥ ३.२५४.२८ ॥
ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਕਰਨ ਸ਼ੁਭ ਦੇਵਤਾ ਵਾਲੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਭ ਤਿੱਥੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ।
3.254.29
मङ्गलैश्च शुभैः स्नातो वाग्भिश्चापि प्रपूजितः ।
नादयन्रथघोषेण त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ ३.२५४.२९ ॥
ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਥ ਦੀ ਘੂੰਕਾਰ ਨਾਲ ਚਰਾਚਰ ਸਹਿਤ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।