મહાભારત · અધ્યાય 3.255
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.255.1
ततः कर्णो महेष्वासो बलेन महता वृतः ।
द्रुपदस्य पुरं रम्यं रुरोध भरतर्षभ ॥ ३.२५५.१ ॥
ત્યારે મહાધનુર્ધર કર્ણે વિશાળ સેનાથી ઘેરાઈને દ્રુપદના સુંદર નગરને ઘેરી લીધું, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
3.255.2
युद्धेन महता चैनं चक्रे वीरं वशानुगम् ।
सुवर्णं रजतं चापि रत्नानि विविधानि च।
करं च दापयांमास द्रुपदं नृपसत्तम ॥ ३.२५५.२ ॥
મહાન યુદ્ધથી તેણે તે વીરને વશ કર્યો અને દ્રુપદ પાસે સોનું, ચાંદી અને વિવિધ રત્નો કર તરીકે અપાવ્યાં, હે નૃપશ્રેષ્ઠ.
3.255.3
तं विनिर्जित्य राजेन्द्र राजानस्तस्य येऽनुगाः ।
तान्सर्वान्वशगांश्चक्रे करं चैनानदापयत् ॥ ३.२५५.३ ॥
હે રાજેન્દ્ર, તેને જીતીને તેના જે અનુયાયી રાજાઓ હતા તે સર્વને તેણે વશ કર્યા અને તેમની પાસેથી પણ કર અપાવ્યો.
3.255.4
अथोत्तरां दिशं गत्वा वशे चक्रे नराधिपान् ।
भगदत्तं च निर्जित्य राधेयो गिरिमारुहत् ॥ ३.२५५.४ ॥
પછી ઉત્તર દિશામાં જઈને તેણે રાજાઓને વશ કર્યા; ભગદત્તને જીતીને રાધેય (કર્ણ) પર્વત પર ચઢ્યો.
3.255.5
हिमवन्तं महाशैलं युध्यमानश्च शत्रुभिः ।
प्रययौ च दिशः सर्वान्नृपतीन्वशमानयत् ॥ ३.२५५.५ ॥
મહાન પર્વત હિમવાન સુધી પહોંચી, શત્રુઓ સાથે લડતો તે આગળ વધ્યો અને સર્વ દિશાઓના રાજાઓને વશ કર્યા.
3.255.6
स हैमवतिकाञ्जित्वा करं सर्वानदापयत् ।
नेपालविषये ये च राजानस्तानवाजयत् ॥ ३.२५५.६ ॥
તેણે હિમાલયવાસી લોકોને જીતીને તે સર્વ પાસેથી કર અપાવ્યો; નેપાળ દેશના રાજાઓને પણ જીત્યા.
3.255.7
अवतीर्य ततः शैलात्पूर्वां दिशमभिद्रुतः ।
अङ्गान्वङ्गान्कलिङ्गांश्च शुण्डिकान्मिथिलानथ ॥ ३.२५५.७ ॥
પછી પર્વત પરથી ઊતરીને તે પૂર્વ દિશા તરફ દોડી ગયો; અંગો, વંગો, કલિંગો, શુંડિકો અને મિથિલાને પણ.
3.255.8
मागधान्कर्कखण्डांश्च निवेश्य विषयेऽऽत्मनः ।
आवशीरांश्च योध्यांश्च अहिक्षत्रांश्च सोऽजयत् ॥ ३.२५५.८ ॥
માગધો અને કર્કખંડોને પોતાના રાજ્યમાં સ્થાપિત કરીને, તેણે આવશીરો, યોધ્યો અને અહિક્ષત્રોને પણ જીત્યા.
3.255.9
पूर्वां दिशं विनिर्जित्य वत्सभूमिं तथाऽगमत् ॥ ३.२५५.९ ॥
પૂર્વ દિશાને સંપૂર્ણપણે જીતીને, તે એ રીતે વત્સભૂમિ તરફ ગયો.
3.255.10
वत्सभूमिं विनिर्जित्य केवलां मृत्तिकावतीम् ।
मोहनं पत्तनं चैव त्रिपुरीं कोसलां तथा ॥ ३.२५५.१० ॥
વત્સભૂમિ જીતીને, સંપૂર્ણ મૃત્તિકાવતી, મોહન પત્તન, ત્રિપુરી અને કોસલને પણ તેણે જીત્યા.
3.255.11
एतान्सर्वान्विनिर्जित्य करमादाय सर्वशः ।
दक्षिणां दिशमास्थाय कर्णो जित्वा महारथान्।
रुक्मिणं दाक्षिणात्येषु योधयामास सूतजः ॥ ३.२५५.११ ॥
આ બધાને જીતીને, સર્વ રીતે કર લઈને, દક્ષિણ દિશા તરફ વળીને સૂતપુત્ર કર્ણે મહારથીઓને જીત્યા; દાક્ષિણાત્યોમાં રુક્મીને યુદ્ધ કરાવ્યું.
3.255.12
स युद्धं तुमुलं कृत्वा रुक्मी प्रोवाच सूतजम् ।
प्रीतोस्मि तव राजेन्द्र विक्रमेण बलेन च ॥ ३.२५५.१२ ॥
તે ભયંકર યુદ્ધ કરીને રુક્મી સૂતપુત્રને બોલ્યો, "હે રાજેન્દ્ર, તારા પરાક્રમ અને બળથી હું પ્રસન્ન છું."
3.255.13
न ते विघ्नं करिष्यामि प्रतिज्ञां समपालयम् ।
प्रीत्या चाहं प्रयच्छामि हिरण्यं यावदिच्छसि ॥ ३.२५५.१३ ॥
હું તારા માર્ગમાં વિઘ્ન નહીં નાખું; મેં મારી પ્રતિજ્ઞા સંપૂર્ણ પાળી છે. પ્રેમથી તું ઇચ્છે તેટલું સોનું હું આપીશ.
3.255.14
समेत्य रुक्मिणा कर्णः पाण्ड्यं शैलं च सोगमत् ॥ ३.२५५.१४ ॥
રુક્મી સાથે મળીને કર્ણ પાંડ્ય રાજા અને તે પર્વત તરફ ગયો.
3.255.15
स केवलं रणए चैव नीलं चापि महीपतिम् ।
वेणुदारिसुतं चैव ये चान्ये नृपसत्तमाः।
दक्षिणस्यां दिशि नृपान्करान्सर्वानदापयत् ॥ ३.२५५.१५ ॥
તેણે એકલા હાથે યુદ્ધમાં નીલ રાજાને, વેણુદારીના પુત્રને તથા અન્ય શ્રેષ્ઠ રાજાઓને જીત્યા, અને દક્ષિણ દિશાના સર્વ રાજાઓ પાસેથી કર અપાવ્યો.
3.255.16
शैशुपालिं ततो गत्वा विजिग्ये सूतनन्दनः ।
पार्श्वस्थांश्चापि नृपतीन्वशे चक्रे महाबलः ॥ ३.२५५.१६ ॥
પછી શૈશુપાલીના પાસે જઈને સૂતપુત્રે તેને જીત્યો; મહાબળવાન તેણે તેની બાજુમાં ઊભેલા રાજાઓને પણ વશ કર્યા.
3.255.17
आवन्त्यांश्च वशे कृत्वा साम्ना च भरतर्षभ ।
वृष्णिभिः सह संम्य पश्चिमामपि निर्जयत् ॥ ३.२५५.१७ ॥
હે ભરતર્ષભ, તેણે સામનીતિથી અવંતીના રાજાઓને વશ કર્યા, અને વૃષ્ણિઓ સાથે મળીને પશ્ચિમ દિશાને પણ જીતી.
3.255.18
वारुणीं दिशमागम्य यावनान्वर्बरांस्तथा ।
नृपान्पश्चिमभूमिस्थान्दापयामास वै करान् ॥ ३.२५५.१८ ॥
પશ્ચિમ દિશામાં પહોંચીને તેણે યવનો, બર્બરો અને પશ્ચિમ ભૂમિના રાજાઓ પાસેથી કર અપાવ્યો.
3.255.19
विजित्य पृथिवीं सर्वां सपूर्वापरदक्षिणाम् ।
सम्लेच्छाटविकान्वीरः सपर्वतनिवासिनः ॥ ३.२५५.१९ ॥
વીરે પૂર્વ, પશ્ચિમ અને દક્ષિણ દિશાઓ સહિત સમગ્ર પૃથ્વી જીતી; મ્લેચ્છો, વનવાસીઓ અને પર્વતવાસીઓને પણ જીત્યા.
3.255.20
भद्रान्रोहितकांश्चैव आग्रेयान्मालवानपि ।
गणान्सर्वान्विनिर्जित्य नीतिकृत्प्रहसन्निव ॥ ३.२५५.२० ॥
ભદ્રો, રોહિતકો, આગ્રેયો અને માલવો—બધા ગણોને સંપૂર્ણપણે જીતીને, નીતિજ્ઞ જાણે હસતો હતો.
3.255.21
शशकान्यवनांश्चैव विजिग्ये सूतनन्दनः ।
नग्नजित्प्रमुखांश्चैव गणाञ्जित्वा महारथान् ॥ ३.२५५.२१ ॥
સૂતપુત્રે શશકો અને યવનોને જીત્યા; નગ્નજિત્ પ્રમુખ ગણો અને મહારથીઓને જીત્યા.
3.255.22
एवं स पृथिवीं सर्वां वशे कृत्वा महारथः ।
विजित्य पुरुषव्याघ्रो नागसाह्वयमागमत् ॥ ३.२५५.२२ ॥
આ રીતે તે મહારથીએ સમગ્ર પૃથ્વીને વશ કરી, જીતીને, પુરુષવ્યાઘ્ર નાગસાહ્વય (હસ્તિનાપુર) આવ્યો.
3.255.23
तमागतं महेष्वासं धार्तराष्ट्रो जनाधिपः ।
प्रत्युद्गत्य महाराज सभ्रातृपितृबान्धवः ॥ ३.२५५.२३ ॥
આવેલા તે મહાધનુર્ધરને ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર, જનાધિપ, ભાઈઓ, પિતા અને બાંધવો સહિત આગળ વધીને મળ્યા — હે મહારાજ.
3.255.24
अर्चयामास विधिना कर्णमाहवशोभिनम् ।
आश्रावयच्च तत्कर्म प्रीयमाणो जनेश्वरः ॥ ३.२५५.२४ ॥
યુદ્ધમાં શોભતા કર્ણનો તેમણે વિધિપૂર્વક સત્કાર કર્યો; અને પ્રસન્ન થઈને તે જનેશ્વરે તેનું કાર્ય સર્વને સંભળાવ્યું.
3.255.25
यन्न भीष्मान्न च द्रोणान्न कृपान्न च वाह्लिकात् ।
प्राप्तवानस्मि भद्रं ते त्वत्तःप्राप्तं मया हि तत् ॥ ३.२५५.२५ ॥
ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ કે વાહ્લિક પાસેથી જે મને મળ્યું નહોતું, તે તારા પાસેથી મને મળ્યું. તારું કલ્યાણ થાઓ.
3.255.26
बहुना च किमुक्तेन शृणु कर्ण वचो मम ।
सनाथोस्मि महाबाहो त्वया नाथेन सत्तम ॥ ३.२५५.२६ ॥
વધુ કહેવાથી શું? હે કર્ણ, મારી વાત સાંભળ. હે મહાબાહો, સજ્જનોમાં શ્રેષ્ઠ, તને નાથ તરીકે મેળવીને હું સનાથ થયો છું.
3.255.27
न हि ते पाण्डवाः सर्वे कलामर्हन्ति षोडशीम् ।
अन्येवा पुरुषव्याघ्र राजानोऽभ्युदितोदिताः ॥ ३.२५५.२७ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, તારી સામે પાંડવો બધા સોળમા ભાગને પણ લાયક નથી. ઉદય પામીને ઉદય પામેલા અન્ય રાજાઓ પણ એવા જ છે.
3.255.28
स भवान्धृतराष्ट्रं तं गान्धारीं च यशस्विनीम् ।
पश्य कर्ण महेष्वास अदितिं वज्रभृद्यथा ॥ ३.२५५.२८ ॥
હે કર્ણ, હે મહાધનુર્ધર, એ ધૃતરાષ્ટ્ર અને યશસ્વિની ગાંધારીને વજ્રધારી ઇન્દ્ર અદિતિને જુએ તેમ તું જો.
3.255.29
ततो हलहलाशब्दः प्रादुरासीद्विशांपते ।
हाहाकाराश्च बहवो नगरे नागसाह्वये ॥ ३.२५५.२९ ॥
પછી હે પ્રજાપતિ, નાગસાહ્વય નગરમાં 'હલહલ' અવાજ ઊઠ્યો; અને ઘણા 'હાહાકાર' પણ થયા.
3.255.30
रकेचिदेनं प्रशंसन्ति निन्दन्ति स्म तथा परे ।
तूष्णीमासंस्तथा चान्ये नृपास्तत्र जनाधिप ॥ ३.२५५.३० ॥
કેટલાકે તેની પ્રશંસા કરી, અને બીજાઓએ નિંદા કરી. હે જનાધિપ, ત્યાં અન્ય રાજાઓ મૌન બેસી રહ્યા.
3.255.31
एवं विजित्य राजेन्द्र कर्णः शस्त्रभृतांवरः ।
सपर्वतवनाकाशां ससमुद्रां सनुष्कुटाम् ॥ ३.२५५.३१ ॥
હે રાજેન્દ્ર, આ રીતે શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ કર્ણે પર્વતો, વનો, આકાશ, સમુદ્રો અને ભૂમિભાગો સહિત પૃથ્વી જીતી લીધી.
3.255.32
देशैरुच्चावचैः पूर्णां पत्तनैर्नगरैरपि ।
द्वीपैश्चानूपसंपूर्णैः पृथिवीं पृथिवीपते ॥ ३.२५५.३२ ॥
વિવિધ દેશો, બંદરો, નગરો અને ભીની જમીનવાળા દ્વીપોથી ભરેલી પૃથ્વી, હે પૃથ્વીપતિ!
3.255.33
कालेन नातिदीर्घेण वशे कृत्वा तु पार्थिवान् ।
अक्षयं धनमादाय सूतजो नृपमभ्ययात् ॥ ३.२५५.३३ ॥
બહુ લાંબો સમય લીધા વિના રાજાઓને વશ કરીને, અક્ષય ધન લઈને સૂતપુત્ર રાજા પાસે ગયો.
3.255.34
प्रविश्य च गृहं राजन्नभ्यन्तरमरिंदम ।
गान्धारीसहितं वीरो धृतराष्ट्रं ददर्श सः ॥ ३.२५५.३४ ॥
હે રાજન્, હે શત્રુદમન, ઘરની અંદર પ્રવેશીને તે વીરે ગાંધારી સાથે ધૃતરાષ્ટ્રને જોયા.
3.255.35
पुत्रवच्च नरव्याघ्र पादौ जग्राह धर्मवित् ।
धृतराष्ट्रेण चाश्लिष्य प्रेम्णा चापि विसर्जितः ॥ ३.२५५.३५ ॥
હે નરવ્યાઘ્ર, ધર્મજ્ઞ તેણે પુત્રની જેમ તેમના ચરણ પકડ્યા; ધૃતરાષ્ટ્રે તેને આલિંગન આપીને પ્રેમથી વિદાય આપી.
3.255.36
तदाप्रभृति राजा च शकुनिश्चापि सौबलः ।
जानाते निर्जितान्पार्थान्कर्णेन युधि भारत ॥ ३.२५५.३६ ॥
ત્યારથી રાજા અને સુબલપુત્ર શકુનિ જાણતા હતા કે યુદ્ધમાં કર્ણે પાર્થોને જીતી લીધા છે, હે ભારત.