महाभारत · अध्याय 3.256
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.256.1
जित्वा तु पृथिवीं राजन्सूतपुत्रो जनाधिप ।
अब्रवीत्परवीरघ्नो दुर्योधनमिदं वचः ॥ ३.२५६.१ ॥
हे राजा, जनाधिपा! पृथ्वी जिंकून सूतपुत्र, शत्रुवीरांचा संहार करणारा, दुर्योधनाला हे वचन म्हणाला.
3.256.2
दुर्योधन निबोधेदं यत्त्वां वक्ष्यामि कौरव ।
श्रुत्वा वाचं तथा सर्वं कर्तुमर्हस्यरिंदम ॥ ३.२५६.२ ॥
दुर्योधना, कौरवा! मी तुला जे सांगणार आहे ते ऐक. शत्रुदमना, हे वचन ऐकून तू सर्व करण्यास योग्य आहेस.
3.256.3
तवाद्य पृथिवी वीर निःसपत्ना नृपोत्तम ।
तां पालय यथा शक्रो हतशत्रुर्महामनाः ॥ ३.२५६.३ ॥
हे वीरा, नृपश्रेष्ठा! आता ही पृथ्वी तुझ्यासाठी शत्रुरहित आहे. शत्रूंचा नाश करणारा महामना इंद्र जसा पालन करतो, तसे तू हिचे पालन कर.
3.256.4
एवमुक्तस्तु कर्णेन कर्णं राजाऽब्रवीत्पुनः ।
न किंचिद्दुर्लभं तस्य यस् त्वं पुरुषर्षभ ॥ ३.२५६.४ ॥
कर्णाने असे म्हटल्यावर राजा कर्णाला पुन्हा म्हणाला, "हे पुरुषश्रेष्ठा, तुझ्यासारख्यासाठी काहीही दुर्लभ नाही."
3.256.5
सहायश्चानुरक्तश्च मदर्थं च समुद्यतः ।
अभिप्रायस्तु मे कश्चित्तं वै शृणु यथातथम् ॥ ३.२५६.५ ॥
तू माझा सहाय्यक, अनुरक्त आणि माझ्यासाठी तत्पर आहेस. माझा एक हेतू आहे; तो यथार्थ ऐक.
3.256.6
राजसूयं पाण्डवस्य दृष्ट्वा क्रतुवरं तदा ।
कमम स्पृहा समुत्पन्ना तां संपादय सूतज ॥ ३.२५६.६ ॥
पांडवांचा श्रेष्ठ राजसूय यज्ञ पाहून तेव्हा माझ्या मनात एक इच्छा निर्माण झाली. हे सूतपुत्रा, ती पूर्ण कर.
3.256.7
एवमुक्तस्ततः कर्णो राजानमिदमब्रवीत् ।
तवाद्य पृथिवीपाला वश्याः सर्वे नृपोत्तम ॥ ३.२५६.७ ॥
असे सांगितले असता कर्ण राजाला म्हणाला: हे नृपश्रेष्ठा, आज पृथ्वीचे सर्व रक्षक तुझ्या अधीन आहेत.
3.256.8
आहूयन्तां द्विजवराः संभाराश्च यथाविधि ।
संभ्रियन्तां कुरुश्रेष्ठ यज्ञोपकरणानि च ॥ ३.२५६.८ ॥
श्रेष्ठ ब्राह्मणांना बोलवावे, यथाविधी साहित्यही जमवावे; हे कुरुश्रेष्ठा, यज्ञाची उपकरणेही सिद्ध करावी.
3.256.9
ऋत्विजश्च समाहूता यथोक्तं वेदपारगाः ।
क्रियां कुर्वन्तु ते राजन्यथाशास्त्रमरिंदम ॥ ३.२५६.९ ॥
सांगितल्याप्रमाणे वेदपारंगत ऋत्विजांनाही बोलवावे; हे राजा, त्यांनी शास्त्रानुसार क्रिया करावी, हे शत्रुदमना.
3.256.10
बह्वन्नपानसंयुक्तः सुसमृद्धगुणान्वितः ।
प्रवर्ततां महायज्ञस्तवापि भरतर्षभ ॥ ३.२५६.१० ॥
पुष्कळ अन्नपाणीने युक्त, उत्तम गुणांनी संपन्न असा हा महायज्ञ तुझ्यासाठीही आरंभ होवो, हे भरतर्षभा.
3.256.11
एवमुक्तस्तु कर्णेन धार्तराष्ट्रो विशांपते ।
पुरोहितं समानाय्य वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ३.२५६.११ ॥
कर्णाने असे म्हटल्यावर, हे विशांपते, धृतराष्ट्राच्या पुत्राने पुरोहिताला बोलावून हे वचन सांगितले.
3.256.12
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं समाप्तवरदक्षिणम् ।
आहरस्व यथाशास्त्रं यथान्यायं यथाक्रमम् ॥ ३.२५६.१२ ॥
यज्ञांत श्रेष्ठ अशा राजसूयाला, उत्तम दक्षिणा पूर्ण करून, शास्त्रानुसार, न्यायाने आणि क्रमाने सिद्धीस ने.
3.256.13
स एवमुक्तो नृपतिमुवाच द्विजसत्तमः ॥ ३.२५६.१३ ॥
असे सांगितले गेल्यावर त्या श्रेष्ठ द्विजाने राजाला म्हटले.
3.256.14
ब्राह्मणैः सहितो राजन्ये तत्रासन्समागताः ।
न स शक्यः क्रतुश्रेष्ठो जीवमाने युधिष्ठिरे।
आहर्तुं कौरवश्रेष्ठ कुले तव नृपोत्तम ॥ ३.२५६.१४ ॥
ब्राह्मणांसह तेथे क्षत्रिय राजे जमले होते. हे राजा, युधिष्ठिर जिवंत असताना, हे कौरवश्रेष्ठा, हे नृपोत्तमा, तुझ्या कुलात तो श्रेष्ठ यज्ञ करणे शक्य नाही.
3.256.15
दीर्घायुर्जीवति च ते धृतराष्ट्रः पिता नृप ।
अतश्चापि विरुद्धस्ते क्रतुरेणष नृपोत्तमः ॥ ३.२५६.१५ ॥
तुझे पिता धृतराष्ट्र दीर्घायुषी जिवंत आहेत. हे राजा, म्हणून हा श्रेष्ठ यज्ञ सुद्धा तुला विरुद्ध आहे.
3.256.16
अस्ति त्वन्यन्महत्सत्रं राजसूयसमं प्रभो ।
तेन त्वं यज राजेन्द्र शृणु चेदं वचो मम ॥ ३.२५६.१६ ॥
हे प्रभो, राजसूयाच्या बरोबरीचा दुसरा महान सत्र आहे. हे राजेंद्रा, त्याद्वारे तू यज्ञ कर. माझे हे वचन ऐक.
3.256.17
य इमे पृथिवीपालाः करदास्तव पार्थिव ।
ते करान्संप्रयच्छन्तु सुवर्णं च कृताकृतम् ॥ ३.२५६.१७ ॥
हे पार्थिवा, ही पृथ्वीचे रक्षक जे तुझे करदाते आहेत, त्यांनी कर आणि घडवलेले वा न घडवलेले सोने द्यावे.
3.256.18
तेन ते क्रियतामद्यलाङ्गलं नृपसत्तम ।
यज्ञवाटस् ते भूमिः कृष्यतां तेन भारत ॥ ३.२५६.१८ ॥
हे नृपश्रेष्ठा, त्याद्वारे आजच तुझ्यासाठी नांगर करवून घे. हे भारता, त्याद्वारे तुझी यज्ञभूमी नांगरली जावी.
3.256.19
तत्र यज्ञो नृपश्रेष्टः प्रभूतान्नः सुसंस्कृतः ।
प्रवर्ततां यथान्यायं सर्वतो ह्यनिवारितः ॥ ३.२५६.१९ ॥
हे नृपश्रेष्ठा, विपुल अन्नाने युक्त आणि उत्तम सिद्धतेचा तो यज्ञ न्यायानुसार, सर्वत्र अडथळ्यांविना चालू होवो.
3.256.20
एष ते वैष्णवो नाम यज्ञः सत्पुरुषोचितः ।
एतेन नेष्टवान्कश्चिदृतेविष्णुं पुरातनम् ॥ ३.२५६.२० ॥
हा तुझा वैष्णव नावाचा यज्ञ आहे, तो सत्पुरुषांना योग्य आहे. प्राचीन विष्णूवाचून याने कोणीही यजन केलेले नाही.
3.256.21
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं स्पर्धत्येष महाक्रतुः ।
अस्माकं रोचते चैव श्रेयश्च तव भारत ॥ ३.२५६.२१ ॥
हा महायज्ञ श्रेष्ठ राजसूयाशी स्पर्धा करतो. हे भारता, हा आम्हाला आवडतो आणि तुझ्यासाठीही कल्याणकारी आहे.
3.256.22
निर्विघ्नश्च भवत्येष सफला स्यात्स्पृहा तव ।
तस्मादेष महाबाहो तव यज्ञः प्रवर्तताम् ॥ ३.२५६.२२ ॥
हा यज्ञ निर्विघ्न होईल आणि तुझी इच्छा सफल होईल. म्हणून, हे महाबाहो, तुझा हा यज्ञ सुरू होवो.
3.256.23
एवमुकत्स्तु तैर्विप्रैर्धार्तराष्ट्रो महीपतिः ।
कर्णं च सौबलं चैव भ्रातॄश्चैवेदमब्रवीत् ॥ ३.२५६.२३ ॥
ब्राह्मणांनी असे सांगितल्यावर धृतराष्ट्राचा पुत्र तो राजा कर्ण, सौबल आणि भावांना असे म्हणाला.
3.256.24
रोचते मे वचः कृत्स्नं ब्राह्मणानां न संशयः ।
रोचते यदि युष्माकं तस्मात्प्रब्रूत माचिरम् ॥ ३.२५६.२४ ॥
ब्राह्मणांचे हे सर्व बोलणे मला पटते, यात शंका नाही. जर हे तुम्हालाही आवडत असेल तर विलंब न करता सांगा.
3.256.25
एवमुक्तास्तु ते सर्वे तथेत्यूचुर्नराधिपम् ।
संदिदेश ततोराजाव्यापारस्थान्यथाक्रमम् ॥ ३.२५६.२५ ॥
असे सांगितल्यावर ते सर्व म्हणाले, 'तसेच होवो.' मग राजाने कामात गुंतलेल्यांना यथाक्रम आज्ञा दिली.
3.256.26
हलस्य करणे चापि व्यादिष्टाः सर्वशिल्पिनः ।
यथोक्तं च नृपश्रेष्ठ कृतं सर्वं यथाक्रमम् ॥ ३.२५६.२६ ॥
नांगर बनवण्यासाठीही सर्व कारागिरांना आज्ञा देण्यात आली. हे नृपश्रेष्ठा, सांगितल्याप्रमाणे सर्व यथाक्रम पूर्ण झाले.