महाभारत · अध्याय 3.266
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.266.1
का त्वं कदम्बस्य विनम्य शाखां ।
किमाश्रमे तिष्ठसि शोभमाना।
देदीप्यमानाऽग्निशिखेव नक्तं ।
व्याधूयमाना पवनेन सूभ्रूः ॥ ३.२६६.१ ॥
कदंब वृक्षाची फांदी वाकवून, या आश्रमात शोभत उभी असलेली तू कोण? रात्री अग्निज्वाळेसारखी तेजस्वी, वाऱ्याने हलणारी, हे सुंदर भुवयांच्या स्त्रिये.
3.266.2
अतीव रूपेण समन्विता त्वं ।
न चाप्यरण्येषु बिभेषि किंनु।
देवी नु यक्षी यदिदानवी वा ।
वराप्सरा दैत्यवराङ्गना वा ॥ ३.२६६.२ ॥
तू अतिशय रूपवती आहेस; तरीही अरण्यात तुला भीती वाटत नाही का? तू देवी आहेस की यक्षिणी की दानवी? श्रेष्ठ अप्सरा आहेस की दैत्यांची श्रेष्ठ पत्नी?
3.266.3
वपुष्मती वोरगराजकन्या ।
वनेचरी वा क्षणदाचरस्त्री।
त्वं देवराज्ञो वरुणस्य पत्नी ।
यमस्य सोमस्य धनेश्वरस्य ॥ ३.२६६.३ ॥
तू सुंदर देहाची नागराजाची कन्या आहेस, की अरण्यात फिरणारी स्त्री, की रात्री संचार करणारी स्त्री? तू देवराजाची, वरुणाची, यमाची, सोमाची किंवा धनेश्वराची पत्नी आहेस का?
3.266.4
धातुर्विधातुः सवितुर्विभोर्वा ।
शक्रस्य वा त्वं सदनात्प्रपन्ना।
न ह्येव नः पृच्छसि ये वयं स्म ।
न चापि जानीम तवेह नाथम् ॥ ३.२६६.४ ॥
तू धाता, विधाता, सविता, विभु किंवा शक्राच्या निवासातून आली आहेस का? तू आम्हाला विचारतही नाहीस, आणि येथे तुझा स्वामी कोण हेही आम्हाला माहीत नाही.
3.266.5
वयं हि मानं तव वर्धयन्तः ।
पृच्छाम भद्रेप्रभवं प्रभुं च।
आचक्ष्व बन्धूंश्च पतिं कुलं च ।
जातिं च यच्चेगह करोषि कार्यम् ॥ ३.२६६.५ ॥
तुझा मान वाढवत आम्ही विचारतो: हे कल्याणी, तुझा उगम आणि स्वामी सांग; तुझे नातेवाईक, पती, कुल, जाती आणि येथे तू जे कार्य करतेस तेही सांग.
3.266.6
अहं तु राज्ञः सुरथस्य पुत्रो ।
यं कोटिकाश्येति विदुर्मनुष्याः।
वश्येन्द्रियः सत्यरतिर्वरोरु ।
वृद्धोपसेवी गुरुपूजकश्च ॥ ३.२६६.६ ॥
मी राजा सुरथाचा पुत्र आहे; लोक मला कोटिकाश्य म्हणून ओळखतात. मी इंद्रिये वश केलेला, सत्यात रमणारा, हे सुंदर मांड्यांच्या स्त्रिये, वृद्धांची सेवा करणारा आणि गुरुपूजक आहे.
3.266.7
असौ तु यस्तिष्ठतिकाञ्चनाङ्गे ।
तथे हुतोऽग्निश्चयने यथैव।
तरिगर्तराजः कमलायताक्षः ।
क्षेमंकरो नाम स एष वीरः ॥ ३.२६६.७ ॥
सोनेरी अंगांनी उभा असलेला, यज्ञवेदीवर हवन केलेल्या अग्नीप्रमाणे तेजस्वी, कमळनेत्र त्रिगर्तांचा राजा क्षेमंकर नावाचा हा वीर.
3.266.8
अस्मात्परस्त्वेष महाधनुष्मा-
न्पुत्रः कुलिन्दाधिपतेर्वरिष्ठः।
निरीक्षते त्वां विपुलायताक्षः ।
सुपुष्पितः पर्वतवासनित्यः ॥ ३.२६६.८ ॥
याच्या पुढे हा महाधनुर्धर, कुलिंदाधिपतीचा श्रेष्ठ पुत्र आहे; विशाल नेत्रांनी तुझ्याकडे पाहत आहे—सदैव पर्वतात राहणारा, सुंदररीत्या फुललेला.
3.266.9
असौ तु यः पुष्करिणीसमीपे ।
श्यामो युवा तिष्ठति दर्शनीयः।
इक्ष्वाकुराजः सुबलस्य पुत्रः ।
स एव हन्ता द्विषतां सुगात्रि ॥ ३.२६६.९ ॥
जो पुष्करिणीजवळ सावळ्या वर्णाचा तरुण उभा आहे, दर्शनीय, इक्ष्वाकु वंशाचा राजा, सुबलाचा पुत्र—तोच शत्रूंचा संहारक आहे, हे सुंदर अंगांच्या स्त्रिये.
3.266.10
यस्यानुयात्रं ध्वजिनः प्रयान्ति ।
सौवीरका द्वादशराजपुत्राः।
शोणाश्वयुक्तेषु रथेषु सर्वे ।
मस्वेषु दीप्ता इव इव्यवाहाः ॥ ३.२६६.१० ॥
ज्याच्या मागे ध्वजधारी सैन्य चालते, सौवीरक आणि बारा राजपुत्र लाल घोड्यांनी जुंपलेल्या रथांत—सर्व जणू प्रज्वलित हविर्वाहक अग्नी.
3.266.11
अङ्गारकः कुञ्जरो गुप्तकश्च ।
श्रुंजयः संजयसुप्रवृद्धौ।
प्रभंकरोऽथ भ्रमरो रविश्च ।
शूरः प्रतापःकुहनश्च नाम ॥ ३.२६६.११ ॥
अंगारक, कुंजर, गुप्तक, श्रुंजय आणि संजय — हे दोघेही अत्यंत बलवान; नंतर प्रभंकर, भ्रमर आणि रवी, शूर, प्रताप व कुहन नावाचे.
3.266.12
यं षट्सहस्रा रथिनोऽनुयान्ति ।
नागा हयाश्चैव पदातिनश्च।
जयद्रथो नाम यदि श्रुतस्ते ।
सौवीरराजः सुभगे स एषः ॥ ३.२६६.१२ ॥
ज्याच्या मागे सहा हजार रथी, हत्तीस्वार, घोडेस्वार आणि पायदळ चालतात — जयद्रथ नाव तू ऐकले असशील तर, हे सुभगे, तोच हा सौवीरांचा राजा.
3.266.13
तस्यापरे भ्रातरोऽदीनसत्वा ।
बलाहकानीकविदारणाद्याः।
सौवीरवीराः प्रवरा युवानो ।
राजानमेते बलिनोऽनुयान्ति ॥ ३.२६६.१३ ॥
त्याचे इतर भाऊ, अदीनसत्त्व, बलाहक आणि अनीकविदारण इत्यादी; सौवीरांचे श्रेष्ठ तरुण वीर — हे बलवान राजाच्या मागे चालतात.
3.266.14
एतैः सहायैरुपयाति राजा ।
मरुद्गणैरिन्द्र इवाभिगुप्तः।
अजानतां ख्यापय नः सुकेशि ।
कस्यासि भार्या दुहिता च कस्य ॥ ३.२६६.१४ ॥
या सहायकांसह राजा येत आहे, मरुद्गणांनी वेढलेल्या इंद्राप्रमाणे संरक्षित. आम्हाला, जे जाणत नाही, सांग, हे सुकेशी — तू कोणाची पत्नी आणि कोणाची कन्या आहेस?