Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.266

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.266.1

का त्वं कदम्बस्य विनम्य शाखां ।
किमाश्रमे तिष्ठसि शोभमाना।
देदीप्यमानाऽग्निशिखेव नक्तं ।
व्याधूयमाना पवनेन सूभ्रूः ॥ ३.२६६.१ ॥

ਕਦੰਬ ਦੀ ਟਹਿਣੀ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਦੀ ਖੜ੍ਹੀ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਰਾਤ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਾਂਗ ਦਮਕਦੀ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੀ।

3.266.2

अतीव रूपेण समन्विता त्वं ।
न चाप्यरण्येषु बिभेषि किंनु।
देवी नु यक्षी यदिदानवी वा ।
वराप्सरा दैत्यवराङ्गना वा ॥ ३.२६६.२ ॥

ਤੂੰ ਅਤਿਅੰਤ ਰੂਪਵਤੀ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਕੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ? ਕੀ ਤੂੰ ਦੇਵੀ ਹੈਂ, ਯਕਸ਼ੀ ਹੈਂ ਜਾਂ ਦਾਨਵੀ? ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਪਸਰਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਦੈਂਤਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਤਨੀ?

3.266.3

वपुष्मती वोरगराजकन्या ।
वनेचरी वा क्षणदाचरस्त्री।
त्वं देवराज्ञो वरुणस्य पत्नी ।
यमस्य सोमस्य धनेश्वरस्य ॥ ३.२६६.३ ॥

ਤੂੰ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਨਾਗਰਾਜ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ, ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ? ਕੀ ਤੂੰ ਦੇਵਰਾਜ, ਵਰੁਣ, ਯਮ, ਸੋਮ ਜਾਂ ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈਂ?

3.266.4

धातुर्विधातुः सवितुर्विभोर्वा ।
शक्रस्य वा त्वं सदनात्प्रपन्ना।
न ह्येव नः पृच्छसि ये वयं स्म ।
न चापि जानीम तवेह नाथम् ॥ ३.२६६.४ ॥

ਕੀ ਤੂੰ ਧਾਤਾ, ਵਿਧਾਤਾ, ਸਵਿਤਾ, ਵਿਭੂ ਜਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਸੁਆਮੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।

3.266.5

वयं हि मानं तव वर्धयन्तः ।
पृच्छाम भद्रेप्रभवं प्रभुं च।
आचक्ष्व बन्धूंश्च पतिं कुलं च ।
जातिं च यच्चेगह करोषि कार्यम् ॥ ३.२६६.५ ॥

ਤੇਰਾ ਮਾਣ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ: ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਆਪਣਾ ਮੂਲ ਅਤੇ ਸੁਆਮੀ ਦੱਸ; ਆਪਣੇ ਬੰਧੂਆਂ, ਪਤੀ, ਕੁਲ, ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੰਮ ਤੂੰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ ਉਹ ਵੀ ਦੱਸ।

3.266.6

अहं तु राज्ञः सुरथस्य पुत्रो ।
यं कोटिकाश्येति विदुर्मनुष्याः।
वश्येन्द्रियः सत्यरतिर्वरोरु ।
वृद्धोपसेवी गुरुपूजकश्च ॥ ३.२६६.६ ॥

ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਸੁਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ; ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਕੋਟਿਕਾਸ਼ਯ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਪੱਟਾਂ ਵਾਲੀ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਪੂਜਕ ਹਾਂ।

3.266.7

असौ तु यस्तिष्ठतिकाञ्चनाङ्गे ।
तथे हुतोऽग्निश्चयने यथैव।
तरिगर्तराजः कमलायताक्षः ।
क्षेमंकरो नाम स एष वीरः ॥ ३.२६६.७ ॥

ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਯੱਗ-ਵੇਦੀ ਤੇ ਹਵਨ ਕੀਤੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਕਮਲ-ਨੈਣਾਂ ਵਾਲਾ ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕ੍ਸ਼ੇਮੰਕਰ ਨਾਮ ਦਾ ਇਹ ਵੀਰ।

3.266.8

अस्मात्परस्त्वेष महाधनुष्मा-
न्पुत्रः कुलिन्दाधिपतेर्वरिष्ठः।
निरीक्षते त्वां विपुलायताक्षः ।
सुपुष्पितः पर्वतवासनित्यः ॥ ३.२६६.८ ॥

ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਇਹ ਮਹਾਧਨੁਖੀ, ਕੁਲਿੰਦਾਧਿਪਤੀ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਸਦਾ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ।

3.266.9

असौ तु यः पुष्करिणीसमीपे ।
श्यामो युवा तिष्ठति दर्शनीयः।
इक्ष्वाकुराजः सुबलस्य पुत्रः ।
स एव हन्ता द्विषतां सुगात्रि ॥ ३.२६६.९ ॥

ਜੋ ਪੁਸ਼ਕਰਿਣੀ ਕੋਲ ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਜੁਆਨ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਵੇਖਣ ਯੋਗ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੁਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਉਹੀ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ।

3.266.10

यस्यानुयात्रं ध्वजिनः प्रयान्ति ।
सौवीरका द्वादशराजपुत्राः।
शोणाश्वयुक्तेषु रथेषु सर्वे ।
मस्वेषु दीप्ता इव इव्यवाहाः ॥ ३.२६६.१० ॥

ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਝੰਡਾਧਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਸੌਵੀਰਕ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਜੁੜੇ ਰੱਥਾਂ ਵਿੱਚ—ਸਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਬਲਦੇ ਹਵਿਰਵਾਹ ਅਗਨੀਆਂ।

3.266.11

अङ्गारकः कुञ्जरो गुप्तकश्च ।
श्रुंजयः संजयसुप्रवृद्धौ।
प्रभंकरोऽथ भ्रमरो रविश्च ।
शूरः प्रतापःकुहनश्च नाम ॥ ३.२६६.११ ॥

ਅੰਗਾਰਕ, ਕੁੰਜਰ, ਗੁਪਤਕ, ਸ਼੍ਰੁੰਜਯ ਅਤੇ ਸੰਜਯ — ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ; ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੰਕਰ, ਭ੍ਰਮਰ ਅਤੇ ਰਵੀ, ਸ਼ੂਰ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੇ ਕੁਹਨ ਨਾਮ ਦੇ।

3.266.12

यं षट्सहस्रा रथिनोऽनुयान्ति ।
नागा हयाश्चैव पदातिनश्च।
जयद्रथो नाम यदि श्रुतस्ते ।
सौवीरराजः सुभगे स एषः ॥ ३.२६६.१२ ॥

ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥੀ, ਹਾਥੀ-ਸਵਾਰ, ਘੋੜ-ਸਵਾਰ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਜਿਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ — ਜੇ ਤੂੰ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨਾਮ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਭਗੇ, ਉਹੀ ਇਹ ਸੌਵੀਰ ਰਾਜਾ ਹੈ।

3.266.13

तस्यापरे भ्रातरोऽदीनसत्वा ।
बलाहकानीकविदारणाद्याः।
सौवीरवीराः प्रवरा युवानो ।
राजानमेते बलिनोऽनुयान्ति ॥ ३.२६६.१३ ॥

ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਭਰਾ, ਅਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵ, ਬਲਾਹਕ ਅਤੇ ਅਨੀਕਵਿਦਾਰਣ ਆਦਿ; ਸੌਵੀਰ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਵਾਨ ਵੀਰ — ਇਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

3.266.14

एतैः सहायैरुपयाति राजा ।
मरुद्गणैरिन्द्र इवाभिगुप्तः।
अजानतां ख्यापय नः सुकेशि ।
कस्यासि भार्या दुहिता च कस्य ॥ ३.२६६.१४ ॥

ਇਹਨਾਂ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸੁਰੱਖਿਅਤ। ਸਾਨੂੰ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਦੱਸ, ਹੇ ਸੁਕੇਸ਼ੀ — ਤੂੰ ਕਿਸਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਕਿਸਦੀ ਧੀ ਹੈਂ?