Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.269

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.269.1

सरोषरागोपहतेन वल्गुना ।
सरागनेत्रेण नतोन्नतभ्रुवा।
मुखेन विस्फूर्य सुवीरराष्ट्रपं ।
ततोऽब्रवीत्तं द्रुपदात्मजा पुनः ॥ ३.२६९.१ ॥

କ୍ରୋଧର ରକ୍ତିମାରେ ଆହତ, ସୁନ୍ଦର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟା, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନା, ଉଠାନାମା ହେଉଥିବା ଭୃକୁଟିଯୁକ୍ତା ଦ୍ରୁପଦ-କନ୍ୟା କମ୍ପିତ ମୁଖରେ ସେ ସୁବୀର-ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ।

3.269.2

यशस्विनस्तीक्ष्णविषान्महारथा-
नभिब्रुवन्मूढ न लज्जसे कथम्।
महेन्द्रकल्पान्निरतान्स्वकर्मसु ।
स्तितान्समूहेष्वपि यक्षरक्षसाम् ॥ ३.२६९.२ ॥

ଯଶସ୍ୱୀ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବିଷତୁଲ୍ୟ ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା ହେ ମୂର୍ଖ, ତୁମେ କାହିଁକି ଲଜ୍ଜିତ ହେଉନାହଁ? ସେମାନେ ମହେନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ, ନିଜ କର୍ମରେ ନିରତ, ଯକ୍ଷ-ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଠିଆ ହେଉଥିବା।

3.269.3

न किंचिदार्याः प्रवदन्ति पापं ।
वनेचरंवा गृहमेधिनं वा।
तपस्विनं संपरिपूर्णविद्यं ।
भजन्ति चैवं सुनराः सुवीर ॥ ३.२६९.३ ॥

ଆର୍ଯ୍ୟମାନେ ବନବାସୀ, ଗୃହସ୍ଥ ବା ପୂର୍ଣ୍ଣବିଦ୍ୟା ଥିବା ତପସ୍ୱୀ ବିଷୟରେ କୌଣସି ପାପବାକ୍ୟ କହନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ସୁବୀର, ସଜ୍ଜନମାନେ ଏହିପରି ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।

3.269.4

अहं तु मन्ये तव नास्ति कश्चि-
देतादृशे क्षत्रियसंनिवेशे।
यस्त्वद्य पातालमुखे पतन्तं ।
पाणौ गृहीत्वा प्रतिसंहरेत ॥ ३.२६९.४ ॥

ଏଭଳି କ୍ଷତ୍ରିୟ ସମୂହରେ ତୁମର କେହି ନାହାନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ; ଆଜି ପାତାଳର ମୁଖକୁ ପଡ଼ୁଥିବା ତୁମକୁ ହାତ ଧରି ଯିଏ ରୋକିବ ଏମିତି କେହି ନାହିଁ।

3.269.5

नागं प्रमिन्नं गिरिकूटकल्प-
मुपत्यकां हैमवतीं चरन्तम्।
दण्डीव यूथादपसेधसि त्वं ।
यो जेतुमाशंससि धर्मराजम् ॥ ३.२६९.५ ॥

ଦଣ୍ଡଧାରୀ ପହରୀ ଯେପରି ଝୁଣ୍ଡରୁ ଆହତ, ପର୍ବତଶିଖର ପରି, ହିମାଳୟ ତଳଦେଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ହାତୀକୁ ତଡ଼ି ଦିଏ, ସେପରି ତୁମେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ।

3.269.6

बाल्यात्प्रसुप्तस्य महाबलस्य ।
सिंहस् पक्ष्माणि मुखाल्लुनासि।
पदा समाहत्य पलायमानः ।
क्रुद्धं यदा द्रक्ष्यसि भीमसेनम् ॥ ३.२६९.६ ॥

ବାଲ୍ୟର ଅବିବେଚନାରୁ, ନିଦ୍ରିତ ମହାବଳ ସିଂହର ମୁଖରୁ ତୁମେ ତାର କେଶ ଛିଣ୍ଡାଉଛ; ପାଦରେ ଆଘାତ କରି ପଳାଉଥିବା ତୁମେ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଯେବେ ଦେଖିବ।

3.269.7

महाबलं घोरतरं प्रवृद्धं ।
जातं हरिं पर्वतकन्दरेषु।
प्रसुप्तमुग्रं प्रपदेन हंसि ।
यः क्रुद्धमायोत्स्यसि जिष्णुमुग्रम् ॥ ३.२६९.७ ॥

ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫାରେ ଜନ୍ମି ବଢ଼ିଥିବା, ଅତି ଭୟଙ୍କର ମହାବଳ ସିଂହକୁ, ନିଦ୍ରିତ ଉଗ୍ରକୁ ତୁମେ ପାଦରେ ଆଘାତ କରୁଛ; ଯେ ତୁମେ କ୍ରୁଦ୍ଧ, ଉଗ୍ର ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ) ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ।

3.269.8

कृष्णोरगौ तीक्ष्णमुखौ द्विजिह्वौ ।
मत्तः पदा क्रामसि पुच्छदेशे।
यः पाण्डवाभ्यां पुरुषोत्तमाभ्यां ।
जघन्यजाभ्यां प्रयुयुत्ससे त्वम् ॥ ३.२६९.८ ॥

ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁଖ ଓ ଦୁଇ ଜିଭ ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ସର୍ପର ଲାଞ୍ଜ ସ୍ଥଳରେ ମୋ ଠାରୁ (ଭୟ ନ କରି) ତୁମେ ପାଦ ରଖୁଛ; ଯେ ତୁମେ ଦୁଇ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପାଣ୍ଡବ, କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର।

3.269.9

यथा च वेणुः कदली नलो वा ।
फलन्त्यभावाय न भूतयेऽऽत्मनः।
तथैव मां तैः परिरक्ष्यमाणा-
मादास्यसे कर्कटकीव गर्भम् ॥ ३.२६९.९ ॥

ବାଉଁଶ, କଦଳୀ ବା ନଳ ନିଜର ବିନାଶ ପାଇଁ ଫଳ ଦିଏ, ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ସେହିପରି ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ମୋତେ, ମାଈ କଙ୍କଡ଼ା ଗର୍ଭ ଗ୍ରହଣ କରେ ସେପରି ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କରିବ।

3.269.10

जानामि कृष्णे विदितं ममैत-
द्यथाविधास्ते नरदेवपुत्राः।
न त्वेवमेतेन विभीषणेन ।
शक्या वयं त्रासयितुं त्वयाऽद्य ॥ ३.२६९.१० ॥

ହେ କୃଷ୍ଣେ, ସେହି ନରଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ କିପରି ମୁଁ ଜାଣେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଆଜି ତୁମେ ଆମକୁ ଏପରି ଭୟ ଦେଖାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।

3.269.11

वयं पुनः सप्तदशेषु कृष्णे ।
कुलेषु सर्वेऽनवमेषु जाताः।
षड्भ्यो गुणेभ्योऽभ्यधिका विहीना ।
न्मन्यामहे द्रौपदी पाण्डुपुत्रान् ॥ ३.२६९.११ ॥

କୃଷ୍ଣେ, ଆମେ ପୁନର୍ବାର ସତରଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଛୁ; ଛଅ ଗୁଣରେ ଆମେ ଅଧିକ, ହୀନ ନୁହେଁ। ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆମେ ମାନୁ ନାହିଁ, ଦ୍ରୌପଦୀ।

3.269.12

सा क्षिप्रमातिष्ठ गजं रथं वा ।
न वाक्यमात्रेण वयं हि शक्याः।
आशंस वा त्वं कृपणं वदन्ती ।
सौवीरराजस्य पुनः प्रसादम् ॥ ३.२६९.१२ ॥

ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ହାତୀ କିମ୍ବା ରଥରେ ଚଢ; କେବଳ ବାକ୍ୟରେ ଆମକୁ ଭୟ ଦେଖାଇ ହେବ ନାହିଁ। ଅଥବା ଦୀନ ହୋଇ କହୁ କହୁ ସୌବୀରରାଜଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପୁଣି ଆଶା କର।

3.269.13

महाबला किंत्विह दुर्बलेव ।
सौवीरराजस्य मताऽहमस्मि।
नाहं प्रमाथादिह संप्रतीता ।
सौवीरराजं कृपणं वदेयम् ॥ ३.२६९.१३ ॥

କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମୁଁ ଦୁର୍ବଳା ପରି ହେଲେ ବି ସୌବୀରରାଜଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୁଁ ବଳବତୀ ବୋଲି ଗଣିତ। ଏଠାରେ ଭୟରେ ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ ହରାଇ ନାହିଁ; ସୌବୀରରାଜଙ୍କୁ ମୁଁ ଦୀନ ହୋଇ କହିବି କି?

3.269.14

यस्या हि कृष्णौ पदवीं चरेतां ।
समास्थितावेकरथे समेतौ।
इन्द्रोऽपितां नापहरेत्कथंचि-
न्मनुष्यमात्रः कृपणः कुतोऽन्यः ॥ ३.२६९.१४ ॥

ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ଗୋଟିଏ ରଥରେ ବସି ଯାହାର ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ହରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ତେବେ ଦୀନ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ଅନ୍ୟ କିପରି ହରଣ କରିବ?

3.269.15

यथा विकीटी परवीरघाती ।
निघ्नन्रथस्थो द्विषतां मनांसि।
मदन्तरे त्वद्ध्वजिनीं प्रवेष्टा ।
वक्षं दहन्नग्निरिवोष्णगेषु ॥ ३.२६९.१५ ॥

ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଆଘାତ କରୁଥିବା, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ବିକୀଟି ମୋ ପାଇଁ ତୁମ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବ; ଗ୍ରୀଷ୍ମର ଶୁଷ୍କ ତୃଣରେ ଅଗ୍ନି ପରି ସେନାର ବକ୍ଷ ଦଗ୍ଧ କରି।

3.269.16

जनार्दनः सान्धकवृष्णिवीरो ।
महेष्वासाः केकयाश्चापि सर्वे।
एते हि सर्वे मम राजपुत्राः ।
प्रहृष्टरूपाः पदवीं चरेयुः ॥ ३.२६९.१६ ॥

ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସାତ୍ଵତ, ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣି ବଂଶର ବୀରଗଣ, ମହାଧନୁର୍ଧର କେକୟଗଣ — ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋର ରାଜପୁତ୍ର; ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖରେ ସେମାନେ ପଥେ ଚାଲନ୍ତୁ।

3.269.17

मौर्वीविसृष्टाः स्तनयित्नुघोषा ।
गाण्डीवमुक्तास्त्वतिवेगवन्तः।
हस्तं समाहत्य धनंजयस्य ।
भीमाः शब्दं घोरतरं नदनति ॥ ३.२६९.१७ ॥

ଧନୁ-ଦଉଡ଼ିରୁ ଛୁଟିଥିବା, ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଘୋଷଯୁକ୍ତ, ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ମୁକ୍ତ ଅତିବେଗୀ ବାଣସମୂହ — ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ହାତର ଆଘାତରେ ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର, ଅତି ଘୋର ଶବ୍ଦ କରନ୍ତି।

3.269.18

गाण्डीवमुक्तांश्च महाशरौघान् ।
पतङ्गसङ्घानिव शीघ्रवेगान्।
यदा द्रष्टास्यर्जुनं वीर्यशालिनं ।
तदा स्वबुद्धिं प्रतिनिन्दितासि ॥ ३.२६९.१८ ॥

ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ମୁକ୍ତ ମହାଶରସମୂହ, ପତଙ୍ଗ ଦଳ ପରି ଶୀଘ୍ରବେଗୀ — ପରାକ୍ରମୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଯେବେ ତୁମେ ଦେଖିବ, ସେତେବେଳେ ନିଜ ବୁଦ୍ଧିକୁ ତୁମେ ନିନ୍ଦିବ।

3.269.19

सशङ्खघोषः सतलत्रघोषो ।
गाण्डीवधन्वा मुहुरुद्वहंश्च।
यदा शरानर्पयिता तवोरसि ।
तदा मनस्ते किमिवाभविष्यत् ॥ ३.२६९.१९ ॥

ଶଙ୍ଖ-ଘୋଷ ସହ, ତଳତ୍ର (ହାତ-ରକ୍ଷକ) ଶବ୍ଦ ସହ, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ବାରମ୍ବାର ଉଠାଉ ଥିବା — ସେ ଯେବେ ତୁମ ବକ୍ଷରେ ଶର ପ୍ରୟୋଗ କରିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମ ମନ କିପରି ହେବ?

3.269.20

गदाहस्तं भीममभिद्रवन्तं ।
माद्रीपुत्रौ संपतन्तौ दिशश्च।
अमर्षजं क्रोधविषं वमन्तौ ।
दृष्ट्वा चिरं तापमुपैष्यसेऽधम ॥ ३.२६९.२० ॥

ଗଦା ହାତରେ ଭୀମଙ୍କୁ ଧାଵିତ ହେଉଥିବାର, ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦିଗରେ ଝାସି ପଡ଼ିବାର, ଅମର୍ଷରୁ ଜାତ କ୍ରୋଧବିଷ ଉଦ୍‌ଗୀରଣ କରିବାର ଦେଖି, ହେ ଅଧମେ, ତୁମେ ବହୁକାଳ ସନ୍ତାପ ଭୋଗିବ।

3.269.21

यथा वाऽहं नातिचरे कथंचि-
त्पतीन्महार्हान्मनसाऽपिजातु।
तेनाद्य सत्येन वशीकृतंत्वां ।
द्रष्टास्मि पार्थैः परिकृष्यमाणम् ॥ ३.२६९.२१ ॥

ମୁଁ ମୋ ମହାନ୍ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କୁ ମନରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କେବେ ଅତିକ୍ରମ କରିନାହିଁ, ତେବେ ସେହି ସତ୍ୟ ବଳରେ ଆଜି ତୁମେ ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଟାଣି ନିଆଯାଉଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିବ।

3.269.22

न संभ्रमं गन्तुमहं हि शक्ष्ये ।
त्वया नृशंसेन विकृष्यमाणा।
समागताऽहं हि कुरुप्रवीरैः ।
पुनर्वनं काम्यकमागताऽस्मि ॥ ३.२६९.२२ ॥

ହେ ନିଷ୍ଠୁର, ତୁମେ ଟାଣୁଥିବା ବେଳେ ମୁଁ ଭୟରେ ବିଚଳିତ ହୋଇ ଚାଲିପାରିବି ନାହିଁ। ମୁଁ କୁରୁବୀରମାନଙ୍କ ସହ ଆସିଥିଲି; ଏବେ ପୁଣି କାମ୍ୟକ ବନକୁ ଆସିଛି।

3.269.23

इत्येवमुक्तस्तु स सिन्धुनाथ-
स्तां द्रौपदीमाहविशालनेत्राम्।
आरुह्यतामाशु रथं मदीयं ।
मा त्वां वलाद्दौपदिकर्षयेहम् ॥ ३.२६९.२३ ॥

ଏପରି କହିବା ପରେ ସିନ୍ଧୁପତି ସେହି ବିଶାଳନୟନା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଶୀଘ୍ର ମୋ ରଥରେ ଚଢ଼; ଦ୍ରୌପଦୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବଳରେ ଟାଣି ନେବା ପୂର୍ବରୁ।"

3.269.24

सा ताननुप्रेक्ष्य विशालनेत्रा ।
जिघृक्षमाणानवभर्त्सयन्ती।
प्रोवाच मा मा स्पृशतेति भीता ।
धौम्यं प्रचुक्रोश पुरोहितं सा ॥ ३.२६९.२४ ॥

ବିଶାଳନୟନା ସେ, ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଭର୍ତ୍ସନା କରି, ଭୟଭୀତ ହୋଇ କହିଲେ: "ମୋତେ ଛୁଅଁ ନାହିଁ!" ଏବଂ ପୁରୋହିତ ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ସେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଡାକିଲେ।

3.269.25

जग्राह तामुत्तरवस्त्रदेशे ।
जयद्रथस्तं समवाक्षिपत्सा।
तया समाक्षिप्ततनुः स पापः ।
पपात शाखीव निकृत्तमूलः ॥ ३.२६९.२५ ॥

ଜୟଦ୍ରଥ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରୀୟ ବସ୍ତ୍ରର ଧାର ଧରିଲା; କିନ୍ତୁ ସେ ତାକୁ ଝାଡ଼ି ଠେଲିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଠେଲାରେ ସେହି ପାପୀ କଟା ମୂଳ ଗଛ ପରି ପଡ଼ିଗଲା।

3.269.26

प्रगृह्यमाणा तु महाजवेन ।
मुहुर्विनिःश्वस्य च राजपुत्री।
सा मृष्यमाणा रथमारुरोह ।
धौम्यस्य पादावभिवाद्य कृष्णा ॥ ३.२६९.२६ ॥

ମହାବେଗରେ ଟଣାଯାଉଥିବା ସେ ରାଜକୁମାରୀ ବାରମ୍ବାର ଗଭୀର ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ। ସହ୍ୟ କରି ସେ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ; ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ପାଦରେ ପ୍ରଣାମ କରି କୃଷ୍ଣା ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।

3.269.27

नेयं शक्या त्वया नेतुमविजित्य महारथान् ।
धर्मं क्षत्रस् पौराणमवेक्षस्व जयद्रथ ॥ ३.२६९.२७ ॥

ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ନ ଜିଣି ତୁମେ ଏହାକୁ ନେଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ଜୟଦ୍ରଥ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ଧର୍ମକୁ ବିଚାର କର।

3.269.28

क्षुद्रं कृत्वाफलंपापं त्वं प्राप्स्यसि न संशयः ।
आसाद्य पाण्डवान्वीरान्धर्मराजपुरोगमान् ॥ ३.२६९.२८ ॥

କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ନିଷ୍ଫଳ ପାପ କରି ତୁମେ ତାର ଫଳ ପାଇବ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖୁଥିବା ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ।

3.269.29

इत्युक्तवाह्रियमाणां तां राजपुत्रीं यशस्विनीम् ।
अन्वगच्छत्तदा धौम्यः पदातिगणमध्यगः ॥ ३.२६९.२९ ॥

ଏହା କହି, ନିଆଯାଉଥିବା ସେ ଯଶସ୍ୱିନୀ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କ ପଛେ ସେତେବେଳେ ଧୌମ୍ୟ ପଦାତିକ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗମନ କଲେ।