మహాభారతం · అధ్యాయం 3.269
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.269.1
सरोषरागोपहतेन वल्गुना ।
सरागनेत्रेण नतोन्नतभ्रुवा।
मुखेन विस्फूर्य सुवीरराष्ट्रपं ।
ततोऽब्रवीत्तं द्रुपदात्मजा पुनः ॥ ३.२६९.१ ॥
కోపపు ఎరుపుతో కళంకితమైన, అందమైన ముఖంతో, ఎర్రని కన్నులతో, పైకి కిందికి కదులుతున్న కనుబొమ్మలతో, వణుకుతున్న ముఖంతో ద్రుపదుని కుమార్తె మళ్ళీ ఆ సువీర రాజ్యాధిపతితో అంది.
3.269.2
यशस्विनस्तीक्ष्णविषान्महारथा-
नभिब्रुवन्मूढ न लज्जसे कथम्।
महेन्द्रकल्पान्निरतान्स्वकर्मसु ।
स्तितान्समूहेष्वपि यक्षरक्षसाम् ॥ ३.२६९.२ ॥
కీర్తిమంతులూ, తీక్ష్ణ విషం వంటి వారూ అయిన మహారథులను నిందిస్తూ, ఓ మూఢా, నీకు సిగ్గు లేదా? వారు మహేంద్రునితో సమానులు, తమ కర్మలలో నిమగ్నులు, యక్షరాక్షసుల గుంపుల మధ్య కూడా నిలిచినవారు.
3.269.3
न किंचिदार्याः प्रवदन्ति पापं ।
वनेचरंवा गृहमेधिनं वा।
तपस्विनं संपरिपूर्णविद्यं ।
भजन्ति चैवं सुनराः सुवीर ॥ ३.२६९.३ ॥
ఆర్యులు అరణ్యవాసినిగానీ, గృహస్థునిగానీ, పూర్ణ విద్యావంతుడైన తపస్విని గురించిగానీ ఏ పాపపు మాటా అనరు. ఓ సువీరా, సజ్జనులు ఇలాగే వారిని గౌరవిస్తారు.
3.269.4
अहं तु मन्ये तव नास्ति कश्चि-
देतादृशे क्षत्रियसंनिवेशे।
यस्त्वद्य पातालमुखे पतन्तं ।
पाणौ गृहीत्वा प्रतिसंहरेत ॥ ३.२६९.४ ॥
ఇటువంటి క్షత్రియ సమూహంలో నీకంటూ ఎవరూ లేరని నేను భావిస్తున్నాను; ఈ రోజు పాతాళపు నోటిలో పడుతున్న నిన్ను చేయి పట్టుకొని ఆపగలవాడు ఒక్కడూ లేడు.
3.269.5
नागं प्रमिन्नं गिरिकूटकल्प-
मुपत्यकां हैमवतीं चरन्तम्।
दण्डीव यूथादपसेधसि त्वं ।
यो जेतुमाशंससि धर्मराजम् ॥ ३.२६९.५ ॥
దండధారి కావలివాడు మందనుండి, పర్వతశిఖరంలా, హిమాలయ పాదభూమిలో తిరుగుతున్న గాయపడిన ఏనుగును తరిమివేసినట్లు, నీవు ధర్మరాజును జయించాలని కోరుతున్నావు.
3.269.6
बाल्यात्प्रसुप्तस्य महाबलस्य ।
सिंहस् पक्ष्माणि मुखाल्लुनासि।
पदा समाहत्य पलायमानः ।
क्रुद्धं यदा द्रक्ष्यसि भीमसेनम् ॥ ३.२६९.६ ॥
బాల్యపు అవివేకంతో, నిద్రిస్తున్న మహాబలుడైన సింహం ముఖం నుండి దాని కేశాలను నీవు పీకుతావు; కాలితో తన్ని పారిపోతూ, కోపోద్రిక్తుడైన భీమసేనుని నీవు చూసినప్పుడు.
3.269.7
महाबलं घोरतरं प्रवृद्धं ।
जातं हरिं पर्वतकन्दरेषु।
प्रसुप्तमुग्रं प्रपदेन हंसि ।
यः क्रुद्धमायोत्स्यसि जिष्णुमुग्रम् ॥ ३.२६९.७ ॥
పర్వత గుహలలో పుట్టి పెరిగిన, అత్యంత భయంకరమైన మహాబలుడైన సింహాన్ని, నిద్రిస్తున్న ఉగ్రమైన దానిని నీవు కాలితో తన్నుతావు; కోపోద్రిక్తుడైన ఉగ్రుడైన జిష్ణు (అర్జునుడు)తో నీవు పోరాడతావు.
3.269.8
कृष्णोरगौ तीक्ष्णमुखौ द्विजिह्वौ ।
मत्तः पदा क्रामसि पुच्छदेशे।
यः पाण्डवाभ्यां पुरुषोत्तमाभ्यां ।
जघन्यजाभ्यां प्रयुयुत्ससे त्वम् ॥ ३.२६९.८ ॥
తీక్ష్ణమైన ముఖాలు, రెండు నాలుకలు గల రెండు నల్ల సర్పాల తోక ప్రదేశంపై నీవు నా నుండి (భయం లేకుండా) కాలు మోపుతావు; పురుషోత్తములైన ఇద్దరు పాండవులతో, చిన్న సోదరులతో నీవు యుద్ధం చేయగోరుతావు.
3.269.9
यथा च वेणुः कदली नलो वा ।
फलन्त्यभावाय न भूतयेऽऽत्मनः।
तथैव मां तैः परिरक्ष्यमाणा-
मादास्यसे कर्कटकीव गर्भम् ॥ ३.२६९.९ ॥
వెదురు, అరటి లేదా రెల్లు తనకు నాశనం కోసం ఫలిస్తాయి, తన శ్రేయస్సు కోసం కాదు; అలాగే వారిచే రక్షించబడుతున్న నన్ను, ఆడ పీతగా గర్భాన్ని స్వీకరించినట్లు నీవు స్వీకరిస్తావు.
3.269.10
जानामि कृष्णे विदितं ममैत-
द्यथाविधास्ते नरदेवपुत्राः।
न त्वेवमेतेन विभीषणेन ।
शक्या वयं त्रासयितुं त्वयाऽद्य ॥ ३.२६९.१० ॥
కృష్ణే, ఆ నరదేవుని కుమారులు ఎలాంటివారో నాకు తెలుసు; కానీ ఈ భయంకరుని వల్ల, ఈరోజు నీవు మమ్మల్ని ఈ విధంగా భయపెట్టలేవు.
3.269.11
वयं पुनः सप्तदशेषु कृष्णे ।
कुलेषु सर्वेऽनवमेषु जाताः।
षड्भ्यो गुणेभ्योऽभ्यधिका विहीना ।
न्मन्यामहे द्रौपदी पाण्डुपुत्रान् ॥ ३.२६९.११ ॥
కృష్ణా, మేము మళ్లీ పదిహేడు ఉత్తమ కులాలలో జన్మించినవారము; ఆరు గుణాలలో అధికులము, హీనులు కాము. పాండు పుత్రులను మేము లెక్కచేయము, ద్రౌపదీ.
3.269.12
सा क्षिप्रमातिष्ठ गजं रथं वा ।
न वाक्यमात्रेण वयं हि शक्याः।
आशंस वा त्वं कृपणं वदन्ती ।
सौवीरराजस्य पुनः प्रसादम् ॥ ३.२६९.१२ ॥
నువ్వు వేగంగా ఏనుగునో రథాన్నో ఎక్కు; కేవలం మాటలతో మమ్మల్ని భయపెట్టలేవు. లేదా దీనంగా మాట్లాడుతూ సౌవీర రాజు అనుగ్రహాన్ని మళ్లీ ఆశించు.
3.269.13
महाबला किंत्विह दुर्बलेव ।
सौवीरराजस्य मताऽहमस्मि।
नाहं प्रमाथादिह संप्रतीता ।
सौवीरराजं कृपणं वदेयम् ॥ ३.२६९.१३ ॥
కానీ ఇక్కడ నేను బలహీనురాలిలా ఉన్నా, సౌవీర రాజు దృష్టిలో నేను బలవతిగా భావించబడుతున్నాను. ఇక్కడ భయం వల్ల నేను ఒప్పుకోను; సౌవీర రాజుతో దీనంగా మాట్లాడతానా?
3.269.14
यस्या हि कृष्णौ पदवीं चरेतां ।
समास्थितावेकरथे समेतौ।
इन्द्रोऽपितां नापहरेत्कथंचि-
न्मनुष्यमात्रः कृपणः कुतोऽन्यः ॥ ३.२६९.१४ ॥
ఇద్దరు కృష్ణులు ఒకే రథంపై ఎక్కి ఎవరి మార్గాన్ని అనుసరిస్తారో, ఆమెను ఇంద్రుడు కూడా ఏ విధంగానూ అపహరించలేడు; ఇక దీనుడైన సాధారణ మానవుడు ఎలా అపహరించగలడు?
3.269.15
यथा विकीटी परवीरघाती ।
निघ्नन्रथस्थो द्विषतां मनांसि।
मदन्तरे त्वद्ध्वजिनीं प्रवेष्टा ।
वक्षं दहन्नग्निरिवोष्णगेषु ॥ ३.२६९.१५ ॥
రథంపై నిలిచి శత్రువుల హృదయాలను కొట్టే, శత్రువీరులను సంహరించే విఖీటి, నా కోసం నీ సేనలోకి ప్రవేశిస్తాడు; వేసవి ఎండిన గడ్డిలో నిప్పు వలె సేన వక్షస్థలాన్ని దహిస్తూ.
3.269.16
जनार्दनः सान्धकवृष्णिवीरो ।
महेष्वासाः केकयाश्चापि सर्वे।
एते हि सर्वे मम राजपुत्राः ।
प्रहृष्टरूपाः पदवीं चरेयुः ॥ ३.२६९.१६ ॥
జనార్దనుడు, సాత్వత, అంధక, వృష్ణి వంశ వీరులు, మహా ధనుర్ధరులైన కేకయులు — వీరంతా నా రాజకుమారులు; ప్రసన్న ముఖులై వారు తమ మార్గంలో సాగిపోవాలి.
3.269.17
मौर्वीविसृष्टाः स्तनयित्नुघोषा ।
गाण्डीवमुक्तास्त्वतिवेगवन्तः।
हस्तं समाहत्य धनंजयस्य ।
भीमाः शब्दं घोरतरं नदनति ॥ ३.२६९.१७ ॥
ధనుస్త్రాడు నుండి వదిలిన, ఉరుముల ధ్వని వంటి, గాండీవం నుండి ప్రయోగించిన అతివేగ బాణాలు — ధనంజయుని చేతి ప్రహారంతో అవి భయంకరమైన, మరింత భీకరమైన శబ్దం చేస్తాయి.
3.269.18
गाण्डीवमुक्तांश्च महाशरौघान् ।
पतङ्गसङ्घानिव शीघ्रवेगान्।
यदा द्रष्टास्यर्जुनं वीर्यशालिनं ।
तदा स्वबुद्धिं प्रतिनिन्दितासि ॥ ३.२६९.१८ ॥
గాండీవం నుండి వెలువడిన పెద్ద బాణ సమూహాలు, మిడతల గుంపుల వలె శీఘ్రవేగాలు — పరాక్రమశాలి అర్జునుని నీవు చూచినప్పుడు, నీ స్వబుద్ధినే నిందించుకుంటావు.
3.269.19
सशङ्खघोषः सतलत्रघोषो ।
गाण्डीवधन्वा मुहुरुद्वहंश्च।
यदा शरानर्पयिता तवोरसि ।
तदा मनस्ते किमिवाभविष्यत् ॥ ३.२६९.१९ ॥
శంఖధ్వనితో, తలత్రధ్వనితో, గాండీవ ధనుస్సును పదేపదే ఎత్తుతూ — అతడు నీ రొమ్మునపై బాణాలు ప్రయోగించినప్పుడు నీ మనస్సు ఎలా ఉంటుందో?
3.269.20
गदाहस्तं भीममभिद्रवन्तं ।
माद्रीपुत्रौ संपतन्तौ दिशश्च।
अमर्षजं क्रोधविषं वमन्तौ ।
दृष्ट्वा चिरं तापमुपैष्यसेऽधम ॥ ३.२६९.२० ॥
గదను చేతబట్టి భీముడు ముందుకు దూకడం, మాద్రి ఇద్దరు కుమారులు దిక్కులపై దూసుకురావడం, అసహనంతో పుట్టిన కోపవిషాన్ని ఉమ్మివేయడం నీవు చూచి, అధమురాలా, చిరకాలం సంతాపాన్ని పొందుదువు.
3.269.21
यथा वाऽहं नातिचरे कथंचि-
त्पतीन्महार्हान्मनसाऽपिजातु।
तेनाद्य सत्येन वशीकृतंत्वां ।
द्रष्टास्मि पार्थैः परिकृष्यमाणम् ॥ ३.२६९.२१ ॥
నేను నా మహనీయులైన భర్తలను మనసులో కూడా ఎప్పుడూ ఏ విధంగానూ అతిక్రమించలేదు అయితే, ఆ సత్యం వల్ల ఈ రోజు నీవు వశమై పార్థులచే ఈడ్వబడుతూ కనిపిస్తావు.
3.269.22
न संभ्रमं गन्तुमहं हि शक्ष्ये ।
त्वया नृशंसेन विकृष्यमाणा।
समागताऽहं हि कुरुप्रवीरैः ।
पुनर्वनं काम्यकमागताऽस्मि ॥ ३.२६९.२२ ॥
క్రూరుడా, నీవు లాగుతుండగా నేను కలతచెంది నడవలేను. కురువీరులతో నేను వచ్చాను; ఇప్పుడు మళ్ళీ కామ్యక వనానికి వచ్చాను.
3.269.23
इत्येवमुक्तस्तु स सिन्धुनाथ-
स्तां द्रौपदीमाहविशालनेत्राम्।
आरुह्यतामाशु रथं मदीयं ।
मा त्वां वलाद्दौपदिकर्षयेहम् ॥ ३.२६९.२३ ॥
ఇలా అనగా సింధుదేశాధిపతి విశాల నేత్రలైన ఆ ద్రౌపదితో ఇలా అన్నాడు: "వేగంగా నా రథం ఎక్కు; ద్రౌపదీ, బలవంతంగా నిన్ను లాగకముందే."
3.269.24
सा ताननुप्रेक्ष्य विशालनेत्रा ।
जिघृक्षमाणानवभर्त्सयन्ती।
प्रोवाच मा मा स्पृशतेति भीता ।
धौम्यं प्रचुक्रोश पुरोहितं सा ॥ ३.२६९.२४ ॥
విశాల నేత్రలైన ఆమె, తనను పట్టుకోవాలనుకున్న వారిని చూసి గద్దిస్తూ, భయంతో "నన్ను తాకకండి!" అని అంది; పురోహితుడైన ధౌమ్యుని ఆమె బిగ్గరగా పిలిచింది.
3.269.25
जग्राह तामुत्तरवस्त्रदेशे ।
जयद्रथस्तं समवाक्षिपत्सा।
तया समाक्षिप्ततनुः स पापः ।
पपात शाखीव निकृत्तमूलः ॥ ३.२६९.२५ ॥
జయద్రథుడు ఆమె ఉత్తరీయ వస్త్రపు అంచును పట్టుకున్నాడు; కానీ ఆమె అతన్ని విదిలించి తోసింది. ఆమె తోపుకు ఆ పాపి వేరు నరికిన చెట్టులా పడిపోయాడు.
3.269.26
प्रगृह्यमाणा तु महाजवेन ।
मुहुर्विनिःश्वस्य च राजपुत्री।
सा मृष्यमाणा रथमारुरोह ।
धौम्यस्य पादावभिवाद्य कृष्णा ॥ ३.२६९.२६ ॥
అతి వేగంగా లాక్కుపోబడుతున్న రాజపుత్రి మళ్ళీ మళ్ళీ నిట్టూర్చింది. ఓర్పుతో ఆమె రథమెక్కింది; ధౌమ్యుని పాదాలకు నమస్కరించి కృష్ణ రథమెక్కింది.
3.269.27
नेयं शक्या त्वया नेतुमविजित्य महारथान् ।
धर्मं क्षत्रस् पौराणमवेक्षस्व जयद्रथ ॥ ३.२६९.२७ ॥
మహారథులను జయించకుండా నీవు ఈమెను తీసుకువెళ్ళలేవు. జయద్రథా, క్షత్రియుల పురాతన ధర్మాన్ని పరిశీలించు.
3.269.28
क्षुद्रं कृत्वाफलंपापं त्वं प्राप्स्यसि न संशयः ।
आसाद्य पाण्डवान्वीरान्धर्मराजपुरोगमान् ॥ ३.२६९.२८ ॥
నీచమైన, ఫలములేని పాపం చేసి నీవు దాని ఫలాన్ని పొందుతావు, సందేహం లేదు. ధర్మరాజు ముందున్న వీరులైన పాండవులను సమీపించి.
3.269.29
इत्युक्तवाह्रियमाणां तां राजपुत्रीं यशस्विनीम् ।
अन्वगच्छत्तदा धौम्यः पदातिगणमध्यगः ॥ ३.२६९.२९ ॥
ఇలా చెప్పి, తీసుకువెళ్ళబడుతున్న ఆ యశస్విని రాజపుత్రిని అప్పుడు ధౌమ్యుడు కాలిబాటసైనికుల మధ్యనుండి అనుసరించాడు.