ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.271
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.271.1
ततो घोरतरः शब्दो वने समभवत्तदा ।
भीमसेनार्जुनौ दृष्ट्वाक्षत्रियणाममर्षिणाम् ॥ ३.२७१.१ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ବନରେ ଭୀମସେନ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧୀ ଅକ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଅତି ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ଉଠିଲା ।
3.271.2
तेषां ध्वजाग्राण्यभिवीक्ष्य राजा ।
स्वयंदुरात्मा कुरुपुङ्गवानाम्।
जयद्रथो याज्ञसेनीमुवाच ।
रथे स्थितां भानुमतीं हतौजाः ॥ ३.२७१.२ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଧ୍ବଜାଗ୍ର ଦେଖି କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁରାତ୍ମା ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥ, ତେଜହୀନ ହୋଇ, ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କୁ କହିଲା ।
3.271.3
आयान्तीमे पञ्चरथा महान्तो ।
मन्ये च कृष्णे पतयस्तवैते।
सा जानती ख्यापय नः सुकेशि ।
परंपरं पाण्डवानां रथस्थम् ॥ ३.२७१.३ ॥
ଆସୁଥିବା ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ମହାରଥ; ହେ କୃଷ୍ଣେ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏମାନେ ତୁମ ସ୍ବାମୀ । ହେ ସୁକେଶୀ, ତୁମେ ଜାଣ, ତେଣୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ରଥରେ ଥିବା ଜଣକୁ ଜଣକୁ ଆମକୁ କୁହ ।
3.271.4
किं ते ज्ञातैर्मूढ महाधनुर्धरै-
रनायुष्यं कर्म कुत्वाऽतिघोरम्।
एते वीराः पतयो मे समेता ।
न वः शेषः कश्चिदिहास्ति युद्धे ॥ ३.२७१.४ ॥
ହେ ମୂର୍ଖ, ଏହି ମହାଧନୁର୍ଧର ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ତୁମର କ'ଣ ଲାଭ? ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଆୟୁଷ୍ୟନାଶକ କର୍ମ କରି ମୋ ସ୍ବାମୀ ଏହି ବୀରମାନେ ଏଠାରେ ସମବେତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିବେ ନାହିଁ ।
3.271.5
आख्यातव्यं त्वेव सर्वं मुमूर्षो-
र्मया तुभ्यं पृष्टया धर्म एषः।
न मे व्यथा विद्यते त्वद्भयं वा ।
संपश्यन्त्याः सानुजं धर्मराजम् ॥ ३.२७१.५ ॥
ହେ ମରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ତୁମେ ପଚାରିଛ ବୋଲି ସବୁ କହିବା ଏହି ଧର୍ମ । କନିଷ୍ଠ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା ମୋର ବ୍ୟଥା ନାହିଁ, ତୁମ ଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ ।
3.271.6
यस् ध्वजाग्रे नदतो मृदङ्गौ ।
नन्दोपनन्दौ मधुरौ सुयुक्तौ।
एनं स्वधर्मार्थविनिश्चयज्ञं ।
सदा जनाः कृत्यवन्तोऽनुयान्ति ॥ ३.२७१.६ ॥
ଧ୍ୱଜାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଦୁଇ ମୃଦଙ୍ଗ, ନନ୍ଦ ଓ ଉପନନ୍ଦ, ମଧୁର ସ୍ୱରଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଭଲ ଭାବରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା। ନିଜ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣୁଥିବା ଏହାଙ୍କ ପଛରେ ଲୋକେ ସଦା କର୍ତ୍ତବ୍ୟପରାୟଣ ହୋଇ ଚାଲନ୍ତି।
3.271.7
य एष जाम्बूनदशुद्धगौरः ।
प्रचण्डघोणस्तनुरायताक्षः।
एतं कुरुश्रेष्ठतमं वदन्ति ।
युधिष्ठिरं धर्मसुतं पतिं मे ॥ ३.२७१.७ ॥
ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନା ପରି ଶୁଦ୍ଧ ଗୋରା, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ନାକବିଶିଷ୍ଟ, ପତଳା ଶରୀର ଓ ଦୀର୍ଘ ଆଖିଯୁକ୍ତ ଏହି ଲୋକ। କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହାକୁ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୋର ପତି କୁହନ୍ତି।
3.271.8
अप्येष शत्रोः शरणागतस्य ।
दद्यात्प्राणान्धर्मचारी नृवीरः।
परैह्येनं मूढ जवेन भूतये ।
त्वमात्मनः प्राञ्जलिर्न्यस्शस्त्रः ॥ ३.२७१.८ ॥
ଧର୍ମାଚାରୀ ଏହି ନରବୀର କ'ଣ ଶତ୍ରୁର ଶରଣାଗତକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେବ? ଅରେ ମୂଢ଼, ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଏହାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ। ହାତ ଯୋଡ଼ି, ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ତୁମେ ଯାଅ।
3.271.9
अथाप्येनं पश्यसि यं रथस्यं ।
महाभुजं सालमिव प्रवृद्धम्।
संदष्टौष्ठं भ्रुकुटीसंहतभ्रुवं ।
वृकोदरो नाम पतिर्ममैषः ॥ ३.२७१.९ ॥
ଏବଂ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଯାହାକୁ ତୁମେ ଦେଖୁଛ, ମହାବାହୁ, ସାଲ ବୃକ୍ଷ ପରି ଉଚ୍ଚ ବଢ଼ିଥିବା, ଓଠ ଦାନ୍ତରେ ଚାପିଥିବା, ଭୁରୁ କୁଞ୍ଚିତ କରିଥିବା ଏ ବୃକୋଦର ନାମକ ମୋର ପତି।
3.271.10
आजानेया बलिनः साधुदान्ता ।
महाबलाः शूरमुदावहन्ति।
एतस्य कर्माण्यतिमानुषाणि ।
भीमेति शब्दोऽस्य ततः पृथिव्याम् ॥ ३.२७१.१० ॥
ବଳବାନ, ଭଲ ଭାବରେ ଦମିତ, ମହାବଳଶାଳୀ ଉତ୍ତମ ଜାତିର ଅଶ୍ୱମାନେ ଏହି ଶୂରକୁ ବହନ କରନ୍ତି। ଏହାର କର୍ମ ଅତିମାନୁଷ; ତେଣୁ ପୃଥିବୀରେ ଏହାର ନାମ ଭୀମ ହେଲା।
3.271.11
नास्यापराद्धाः शेषमवाप्नुवन्ति ।
नायं वैरं विस्मरते कदाचित्।
वैरस्यान्तं संविधायोपयाति ।
पश्चाच्छान्तिं न च तत्तप्यतीव ॥ ३.२७१.११ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଏହାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପରାଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଇଏ କେବେ ବି ବୈର ଭୁଲନ୍ତି ନାହିଁ। ବୈରର ଅନ୍ତ ଘଟାଇ ସେ ଶାନ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ପରେ ତା ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଅନୁତାପ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
3.271.12
धनुर्धराग्र्यो धृतिमान्यशस्वी ।
जितेन्द्रियो वृद्धसेवी नृवीरः।
भ्राता च शिष्यश्च युधिष्ठिरस्य ।
धनंजयो नाम पतिर्ममैषः ॥ ३.२७१.१२ ॥
ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ, ଯଶସ୍ୱୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ, ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କର ସେବା କରୁଥିବା, ନରବୀର। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଭାଇ ଓ ଶିଷ୍ୟ ଧନଞ୍ଜୟ ନାମକ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ମୋର ସ୍ୱାମୀ।
3.271.13
यो वै न कामान्न भयान्न लोभा-
त्त्यजेद्धर्मं न नृशंसं च कुर्यात्।
स एष वैश्वानरतुल्यतेजाः ।
कुन्तीसुतः शत्रुसहः प्रमाथी ॥ ३.२७१.१३ ॥
ଯିଏ କାମ, ଭୟ କିମ୍ବା ଲୋଭ ଯୋଗୁଁ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ନିଷ୍ଠୁରତା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ଏହି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ସହନକାରୀ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ମଥନକାରୀ।
3.271.14
यः सर्वधर्मार्तविनिश्चयज्ञो ।
भयार्तानां भयहर्ता मनीषी।
बन्धुप्रियः शस्त्रभृतां वरिष्ठो ।
महाहवेष्वप्रतिवार्यवीर्यः ॥ ३.२७१.१४ ॥
ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ସଙ୍କଟର ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣୁଥିବା, ଭୟପୀଡ଼ିତମାନଙ୍କ ଭୟ ହରଣକାରୀ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହାର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଅପ୍ରତିରୋଧ୍ୟ।
3.271.15
यस्योत्तमं रूपमाहुः पृथिव्यां ।
यं पाण्डवाः परिरक्षन्ति सर्वे।
प्राणैर्गरीयांसमनुव्रतं वै ।
स एष वीरो नकुलः पतिर्मे ॥ ३.२७१.१५ ॥
ପୃଥିବୀରେ ଯାହାର ଉତ୍ତମ ରୂପ ଅତୁଳନୀୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ପ୍ରାଣ ଦେଇ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ଓ ଅନୁରକ୍ତ, ସେଇ ଏହି ବୀର ନକୁଳ ମୋର ସ୍ୱାମୀ।
3.271.16
यः खङ्गयोधी लघुचित्रहस्तो ।
महांश्च धीमान्सहदेवोऽद्वितीयः।
यस्याद्यकर्म द्रक्ष्यसे मूढसत्व ।
शतक्रतोर्वा दैत्यसेनासु सङ्ख्ये ॥ ३.२७१.१६ ॥
ଯିଏ ଖଡ୍ଗଯୋଦ୍ଧା, ଲଘୁ ଓ ନିପୁଣ ହସ୍ତବିଶିଷ୍ଟ, ମହାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସହଦେବ ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ହେ ମୂଢ଼ସ୍ୱଭାବ, ଆଜି ତୁମେ ତାଙ୍କର କର୍ମ ଦେଖିବ, ଯେପରି ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦୈତ୍ୟସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ କରିଥିଲେ।
3.271.17
शूरः कृतास्त्रो मतिमान्मनस्वी ।
प्रियंकरो धर्मसुतस्य राज्ञः।
हुताशचन्द्रार्कसमानतेजा ।
जघन्यजः पाण्डवानां प्रियश्च ॥ ३.२७१.१७ ॥
ଶୂର, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଉଦାରମନା, ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରିୟକାରୀ, ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତେଜ ସମାନ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କନିଷ୍ଠ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ।
3.271.18
बुद्ध्या समो यस् नरो न विद्यते ।
वक्ता तथा सत्सु विनिश्चयज्ञः।
सएष शूरो नित्यममर्षणश्च ।
धीमान्प्राज्ञः सहदेवः पतिर्मे ॥ ३.२७१.१८ ॥
ବୁଦ୍ଧିରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ମଣିଷ ନାହିଁ; ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବକ୍ତା ଓ ନିଶ୍ଚୟଜ୍ଞ। ସେ ଶୂର, ସର୍ବଦା ଅପମାନ ସହ୍ୟ ନ କରୁଥିବା, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ପ୍ରାଜ୍ଞ ସହଦେବ ହିଁ ମୋର ପତି।
3.271.19
त्यजेत्प्राणान्प्रविशेद्धव्यवाहं ।
न त्वेवैष व्याहरेद्धर्मबाह्यम्।
सदा मनस्वी क्षत्रधर्मे रतश्च ।
कुन्त्याः प्राणैरिष्टतमो नृवीरः ॥ ३.२७१.१९ ॥
ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିପାରେ, ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମବିରୁଦ୍ଧ କଥା କେବେ ହେଁ କହିବ ନାହିଁ। ସର୍ବଦା ଉଦାରମନା, କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମରେ ରତ, କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ନରବୀର।
3.271.20
विशीर्यनतीं नावमिवार्णवान्ते ।
रत्नाभिपूर्णां मकरस्य पृष्ठे।
सेनां तवेमां हतसर्वयोधां ।
विक्षोभितां द्रक्ष्यसि पाण्डुपुत्रैः ॥ ३.२७१.२० ॥
ସମୁଦ୍ରର ଶେଷରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ୁଥିବା ନୌକା ପରି, ମକରର ପିଠିରେ ରତ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ହତ ହୋଇଥିବା ତୁମ ଏହି ସେନା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେବାର ତୁମେ ଦେଖିବ।
3.271.21
इत्येते वै कथिताः पाण्डुपुत्रा ।
यांस्त्वं मोहादवमत्य प्रवृत्तः।
यद्येतेभ्यो मुच्यसे रिष्टदेहः ।
पुनर्जन्म प्राप्स्यसे जीवितं च ॥ ३.२७१.२१ ॥
ଏହିପରି ଏହି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ମୋହବଶତଃ ଅବମାନନା କରି ତୁମେ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଛ। ଯଦି ତୁମେ ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଅକ୍ଷତ ଦେହରେ ରହିବ, ତେବେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଓ ଜୀବନ ପାଇବ।
3.271.22
ततः पार्थाः पञ्चपञ्चेन्द्रकल्पा-
स्त्यक्त्वा त्रस्तान्प्राञ्जलींस्तान्पदातीन्।
यथाऽनीकं शरवर्षान्धकारं ।
चक्रुः क्रुद्धाः सर्वतस्ते निगृह्य ॥ ३.२७१.२२ ॥
ତା'ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନେ, ପାଞ୍ଚ-ପାଞ୍ଚ ଜଣ ମିଳି, ଭୟଭୀତ ଓ ହାତଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ପଦାତିକମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, କ୍ରୋଧରେ ସର୍ବଦିଗରୁ ସେନାକୁ ଅବରୋଧ କରି, ବାଣବର୍ଷଣରେ ଅନ୍ଧକାର ସୃଷ୍ଟି କଲେ।