మహాభారతం · అధ్యాయం 3.271
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.271.1
ततो घोरतरः शब्दो वने समभवत्तदा ।
भीमसेनार्जुनौ दृष्ट्वाक्षत्रियणाममर्षिणाम् ॥ ३.२७१.१ ॥
అప్పుడు ఆ అడవిలో భీమసేనుణ్ణి, అర్జునుణ్ణి చూసి కోపించిన అక్షత్రియుల అత్యంత భయంకరమైన కోలాహలం చెలరేగింది.
3.271.2
तेषां ध्वजाग्राण्यभिवीक्ष्य राजा ।
स्वयंदुरात्मा कुरुपुङ्गवानाम्।
जयद्रथो याज्ञसेनीमुवाच ।
रथे स्थितां भानुमतीं हतौजाः ॥ ३.२७१.२ ॥
వారి ధ్వజాగ్రాలను చూసి, కురుశ్రేష్ఠులలో ఒకడైన ఆ దుర్మార్గుడు, తేజస్సు తగ్గిన జయద్రథుడు, రథంలో నిలబడి ఉన్న యాజ్ఞసేని (ద్రౌపది)తో మాట్లాడాడు.
3.271.3
आयान्तीमे पञ्चरथा महान्तो ।
मन्ये च कृष्णे पतयस्तवैते।
सा जानती ख्यापय नः सुकेशि ।
परंपरं पाण्डवानां रथस्थम् ॥ ३.२७१.३ ॥
ఇదిగో వస్తున్న ఈ ఐదు గొప్ప రథాలు; కృష్ణా, నా అభిప్రాయంలో ఇవి నీ భర్తలవి. సుకేశీ, నీకు తెలుసు కాబట్టి పాండవులలో రథంపై ఉన్నవారిని ఒక్కొక్కరినీ మాకు చెప్పు.
3.271.4
किं ते ज्ञातैर्मूढ महाधनुर्धरै-
रनायुष्यं कर्म कुत्वाऽतिघोरम्।
एते वीराः पतयो मे समेता ।
न वः शेषः कश्चिदिहास्ति युद्धे ॥ ३.२७१.४ ॥
మూఢుడా, ఈ మహాధనుర్ధరులైన బంధువులతో నీకు ఏమి ప్రయోజనం? అత్యంత భయంకరమైన, ఆయుష్షును హరించే కర్మ చేసి, ఇక్కడ నా భర్తలైన ఈ వీరులు కూడారు; యుద్ధంలో మీలో ఎవ్వరూ మిగలరు.
3.271.5
आख्यातव्यं त्वेव सर्वं मुमूर्षो-
र्मया तुभ्यं पृष्टया धर्म एषः।
न मे व्यथा विद्यते त्वद्भयं वा ।
संपश्यन्त्याः सानुजं धर्मराजम् ॥ ३.२७१.५ ॥
మరణించాలనుకునేవాడా, నీవు అడిగినందున అన్నీ చెప్పడమే ఈ ధర్మం. తమ్ముళ్లతో కూడిన ధర్మరాజును చూస్తున్న నాకు వ్యథ లేదు, నీ భయమూ లేదు.
3.271.6
यस् ध्वजाग्रे नदतो मृदङ्गौ ।
नन्दोपनन्दौ मधुरौ सुयुक्तौ।
एनं स्वधर्मार्थविनिश्चयज्ञं ।
सदा जनाः कृत्यवन्तोऽनुयान्ति ॥ ३.२७१.६ ॥
జెండా కొనపై మోగే రెండు మృదంగాలు, నంద-ఉపనందులు, మధురమైన స్వరం కలవి, చక్కగా అమర్చబడినవి. తన ధర్మార్థ నిశ్చయాన్ని తెలిసిన ఈయననే ప్రజలు ఎల్లప్పుడూ కర్తవ్యబుద్ధితో అనుసరిస్తారు.
3.271.7
य एष जाम्बूनदशुद्धगौरः ।
प्रचण्डघोणस्तनुरायताक्षः।
एतं कुरुश्रेष्ठतमं वदन्ति ।
युधिष्ठिरं धर्मसुतं पतिं मे ॥ ३.२७१.७ ॥
జాంబూనద బంగారంలా స్వచ్ఛమైన తెలుపు, తీవ్రమైన ముక్కు, సన్నని దేహం, పొడవైన కన్నులు కలవాడు ఇతడు. కురువంశంలో అత్యుత్తముడైన ఇతనినే ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు, నా పతి అని అంటారు.
3.271.8
अप्येष शत्रोः शरणागतस्य ।
दद्यात्प्राणान्धर्मचारी नृवीरः।
परैह्येनं मूढ जवेन भूतये ।
त्वमात्मनः प्राञ्जलिर्न्यस्शस्त्रः ॥ ३.२७१.८ ॥
ధర్మాచరణుడైన ఈ నరవీరుడు శత్రువు శరణు కోరినవానికైనా తన ప్రాణాలను ఇవ్వగలడు. ఓ మూఢుడా, నీ క్షేమం కోసం వేగంగా ఇతని వద్దకు వెళ్ళు. చేతులు జోడించి ఆయుధాలు విడిచి నీవు వెళ్ళు.
3.271.9
अथाप्येनं पश्यसि यं रथस्यं ।
महाभुजं सालमिव प्रवृद्धम्।
संदष्टौष्ठं भ्रुकुटीसंहतभ्रुवं ।
वृकोदरो नाम पतिर्ममैषः ॥ ३.२७१.९ ॥
ఇంకా, రథంపై నిలిచి ఉన్నవాడిని నీవు చూస్తున్నావే, మహాబాహువు, సాల వృక్షం వలె పెరిగిన, పెదవులు కొరికిన, కనుబొమలు ముడిచిన ఇతడు వృకోదరుడనే నా పతి.
3.271.10
आजानेया बलिनः साधुदान्ता ।
महाबलाः शूरमुदावहन्ति।
एतस्य कर्माण्यतिमानुषाणि ।
भीमेति शब्दोऽस्य ततः पृथिव्याम् ॥ ३.२७१.१० ॥
బలిష్ఠమైన, చక్కగా శిక్షణ పొందిన, మహాబలవంతమైన ఉత్తమ జాతి అశ్వాలు ఈ శూరుని మోస్తాయి. ఇతని కర్మలు అతిమానుషమైనవి; అందువల్ల భూమిపై ఇతనికి 'భీముడు' అనే పేరు వచ్చింది.
3.271.11
नास्यापराद्धाः शेषमवाप्नुवन्ति ।
नायं वैरं विस्मरते कदाचित्।
वैरस्यान्तं संविधायोपयाति ।
पश्चाच्छान्तिं न च तत्तप्यतीव ॥ ३.२७१.११ ॥
ఇతనికి అపకారం చేసినవారు ఏమీ మిగలరు. ఇతడు వైరాన్ని ఎప్పుడూ మరచిపోడు. వైరానికి అంతం చేసిన తరువాతనే శాంతిని పొందుతాడు; తరువాత దానికై అతడు ఎంతో పశ్చాత్తాపపడడు.
3.271.12
धनुर्धराग्र्यो धृतिमान्यशस्वी ।
जितेन्द्रियो वृद्धसेवी नृवीरः।
भ्राता च शिष्यश्च युधिष्ठिरस्य ।
धनंजयो नाम पतिर्ममैषः ॥ ३.२७१.१२ ॥
విలుకాండ్రలో అగ్రగణ్యుడు, ధైర్యవంతుడు, కీర్తిమంతుడు, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలవాడు, పెద్దలను సేవించేవాడు, నరవీరుడు. యుధిష్ఠిరుని సోదరుడు, శిష్యుడు అయిన ఈ ధనంజయుడు నా పతి.
3.271.13
यो वै न कामान्न भयान्न लोभा-
त्त्यजेद्धर्मं न नृशंसं च कुर्यात्।
स एष वैश्वानरतुल्यतेजाः ।
कुन्तीसुतः शत्रुसहः प्रमाथी ॥ ३.२७१.१३ ॥
కామం వల్ల, భయం వల్ల, లోభం వల్ల ధర్మాన్ని విడువనివాడు, క్రౌర్యం చేయనివాడు, వైశ్వానరునితో సమమైన తేజస్సు కలవాడు, కుంతీపుత్రుడు, శత్రువులను జయించి అణచేవాడు ఇతడే.
3.271.14
यः सर्वधर्मार्तविनिश्चयज्ञो ।
भयार्तानां भयहर्ता मनीषी।
बन्धुप्रियः शस्त्रभृतां वरिष्ठो ।
महाहवेष्वप्रतिवार्यवीर्यः ॥ ३.२७१.१४ ॥
అన్ని ధర్మాల, ఆపదల నిశ్చయాన్ని తెలిసినవాడు, భయపీడితుల భయాన్ని పోగొట్టే బుద్ధిమంతుడు, బంధువులకు ప్రియుడు, ఆయుధధారులలో శ్రేష్ఠుడు, మహాయుద్ధాలలో ఎదిరించలేని పరాక్రమం కలవాడు.
3.271.15
यस्योत्तमं रूपमाहुः पृथिव्यां ।
यं पाण्डवाः परिरक्षन्ति सर्वे।
प्राणैर्गरीयांसमनुव्रतं वै ।
स एष वीरो नकुलः पतिर्मे ॥ ३.२७१.१५ ॥
భూమిపై ఇతని ఉత్తమ రూపం అనుపమానమని చెబుతారు; పాండవులందరూ ప్రాణాలకంటే ఎక్కువగా ఇతడిని రక్షిస్తారు. ప్రాణాలకంటే ప్రియుడు, అనుకూలుడు అయిన ఈ వీరుడు నకులుడు నా పతి.
3.271.16
यः खङ्गयोधी लघुचित्रहस्तो ।
महांश्च धीमान्सहदेवोऽद्वितीयः।
यस्याद्यकर्म द्रक्ष्यसे मूढसत्व ।
शतक्रतोर्वा दैत्यसेनासु सङ्ख्ये ॥ ३.२७१.१६ ॥
ఖడ్గయోధుడు, తేలికైన నైపుణ్యమైన చేతులు కలవాడు, గొప్పవాడు, బుద్ధిమంతుడైన సహదేవుడు అద్వితీయుడు; ఓ మూఢస్వభావుడా, ఈనాడు ఆయన చేసే కర్మను నీవు చూస్తావు, దైత్యసేనలతో యుద్ధంలో ఇంద్రుడు చేసినట్లు.
3.271.17
शूरः कृतास्त्रो मतिमान्मनस्वी ।
प्रियंकरो धर्मसुतस्य राज्ञः।
हुताशचन्द्रार्कसमानतेजा ।
जघन्यजः पाण्डवानां प्रियश्च ॥ ३.२७१.१७ ॥
శూరుడు, అస్త్రవిద్యలో నిపుణుడు, బుద్ధిమంతుడు, ఉదాత్త మనస్కుడు, ధర్మపుత్రుడైన రాజుకు ప్రియమైనవాడు, అగ్ని, చంద్రుడు, సూర్యుల తేజస్సుతో సమానమైనవాడు, పాండవులలో చిన్నవాడు, వారికి ప్రియుడు.
3.271.18
बुद्ध्या समो यस् नरो न विद्यते ।
वक्ता तथा सत्सु विनिश्चयज्ञः।
सएष शूरो नित्यममर्षणश्च ।
धीमान्प्राज्ञः सहदेवः पतिर्मे ॥ ३.२७१.१८ ॥
బుద్ధిలో ఇతనికి సమానమైన మనుషుడు లేడు; సజ్జనుల మధ్య వక్త, నిశ్చయజ్ఞుడు. ఆ శూరుడు, ఎల్లప్పుడూ అవమానాన్ని సహించనివాడు, బుద్ధిమంతుడు, ప్రాజ్ఞుడు సహదేవుడే నా భర్త.
3.271.19
त्यजेत्प्राणान्प्रविशेद्धव्यवाहं ।
न त्वेवैष व्याहरेद्धर्मबाह्यम्।
सदा मनस्वी क्षत्रधर्मे रतश्च ।
कुन्त्याः प्राणैरिष्टतमो नृवीरः ॥ ३.२७१.१९ ॥
అతడు ప్రాణాలు విడిచినా, అగ్నిలో ప్రవేశించినా, ధర్మవిరుద్ధమైన మాట మాత్రం ఎన్నడూ పలకడు; ఎల్లప్పుడూ ఉదాత్త మనస్కుడు, క్షత్రధర్మంలో నిరతుడు, కుంతి ప్రాణాలకంటే ప్రియమైన నరవీరుడు.
3.271.20
विशीर्यनतीं नावमिवार्णवान्ते ।
रत्नाभिपूर्णां मकरस्य पृष्ठे।
सेनां तवेमां हतसर्वयोधां ।
विक्षोभितां द्रक्ष्यसि पाण्डुपुत्रैः ॥ ३.२७१.२० ॥
సముద్ర తీరంలో విరిగిపోతున్న నావలా, మకరం వీపుపై రత్నాలతో నిండి, యోధులందరూ హతమైన నీ ఈ సేన పాండవ పుత్రులచే కలతకు గురికావడం నీవు చూస్తావు.
3.271.21
इत्येते वै कथिताः पाण्डुपुत्रा ।
यांस्त्वं मोहादवमत्य प्रवृत्तः।
यद्येतेभ्यो मुच्यसे रिष्टदेहः ।
पुनर्जन्म प्राप्स्यसे जीवितं च ॥ ३.२७१.२१ ॥
ఈ విధంగా పాండుపుత్రులు నీకు చెప్పబడ్డారు. మోహంతో వారిని అవమానించి నీవు ముందుకు సాగావు. వీరి నుండి నీవు విడుదల పొంది, దేహం చెడకుండా ఉంటే, పునర్జన్మను, జీవితాన్ని పొందుతావు.
3.271.22
ततः पार्थाः पञ्चपञ्चेन्द्रकल्पा-
स्त्यक्त्वा त्रस्तान्प्राञ्जलींस्तान्पदातीन्।
यथाऽनीकं शरवर्षान्धकारं ।
चक्रुः क्रुद्धाः सर्वतस्ते निगृह्य ॥ ३.२७१.२२ ॥
అప్పుడు ఇంద్రునితో సమానులైన పృథా కుమారులు, ఐదేసి మంది చొప్పున, భయపడి అంజలి ఘటించిన ఆ కాల్బలాన్ని వదిలి, కోపంతో అన్ని వైపులా సేనను అడ్డగించి, బాణ వర్షంతో చీకటి సృష్టించారు.