మహాభారతం · అధ్యాయం 3.272
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.272.1
संतिष्ठध्वं प्रहरत तूर्णं विपरिधावत ।
इति स्म सैन्धवो राजा चोदयामास तान्नृपन् ॥ ३.२७२.१ ॥
"స్థిరంగా నిలబడండి, వేగంగా దాడి చేయండి, నాలుగు వైపులా పరుగెత్తండి" — అని సింధు రాజు ఆ రాజులను ప్రేరేపించాడు.
3.272.2
ततो घोरतमः शब्दोरणे समभवत्तदा ।
भीमार्जुनयमान्दृष्ट्वा सैन्यानां सयुधिष्ठिरान् ॥ ३.२७२.२ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో అత్యంత భయంకరమైన కోలాహలం చెలరేగింది; యుధిష్ఠిరునితో పాటు భీమార్జునులను, యమలను సేనలు చూసినప్పుడు.
3.272.3
शिबिसिंधुत्रिगर्तानां विषादश्चाप्यजायत ।
तान्दृष्ट्वापुरुषव्याघ्रान्व्याघ्रानिव बलोत्कटान् ॥ ३.२७२.३ ॥
శిబులలో, సింధువులలో, త్రిగర్తులలో కూడా విషాదం కలిగింది; బలంలో పులులవంటి ఆ పురుషోత్తములను వారు చూసినప్పుడు.
3.272.4
हेमबिन्दुं महोत्सेधां सर्वशैक्यायसीं गदाम् ।
प्रगृह्याभ्यद्रवद्भीमः सैन्धवं कालचोदितम् ॥ ३.२७२.४ ॥
బంగారు చుక్కలతో అలంకరించబడిన, అతి ఎత్తైన, పూర్తిగా ఇనుముతో చేసిన గదను ఎత్తి, కాలప్రేరితుడైన సింధు రాజు వైపు భీముడు పరుగెత్తాడు.
3.272.5
तदन्तरमथावृत्य कोटिकाश्योऽभ्यहारयत् ।
महता रथवंशेन परिवार्य वृकोधरम् ॥ ३.२७२.५ ॥
అప్పుడు ఆ అంతరాన్ని చుట్టుముట్టి, కోటికాశ్యుడు గొప్ప రథసమూహంతో వృకోదరుని (భీముని) చుట్టుముట్టాడు.
3.272.6
शक्तितोमरनाराचैर्वीरबाहुप्रचोदितैः ।
कीर्यमाणोपि बहुभिर्न स्म भीमोऽभ्यकम्पत ॥ ३.२७२.६ ॥
వీరుల బాహువులచే విసరబడిన శక్తులు, తోమరాలు, నారాచాలతో అనేకులచే తూట్లు పడినప్పటికీ భీముడు కంపించలేదు.
3.272.7
गजं तु सगजारोहं पदातींश्च चतुर्दश ।
जघान गदया भीमः सैन्धवध्वजंनीमुखे ॥ ३.२७२.७ ॥
భీముడు తన గదతో, సింధు రాజు ధ్వజం కలిగిన ఏనుగును దాని సారథితో సహా, పద్నాలుగు కాలినడక సైనికులను సేనాముఖంలో సంహరించాడు.
3.272.8
पार्थः पञ्चशताञ्शूरान्पार्वतीयान्महारथान् ।
परीप्समानः सौवीरं जघान ध्वजिनीमुखे ॥ ३.२७२.८ ॥
పృథా పుత్రుడైన అర్జునుడు సౌవీరులను రక్షించాలనే కోరికతో, సేనాముఖంలో పర్వతప్రాంతాలకు చెందిన ఐదువందల శూర మహారథులను సంహరించాడు.
3.272.9
राजा स्वयं सुवीराणां प्रवराणां प्रहारिणाम् ।
निमेषमात्रेण शतं जघान समरे तदा ॥ ३.२७२.९ ॥
ఆ రాజు స్వయంగా, సౌవీరులలోని శ్రేష్ఠులైన ప్రహారులలో నూరుమందిని ఆ సమయంలో యుద్ధంలో క్షణమాత్రంలో సంహరించాడు.
3.272.10
ददृशे नकुलस्तत्ररथात्प्रस्कन्द्य खङ्गधृत् ।
शिरांसि पादरक्षाणां बीजवत्प्रवपन्मुहुः ॥ ३.२७२.१० ॥
అక్కడ నకులుడు రథం నుంచి దూకి ఖడ్గం ధరించి కనిపించాడు; పాదరక్షకుల తలలను విత్తనాల వలె మళ్ళీ మళ్ళీ చెల్లాచెదురుగా వెదజల్లాడు.
3.272.11
सहदेवस्तु संयाय रथेन गजयोधिनः ।
पातयामास नाराचैर्द्रुमेभ्य इव बर्हिणः ॥ ३.२७२.११ ॥
సహదేవుడు రథంపై వేగంగా వెళ్ళి, ఏనుగు యోధులను ఇనుప బాణాలతో పడగొట్టాడు; చెట్ల నుండి నెమళ్ళు పడినట్లు.
3.272.12
ततस्त्रिगर्तः सधनुरवतीर्य महारथात् ।
गदया चतुरो वाहान्राज्ञस्तस् तदाऽवधीत् ॥ ३.२७२.१२ ॥
తరువాత త్రిగర్తుడు, విల్లుతో కూడి మహారథం నుండి దిగి, ఆ సమయంలో గదతో రాజు యొక్క నాలుగు గుర్రాలను సంహరించాడు.
3.272.13
तमथाभ्यागतं राजा पदातिं कुन्तिनन्दनः ।
अर्धचन्द्रेण बाणएन विव्याधोरसि धर्मराट् ॥ ३.२७२.१३ ॥
అప్పుడు కాలినడకన వచ్చిన అతన్ని కుంతీపుత్రుడు, ధర్మరాజు అర్ధచంద్రబాణంతో రొమ్ములో గుచ్చాడు.
3.272.14
स भिन्नहृदयो वीरो वक्राच्छोणितमुद्वमन् ।
पपाताभिमुखं प्राप्तश्चिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ३.२७२.१४ ॥
హృదయం చీలిన ఆ వీరుడు నోటి నుండి రక్తం కక్కుతూ, వేరు నరికిన చెట్టులా ముందుకు పడ్డాడు.
3.272.15
इन्द्रसेनद्वितीयस्तु रथात्प्रस्कन्द्य धर्मराट् ।
हताश्वः सहदेवस्य प्रतिपेदे महारथम् ॥ ३.२७२.१५ ॥
ఇంద్రసేనునితో కలిసి ధర్మరాజు రథం దిగి, గుర్రాలు చచ్చిన సహదేవుని మహారథుని దగ్గరకు చేరాడు.
3.272.16
नकुलं त्वभिसंवार्य क्षेमंकरमहामुखौ ।
उभावुभतस्तीक्ष्णैः शरवर्षैरवर्षताम् ॥ ३.२७२.१६ ॥
నకులుని చుట్టుముట్టి, క్షేమంకరుడు మహాముఖుడు ఇద్దరూ రెండు వైపుల నుండి వాడి బాణాల వర్షం కురిపించారు.
3.272.17
तौ शरैरभिवर्षन्तौ जीमूताविव वार्षिकौ ।
एकैकेन विपाठेन जघ्ने माद्रवतीसुतः ॥ ३.२७२.१७ ॥
వర్షకాల మేఘాల వలె బాణాలు కురిపిస్తున్న ఆ ఇద్దరినీ, మాద్రి కుమారుడు ఒక్కొక్కరినీ విపాఠ బాణంతో చంపాడు.
3.272.18
त्रिगर्तराजः सुरथस्तस्याथ गजूर्गतः ।
रथमाक्षेपयामास गजेन गजयानवित् ॥ ३.२७२.१८ ॥
త్రిగర్త రాజు సురథుడు ఏనుగు ఎక్కి, ఏనుగు యుద్ధంలో నిపుణుడై, అతని రథంపై ఏనుగుతో దాడి చేసి దానిని నెట్టివేశాడు.
3.272.19
नकुलस्त्वपभीस्तस्माद्रथाच्चर्मासिपाणिमान् ।
उद्धाम्य स्तानमास्थाय तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.२७२.१९ ॥
నకులుడు భయం లేకుండా ఆ రథం నుండి డాలు, కత్తి చేతపట్టి దూకి, ఏనుగు మీద ఎక్కి పర్వతంలా కదలకుండా నిలిచాడు.
3.272.20
सुरथस्तं गजवरं वधाय नकुलस्य तु ।
प्रेषयामास सक्रोधमत्युच्छ्रितकरं ततः ॥ ३.२७२.२० ॥
అప్పుడు సురథుడు నకులుని చంపేందుకు కోపంతో, తొండాన్ని ఎత్తుగా పైకెత్తిన ఆ శ్రేష్ఠ గజాన్ని ముందుకు నడిపించాడు.
3.272.21
नकुलस्तस्य नागस्य समीपपरिवर्तिनः ।
सविषाणं भुजं मूले खङ्गेन निरकृन्तत ॥ ३.२७२.२१ ॥
నకులుడు సమీపించిన ఆ ఏనుగు దంతంతో కూడిన తొండాన్ని మొదలు నుండి కత్తితో నరికాడు.
3.272.22
स विनद्यमहानादं गजः किङ्किणिभूषणः ।
पतन्नवाक्शिरा भूमौ हस्त्यारोहमपोथयत् ॥ ३.२७२.२२ ॥
ఆ గంటలతో అలంకరించిన గజం గొప్ప ధ్వని చేస్తూ, తల క్రిందికి వాలి నేలపై పడి, ఏనుగుపై ఉన్న వానిని నలిపివేసింది.
3.272.23
स तत्कर्म महत्कृत्वा शूरो माद्रवतीसुतः ।
भीमसेनरथं प्राप्य शर्म लेभे महारथः ॥ ३.२७२.२३ ॥
ఆ గొప్ప కార్యాన్ని చేసిన శూరుడైన మాద్రి కుమారుడు నకులుడు భీమసేనుని రథాన్ని చేరి ఆశ్రయం పొందాడు; ఆ మహారథుడు.
3.272.24
भीमस्त्वापततो राज्ञः कोटिकाश्यस् संगरे ।
सूतस्य नुदतो वाहान्क्षुरेणापाहरच्छिरः ॥ ३.२७२.२४ ॥
అయితే భీముడు యుద్ధంలో దాడి చేస్తున్న కోటికాశ్య రాజు సారథి గుర్రాలను తోలుతుండగా, క్షుర బాణంతో అతని తలను నరికాడు.
3.272.25
न बुबोध हतं सूतं स राजा बाहुशालिना ।
तस्याश्वा व्यद्रवन्सङ्ख्ये हतमसूतास्ततस्ततः ॥ ३.२७२.२५ ॥
బాహుశాలి చేత సారథి చంపబడ్డాడని ఆ రాజు గ్రహించలేదు. యుద్ధంలో అతని గుర్రాలు సారథి లేకుండా అటు ఇటు పరుగెత్తాయి.
3.272.26
विरथं हतसूतं तं भीमः प्रहरतांवरः ।
जघान तलयुक्तेन प्रासेनाभ्येत्य पाण्डवः ॥ ३.२७२.२६ ॥
సారథి హతమై రథం లేని అతని వద్దకు చేరి, యోధులలో శ్రేష్ఠుడైన పాండవుడు భీముడు అరచేతితోనూ ఈటెతోనూ అతన్ని కొట్టి చంపాడు.
3.272.27
द्वादशानां तु सर्वेषां सौवीराणां धनंजयः ।
चकर्त निशितैर्भल्लैर्धनूंषि च शिरांसि च ॥ ३.२७२.२७ ॥
ధనంజయుడు సౌవీరులైన పన్నెండుమంది అందరి విల్లులను, తలలను వాడి భల్లాలతో ఖండించాడు.
3.272.28
शिबीनिक्ष्वाकुमुख्यांश्च त्रिगर्तान्सैन्धवानपि ।
जघानातिरथः सङ्ख्ये बाणगोचरमागतान् ॥ ३.२७२.२८ ॥
అతిరథుడైన అర్జునుడు యుద్ధంలో బాణ పరిధిలోకి వచ్చిన శిబులను, ఇక్ష్వాకు ప్రముఖులను, త్రిగర్తులను, సైంధవులను కూడా చంపాడు.
3.272.29
सूदिताः प्रत्यदृश्यन्त बहवः सव्यसाचिना ।
सपताकाश्च मातङ्गाः सध्वजाश्च महारथाः ॥ ३.२७२.२९ ॥
సవ్యసాచి చేత చంపబడిన అనేకులు కనిపించారు; పతాకలతో ఏనుగులు, ధ్వజాలతో మహారథులు కనిపించారు.
3.272.30
प्रच्छाद्य पृथिवीं तस्थुः सर्वमायोधनं प्रति ।
शरीराण्यशिरस्कानि विदेहानि शिरांसि च ॥ ३.२७२.३० ॥
యుద్ధభూమి అంతటా భూమిని కప్పుతూ పడి ఉన్నాయి — తలలు లేని శరీరాలు, శరీరాలు లేని తలలు.
3.272.31
श्वगृध्रकङ्ककाकोलभासगोमायुवायसाः ।
अतृप्यंस्तत्रवीराणां हतानां मासशोणितैः ॥ ३.२७२.३१ ॥
కుక్కలు, రాబందులు, కంకాలు, కాకోలాలు, భాసాలు, నక్కలు, కాకులు అక్కడ చంపబడిన వీరుల మాంసం, రక్తంతో తృప్తి చెందాయి.
3.272.32
एवं तीक्ष्णशरज्वालैर्गाण्डीवानिलचोदितैः ।
सेनेन्धनं ददाहाशु सरोषः पार्थपावकः ॥ ३.२७२.३२ ॥
ఈ విధంగా తీక్ష్ణ బాణ జ్వాలలతో, గాండీవ గాలి చేత ప్రేరేపించబడిన పార్థుడనే అగ్ని కోపంతో సేనను ఇంధనంగా వెంటనే దహించింది.
3.272.33
चक्राणां पतितानां च युगानां च महीपते ।
तूणीराणआं पताकानां ध्वजानां च रथैः सह ॥ ३.२७२.३३ ॥
ఓ రాజా, పడిన చక్రాలు, కాడలు, అంబులపొదలు, పతాకలు, ధ్వజాలు రథాలతో కలిసి.
3.272.34
ईषाणामनुकर्षाणां त्रिवेणूनां तथैव च ।
अक्षाणामथ योक्राणां प्रतोदानां च राशयः ॥ ३.२७२.३४ ॥
కాడలు, లాగుడు త్రాళ్లు, త్రివేణువులు, ఇరుసులు, కళ్ళెంలు, కొరడాల కుప్పలు కూడా.
3.272.35
शिरसां पतितानां च कुण्डलोष्णीषधारिणाम् ।
भुजानां मकुटानां च हाराणामङ्गदैः सह ॥ ३.२७२.३५ ॥
కుండలాలు, ఉష్ణీషాలు ధరించిన వారి పడిన తలలు, బాహువులు, కిరీటాలు, హారాలు, భుజకీర్తులతో కలిసి.
3.272.36
छत्राणां व्यजनानां च चर्मणआं वर्मणां तथा ।
छिन्नानां कार्मुकाणां च पट्टसानां तथैव च ॥ ३.२७२.३६ ॥
ఛత్రాలు, వ్యజనాలు, డాళ్లు, కవచాలు, తెగిపడిన ధనుస్సులు, ఖడ్గాల కుప్పలు కూడా.
3.272.37
शक्तीनामथ खङ्गानां दण्डानां सह तेमरैः ।
राशयश्चात्रदृश्यन्ते तत्रतत्र विशांपते ॥ ३.२७२.३७ ॥
శక్తులు, ఖడ్గాలు, దండాలు, తోమరాలు వాటి రాశులు అక్కడక్కడ కనిపించాయి, ఓ ప్రజాపతీ.
3.272.38
पतितैश्चैव मातङ्गैः सयोधैः पर्वतोपमैः ।
हयैर्द्विधाकृतैः सार्धं सादिभिः सायुधैस्तथा ॥ ३.२७२.३८ ॥
కూలిన ఏనుగులు, యోధులతో కలిసి పర్వతాల్లా ఉన్నవి, రెండు ముక్కలుగా చేయబడిన గుర్రాలు, స్వారీ చేసేవారు, ఆయుధాలతో కూడినవారు కూడా ఉన్నారు.
3.272.39
विप्रविद्धै रथैश्चैव निहतैश्चपदातिभिः ।
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ॥ ३.२७२.३९ ॥
విరిగిపడ్డ రథాలు, చంపబడిన కాలిబంట్లు — మాంసం, రక్తపు బురదతో భూమి దాటరాని రూపంలో ఉంది.
3.272.40
हतेषु तेषु वीरेषु सिन्धुराजो जयद्रथः ।
विमुच्य कृष्णां संत्रस्तः पलायनपरोऽभवत् ॥ ३.२७२.४० ॥
ఆ వీరులు హతులైనప్పుడు, సింధురాజు జయద్రథుడు కృష్ణను విడిచి, భయభ్రాంతుడై పారిపోవడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
3.272.41
स तस्मिन्संकुले सैन्ये द्रौपदीमवतार्य ताम् ।
प्राणप्रेप्सुरुपाधावद्वनं तत्र नराधमः ॥ ३.२७२.४१ ॥
ఆ గందరగోళ సైన్యంలో, ఆ నీచుడు ద్రౌపదిని దించి, ప్రాణం కాపాడుకోవాలని అక్కడ అడవి వైపు పరుగెత్తాడు.
3.272.42
द्रौपदीं धर्मराजस्तु दृष्ट्वा धौम्यपुरस्कृताम् ।
माद्रीपुत्रेण वीरेण रथमारोपयत्तदा ॥ ३.२७२.४२ ॥
ధర్మరాజు ద్రౌపదిని ధౌమ్యుని ముందుంచుకుని ఉండగా చూసి, అప్పుడు వీర మాద్రీ పుత్రునితో ఆమెను రథమెక్కించాడు.
3.272.43
ततस्तद्विद्रुतं सैन्यमपयाते जयद्रथे ।
आदिश्यादिश्य नाराचैराजघान वृकोदरः ॥ ३.२७२.४३ ॥
అప్పుడు జయద్రథుడు పారిపోగా ఆ సైన్యం చెదిరిపోయింది. అప్పుడు వృకోదరుడు భీముడు గురిపెట్టి గురిపెట్టి నారాచాలతో కొట్టాడు.
3.272.44
सव्यसाची तु तं दृष्ट्वा पलायन्तं जयद्रथम् ।
वारयामास निघ्नन्तं भीमं सैन्धवसैनिकान् ॥ ३.२७२.४४ ॥
అయితే సవ్యసాచి అర్జునుడు పారిపోతున్న జయద్రథుడిని చూసి, సైంధవ సైనికులను చంపుతున్న భీముడిని అడ్డుకున్నాడు.
3.272.45
यस्यापचारात्प्राप्तोऽयमस्मान्क्लेशो दुरासदः ।
तमस्मिन्समरोद्देशे न पश्यामि जयद्रथम् ॥ ३.२७२.४५ ॥
ఎవరి అపరాధం వల్ల మనకు ఈ భరించరాని కష్టం వచ్చిందో, ఆ జయద్రథుడిని ఈ యుద్ధభూమిలో నేను చూడటం లేదు.
3.272.46
मूढं नैकृतिकं दुष्टं द्रौपद्याः क्लेशकारिणम् ।
तमेवान्विष भद्रं ते किं ते योधैर्निपातितैः।
अनामिषमिदं कर्म कथं वा मन्यते भवान् ॥ ३.२७२.४६ ॥
ఆ మూర్ఖుడు, కపటి, దుష్టుడు, ద్రౌపదికి క్లేశం కలిగించినవాడినే వెతుకు; నీకు శుభం కలుగుగాక. కూలిన యోధులతో నీకేం పని? ఇది సాధారణ కార్యం కాదు — నీవు దీన్ని ఎలా భావిస్తావు?
3.272.47
इत्युक्तो भीमसेनस्तु गुडाकेशेन धीमता ।
युधिष्ठिरमभिप्रेत्य वाग्मी वचनमब्रवीत् ॥ ३.२७२.४७ ॥
బుద్ధిమంతుడైన గుడాకేశుడు అర్జునుడు ఇలా చెప్పగా, వాక్చతురుడైన భీమసేనుడు యుధిష్ఠిరుని వైపు చూసి ఈ మాట అన్నాడు.
3.272.48
हतप्रवीरा रिपवो भूयिष्ठं विद्रुता दिशः ।
गृहीत्वा द्रौपदीं राजन्निवर्ततु भवानितः ॥ ३.२७२.४८ ॥
శత్రువుల ప్రధాన వీరులు చంపబడ్డారు; వారు అధికంగా దిక్కులకు పారిపోయారు. ఓ రాజా, ద్రౌపదిని తీసుకుని నీవు ఇక్కడి నుండి తిరిగి వెళ్లు.
3.272.49
यमाभ्यां सह राजेन्द्र धौम्येन च महात्मना ।
प्राप्याश्रमपदं राजन्द्रौपदीं परिसान्त्वय ॥ ३.२७२.४९ ॥
రాజేంద్రా, యమలతో, మహాత్ముడైన ధౌమ్యునితో కలిసి ఆశ్రమ ప్రదేశానికి చేరి, రాజా, ద్రౌపదిని బాగా ఓదార్చు.
3.272.50
न हि मे मोक्ष्यतेजीवन्मूढः सैन्धवको नृपः ।
पातालतलसंस्थोपि यदि शक्रोस्य सारथिः ॥ ३.२७२.५० ॥
అతడు పాతాళ అడుగులో ఉన్నా, ఇంద్రుని సారథి అయినా, ఆ మూఢుడైన సింధు రాజు నా చేతిలో ప్రాణంతో తప్పించుకోడు.
3.272.51
न हन्तव्यो महाबाहो दुरात्माऽपिस सैन्धवः ।
दुःशलामभिसंस्मृत्य गान्धारीं च यशस्विनीम् ॥ ३.२७२.५१ ॥
మహాబాహూ, ఆ దురాత్ముడైన సింధు రాజు కూడా చంపబడరాదు; దుఃశలను, యశస్విని గాంధారిని స్మరించి.
3.272.52
तच्छ्रुत्वा द्रौपदी भीममुवाच व्याकुलेन्द्रिया ।
कुपिता ह्रीमती प्राज्ञा पती भीमार्जुनावुभौ ॥ ३.२७२.५२ ॥
అది విని ద్రౌపది, కలత చెందిన ఇంద్రియాలతో, కోపంతో, సిగ్గుతో, జ్ఞానవతియై, భీమునితో మాట్లాడింది—ఇద్దరు భర్తలైన భీమార్జునులతో.
3.272.53
कर्तव्यं चेत्प्रियं मह्यं वध्यः स पुरुषाधमः ।
सैन्धवापशदः पापो दुर्मतिः कुलपांसनः ॥ ३.२७२.५३ ॥
నాకు ప్రియమైనది చేయాలంటే, ఆ అధముడు వధార్హుడు—ఆ సైంధవ నీచుడు, పాపి, దుర్బుద్ధి, కులాన్ని మలినం చేసేవాడు.
3.272.54
भार्याभिहर्ता वैरी यो यश्च राज्यहरो रिपुः ।
याचमानोऽपिसंग्रामे न मोक्तव्यः कथंचन ॥ ३.२७२.५४ ॥
భార్యను అపహరించిన శత్రువును, రాజ్యాన్ని హరించిన శత్రువును, యుద్ధంలో వేడుకున్నా ఏ విధంగానూ విడిచిపెట్టరాదు.
3.272.55
इत्युक्तौ तौ नरव्याघ्रौ ययतुर्यत्र सैन्धवः ।
राजा निववृतेकृष्णामादाय सपुरोहितः ॥ ३.२७२.५५ ॥
ఇలా చెప్పగా ఆ ఇద్దరు నరవ్యాఘ్రులు సైంధవ రాజు ఉన్న చోటికి వెళ్లారు. రాజు పురోహితునితో కలిసి కృష్ణను తీసుకొని తిరిగి వెళ్లాడు.
3.272.56
स प्रविश्याश्रमपदमपविद्धवृसीकटम् ।
मार्कण्डेयादिभिर्विप्रैरनुकीर्णं ददर्श ह ॥ ३.२७२.५६ ॥
అతడు ఆశ్రమ ప్రదేశంలో ప్రవేశించి, విసిరివేయబడిన ఆసనాలు గుంటలు చెల్లాచెదురుగా పడి ఉండడాన్ని, మార్కండేయుడు మొదలైన బ్రాహ్మణులతో నిండి ఉండడాన్ని చూశాడు.
3.272.57
द्रौपदीमनुशोचद्भिर्ब्राह्मणैस्तैः समाहितैः ।
समेयाय महाप्राज्ञः सभार्य भ्रातृमध्यगः ॥ ३.२७२.५७ ॥
ద్రౌపది కోసం శోకిస్తున్న ఆ సమాహిత బ్రాహ్మణుల వద్దకు మహాప్రాజ్ఞుడు భార్యతో, సోదరుల మధ్యలో నిలిచి వచ్చాడు.
3.272.58
ते स्म तं मुदिता दृष्ट्वा पुनरप्यागतं नृपम् ।
जित्वा तान्सिनधुसौवीरान्द्रौपदीं चाहृतां पुनः ॥ ३.२७२.५८ ॥
మళ్లీ వచ్చిన ఆ రాజును చూసి వారు సంతోషించారు; సింధు సౌవీరులను జయించి మళ్లీ తీసుకురాబడిన ద్రౌపదిని కూడా చూసి.
3.272.59
स तैः परिवृतो राजातत्रैवोपविवेश ह ।
प्रविवेशाश्रमं कृष्णा यमाभ्यां सह भामिनी ॥ ३.२७२.५९ ॥
ఆ రాజు వారి చుట్టూ ఉండి అక్కడే కూర్చున్నాడు. భామిని కృష్ణ యమలిద్దరితో కలిసి ఆశ్రమంలో ప్రవేశించింది.
3.272.60
भीमसेनार्जुनौ चापि श्रुत्वा क्रोशगतं रिपुम् ।
स्वयमश्वांस्तुदन्तौ तौ जवेनैवाभ्यधावताम् ॥ ३.२७२.६० ॥
భీమసేనుడు, అర్జునుడు కూడా శత్రువు ఒక క్రోశం దూరం వెళ్లిపోయాడని విని, తామే గుర్రాలను తోలుకుంటూ వేగంగా అతని వెంట పరుగెత్తారు.
3.272.61
इदमत्यद्भुतं चात्र चकारातिरथोऽर्जुनः ।
क्रोशमात्रगतानश्वान्सैन्धवस्य जघान यत् ॥ ३.२७२.६१ ॥
అక్కడ అతిరథుడైన అర్జునుడు అత్యంత అద్భుతమైన కార్యాన్ని చేశాడు. క్రోశం దూరం వెళ్లిన సైంధవుని గుర్రాలను అతడు సంహరించాడు.
3.272.62
स हि दिव्यास्त्रसंपन्नः कृच्छ्रकालेऽप्यसंभ्रमः ।
अकरोद्दुष्करं कर्म शरैरस्त्रानुमन्त्रितैः ॥ ३.२७२.६२ ॥
అతడు దివ్యాస్త్రాలతో సంపన్నుడు; కష్టకాలంలోనూ కలవరపడనివాడు. అస్త్ర-మంత్రాలతో అభిమంత్రించిన బాణాలతో అతడు దుష్కర కార్యం చేశాడు.
3.272.63
ततोऽभ्यधावतां वीरावुभौ भीमधनंजयौ ।
हताश्वं सैन्धवं भीतमेकं व्याकुलचेतसम् ॥ ३.२७२.६३ ॥
తరువాత ఇద్దరు వీరులు, భీముడు మరియు ధనంజయుడు, ముందుకు పరుగెత్తారు—గుర్రాలు చచ్చిన, ఒంటరివాడైన, భయపడిన, కలత చెందిన మనస్సుగల సైంధవుని వైపు.
3.272.64
सैन्धवस्तु हतान्दृष्ट्वा तथाऽश्वान्स्वान्सुदुःखितः ।
रथात्प्रस्कन्द्य पद्भ्यां वै पलायनपरोऽभवत् ॥ ३.२७२.६४ ॥
కానీ సైంధవుడు తన గుర్రాలు చచ్చిపోవడం చూసి మిక్కిలి దుఃఖించాడు; రథం నుండి దూకి కాలినడకన పారిపోవడానికి నిశ్చయించాడు.
3.272.65
दृष्ट्वा रविक्रमकर्माणि कुर्वाणं च धनंजयम् ।
पलायनकृतोत्साहः प्राद्रवद्येन वै वनम् ॥ ३.२७२.६५ ॥
సూర్యుని వంటి పరాక్రమ కార్యాలు చేస్తున్న ధనంజయుని చూసి, పారిపోవడానికి ఉత్సాహపడి అతడు అడవి వైపు పరుగెత్తాడు.
3.272.66
सैन्धवं त्वमिसंप्रेक्ष्यपराक्रान्तं पलायने ।
अनुयाय महाबाहुः फल्गुनो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.२७२.६६ ॥
కానీ సైంధవుడు పారిపోవడానికి పూర్తి ప్రయత్నం చేయడం చూసి, మహాబాహువైన ఫల్గునుడు (అర్జునుడు) అతని వెంట వెళ్తూ ఈ మాట అన్నాడు.
3.272.67
अनन वीर्येण कथं स्त्रियं प्रार्थयसे बलात् ।
राजपुत्र निवर्तस्व न ते युक्तं पलायनम् ॥ ३.२७२.६७ ॥
ఈ పరాక్రమంతో బలాత్కారంగా ఒక స్త్రీని ఎందుకు కోరుతున్నావు? రాజకుమారా, వెనక్కి తిరుగు; పారిపోవడం నీకు తగదు.
3.272.68
कथं ह्यनुचरान्हित्वा शत्रुमध्ये पलायसे ।
इत्युच्यमानः पार्थेन सैन्धवो न न्यवर्तत ॥ ३.२७२.६८ ॥
నీ అనుచరులను విడిచి శత్రువుల మధ్యలో ఎందుకు పారిపోతున్నావు? అని పార్థుడు ఇలా అన్నప్పటికీ సైంధవుడు తిరగలేదు.
3.272.69
तिष्ठतिष्ठेति तं भीमः सहसाऽभ्यद्रवद्बली ।
मा वधीरिति पार्थस्तं दयावान्प्रत्यभाषत ॥ ३.२७२.६९ ॥
"ఆగు, ఆగు!" అని బలవంతుడైన భీముడు అకస్మాత్తుగా అతని వైపు పరుగెత్తాడు. "చంపకు" అని దయగల పార్థుడు అతనికి బదులిచ్చాడు.