മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.272
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.272.1
संतिष्ठध्वं प्रहरत तूर्णं विपरिधावत ।
इति स्म सैन्धवो राजा चोदयामास तान्नृपन् ॥ ३.२७२.१ ॥
"ഉറച്ചുനിൽക്കൂ, വേഗത്തിൽ പ്രഹരിക്കൂ, നാലുദിക്കിലും പാഞ്ഞുചെല്ലൂ" — ഇങ്ങനെ സിന്ധുരാജാവ് ആ രാജാക്കന്മാരെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
3.272.2
ततो घोरतमः शब्दोरणे समभवत्तदा ।
भीमार्जुनयमान्दृष्ट्वा सैन्यानां सयुधिष्ठिरान् ॥ ३.२७२.२ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ അതിഭയങ്കരമായ ശബ്ദമുയർന്നു; യുധിഷ്ഠിരനോടൊപ്പം ഭീമനെയും അർജ്ജുനനെയും യമളന്മാരെയും സൈന്യങ്ങൾ കണ്ടപ്പോൾ.
3.272.3
शिबिसिंधुत्रिगर्तानां विषादश्चाप्यजायत ।
तान्दृष्ट्वापुरुषव्याघ्रान्व्याघ्रानिव बलोत्कटान् ॥ ३.२७२.३ ॥
ശിബികൾക്കും സിന്ധുക്കൾക്കും ത്രിഗർത്തർക്കും ദുഃഖം ഉണ്ടായി; കരുത്തിൽ കടുവകളെപ്പോലെയുള്ള ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാരെ അവർ കണ്ടപ്പോൾ.
3.272.4
हेमबिन्दुं महोत्सेधां सर्वशैक्यायसीं गदाम् ।
प्रगृह्याभ्यद्रवद्भीमः सैन्धवं कालचोदितम् ॥ ३.२७२.४ ॥
സ്വർണ്ണബിന്ദുക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച, അത്യുന്നതമായ, പൂർണ്ണമായും ഇരുമ്പുകൊണ്ടുള്ള ഗദ ഏന്തി, കാലചോദിതനായ സിന്ധുരാജാവിനെ നേരെ ഭീമൻ പാഞ്ഞടുത്തു.
3.272.5
तदन्तरमथावृत्य कोटिकाश्योऽभ्यहारयत् ।
महता रथवंशेन परिवार्य वृकोधरम् ॥ ३.२७२.५ ॥
അപ്പോൾ ആ വിടവ് മറച്ച്, കോടികാശ്യൻ വലിയ രഥവ്യൂഹത്താൽ വൃകോദരനെ (ഭീമനെ) ചുറ്റിവളഞ്ഞു.
3.272.6
शक्तितोमरनाराचैर्वीरबाहुप्रचोदितैः ।
कीर्यमाणोपि बहुभिर्न स्म भीमोऽभ्यकम्पत ॥ ३.२७२.६ ॥
വീരബാഹുക്കൾ എറിഞ്ഞ ശക്തി, തോമരം, നാരാചം എന്നിവയാൽ പലരാൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടും ഭീമൻ വിറച്ചില്ല.
3.272.7
गजं तु सगजारोहं पदातींश्च चतुर्दश ।
जघान गदया भीमः सैन्धवध्वजंनीमुखे ॥ ३.२७२.७ ॥
ഭീമൻ തന്റെ ഗദകൊണ്ട്, സിന്ധുരാജാവിന്റെ കൊടിയുള്ള ആനയെയും അതിന്റെ പാപ്പാനെയും, പതിന്നാല് കാലാൾപ്പടയാളികളെയും സേനാമുഖത്ത് കൊന്നു.
3.272.8
पार्थः पञ्चशताञ्शूरान्पार्वतीयान्महारथान् ।
परीप्समानः सौवीरं जघान ध्वजिनीमुखे ॥ ३.२७२.८ ॥
പൃഥയുടെ പുത്രൻ അർജ്ജുനൻ സൗവീരരെ രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, സേനാമുഖത്ത് പർവതദേശക്കാരായ അഞ്ഞൂറു ശൂരരായ മഹാരഥന്മാരെ കൊന്നു.
3.272.9
राजा स्वयं सुवीराणां प्रवराणां प्रहारिणाम् ।
निमेषमात्रेण शतं जघान समरे तदा ॥ ३.२७२.९ ॥
രാജാവ് തന്നെ, സൗവീരരിലെ ശ്രേഷ്ഠരായ പ്രഹാരികളിൽ നൂറുപേരെ അന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് കൊന്നു.
3.272.10
ददृशे नकुलस्तत्ररथात्प्रस्कन्द्य खङ्गधृत् ।
शिरांसि पादरक्षाणां बीजवत्प्रवपन्मुहुः ॥ ३.२७२.१० ॥
അവിടെ നകുലൻ തേരിൽനിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി വാളുമേന്തി കാണപ്പെട്ടു; കാലാൾ രക്ഷകരുടെ തലകൾ വിത്തുപോലെ വീണ്ടും വീണ്ടും വിതറിക്കൊണ്ട്.
3.272.11
सहदेवस्तु संयाय रथेन गजयोधिनः ।
पातयामास नाराचैर्द्रुमेभ्य इव बर्हिणः ॥ ३.२७२.११ ॥
സഹദേവൻ തേരിൽ പാഞ്ഞടുത്ത്, ആന യോദ്ധാക്കളെ ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി; മരങ്ങളിൽനിന്ന് മയിലുകൾ വീഴുന്നതുപോലെ.
3.272.12
ततस्त्रिगर्तः सधनुरवतीर्य महारथात् ।
गदया चतुरो वाहान्राज्ञस्तस् तदाऽवधीत् ॥ ३.२७२.१२ ॥
പിന്നെ ത്രിഗർത്തൻ വില്ലുമായി മഹാരഥത്തിൽനിന്ന് ഇറങ്ങി, അപ്പോൾ ഗദകൊണ്ട് രാജാവിന്റെ നാല് കുതിരകളെ കൊന്നു.
3.272.13
तमथाभ्यागतं राजा पदातिं कुन्तिनन्दनः ।
अर्धचन्द्रेण बाणएन विव्याधोरसि धर्मराट् ॥ ३.२७२.१३ ॥
അപ്പോൾ കാൽനടയായി വന്ന അവനെ കുന്തിയുടെ പുത്രനായ ധർമ്മരാജാവ് അർദ്ധചന്ദ്രബാണം കൊണ്ട് നെഞ്ചിൽ തുളച്ചു.
3.272.14
स भिन्नहृदयो वीरो वक्राच्छोणितमुद्वमन् ।
पपाताभिमुखं प्राप्तश्चिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ३.२७२.१४ ॥
ഹൃദയം പിളർന്ന ആ വീരൻ വായിൽ നിന്ന് രക്തം ഛർദ്ദിച്ച്, വേരറ്റ മരം പോലെ മുന്നോട്ട് വീണു.
3.272.15
इन्द्रसेनद्वितीयस्तु रथात्प्रस्कन्द्य धर्मराट् ।
हताश्वः सहदेवस्य प्रतिपेदे महारथम् ॥ ३.२७२.१५ ॥
ഇന്ദ്രസേനനോടൊപ്പം ധർമ്മരാജൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി, കുതിരകൾ ചത്ത സഹദേവന്റെ മഹാരഥന്റെ അടുത്തെത്തി.
3.272.16
नकुलं त्वभिसंवार्य क्षेमंकरमहामुखौ ।
उभावुभतस्तीक्ष्णैः शरवर्षैरवर्षताम् ॥ ३.२७२.१६ ॥
നകുലനെ വളഞ്ഞ്, ക്ഷേമങ്കരനും മഹാമുഖനും ഇരുവശത്തുനിന്നും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുമഴ പെയ്യിച്ചു.
3.272.17
तौ शरैरभिवर्षन्तौ जीमूताविव वार्षिकौ ।
एकैकेन विपाठेन जघ्ने माद्रवतीसुतः ॥ ३.२७२.१७ ॥
വർഷകാല മേഘങ്ങൾ പോലെ അമ്പുകൾ പെയ്തിരുന്ന ആ രണ്ടുപേരെയും മാദ്രിയുടെ പുത്രൻ ഓരോരുത്തരെയായി വിപാഠ ബാണം കൊണ്ട് വീഴ്ത്തി.
3.272.18
त्रिगर्तराजः सुरथस्तस्याथ गजूर्गतः ।
रथमाक्षेपयामास गजेन गजयानवित् ॥ ३.२७२.१८ ॥
ത്രിഗർത്തരാജാവ് സുരഥൻ ആനപ്പുറത്ത് കയറി, ആനയുദ്ധത്തിൽ വിദഗ്ധനായി, അവന്റെ രഥത്തിന് നേരെ ആനയെ കൊണ്ട് ആക്രമിച്ച് തള്ളിമാറ്റി.
3.272.19
नकुलस्त्वपभीस्तस्माद्रथाच्चर्मासिपाणिमान् ।
उद्धाम्य स्तानमास्थाय तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.२७२.१९ ॥
നകുലൻ ഭയമില്ലാതെ ആ രഥത്തിൽനിന്ന് പരിചയും വാളുമേന്തി ചാടി, ആനയുടെ പുറത്തുകയറി പർവതംപോലെ അചലനായി നിന്നു.
3.272.20
सुरथस्तं गजवरं वधाय नकुलस्य तु ।
प्रेषयामास सक्रोधमत्युच्छ्रितकरं ततः ॥ ३.२७२.२० ॥
അപ്പോൾ സുരഥൻ നകുലനെ വധിക്കാനായി കോപത്തോടെ, തുമ്പിക്കൈ ഉയർത്തിയ ആ ശ്രേഷ്ഠഗജത്തെ മുന്നോട്ടയച്ചു.
3.272.21
नकुलस्तस्य नागस्य समीपपरिवर्तिनः ।
सविषाणं भुजं मूले खङ्गेन निरकृन्तत ॥ ३.२७२.२१ ॥
നകുലൻ അടുത്തുവന്ന ആനയുടെ കൊമ്പോടുകൂടിയ തുമ്പിക്കൈ വേരിൽനിന്ന് വാൾകൊണ്ട് മുറിച്ചു.
3.272.22
स विनद्यमहानादं गजः किङ्किणिभूषणः ।
पतन्नवाक्शिरा भूमौ हस्त्यारोहमपोथयत् ॥ ३.२७२.२२ ॥
ആ മണികളാൽ അലംകൃതനായ ആന മഹാനാദം മുഴക്കി തലകീഴായി നിലത്തുവീണ് ആനപ്പുറത്തിരുന്നവനെ ഞെരിച്ചുകളഞ്ഞു.
3.272.23
स तत्कर्म महत्कृत्वा शूरो माद्रवतीसुतः ।
भीमसेनरथं प्राप्य शर्म लेभे महारथः ॥ ३.२७२.२३ ॥
ആ മഹാകർമം ചെയ്ത ശൂരനായ മാദ്രീപുത്രൻ നകുലൻ ഭീമസേനന്റെ രഥത്തിലെത്തി അഭയം നേടി; ആ മഹാരഥൻ.
3.272.24
भीमस्त्वापततो राज्ञः कोटिकाश्यस् संगरे ।
सूतस्य नुदतो वाहान्क्षुरेणापाहरच्छिरः ॥ ३.२७२.२४ ॥
എന്നാൽ ഭീമൻ യുദ്ധത്തിൽ ആക്രമിച്ചുവന്ന കോടികാശ്യ രാജാവിന്റെ സാരഥി കുതിരകളെ തെളിക്കുമ്പോൾ ക്ഷുരബാണംകൊണ്ട് അവന്റെ തല അറുത്തു.
3.272.25
न बुबोध हतं सूतं स राजा बाहुशालिना ।
तस्याश्वा व्यद्रवन्सङ्ख्ये हतमसूतास्ततस्ततः ॥ ३.२७२.२५ ॥
ബാഹുശാലിയാൽ സാരഥി കൊല്ലപ്പെട്ടത് ആ രാജാവ് അറിഞ്ഞില്ല. യുദ്ധത്തിൽ സാരഥിയില്ലാതെ അവന്റെ കുതിരകൾ അങ്ങുമിങ്ങും ഓടി.
3.272.26
विरथं हतसूतं तं भीमः प्रहरतांवरः ।
जघान तलयुक्तेन प्रासेनाभ्येत्य पाण्डवः ॥ ३.२७२.२६ ॥
സാരഥി കൊല്ലപ്പെട്ട് രഥമില്ലാതായ അവന്റെ അരികിലെത്തി, യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പാണ്ഡവൻ ഭീമൻ കൈപ്പത്തികൊണ്ടും കുന്തംകൊണ്ടും അവനെ വീഴ്ത്തി.
3.272.27
द्वादशानां तु सर्वेषां सौवीराणां धनंजयः ।
चकर्त निशितैर्भल्लैर्धनूंषि च शिरांसि च ॥ ३.२७२.२७ ॥
ധനഞ്ജയൻ സൗവീരരായ പന്ത്രണ്ടുപേരുടെ വില്ലുകളും തലകളും മൂർച്ചയുള്ള ഭല്ലങ്ങളാൽ മുറിച്ചു.
3.272.28
शिबीनिक्ष्वाकुमुख्यांश्च त्रिगर्तान्सैन्धवानपि ।
जघानातिरथः सङ्ख्ये बाणगोचरमागतान् ॥ ३.२७२.२८ ॥
അതിരഥനായ അർജുനൻ യുദ്ധത്തിൽ അമ്പിന്റെ പരിധിയിലെത്തിയ ശിബിരെയും ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിലെ പ്രമുഖരെയും ത്രിഗർത്തരെയും സൈന്ധവരെയും കൊന്നു.
3.272.29
सूदिताः प्रत्यदृश्यन्त बहवः सव्यसाचिना ।
सपताकाश्च मातङ्गाः सध्वजाश्च महारथाः ॥ ३.२७२.२९ ॥
സവ്യസാചിയാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട പലരും കാണപ്പെട്ടു; കൊടികളോടുകൂടിയ ആനകളും കൊടിമരങ്ങളോടുകൂടിയ മഹാരഥന്മാരും കാണപ്പെട്ടു.
3.272.30
प्रच्छाद्य पृथिवीं तस्थुः सर्वमायोधनं प्रति ।
शरीराण्यशिरस्कानि विदेहानि शिरांसि च ॥ ३.२७२.३० ॥
യുദ്ധഭൂമി മുഴുവൻ ഭൂമിയെ മൂടി കിടന്നു — തലയില്ലാത്ത ഉടലുകളും ഉടലില്ലാത്ത തലകളും.
3.272.31
श्वगृध्रकङ्ककाकोलभासगोमायुवायसाः ।
अतृप्यंस्तत्रवीराणां हतानां मासशोणितैः ॥ ३.२७२.३१ ॥
നായ്ക്കളും കഴുകന്മാരും കങ്കങ്ങളും കാകോലങ്ങളും ഭാസങ്ങളും കുറുക്കന്മാരും കാക്കകളും അവിടെ കൊല്ലപ്പെട്ട വീരന്മാരുടെ മാംസവും രക്തവും കൊണ്ട് തൃപ്തരായി.
3.272.32
एवं तीक्ष्णशरज्वालैर्गाण्डीवानिलचोदितैः ।
सेनेन्धनं ददाहाशु सरोषः पार्थपावकः ॥ ३.२७२.३२ ॥
ഇങ്ങനെ തീക്ഷ്ണമായ അമ്പുകളുടെ ജ്വാലകളാൽ, ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ കാറ്റാൽ ഉണർത്തപ്പെട്ട പാർത്ഥാഗ്നി കോപത്തോടെ സേനയെന്ന ഇന്ധനത്തെ വേഗം ദഹിപ്പിച്ചു.
3.272.33
चक्राणां पतितानां च युगानां च महीपते ।
तूणीराणआं पताकानां ध्वजानां च रथैः सह ॥ ३.२७२.३३ ॥
ഹേ രാജാവേ, വീണുപോയ ചക്രങ്ങളും നുകങ്ങളും ആവനാഴികളും പതാകകളും ധ്വജങ്ങളും രഥങ്ങളോടൊപ്പം.
3.272.34
ईषाणामनुकर्षाणां त्रिवेणूनां तथैव च ।
अक्षाणामथ योक्राणां प्रतोदानां च राशयः ॥ ३.२७२.३४ ॥
ഈർക്കിലുകൾ, വലിക്കയറുകൾ, ത്രിവേണുക്കൾ, അച്ചുതണ്ടുകൾ, കടിഞ്ഞാണുകൾ, ചാട്ടകൾ എന്നിവയുടെ കൂമ്പാരങ്ങളും.
3.272.35
शिरसां पतितानां च कुण्डलोष्णीषधारिणाम् ।
भुजानां मकुटानां च हाराणामङ्गदैः सह ॥ ३.२७२.३५ ॥
കുണ്ഡലങ്ങളും ഉഷ്ണീഷവും ധരിച്ചവരുടെ വീണ തലകളും ഭുജങ്ങളും കിരീടങ്ങളും ഹാരങ്ങളും അംഗദങ്ങളോടൊപ്പവും.
3.272.36
छत्राणां व्यजनानां च चर्मणआं वर्मणां तथा ।
छिन्नानां कार्मुकाणां च पट्टसानां तथैव च ॥ ३.२७२.३६ ॥
കുടകൾ, വ്യജനങ്ങൾ, പരിചകൾ, കവചങ്ങൾ, മുറിഞ്ഞ വില്ലുകൾ, വാളുകൾ എന്നിവയുടെ കൂമ്പാരങ്ങളും.
3.272.37
शक्तीनामथ खङ्गानां दण्डानां सह तेमरैः ।
राशयश्चात्रदृश्यन्ते तत्रतत्र विशांपते ॥ ३.२७२.३७ ॥
ശക്തികൾ, വാളുകൾ, ദണ്ഡങ്ങൾ, തോമരങ്ങൾ ഇവയുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ ഇവിടെയും അവിടെയും കാണപ്പെട്ടു, ഓ ജനപാലകാ.
3.272.38
पतितैश्चैव मातङ्गैः सयोधैः पर्वतोपमैः ।
हयैर्द्विधाकृतैः सार्धं सादिभिः सायुधैस्तथा ॥ ३.२७२.३८ ॥
വീണുകിടക്കുന്ന ആനകൾ, പർവതസമാനരായ യോദ്ധാക്കൾ, രണ്ടായി മുറിഞ്ഞ കുതിരകൾ, സവാരിക്കാർ, ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയോടൊപ്പം.
3.272.39
विप्रविद्धै रथैश्चैव निहतैश्चपदातिभिः ।
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ॥ ३.२७२.३९ ॥
തകർന്നെറിയപ്പെട്ട രഥങ്ങളും വധിക്കപ്പെട്ട കാലാൾപ്പടയാളികളും; മാംസവും രക്തവും കലർന്ന ചെളിയാൽ ഭൂമി കടക്കാനാവാത്തതായിരുന്നു.
3.272.40
हतेषु तेषु वीरेषु सिन्धुराजो जयद्रथः ।
विमुच्य कृष्णां संत्रस्तः पलायनपरोऽभवत् ॥ ३.२७२.४० ॥
ആ വീരന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ സിന്ധുരാജാവ് ജയദ്രഥൻ കൃഷ്ണയെ വിട്ട് ഭയന്ന് ഓടിപ്പോകാൻ തുനിഞ്ഞു.
3.272.41
स तस्मिन्संकुले सैन्ये द्रौपदीमवतार्य ताम् ।
प्राणप्रेप्सुरुपाधावद्वनं तत्र नराधमः ॥ ३.२७२.४१ ॥
ആ കലങ്ങിയ സേനയിൽ ആ അധമൻ ദ്രൗപദിയെ ഇറക്കിവിട്ട് ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ കാട്ടിലേക്ക് ഓടി.
3.272.42
द्रौपदीं धर्मराजस्तु दृष्ट्वा धौम्यपुरस्कृताम् ।
माद्रीपुत्रेण वीरेण रथमारोपयत्तदा ॥ ३.२७२.४२ ॥
ധൗമ്യനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ദ്രൗപദിയെ കണ്ട ധർമരാജൻ, അപ്പോൾ വീരനായ മാദ്രീപുത്രനെക്കൊണ്ട് അവളെ രഥത്തിൽ കയറ്റിച്ചു.
3.272.43
ततस्तद्विद्रुतं सैन्यमपयाते जयद्रथे ।
आदिश्यादिश्य नाराचैराजघान वृकोदरः ॥ ३.२७२.४३ ॥
അപ്പോൾ ജയദ്രഥൻ ഓടിപ്പോയപ്പോൾ ആ സൈന്യവും ചിതറി ഓടി. അപ്പോൾ വൃകോദരൻ ഭീമൻ ലക്ഷ്യംവെച്ച് നാരാചങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചു.
3.272.44
सव्यसाची तु तं दृष्ट्वा पलायन्तं जयद्रथम् ।
वारयामास निघ्नन्तं भीमं सैन्धवसैनिकान् ॥ ३.२७२.४४ ॥
എന്നാൽ സവ്യസാചി അർജുനൻ ഓടിപ്പോകുന്ന ജയദ്രഥനെ കണ്ട്, സൈന്ധവ സൈനികരെ കൊല്ലുന്ന ഭീമനെ തടഞ്ഞു.
3.272.45
यस्यापचारात्प्राप्तोऽयमस्मान्क्लेशो दुरासदः ।
तमस्मिन्समरोद्देशे न पश्यामि जयद्रथम् ॥ ३.२७२.४५ ॥
ആരുടെ തെറ്റുകൊണ്ട് നമുക്ക് ഈ താങ്ങാനാവാത്ത ദുഃഖം വന്നുചേർന്നുവോ, ആ ജയദ്രഥനെ ഈ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
3.272.46
मूढं नैकृतिकं दुष्टं द्रौपद्याः क्लेशकारिणम् ।
तमेवान्विष भद्रं ते किं ते योधैर्निपातितैः।
अनामिषमिदं कर्म कथं वा मन्यते भवान् ॥ ३.२७२.४६ ॥
ആ മൂഢനും വഞ്ചകനും ദുഷ്ടനും ദ്രൗപദിക്ക് ദുഃഖം വരുത്തിയവനും തന്നെ അന്വേഷിക്കൂ; നിനക്ക് ശുഭം ഭവിക്കട്ടെ. വീണുപോയ യോദ്ധാക്കൾകൊണ്ട് നിനക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം? ഇത് സാധാരണ കർമ്മമല്ല — നീ ഇതെങ്ങനെ കരുതുന്നു?
3.272.47
इत्युक्तो भीमसेनस्तु गुडाकेशेन धीमता ।
युधिष्ठिरमभिप्रेत्य वाग्मी वचनमब्रवीत् ॥ ३.२७२.४७ ॥
ബുദ്ധിമാനായ ഗുഡാകേശൻ അർജുനൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വാക്ചാതുര്യമുള്ള ഭീമസേനൻ യുധിഷ്ഠിരനെ നോക്കി ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
3.272.48
हतप्रवीरा रिपवो भूयिष्ठं विद्रुता दिशः ।
गृहीत्वा द्रौपदीं राजन्निवर्ततु भवानितः ॥ ३.२७२.४८ ॥
ശത്രുക്കളിലെ പ്രധാന വീരന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടു; അവർ ഏറെയും ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടിപ്പോയി. രാജാവേ, ദ്രൗപദിയെയും കൂട്ടി നീ ഇവിടെനിന്ന് മടങ്ങിപ്പോകൂ.
3.272.49
यमाभ्यां सह राजेन्द्र धौम्येन च महात्मना ।
प्राप्याश्रमपदं राजन्द्रौपदीं परिसान्त्वय ॥ ३.२७२.४९ ॥
രാജേന്ദ്രാ, യമളന്മാരോടും മഹാത്മാവായ ധൗമ്യനോടുമൊപ്പം ആശ്രമസ്ഥലത്ത് എത്തി, രാജാവേ, ദ്രൗപദിയെ നന്നായി ആശ്വസിപ്പിക്കുക.
3.272.50
न हि मे मोक्ष्यतेजीवन्मूढः सैन्धवको नृपः ।
पातालतलसंस्थोपि यदि शक्रोस्य सारथिः ॥ ३.२७२.५० ॥
അവൻ പാതാളത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ ഇരുന്നാലും ഇന്ദ്രന്റെ സാരഥിയായാലും, ആ മൂഢനായ സൈന്ധവരാജാവ് എന്റെ കയ്യിൽ നിന്ന് ജീവനോടെ രക്ഷപ്പെടില്ല.
3.272.51
न हन्तव्यो महाबाहो दुरात्माऽपिस सैन्धवः ।
दुःशलामभिसंस्मृत्य गान्धारीं च यशस्विनीम् ॥ ३.२७२.५१ ॥
മഹാബാഹോ, ആ ദുരാത്മാവായ സൈന്ധവനും കൊല്ലപ്പെടരുത്; ദുഃശലയെയും യശസ്വിനിയായ ഗാന്ധാരിയെയും ഓർത്ത്.
3.272.52
तच्छ्रुत्वा द्रौपदी भीममुवाच व्याकुलेन्द्रिया ।
कुपिता ह्रीमती प्राज्ञा पती भीमार्जुनावुभौ ॥ ३.२७२.५२ ॥
അതു കേട്ട ദ്രൗപദി, കലുഷിതമായ ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടെ, കോപിച്ചും ലജ്ജാശീലയായും ബുദ്ധിമതിയായും, ഭീമനോടു സംസാരിച്ചു—ഭീമാർജുനന്മാരായ തന്റെ ഇരു ഭർത്താക്കന്മാരോടും.
3.272.53
कर्तव्यं चेत्प्रियं मह्यं वध्यः स पुरुषाधमः ।
सैन्धवापशदः पापो दुर्मतिः कुलपांसनः ॥ ३.२७२.५३ ॥
എനിക്ക് പ്രിയമായത് ചെയ്യണമെങ്കിൽ, ആ അധമപുരുഷൻ വധ്യനാണ്—ആ സൈന്ധവനീചൻ, പാപി, ദുർബുദ്ധി, കുലത്തെ കളങ്കപ്പെടുത്തുന്നവൻ.
3.272.54
भार्याभिहर्ता वैरी यो यश्च राज्यहरो रिपुः ।
याचमानोऽपिसंग्रामे न मोक्तव्यः कथंचन ॥ ३.२७२.५४ ॥
ഭാര്യയെ അപഹരിച്ച ശത്രുവും, രാജ്യം അപഹരിച്ച ശത്രുവും, യുദ്ധത്തിൽ യാചിച്ചാലും, ഒരു വിധത്തിലും വിട്ടയക്കരുത്.
3.272.55
इत्युक्तौ तौ नरव्याघ्रौ ययतुर्यत्र सैन्धवः ।
राजा निववृतेकृष्णामादाय सपुरोहितः ॥ ३.२७२.५५ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആ രണ്ടു നരവ്യാഘ്രന്മാർ സൈന്ധവൻ ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി. രാജാവ് പുരോഹിതനോടൊപ്പം കൃഷ്ണയെ കൂട്ടി തിരിച്ചുപോയി.
3.272.56
स प्रविश्याश्रमपदमपविद्धवृसीकटम् ।
मार्कण्डेयादिभिर्विप्रैरनुकीर्णं ददर्श ह ॥ ३.२७२.५६ ॥
അവൻ ആശ്രമപ്രദേശത്ത് പ്രവേശിച്ച്, എറിഞ്ഞുകളഞ്ഞ ആസനങ്ങളും കുഴികളും ചിതറിക്കിടക്കുന്നതും മാർക്കണ്ഡേയൻ തുടങ്ങിയ ബ്രാഹ്മണരാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതും കണ്ടു.
3.272.57
द्रौपदीमनुशोचद्भिर्ब्राह्मणैस्तैः समाहितैः ।
समेयाय महाप्राज्ञः सभार्य भ्रातृमध्यगः ॥ ३.२७२.५७ ॥
ദ്രൗപദിയെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിച്ചിരുന്ന ആ സമാഹിതരായ ബ്രാഹ്മണരുടെ അടുത്തേക്ക് മഹാപ്രാജ്ഞൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം, സഹോദരന്മാരുടെ നടുവിൽ നിന്നുകൊണ്ട് വന്നുചേർന്നു.
3.272.58
ते स्म तं मुदिता दृष्ट्वा पुनरप्यागतं नृपम् ।
जित्वा तान्सिनधुसौवीरान्द्रौपदीं चाहृतां पुनः ॥ ३.२७२.५८ ॥
വീണ്ടും വന്ന ആ രാജാവിനെ കണ്ട് അവർ സന്തോഷിച്ചു; സിന്ധുക്കളെയും സൗവീരരെയും ജയിച്ച് വീണ്ടും കൊണ്ടുവരപ്പെട്ട ദ്രൗപദിയെയും അവർ കണ്ടു.
3.272.59
स तैः परिवृतो राजातत्रैवोपविवेश ह ।
प्रविवेशाश्रमं कृष्णा यमाभ्यां सह भामिनी ॥ ३.२७२.५९ ॥
ആ രാജാവ് അവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവിടെത്തന്നെ ഇരുന്നു. ഭാമിനിയായ കൃഷ്ണ ഇരട്ടകളോടൊപ്പം ആശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
3.272.60
भीमसेनार्जुनौ चापि श्रुत्वा क्रोशगतं रिपुम् ।
स्वयमश्वांस्तुदन्तौ तौ जवेनैवाभ्यधावताम् ॥ ३.२७२.६० ॥
ഭീമസേനനും അർജുനനും ശത്രു ഒരു ക്രോശം ദൂരത്തേക്ക് പോയെന്ന് കേട്ട്, സ്വയം കുതിരകളെ തെളിച്ചുകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ അവനെ നോക്കി കുതിച്ചു.
3.272.61
इदमत्यद्भुतं चात्र चकारातिरथोऽर्जुनः ।
क्रोशमात्रगतानश्वान्सैन्धवस्य जघान यत् ॥ ३.२७२.६१ ॥
അവിടെ അതിരഥനായ അർജുനൻ അത്യന്തം അദ്ഭുതകരമായ ഒരു കർമ്മം ചെയ്തു: ഒരു ക്രോശം ദൂരം പോയ സൈന്ധവന്റെ കുതിരകളെ അവൻ വധിച്ചു.
3.272.62
स हि दिव्यास्त्रसंपन्नः कृच्छ्रकालेऽप्यसंभ्रमः ।
अकरोद्दुष्करं कर्म शरैरस्त्रानुमन्त्रितैः ॥ ३.२७२.६२ ॥
അവൻ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളാൽ സമ്പന്നനാണ്; കഠിനകാലത്തും പതറാത്തവൻ. അസ്ത്രമന്ത്രങ്ങളാൽ അഭിമന്ത്രിതമായ ശരങ്ങളാൽ അവൻ ദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്തു.
3.272.63
ततोऽभ्यधावतां वीरावुभौ भीमधनंजयौ ।
हताश्वं सैन्धवं भीतमेकं व्याकुलचेतसम् ॥ ३.२७२.६३ ॥
അതിനുശേഷം ഭീമനും ധനഞ്ജയനുമായ ആ രണ്ടു വീരന്മാരും മുന്നോട്ടു കുതിച്ചു—കുതിരകൾ ചത്ത, ഏകാകിയും ഭയന്നവനും വ്യാകുലമനസ്കനുമായ സൈന്ധവന്റെ നേർക്ക്.
3.272.64
सैन्धवस्तु हतान्दृष्ट्वा तथाऽश्वान्स्वान्सुदुःखितः ।
रथात्प्रस्कन्द्य पद्भ्यां वै पलायनपरोऽभवत् ॥ ३.२७२.६४ ॥
എന്നാൽ സൈന്ധവൻ തന്റെ കുതിരകൾ ചത്തത് കണ്ട് അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി; രഥത്തിൽനിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി കാൽനടയായി ഓടിപ്പോകാൻ തുനിഞ്ഞു.
3.272.65
दृष्ट्वा रविक्रमकर्माणि कुर्वाणं च धनंजयम् ।
पलायनकृतोत्साहः प्राद्रवद्येन वै वनम् ॥ ३.२७२.६५ ॥
സൂര്യതുല്യമായ പരാക്രമകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ധനഞ്ജയനെ കണ്ട്, ഓടിപ്പോകാൻ ഉത്സാഹിച്ച് അവൻ കാട്ടിലേക്ക് ഓടി.
3.272.66
सैन्धवं त्वमिसंप्रेक्ष्यपराक्रान्तं पलायने ।
अनुयाय महाबाहुः फल्गुनो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.२७२.६६ ॥
എന്നാൽ സൈന്ധവൻ ഓടിപ്പോകാൻ പൂർണ്ണ ശ്രമം ചെയ്യുന്നത് കണ്ട്, മഹാബാഹുവായ ഫല്ഗുനൻ (അർജുനൻ) അവനെ പിന്തുടർന്ന് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
3.272.67
अनन वीर्येण कथं स्त्रियं प्रार्थयसे बलात् ।
राजपुत्र निवर्तस्व न ते युक्तं पलायनम् ॥ ३.२७२.६७ ॥
ഈ വീര്യംകൊണ്ട് ഒരു സ്ത്രീയെ ബലമായി എന്തിന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു? രാജകുമാരാ, തിരിച്ചുവരൂ; ഓടിപ്പോകുന്നത് നിനക്ക് യോജിച്ചതല്ല.
3.272.68
कथं ह्यनुचरान्हित्वा शत्रुमध्ये पलायसे ।
इत्युच्यमानः पार्थेन सैन्धवो न न्यवर्तत ॥ ३.२७२.६८ ॥
നിന്റെ അനുചരന്മാരെ ഉപേക്ഷിച്ച് ശത്രുക്കളുടെ നടുവിൽ എന്തിന് ഓടുന്നു? എന്ന് പാർത്ഥൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും സൈന്ധവൻ തിരിഞ്ഞില്ല.
3.272.69
तिष्ठतिष्ठेति तं भीमः सहसाऽभ्यद्रवद्बली ।
मा वधीरिति पार्थस्तं दयावान्प्रत्यभाषत ॥ ३.२७२.६९ ॥
"നിൽക്ക്, നിൽക്ക്!" എന്ന് പറഞ്ഞ് ബലവാനായ ഭീമൻ പെട്ടെന്ന് അവന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു. "വധിക്കരുത്" എന്ന് ദയാലുവായ പാർത്ഥൻ അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.