महाभारत · अध्याय 3.275
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.275.1
प्राप्तमप्रतिमं दुःखं रामेण भरतर्षभ ।
रक्षसा जानकी तस्य हृता भार्या बलीयसा ॥ ३.२७५.१ ॥
हे भरतश्रेष्ठा! रामावर अतुलनीय दुःख कोसळले, कारण एका बलवान राक्षसाने त्यांची पत्नी जानकी हरण केली.
3.275.2
आश्रमाद्राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना ।
मायामास्थाय तरसा हत्वा गृध्रं जटायुषम् ॥ ३.२७५.२ ॥
दुरात्मा राक्षसराज रावणाने मायारूप धारण करून आश्रमातून वेगाने तिला पळवले आणि गृध्र जटायूचा वध केला.
3.275.3
प्रत्याजहार तां रामः सुग्रीवबलमाश्रितः ।
बद्ध्वा सेतुं समुद्रस्य दग्ध्वा लङ्कां शितैः शरैः ॥ ३.२७५.३ ॥
सुग्रीवाच्या सैन्याचा आश्रय घेऊन रामाने तिला परत आणले; समुद्रावर सेतू बांधून तीक्ष्ण बाणांनी लंका जाळली.
3.275.4
कस्मिन्नामः कुले जातः किंवीर्यः किंपराक्रमः ।
रावणः कस्य पुत्रो वा किं वैरं तस् तेन ह ॥ ३.२७५.४ ॥
कोणत्या नावाने, कोणत्या कुळात तो जन्मला? त्याचे वीर्य आणि पराक्रम कसे होते? रावण कोणाचा पुत्र होता? रामाशी त्याचे काय वैर होते?
3.275.5
एतन्मे भगवन्सर्वं सम्यगाख्यातुमर्हसि ।
त्वया प्रत्यक्षोदृष्टं यथासर्वमशेषतः।
श्रोतुमिच्छामि चरितं रामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ ३.२७५.५ ॥
हे भगवन्! आपण प्रत्यक्ष पाहिलेले सर्व काही, काहीही न सोडता, मला नीट सांगावे. अक्लिष्टकर्मा रामाचे चरित्र ऐकण्याची माझी इच्छा आहे.
3.275.6
अजोनामाभवद्राजा महानिक्ष्वाकुवंशजः ।
तस् पुत्रो दशरथःशश्वत्स्वाध्यायवाञ्छुचिः ॥ ३.२७५.६ ॥
इक्ष्वाकु वंशात जन्मलेला अज नावाचा एक महान राजा होता. त्याचा पुत्र दशरथ होता, जो सदैव वेदाध्ययनात रत आणि पवित्र होता.
3.275.7
अभवंस्तस्य चत्वारः पुत्रा धर्मार्थकोविदाः ।
रामलक्ष्मणशत्रुघ्ना भरतश्च महाबलः ॥ ३.२७५.७ ॥
त्याला चार पुत्र झाले, जे धर्म आणि अर्थात निपुण होते — राम, लक्ष्मण, शत्रुघ्न आणि महाबली भरत.
3.275.8
रामस्य माता कौसल्या कैकेयी भरतस्य तु ।
सुतौ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ सुमित्रायाः परंतपौ ॥ ३.२७५.८ ॥
रामाची माता कौसल्या, भरताची माता कैकेयी; लक्ष्मण आणि शत्रुघ्न, शत्रूंना तापविणारे दोन पुत्र, सुमित्रेचे होते.
3.275.9
विदेहराजो जनकः सीता तस्यात्मजा विमो ।
यां चकार स्वयं त्वष्टा रामस्य महिषीं प्रियाम् ॥ ३.२७५.९ ॥
विदेहाचा राजा जनक; सीता त्याची कन्या, हे वीरा. जिला स्वतः त्वष्ट्याने रामाची प्रिय पट्टराणी केले.
3.275.10
एतद्रामस्य ते जन्म सीतायाश्च प्रकीर्तितम् ।
रावणस्यापि ते जन्म व्याख्यास्यामि रजनेश्वर ॥ ३.२७५.१० ॥
हे तुला रामाचे आणि सीतेचे जन्मवृत्त सांगितले. हे रजनीश्वरा, रावणाचाही जन्म मी तुला सांगतो.
3.275.11
पितामहो रावणस्य साक्षाद्देवः प्रजापतिः ।
स्वयंभूः सर्वलोकानां प्रभुः स्रष्टा महातपाः ॥ ३.२७५.११ ॥
रावणाचे पितामह साक्षात देव प्रजापती होते — स्वयंभू, सर्व लोकांचे प्रभू, निर्माता व महातपस्वी.
3.275.12
पुलस्त्यो नाम तस्यासीन्मानसो दयितः सुतः ।
तस्य वैश्रवणो नाम गवि पुत्रोऽभवत्प्रभुः ॥ ३.२७५.१२ ॥
त्याला पुलस्त्य नावाचा प्रिय मानसपुत्र होता; त्याचा पुत्र वैश्रवण नावाचा प्रभू गवीपासून जन्मला.
3.275.13
पितरं स समुत्सृज्य पितामहमुपस्थितः ।
तस्य कोपात्पिता राजन्ससर्जात्मानमात्मना ॥ ३.२७५.१३ ॥
त्याने पित्याला सोडून पितामहाजवळ जाऊन सेवा केली. हे राजा, त्याच्या क्रोधामुळे त्याच्या पित्याने स्वतःलाच स्वतःपासून निर्माण केले.
3.275.14
स जज्ञे विश्रवा नाम तस्यात्मार्धेन वै द्विजः ।
प्रतीकाराय सक्रोधस्ततो वैश्रवणस्य वै ॥ ३.२७५.१४ ॥
तो विश्रवा नावाचा द्विज म्हणून जन्मला, आपल्या अर्ध्या भागाने. मग क्रोधाने वैश्रवणाचा प्रतिकार करण्यासाठी.
3.275.15
पितामहस्तुप्रीतात्मा ददौ वैश्रवणस् ह ।
अमरत्वं धनेशत्वं लोकपालत्वमेव च ॥ ३.२७५.१५ ॥
पण प्रसन्न मनाच्या पितामहाने वैश्रवणाला अमरत्व, धनेशत्व आणि लोकपालत्व दिले.
3.275.16
ईशानन तथा सख्यं पुत्रं च नलकूवरम् ।
राजधानीनिवेसं च लङ्कांरक्षोगणान्विताम् ॥ ३.२७५.१६ ॥
ईशानाशी मैत्री, पुत्र नलकूवर, राजधानीची स्थापना आणि राक्षसगणांनी युक्त लंका हीही (त्याला दिली).
3.275.17
विमानं पुष्पकं नाम कामगं च ददौ प्रभुः ।
यक्षाणामाधिपत्यंच राजराजत्वमेव च ॥ ३.२७५.१७ ॥
प्रभूने पुष्पक नावाचे इच्छेनुसार जाणारे विमान दिले, यक्षांचे आधिपत्य आणि राजराजत्वही दिले.