महाभारत · अध्याय 3.277
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.277.1
ततो ब्रह्मर्षयः सर्वे सिद्धा देवर्षयस्तथा ।
हव्यवाहं पुरस्कृत्य ब्रह्माणं शरणं गताः ॥ ३.२७७.१ ॥
तेव्हा सर्व ब्रह्मर्षी, सिद्ध आणि देवर्षी अग्नीला पुढे करून ब्रह्मदेवाला शरण गेले.
3.277.2
योसौ विश्रवसः पुत्रो दशग्रीवो महाबलः ।
अवध्यो वरदानेन कृतो भगवता पुरा ॥ ३.२७७.२ ॥
विश्रवसाचा तो पुत्र दशग्रीव महाबलवान आहे; पूर्वी भगवंतांनी वरदानाने त्याला अवध्य केले.
3.277.3
स बाधते प्रजाः सर्वा विप्रकारैर्महाबलः ।
ततो नस्त्रातु भगवान्नान्यस्त्राता हि विद्यते ॥ ३.२७७.३ ॥
तो महाबलवान ब्राह्मणांवर केलेल्या अपराधांनी सर्व प्रजेला त्रास देतो; म्हणून भगवंतांनी आमचे रक्षण करावे, दुसरा रक्षक नाही.
3.277.4
न स देवासुरैः शक्यो युद्धे जेतुं विभावसो ।
विहितं तत्रयत्कार्यमभितस्तस्य निग्रहः ॥ ३.२७७.४ ॥
हे विभावसो, त्याला देव आणि असुर युद्धात जिंकू शकत नाहीत; तेथे करावयाचे कार्य म्हणजे त्याला सर्व बाजूंनी रोखणे.
3.277.5
तदर्थमवतीर्णोऽसौ मन्नियोगाच्चतुर्भुजः ।
विष्णुः प्रहरतां श्रेष्ठः स तत्कर्म करिष्यति ॥ ३.२७७.५ ॥
त्याच कार्यासाठी माझ्या आज्ञेने चतुर्भुज विष्णू अवतरला आहे; प्रहार करणाऱ्यांत श्रेष्ठ असा तोच ते कार्य करील.
3.277.6
पितामहस्ततस्तेषां संनिधौ शक्रमब्रवीत् ।
सर्वैर्देवगणैः सार्धं संभव त्वं महीतले ॥ ३.२७७.६ ॥
मग्न पितामह त्यांच्या समोर इंद्राला म्हणाले, 'तू सर्व देवगणांसह पृथ्वीवर जन्म घे.'
3.277.7
विष्णोः सहायानृक्षीषु वानरीषु च सर्वशः ।
जनयध्वं सुतान्वीरान्कामरूपबलान्वितान् ॥ ३.२७७.७ ॥
विष्णूचे सहाय्यक अस्वलींपासून व वानरींपासून सर्व प्रकारे उत्पन्न करा — इच्छेनुसार रूप धारण करणारे व बलवान वीर पुत्र.
3.277.8
ते यथोक्ता भगवता तत्प्रतिश्रुत्य शासनम् ।
ससृजुर्देवगन्धर्वाः पुत्रान्वानररूपिणः ॥ ३.२७७.८ ॥
भगवंतांनी सांगितल्याप्रमाणे तो आदेश मान्य करून देव व गंधर्वांनी वानररूपी पुत्र निर्माण केले.
3.277.9
ततो भागानुभागेन देवगन्धर्वदानवाः ।
अवतर्तुं महीं सर्वे मन्त्रयामासुरञ्जसा ॥ ३.२७७.९ ॥
मग अंश व उपांश रूपाने पृथ्वीवर अवतरण्यासाठी देव, गंधर्व व दानव सर्वांनी तत्काळ मसलत केली.
3.277.10
अवतेरुर्महीं स्वर्गादंशैश्च सहिताः सुराः ।
ऋषयश्च महात्मानः सिद्धाश्च सह किन्नरैः।
चारणाश्चासृजन्घोरान्वानरान्वनचारिणः ॥ ३.२७७.१० ॥
स्वर्गातून आपल्या अंशांसह देव, महात्मे ऋषी, सिद्ध, किन्नरांसह चारण पृथ्वीवर उतरले आणि त्यांनी वनात फिरणारे भयंकर वानर निर्माण केले.
3.277.11
यस्य देवस्य यद्रूपं वेषस्तेजश्च यद्विधम् ।
अजायन्त समास्तेन तस्य तस्य सुतास्तदा ॥ ३.२७७.११ ॥
ज्या देवाचे जसे रूप, वेष व तेज होते, त्यासारखेच त्या त्या देवाचे पुत्र तेव्हा जन्मले.
3.277.12
तेषां समक्षं गन्धर्वी दुन्दुभीं नाम नामतः ।
शशास वरदो देवो गच्छ कार्यार्थसिद्धये ॥ ३.२७७.१२ ॥
त्यांच्यासमोर वरदाता देवाने दुंदुभी नावाच्या गंधर्वीला आज्ञा दिली — 'जा, कार्यसिद्धीसाठी.'
3.277.13
पितामहवचः श्रुत्वा गन्धर्वी दुन्दुभी ततः ।
मन्थरा मानुषे लोके कुब्जा समभवत्तदा ॥ ३.२७७.१३ ॥
पितामहाचे वचन ऐकून गन्धर्वी दुन्दुभी तेव्हा मानवलोकात कुब्जा मन्थरा झाली.
3.277.14
शक्रप्रभृतयश्चैव सर्वे ते सुरसत्तमाः ।
वानरर्क्षवरस्त्रीषु जनयामासुरात्मजान् ॥ ३.२७७.१४ ॥
इंद्रादी ते सर्व देवश्रेष्ठ वानर आणि ऋक्षश्रेष्ठ स्त्रियांच्या ठायी पुत्र उत्पन्न करते झाले.
3.277.15
तेऽन्ववर्तन्पितॄन्सर्वे यशसा च बलेन च ।
भेत्तारो गिरिशृङ्गाणां सालतालशिलायुधाः ॥ ३.२७७.१५ ॥
ते सर्व यशाने व बलाने आपल्या पित्यांचे अनुसरण करते झाले; पर्वतशिखरे भेदणारे, साल-ताल वृक्ष व शिला हेच आयुध असलेले.
3.277.16
वज्चसंहननाः सर्वेसर्वेऽमोघवलास्तथा ।
कामवीर्यबलाश्चैवसर्वे बुद्धिविशारदाः ॥ ३.२७७.१६ ॥
वज्रासारखे दृढ शरीर असलेले; सर्व अमोघ बल असलेले, इच्छेनुसार वीर्य व बल असलेले, सर्व बुद्धिनिपुण.
3.277.17
नागायुतसमप्राणा वायुवेगसमा जवे ।
यथेच्छविनिपाताश्च केचिदत्र वनौकसः ॥ ३.२७७.१७ ॥
दहा हजार हत्तींचे प्राण असलेले, वायूच्या वेगाइतके वेगवान; येथील काही वनवासी इच्छेनुसार उतरणारे.
3.277.18
एवं विधाय तत्सर्वं भगवाँल्लोकभावनः ।
मन्थरां बोधयामास यद्यत्कार्यं त्वया तथा ॥ ३.२७७.१८ ॥
असे सर्व व्यवस्थित करून लोकपालक भगवंतांनी मन्थरेला बोध केला की तुझे जे जे कार्य आहे ते तसेच कर.
3.277.19
सा तद्वच समाज्ञाय तथा चक्रे मनोजवा ।
इतश्चेतश्च गच्छन्ती वैरसंधुक्षणे रता ॥ ३.२७७.१९ ॥
तिने त्याचे बोलणे पूर्णपणे समजून घेतले आणि मनासारख्या वेगाने तसेच केले; इकडे-तिकडे जात वैर पेटवण्यात ती मग्न राहिली.