ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.279
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.279.1
मारीचस्त्वथ संभ्रान्तो दृष्ट्वा रावणमागतम् ।
पूजयामास सत्कारैः फलमूलादिभिस्ततः ॥ ३.२७९.१ ॥
ଏପରେ ମାରୀଚ ରାବଣଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ଫଳମୂଳ ଆଦି ଦେଇ ସତ୍କାରପୂର୍ବକ ତାଙ୍କର ପୂଜା କଲେ।
3.279.2
विश्रान्तं चैनमासीनमन्वासीनः स राक्षसः ।
उवाच प्रश्रितं वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम् ॥ ३.२७९.२ ॥
ବିଶ୍ରାମ କରି ବସିଥିବା ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବସି ସେହି ରାକ୍ଷସ, ବାକ୍ୟର ମର୍ମ ଜାଣିଥିବା ଓ ବାକ୍ୟରେ ନିପୁଣ ତାଙ୍କୁ ବିନମ୍ର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.279.3
न ते प्रकृतिमान्वर्णः कच्चित्क्षेमं पुरे तव ।
कच्चित्प्रकृतयः सर्वा भजन्ते त्वां यथा पुरा ॥ ३.२७९.३ ॥
ତୁମର ବର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ; ତୁମ ନଗରରେ କଲ୍ୟାଣ ଅଛି କି? ତୁମ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ପୂର୍ବପରି ତୁମକୁ ସେବା କରୁଛନ୍ତି କି?
3.279.4
किमिहागमने चापि कार्यं ते राक्षसेश्वर ।
कृतमित्येव तद्विद्धि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम् ॥ ३.२७९.४ ॥
ହେ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର, ଏଠାକୁ ଆସିବାରେ ତୁମର କ'ଣ କାର୍ଯ୍ୟ? ତାହା ଅତି ଦୁଷ୍କର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣ।
3.279.5
शशंस रावणस्तस्मै तत्सर्वं रामचेष्टितम् ।
समासेनैव कार्याणि क्रोधामर्षसमन्वितः ॥ ३.२७९.५ ॥
କ୍ରୋଧ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁତାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାବଣ ତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲେ।
3.279.6
मारीचस्त्वब्रवीच्छ्रत्वा समासेनैव रावणम् ।
अलं ते राममासाद्य वीर्यज्ञो ह्यस्मि तस्य वै ॥ ३.२७९.६ ॥
ରାବଣଙ୍କଠାରୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଶୁଣି ମାରୀଚ କହିଲେ, "ରାମଙ୍କ ନିକଟରେ ଯିବା ତୁମ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତାଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଜାଣେ।"
3.279.7
बाणवेगं हि कस्तस्य शक्तः सोढुं महात्मनः ।
प्रव्रज्यायां हि मे हेतुः स एव पुरुषर्षभः।
विनाशमुखमेतत्ते केनाख्यातं दुरात्मना ॥ ३.२७९.७ ॥
ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବାଣବେଗ କିଏ ସହିପାରିବ? ମୋର ବନବାସର କାରଣ ମଧ୍ୟ ସେହି ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ଏହା ତୁମ ବିନାଶର ଦ୍ୱାର — ଏହା କେଉଁ ଦୁରାତ୍ମା ତୁମକୁ କହିଲା?
3.279.8
तमुवाचाथ सक्रोधो रावणः परिभर्त्सयन् ।
अकुर्वतोऽस्मद्वचनं स्यान्मृत्युरपि ते ध्रुवम् ॥ ३.२७९.८ ॥
ତେବେ କ୍ରୋଧରେ ରାବଣ ତାକୁ ଧମକ ଦେଇ କହିଲା — 'ଆମ କଥା ନ କଲେ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ।'
3.279.9
मरीचश्चिन्तयामास विशिष्टान्मरणं वरम् ।
अवश्यं मरणे प्राप्ते करिष्याम्यस्य यन्मतम् ॥ ३.२७९.९ ॥
ମାରୀଚ ଭାବିଲା — 'ବିଶିଷ୍ଟଙ୍କ ହାତରେ ମରିବା ଶ୍ରେୟ। ମୃତ୍ୟୁ ଅବଶ୍ୟ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ମୁଁ କରିବି।'
3.279.10
ततस्तं प्रत्युवाचाथ मारीचो रक्षसांवरम् ।
किं ते साह्यां मया कार्यं करिष्याम्यवशोपि तत् ॥ ३.२७९.१० ॥
ତେବେ ମାରୀଚ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲା — 'ମୋଠାରୁ ତୁମକୁ କି ସାହାଯ୍ୟ ଦରକାର? ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସେ କାମ କରିବି।'
3.279.11
तमब्रवीद्दशग्रीवो गच्छ सीतां प्रलोभय ।
रत्नशृङ्गो मृगो भूत्वा रत्नचित्रतनूरुहः ॥ ३.२७९.११ ॥
ତେବେ ଦଶଗ୍ରୀବ ତାକୁ କହିଲା — 'ଯାଅ, ସୀତାଙ୍କୁ ପ୍ରଲୋଭିତ କର। ରତ୍ନଶୃଙ୍ଗ ଓ ରତ୍ନଚିତ୍ରିତ ଲୋମବିଶିଷ୍ଟ ମୃଗ ହୋଇ।'
3.279.12
ध्रुवं सीता समालक्ष्यत्वां रामं चोदयिष्यति ।
अपक्रान्ते च काकुत्स्थे सीता वश्या भविष्यति ॥ ३.२७९.१२ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ସୀତା ତୁମକୁ ଦେଖି ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରିବେ। ଏବଂ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଦୂରକୁ ଗଲେ ସୀତା ବଶୀଭୂତ ହେବେ।
3.279.13
तामादायापनेष्यामि ततः स नभविष्यति ।
भार्यावियोगाद्दुर्बुद्धिरेतत्साह्यं कुरुष्व मे ॥ ३.२७९.१३ ॥
ତାଙ୍କୁ ନେଇ ମୁଁ ଦୂରକୁ ନେଇଯିବି; ତେବେ ସେ (ରାମ) ରହିବେ ନାହିଁ। ପତ୍ନୀ ବିୟୋଗରୁ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି (ରାବଣ) କହିଲା: ମୋର ଏହି ସାହାଯ୍ୟ କର।
3.279.14
इत्येवमुक्तोमारीचः कृत्वोदकमथात्मनः ।
रावणं पुरतो यान्तमन्वगच्छत्सुदुःखितः ॥ ३.२७९.१४ ॥
ଏପରି କୁହାଯାଇ ମାରୀଚ ନିଜ ପାଇଁ ଜଳତର୍ପଣ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଆଗରେ ଯାଉଥିବା ରାବଣର ପଛେ ଗଲା।
3.279.15
ततस्तस्याश्रमं गत्वारामस्याक्लिष्टकर्मणः ।
चक्रतुस्तद्यथा सर्वमुभौ यत्पूर्वमन्त्रितम् ॥ ३.२७९.१५ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ରାମଙ୍କ ସେହି ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିବା ପରି ସବୁ କଲେ।
3.279.16
रावणस्तु यतिर्भूत्वा मुण्डः कुण्डीत्रिदण्डधृत् ।
मृगश्चभूत्वामारीचस्तं देशमुपजग्मतुः ॥ ३.२७९.१६ ॥
ରାବଣ ମୁଣ୍ଡିତ ମସ୍ତକ, କମଣ୍ଡଳୁ ଓ ତ୍ରିଦଣ୍ଡଧାରୀ ଯତି ହୋଇ, ଏବଂ ମାରୀଚ ହରିଣ ହୋଇ, ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
3.279.17
दर्शयामास मारीचो वैदेहीं मृगरूपधृत् ।
चोदयामास तस्यार्थे सा रामं विधिचोदिता ॥ ३.२७९.१७ ॥
ହରିଣ ରୂପ ଧରିଥିବା ମାରୀଚ ବୈଦେହୀ (ସୀତା)ଙ୍କୁ ନିଜକୁ ଦେଖାଇଲା; ବିଧିପ୍ରେରିତ ସେ ତା'ପାଇଁ ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।
3.279.18
रामस्तस्याः प्रियं कुर्वन्धनुरादाय सत्वरः ।
रक्षार्थे लक्ष्मणं न्यस्य प्रययौ मृगलिप्सया ॥ ३.२७९.१८ ॥
ରାମ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ, ଧନୁ ନେଇ ଶୀଘ୍ର, ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ରଖି, ହରିଣ ଧରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଗଲେ।
3.279.19
स धन्वी बद्धतूणीरः खङ्गगोधाङ्गुलित्रवान् ।
अन्वधावन्मृगं रामो रुद्रस्तारामृगं यथा ॥ ३.२७९.१९ ॥
ଧନୁ ଧରି, ତୂଣୀର ବାନ୍ଧି, ଖଡ୍ଗ, ଗୋଧା-ଚର୍ମ ଓ ଆଙ୍ଗୁଳି-ରକ୍ଷା ପିନ୍ଧି ରାମ ସେ ମୃଗ ପଛେ ଧାଇଲେ, ଯେପରି ରୁଦ୍ର ତାରାମୃଗ ପଛେ ଧାଇଥିଲେ।
3.279.20
सोऽन्तर्हितः पुनस्तस्य दर्शनं राक्षसो व्रजन् ।
चकर्ष महदध्वानं रामस्तं वुबुधे ततः ॥ ३.२७९.२० ॥
ସେ ରାକ୍ଷସ ପୁଣି ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲା; ପରେ ରାମଙ୍କୁ ଦିଶି ଦିଶି ଯାଇ ତାହାକୁ ବହୁ ଦୂରକୁ ଟାଣି ନେଲା; ତେବେ ରାମ ତାହାକୁ ବୁଝିପାରିଲେ।
3.279.21
निशाचरं विदित्वा तं राघवः प्रतिभानवान् ।
अमोघं शरमादाय जघान मृगरूपिणम् ॥ ३.२७९.२१ ॥
ସେ ନିଶାଚରକୁ ଚିହ୍ନି ପ୍ରତିଭାବାନ ରାଘବ ଏକ ଅମୋଘ ବାଣ ନେଇ ମୃଗରୂପୀ ତାହାକୁ ବଧ କଲେ।
3.279.22
स रामवाणाभिहतः कृत्वा रामस्वरं तदा ।
हा सीते लक्ष्मणेत्येवं चुक्रोशार्तस्वरेण ह ॥ ३.२७९.२२ ॥
ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ସେ ସେତେବେଳେ ରାମଙ୍କ ସ୍ୱର ଧରି "ହା ସୀତେ! ହା ଲକ୍ଷ୍ମଣ!" ବୋଲି ଆର୍ତ୍ତସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲା।
3.279.23
शुश्राव तस्य वैदेही ततस्तां करुणां गिरम् ।
साप्रापतत्ततः सीता तामुवाचाथ लक्ष्मणः ॥ ३.२७९.२३ ॥
ବୈଦେହୀ ସେ କରୁଣ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲେ; ତେବେ ସୀତା ଧାଇଁଲେ; ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.279.24
अलं ते शङ्कया भीरु को रामं प्रहरिष्यति ।
मुहूर्ताद्द्रक्ष्यसे रामं भर्तारं त्वं शुचिस्मितम् ॥ ३.२७९.२४ ॥
"ହେ ଭୀରୁ! ତୁମେ ଶଙ୍କା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରାମଙ୍କୁ କିଏ ପ୍ରହାର କରିବ? ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ରାମଙ୍କୁ, ସେ ପବିତ୍ର ହସର ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ, ଦେଖିବ।"
3.279.25
इत्युक्ता सा प्ररुदती पर्यशङ्कत लक्ष्मणम् ।
हता वै स्त्रीस्वभावेन शुद्धचारित्रभूषणा ॥ ३.२७९.२५ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କଲା। ସ୍ତ୍ରୀସ୍ୱଭାବ ହେତୁ ସେ ନଷ୍ଟ ହେଲା; ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣ ହିଁ ତାହାର ଭୂଷଣ।
3.279.26
सा तं परुषमारब्धा वक्तुं साध्वी पतिव्रता ।
नैष कामो भवेन्मूढ यं त्वं प्रार्थयसे हृदा ॥ ३.२७९.२६ ॥
ସେହି ପତିବ୍ରତା ସାଧ୍ୱୀ ତାହା ସହ କଠୋର ଭାବେ କହିବାକୁ ଲାଗିଲା: 'ହେ ମୂଢ଼, ତୁମେ ହୃଦୟରେ ଯାହା କାମନା କରୁଛ, ତାହା କେବେ ପୂରଣ ହେବ ନାହିଁ।'
3.279.27
अप्यहंशस्त्रमादाय हन्यामात्मानमात्मना ।
पतेयं गिरिशृङ्गाद्वा विशेयं वा हुताशनम् ॥ ३.२७९.२७ ॥
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ନିଜକୁ ନିଜ ହାତରେ ମାରିଦେବି; କିମ୍ବା ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ଖସିପଡ଼ିବି; କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
3.279.28
रामं भर्तारमुत्सुज्यन त्वहं त्वां कथञ्चन ।
निहीनमुपतिष्ठेयं शार्दूली क्रोष्टुकं यथा ॥ ३.२७९.२८ ॥
ସ୍ୱାମୀ ରାମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ତୁମ ପରି ନୀଚର ସେବା କରିବି ନାହିଁ; ବାଘିଣୀ ଶୃଗାଳ ପାଖକୁ ଯାଏ ନାହିଁ ପରି।
3.279.29
एतादृशं वचः श्रुत्वा लक्ष्मणः प्रियराघ्नव ।
पिधायकर्णौ सद्वृत्तः प्रस्थितो येन राघवः ॥ ३.२७९.२९ ॥
ଏପରି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସଦାଚାରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁଇ କାନ ଢାଙ୍କି ଯେଉଁଠି ରାଘବ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
3.279.30
स रामस्य पदंगृह्य प्रससार धनुर्धरः ।
अवीक्षमाणो विम्बोष्ठीं प्रययौ लक्ष्मणस्तदा ॥ ३.२७९.३० ॥
ସେହି ଧନୁର୍ଧର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କ ପାଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରି ଆଗକୁ ଗଲେ; ବିମ୍ବଫଳ ପରି ଓଠ ଥିବା ସେହି ନାରୀକୁ ନ ଚାହିଁ, ସେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ।
3.279.31
एतस्मिन्नन्तरे रक्षो रावणः प्रत्यदृश्यत ।
अभव्यो भव्यरूपेण भस्मच्छन्न इवानलः ॥ ३.२७९.३१ ॥
ଏହି ସମୟରେ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ସେ ଅଶୁଭ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ରୂପରେ ଥିଲା, ଭସ୍ମରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି।
3.279.32
यतिवेपप्रतिच्छन्नो जिहीर्षुस्तामनिन्दिताम् ।
उपागच्छत्स वैदेहीं रावणः पापनिश्चयः ॥ ३.२७९.३२ ॥
ଯତି ବେଶରେ ଲୁଚି, ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷାକୁ ହରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ, ପାପ ସଂକଳ୍ପର ରାବଣ ବୈଦେହୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲା।
3.279.33
सा तमालक्ष्यसंप्राप्तं धर्मज्ञा जनकात्मजा ।
निमन्त्रयामास तदा फलमूलाशनादिभिः ॥ ३.२७९.३३ ॥
ତାଙ୍କୁ ଆସିଥିବାର ଦେଖି ଧର୍ମଜ୍ଞା ଜନକତନୟା ସେତେବେଳେ ଫଳ, ମୂଳ ଆଦି ଖାଦ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଆତିଥ୍ୟ ଦେବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
3.279.34
अवमत्यततः सर्वं स्वं रूपं प्रत्यपद्यत ।
सान्त्वयामास वैदेहीं कामी राक्षसपुङ्गवः ॥ ३.२७९.३४ ॥
ତା'ପରେ ସବୁ ବେଶ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କଲା। କାମାତୁର ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ମଧୁର କଥାରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାକୁ ଲାଗିଲା।
3.279.35
सीते राक्षसराजोऽहंरावणो नाम विश्रुतः ।
मम लङ्कापुरी नाम्ना रम्या पारे महोदधेः ॥ ३.२७९.३५ ॥
ହେ ସୀତା, ମୁଁ ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ। ମହାସାଗରର ପାରିରେ ମୋର ଲଙ୍କା ନାମକ ରମଣୀୟ ନଗରୀ ଅଛି।
3.279.36
तत्र त्वं नरनारीषु शोभिष्यसि मया सह ।
भार्या मे भव सुश्रोणि तापसं त्यज राघवम् ॥ ३.२७९.३६ ॥
ସେଠାରେ ତୁମେ ମୋ ସହିତ ନର-ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଭା ପାଇବ। ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା, ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହୁଅ; ସେହି ତପସ୍ୱୀ ରାଘବଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କର।
3.279.37
एवमादीनि वाक्यानि श्रुत्वा तस्याथ जानकी ।
पिधाय कर्णौ सुश्रोणी मैवमित्यब्रवीद्वचः ॥ ३.२७९.३७ ॥
ତାଙ୍କର ଏପରି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଜାନକୀ, ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା, ଦୁଇ କାନ ଢାଙ୍କି କହିଲେ, "ଏପରି କହନି।"
3.279.38
प्रपतेद्द्यौः सनक्षत्रा पृथिवी शकलीभवेत् ।
शुष्येत्तोयनिधौ तोयं चन्द्रः शीतांशुतां त्यजेत् ॥ ३.२७९.३८ ॥
ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଆକାଶ ପଡ଼ିଗଲେ, ପୃଥିବୀ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହେଲେ, ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ଶୁଖିଗଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ନିଜର ଶୀତଳତା ତ୍ୟାଗ କଲେ—
3.279.39
उष्णांशुत्वमथो जह्यादादित्यो वह्निरुष्णताम् ।
त्यक्त्वाशैत्यं भजेन्नाहं त्यजेयंरघुनन्दनम् ॥ ३.२७९.३९ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଉଷ୍ଣତା ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ, ଅଗ୍ନି ନିଜ ତାପ ଛାଡ଼ି ଶୀତଳତା ଧାରଣ କରନ୍ତୁ—ତଥାପି ମୁଁ ରଘୁନନ୍ଦନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି ନାହିଁ।
3.279.40
कथं हि भिन्नकरटं पद्मिनं वनगोचरम् ।
उपस्थाय महानागं करेणुः सूकरं स्पृशेत् ॥ ३.२७९.४० ॥
ମଦଜଳ ଝରାଉଥିବା, ବନରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ମହାଗଜ ପାଖକୁ ଆସି ହସ୍ତିନୀ କିପରି ଶୂକରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବ?
3.279.41
कथं हि पीत्वा माध्वीकं पीत्वा च मधुमाधवीम् ।
लोभं सौवीरके कुर्यान्नारी काचिदिति स्मरेः ॥ ३.२७९.४१ ॥
ମାଧ୍ୱୀକ ପାନ କରି ଓ ମଧୁ-ମାଧବୀ ପାନ କରି କେଉଁ ନାରୀ ସୌବୀରକ ପ୍ରତି ଲୋଭ କରିବ? ଏହା ସ୍ମରଣ କର।
3.279.42
इति सा तं समाभाष्य प्रविवेशाश्रमं ततः ।
क्रोधात्प्रस्फुरमाणौष्ठी विधुन्वाना करौ मुहुः ॥ ३.२७९.४२ ॥
ଏପରି କହି ସେ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; କ୍ରୋଧରେ ଓଠ କମ୍ପୁଥିଲା, ସେ ବାରମ୍ବାର ହାତ ହଲାଉଥିଲେ।
3.279.43
तामधिद्रुत्य सुश्रोणीं रावणः प्रत्यषेधयत् ॥ ३.२७९.४३ ॥
ରାବଣ ସେଇ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀୟା ନାରୀ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।
3.279.44
भर्त्सयित्वातु रूक्षेण स्वरेण गतचेतनाम् ।
मूर्धजेषु निजग्राह ऊर्ध्वमाचक्रमे ततः ॥ ३.२७९.४४ ॥
କଠୋର ସ୍ୱରରେ ଧମକାଇ, ଚେତନାହୀନା ସେ ନାରୀର କେଶ ଧରି ତାଙ୍କୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ଆଗକୁ ନେଲେ।
3.279.45
तां ददर्श ततो गृध्रो जटायुर्गिरिगोचरः ।
रुदतीं रामरामेति हियमाणां तपस्विनीम् ॥ ३.२७९.४५ ॥
ସେତେବେଳେ ପର୍ବତରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଗୃଧ୍ର ଜଟାୟୁ 'ରାମ, ରାମ' କହି କାନ୍ଦୁଥିବା, ହରଣ କରାଯାଉଥିବା ସେହି ତପସ୍ଵିନୀକୁ ଦେଖିଲେ।