มหาภารตะ · อัธยายะ 3.279
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.279.1
मारीचस्त्वथ संभ्रान्तो दृष्ट्वा रावणमागतम् ।
पूजयामास सत्कारैः फलमूलादिभिस्ततः ॥ ३.२७९.१ ॥
จากนั้นมาริจะรู้สึกตกใจเมื่อเห็นราวณะมาถึง จึงต้อนรับด้วยการแสดงความเคารพ และถวายผลไม้ รากไม้ และของอื่นๆ
3.279.2
विश्रान्तं चैनमासीनमन्वासीनः स राक्षसः ।
उवाच प्रश्रितं वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम् ॥ ३.२७९.२ ॥
ยักษ์ผู้นั้นนั่งลงข้างๆ ขณะที่ราวณะกำลังพักผ่อนอยู่ ผู้รู้ความหมายของถ้อยคำและชำนาญในการพูด จึงกล่าวด้วยถ้อยคำอ่อนน้อม
3.279.3
न ते प्रकृतिमान्वर्णः कच्चित्क्षेमं पुरे तव ।
कच्चित्प्रकृतयः सर्वा भजन्ते त्वां यथा पुरा ॥ ३.२७९.३ ॥
ผิวพรรณของท่านดูไม่แจ่มใส บ้านเมืองของท่านปลอดภัยดีหรือ ประชาราษฎร์ทั้งหมดยังคงรับใช้ท่านเหมือนเช่นก่อนหรือ
3.279.4
किमिहागमने चापि कार्यं ते राक्षसेश्वर ।
कृतमित्येव तद्विद्धि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम् ॥ ३.२७९.४ ॥
ท่านผู้เป็นจอมยักษ์ มาที่นี่เพื่อกิจอะไร จงรู้ไว้ว่ากิจนั้นสำเร็จแล้ว แม้จะยากลำบากยิ่งนักก็ตาม
3.279.5
शशंस रावणस्तस्मै तत्सर्वं रामचेष्टितम् ।
समासेनैव कार्याणि क्रोधामर्षसमन्वितः ॥ ३.२७९.५ ॥
ราวณะเต็มไปด้วยความโกรธและความแค้นใจ จึงเล่าเรื่องการกระทำทั้งหมดของพระรามให้ฟังโดยย่อ
3.279.6
मारीचस्त्वब्रवीच्छ्रत्वा समासेनैव रावणम् ।
अलं ते राममासाद्य वीर्यज्ञो ह्यस्मि तस्य वै ॥ ३.२७९.६ ॥
มาริจะได้ฟังราวณะเล่าโดยย่อแล้วกล่าวว่า "เพียงพอแล้วสำหรับท่านที่จะเข้าใกล้พระราม เพราะข้ารู้ดีถึงพลังของพระองค์"
3.279.7
बाणवेगं हि कस्तस्य शक्तः सोढुं महात्मनः ।
प्रव्रज्यायां हि मे हेतुः स एव पुरुषर्षभः।
विनाशमुखमेतत्ते केनाख्यातं दुरात्मना ॥ ३.२७९.७ ॥
ใครเล่าจะทนรับแรงแห่งลูกศรของผู้ยิ่งใหญ่นั้นได้ ผู้เป็นวีรบุรุษประเสริฐในหมู่มนุษย์นั่นเองคือเหตุที่ข้าต้องถูกเนรเทศ นี่คือประตูแห่งความพินาศของท่าน ผู้ชั่วร้ายคนใดเป็นผู้บอกเรื่องนี้แก่ท่าน
3.279.8
तमुवाचाथ सक्रोधो रावणः परिभर्त्सयन् ।
अकुर्वतोऽस्मद्वचनं स्यान्मृत्युरपि ते ध्रुवम् ॥ ३.२७९.८ ॥
จากนั้นราวณะซึ่งโกรธจัดได้ตวาดและกล่าวแก่มาริจะว่า "หากเจ้าไม่ปฏิบัติตามคำของข้า ความตายแน่นอนจะมาถึงเจ้าเป็นแน่"
3.279.9
मरीचश्चिन्तयामास विशिष्टान्मरणं वरम् ।
अवश्यं मरणे प्राप्ते करिष्याम्यस्य यन्मतम् ॥ ३.२७९.९ ॥
มาริจะคิดว่า "การตายด้วยมือของผู้ประเสริฐนั้นยังดีกว่า ในเมื่อความตายย่อมมาถึงแน่นอน ข้าก็จะทำตามที่เขาประสงค์"
3.279.10
ततस्तं प्रत्युवाचाथ मारीचो रक्षसांवरम् ।
किं ते साह्यां मया कार्यं करिष्याम्यवशोपि तत् ॥ ३.२७९.१० ॥
จากนั้นมาริจะจึงกล่าวแก่ยักษ์ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่รากษสว่า "ท่านต้องการความช่วยเหลือจากข้าอย่างไร แม้ข้าจะไม่เต็มใจ ข้าก็จะทำการนั้น"
3.279.11
तमब्रवीद्दशग्रीवो गच्छ सीतां प्रलोभय ।
रत्नशृङ्गो मृगो भूत्वा रत्नचित्रतनूरुहः ॥ ३.२७९.११ ॥
ท้าวทศกัณฐ์จึงตรัสแก่มาริจะว่า "จงไปล่อลวงสีดา แปลงกายเป็นกวางที่มีเขาเป็นอัญมณี และมีขนประดับลวดลายด้วยอัญมณี"
3.279.12
ध्रुवं सीता समालक्ष्यत्वां रामं चोदयिष्यति ।
अपक्रान्ते च काकुत्स्थे सीता वश्या भविष्यति ॥ ३.२७९.१२ ॥
สีดาเมื่อเห็นเจ้าแน่นอนจะกระตุ้นพระรามให้ออกไป และเมื่อพระกากุตสถ์ไปไกลแล้ว สีดาจะตกอยู่ในอำนาจของเรา
3.279.13
तामादायापनेष्यामि ततः स नभविष्यति ।
भार्यावियोगाद्दुर्बुद्धिरेतत्साह्यं कुरुष्व मे ॥ ३.२७९.१३ ॥
เราจะพาตัวนางไป แล้วพระรามก็จะไม่มีอีกต่อไป ผู้มีปัญญาทรามกล่าวว่า เพราะการพลัดพรากจากภรรยา ขอให้เจ้าช่วยเรากระทำการนี้เถิด
3.279.14
इत्येवमुक्तोमारीचः कृत्वोदकमथात्मनः ।
रावणं पुरतो यान्तमन्वगच्छत्सुदुःखितः ॥ ३.२७९.१४ ॥
เมื่อได้รับคำสั่งดังนี้ มาริจะจึงทำพิธีถวายน้ำแก่ตนเอง และด้วยความทุกข์ใจยิ่ง ก็ติดตามราวณะที่กำลังเดินนำหน้าไป
3.279.15
ततस्तस्याश्रमं गत्वारामस्याक्लिष्टकर्मणः ।
चक्रतुस्तद्यथा सर्वमुभौ यत्पूर्वमन्त्रितम् ॥ ३.२७९.१५ ॥
จากนั้นทั้งสองก็ไปยังอาศรมของพระรามผู้กระทำการโดยไม่ยากลำบาก แล้วทั้งสองก็ทำทุกสิ่งตามที่ได้ตกลงกันไว้ก่อนหน้านี้
3.279.16
रावणस्तु यतिर्भूत्वा मुण्डः कुण्डीत्रिदण्डधृत् ।
मृगश्चभूत्वामारीचस्तं देशमुपजग्मतुः ॥ ३.२७९.१६ ॥
ราวณะแปลงกายเป็นนักบวชโกนศีรษะ ถือหม้อน้ำและไม้เท้าสามท่อน ส่วนมาริจะแปลงกายเป็นกวาง ทั้งสองจึงมาถึงสถานที่นั้น
3.279.17
दर्शयामास मारीचो वैदेहीं मृगरूपधृत् ।
चोदयामास तस्यार्थे सा रामं विधिचोदिता ॥ ३.२७९.१७ ॥
มาริจะซึ่งแปลงกายเป็นกวางได้ปรากฏตัวให้วไทเทหี (สีดา) เห็น เพราะถูกชะตากำหนด นางจึงกระตุ้นพระรามให้ออกไปตามกวางนั้นเพื่อประโยชน์ของมาริจะ
3.279.18
रामस्तस्याः प्रियं कुर्वन्धनुरादाय सत्वरः ।
रक्षार्थे लक्ष्मणं न्यस्य प्रययौ मृगलिप्सया ॥ ३.२७९.१८ ॥
พระรามเพื่อทำให้สีดาพอพระทัย จึงรีบหยิบคันธนูขึ้นมา มอบหมายให้พระลักษมณ์เฝ้าระวัง แล้วออกไปด้วยความปรารถนาที่จะจับกวางนั้น
3.279.19
स धन्वी बद्धतूणीरः खङ्गगोधाङ्गुलित्रवान् ।
अन्वधावन्मृगं रामो रुद्रस्तारामृगं यथा ॥ ३.२७९.१९ ॥
พระรามผู้ถือธนู ติดแน่นซึ่งแล่งลูกศร สวมดาบ เกราะแขนหนัง และเครื่องป้องกันนิ้ว วิ่งไล่ตามกวางนั้น ดุจพระรุทรวิ่งไล่ตามกวางดาวฤกษ์
3.279.20
सोऽन्तर्हितः पुनस्तस्य दर्शनं राक्षसो व्रजन् ।
चकर्ष महदध्वानं रामस्तं वुबुधे ततः ॥ ३.२७९.२० ॥
ยักษ์นั้นหายตัวไปอีกครั้ง แล้วก็ปรากฏให้พระรามเห็นขณะที่มันเดินไป และนำพระรามให้ไปไกลมาก จากนั้นพระรามจึงรู้ตัว
3.279.21
निशाचरं विदित्वा तं राघवः प्रतिभानवान् ।
अमोघं शरमादाय जघान मृगरूपिणम् ॥ ३.२७९.२१ ॥
ราฆวะผู้มีปัญญาไหวพริบ รู้ว่านั่นคือผู้เที่ยวไปในราตรี จึงหยิบศรที่ไม่เคยพลาดเป้าขึ้นมา แล้วสังหารผู้ที่แปลงเป็นรูปกวาง
3.279.22
स रामवाणाभिहतः कृत्वा रामस्वरं तदा ।
हा सीते लक्ष्मणेत्येवं चुक्रोशार्तस्वरेण ह ॥ ३.२७९.२२ ॥
ถูกศรของพระราม สัตว์ตนนั้นจึงเปล่งเสียงเลียนเสียงพระราม แล้วร้องออกมาด้วยความทุกข์ทรมานว่า "อ้า สีดาเอ๋ย อ้า พระลักษมณ์เอ๋ย"
3.279.23
शुश्राव तस्य वैदेही ततस्तां करुणां गिरम् ।
साप्रापतत्ततः सीता तामुवाचाथ लक्ष्मणः ॥ ३.२७९.२३ ॥
เวเทหีได้ยินเสียงร้องอันน่าสงสารนั้น สีดาจึงรีบวิ่งไปข้างหน้า และพระลักษมณ์ก็กล่าวกับนาง
3.279.24
अलं ते शङ्कया भीरु को रामं प्रहरिष्यति ।
मुहूर्ताद्द्रक्ष्यसे रामं भर्तारं त्वं शुचिस्मितम् ॥ ३.२७९.२४ ॥
"น้องหญิงผู้ขี้กลัวเอ๋ย อย่าได้หวาดระแวงเลย ใครเล่าจะกล้าทำร้ายพระราม อีกไม่นานเจ้าจะได้เห็นพระรามสามีของเจ้า ผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์"
3.279.25
इत्युक्ता सा प्ररुदती पर्यशङ्कत लक्ष्मणम् ।
हता वै स्त्रीस्वभावेन शुद्धचारित्रभूषणा ॥ ३.२७९.२५ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น นางก็ร่ำไห้และเริ่มสงสัยพระลักษมณ์ ด้วยธรรมชาติของสตรี นางผู้มีความประพฤติบริสุทธิ์เป็นเครื่องประดับก็ถูกความสงสัยครอบงำ
3.279.26
सा तं परुषमारब्धा वक्तुं साध्वी पतिव्रता ।
नैष कामो भवेन्मूढ यं त्वं प्रार्थयसे हृदा ॥ ३.२७९.२६ ॥
นางสตรีผู้ซื่อสัตย์ต่อสามีและประพฤติดีงามนั้น จึงเริ่มกล่าวด้วยถ้อยคำรุนแรงแก่เขาว่า "คนโง่เอ๋ย ความปรารถนาที่เจ้าซ่อนไว้ในใจนั้น จะไม่มีวันสมหวังเลย"
3.279.27
अप्यहंशस्त्रमादाय हन्यामात्मानमात्मना ।
पतेयं गिरिशृङ्गाद्वा विशेयं वा हुताशनम् ॥ ३.२७९.२७ ॥
แม้ข้าพเจ้าจะหยิบอาวุธขึ้นมาและทำร้ายตนเองด้วยมือของตนเอง หรือจะกระโดดลงจากยอดเขา หรือเข้าสู่กองไฟ ข้าพเจ้าก็ยอม
3.279.28
रामं भर्तारमुत्सुज्यन त्वहं त्वां कथञ्चन ।
निहीनमुपतिष्ठेयं शार्दूली क्रोष्टुकं यथा ॥ ३.२७९.२८ ॥
ข้าพเจ้าจะไม่ละทิ้งพระราม สามีของข้าพเจ้า แล้วไปรับใช้คนต่ำช้าอย่างเจ้าเด็ดขาด เหมือนเสือโคร่งตัวเมียที่ไม่ไปหาหมาใน
3.279.29
एतादृशं वचः श्रुत्वा लक्ष्मणः प्रियराघ्नव ।
पिधायकर्णौ सद्वृत्तः प्रस्थितो येन राघवः ॥ ३.२७९.२९ ॥
พระลักษมณ์ผู้เป็นที่รักของราฆวะ และมีความประพฤติดีงาม เมื่อได้ยินถ้อยคำเช่นนั้น ก็ปิดหูทั้งสองข้าง แล้วออกเดินไปยังที่ที่ราฆวะอยู่
3.279.30
स रामस्य पदंगृह्य प्रससार धनुर्धरः ।
अवीक्षमाणो विम्बोष्ठीं प्रययौ लक्ष्मणस्तदा ॥ ३.२७९.३० ॥
พระลักษมณ์ผู้ถือธนูนั้น เดินตามรอยเท้าของพระรามไป โดยไม่หันมองนางผู้มีริมฝีปากสีผลบิมบะ แล้วพระลักษมณ์ก็จากที่นั้นไป
3.279.31
एतस्मिन्नन्तरे रक्षो रावणः प्रत्यदृश्यत ।
अभव्यो भव्यरूपेण भस्मच्छन्न इवानलः ॥ ३.२७९.३१ ॥
ในขณะนั้นเอง ยักษ์รากษสทศกัณฐ์ก็ปรากฏตัวขึ้น แม้จะเป็นผู้ไม่เป็นมงคล แต่ก็แสดงตนในรูปลักษณ์อันเป็นมงคล เหมือนไฟที่ซ่อนอยู่ใต้เถ้า
3.279.32
यतिवेपप्रतिच्छन्नो जिहीर्षुस्तामनिन्दिताम् ।
उपागच्छत्स वैदेहीं रावणः पापनिश्चयः ॥ ३.२७९.३२ ॥
ทศกัณฐ์ผู้มีความคิดชั่วร้าย แปลงกายเป็นนักบวชฤๅษี ด้วยความปรารถนาจะฉุดนางผู้ไร้ตำหนินั้นไป จึงเข้าไปใกล้เวเทหี
3.279.33
सा तमालक्ष्यसंप्राप्तं धर्मज्ञा जनकात्मजा ।
निमन्त्रयामास तदा फलमूलाशनादिभिः ॥ ३.२७९.३३ ॥
ธิดาของพระชนก ผู้รู้ธรรม เมื่อเห็นว่าเขามาถึงแล้ว จึงเชิญให้เขาฉันผลไม้ รากไม้ และอาหารอื่น ๆ
3.279.34
अवमत्यततः सर्वं स्वं रूपं प्रत्यपद्यत ।
सान्त्वयामास वैदेहीं कामी राक्षसपुङ्गवः ॥ ३.२७९.३४ ॥
จากนั้น เขาก็ละทิ้งการแปลงกายทั้งหมด แล้วกลับคืนสู่รูปของตนเอง ยักษ์รากษสผู้เป็นหัวหน้าด้วยความใคร่นั้น พยายามปลอบโยนเวเทหีด้วยถ้อยคำ
3.279.35
सीते राक्षसराजोऽहंरावणो नाम विश्रुतः ।
मम लङ्कापुरी नाम्ना रम्या पारे महोदधेः ॥ ३.२७९.३५ ॥
"สีดาเอ๋ย ข้าคือท้าวรากษส มีนามว่าทศกัณฐ์ ที่เลื่องลือกันทั่วไป เมืองลงกาอันงดงามของข้า อยู่ฝั่งโน้นของมหาสมุทร"
3.279.36
तत्र त्वं नरनारीषु शोभिष्यसि मया सह ।
भार्या मे भव सुश्रोणि तापसं त्यज राघवम् ॥ ३.२७९.३६ ॥
ที่นั่นเจ้าจะรุ่งเรืองท่ามกลางบรรดาชายหญิงร่วมกับข้า ผู้มีสะโพกงามเอ๋ย จงเป็นภรรยาของข้าเถิด และละทิ้งราฆวะผู้เป็นนักพรตนั้นเสีย"
3.279.37
एवमादीनि वाक्यानि श्रुत्वा तस्याथ जानकी ।
पिधाय कर्णौ सुश्रोणी मैवमित्यब्रवीद्वचः ॥ ३.२७९.३७ ॥
เมื่อได้ยินถ้อยคำเช่นนั้นจากเขา ชานกีผู้มีสะโพกงามจึงปิดหูทั้งสองข้าง แล้วกล่าวว่า "ไม่เป็นเช่นนั้นเด็ดขาด"
3.279.38
प्रपतेद्द्यौः सनक्षत्रा पृथिवी शकलीभवेत् ।
शुष्येत्तोयनिधौ तोयं चन्द्रः शीतांशुतां त्यजेत् ॥ ३.२७९.३८ ॥
แม้ท้องฟ้าพร้อมดวงดาวจะถล่มลงมา แผ่นดินจะแตกเป็นเสี่ยง น้ำในมหาสมุทรจะเหือดแห้ง และพระจันทร์จะสละแสงเย็นของตน
3.279.39
उष्णांशुत्वमथो जह्यादादित्यो वह्निरुष्णताम् ।
त्यक्त्वाशैत्यं भजेन्नाहं त्यजेयंरघुनन्दनम् ॥ ३.२७९.३९ ॥
ดวงอาทิตย์จะสละความร้อนของตน และไฟจะกลับเย็นแทนความร้อน แต่ข้าพเจ้าจะไม่ละทิ้งผู้ทำให้วงศ์ราฆวะชื่นชม
3.279.40
कथं हि भिन्नकरटं पद्मिनं वनगोचरम् ।
उपस्थाय महानागं करेणुः सूकरं स्पृशेत् ॥ ३.२७९.४० ॥
ช้างตัวเมียจะเข้าไปหาช้างตัวผู้ใหญ่ที่หน้าผากขาดวิ่นและเที่ยวอยู่ในป่า แล้วจะไปแตะต้องหมูป่าได้อย่างไรกัน
3.279.41
कथं हि पीत्वा माध्वीकं पीत्वा च मधुमाधवीम् ।
लोभं सौवीरके कुर्यान्नारी काचिदिति स्मरेः ॥ ३.२७९.४१ ॥
เจ้าดื่มสุราหวานแล้ว ดื่มน้ำผึ้งมาธวีแล้วด้วย หญิงใดเล่าจะเกิดความอยากในสุราเซารีกะได้ จงจำไว้
3.279.42
इति सा तं समाभाष्य प्रविवेशाश्रमं ततः ।
क्रोधात्प्रस्फुरमाणौष्ठी विधुन्वाना करौ मुहुः ॥ ३.२७९.४२ ॥
นางกล่าวกับเขาดังนี้แล้วก็เข้าไปในอาศรม ริมฝีปากสั่นด้วยความโกรธ ทั้งยกมือสั่นไปมาซ้ำแล้วซ้ำอีก
3.279.43
तामधिद्रुत्य सुश्रोणीं रावणः प्रत्यषेधयत् ॥ ३.२७९.४३ ॥
ทศกัณฐ์รีบเข้าไปหาหญิงที่มีสะโพกงดงามนั้น แล้วฉุดนางไว้
3.279.44
भर्त्सयित्वातु रूक्षेण स्वरेण गतचेतनाम् ।
मूर्धजेषु निजग्राह ऊर्ध्वमाचक्रमे ततः ॥ ३.२७९.४४ ॥
เขาตวาดนางด้วยเสียงกระด้าง และคว้าผมนางซึ่งหมดสติไป แล้วยกนางขึ้นแล้วเดินทางต่อไป
3.279.45
तां ददर्श ततो गृध्रो जटायुर्गिरिगोचरः ।
रुदतीं रामरामेति हियमाणां तपस्विनीम् ॥ ३.२७९.४५ ॥
ครั้งนั้น นกแร้งชื่อชฏายุซึ่งท่องไปตามภูเขาได้เห็นนาง คือหญิงผู้บำเพ็ญตบะ กำลังร้องไห้และร้องเรียกว่า พระราม พระราม ขณะที่ถูกฉุดพาไป