మహాభారతం · అధ్యాయం 3.279
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.279.1
मारीचस्त्वथ संभ्रान्तो दृष्ट्वा रावणमागतम् ।
पूजयामास सत्कारैः फलमूलादिभिस्ततः ॥ ३.२७९.१ ॥
అప్పుడు మారీచుడు రావణుడు రావడం చూసి కలవరపడి, ఫలమూలాదులతో సత్కారపూర్వకంగా అతనిని పూజించాడు.
3.279.2
विश्रान्तं चैनमासीनमन्वासीनः स राक्षसः ।
उवाच प्रश्रितं वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम् ॥ ३.२७९.२ ॥
విశ్రాంతి తీసుకుని కూర్చున్న అతని పక్కన కూర్చున్న ఆ రాక్షసుడు, మాటల మర్మం తెలిసినవాడు, మాటలలో నేర్పరియైన అతనితో వినయంగా మాట్లాడాడు.
3.279.3
न ते प्रकृतिमान्वर्णः कच्चित्क्षेमं पुरे तव ।
कच्चित्प्रकृतयः सर्वा भजन्ते त्वां यथा पुरा ॥ ३.२७९.३ ॥
నీ రంగు ఆరోగ్యంగా కనిపించడం లేదు; నీ నగరంలో క్షేమమేనా? నీ ప్రజలంతా మునుపటిలా నిన్ను సేవిస్తున్నారా?
3.279.4
किमिहागमने चापि कार्यं ते राक्षसेश्वर ।
कृतमित्येव तद्विद्धि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम् ॥ ३.२७९.४ ॥
రాక్షసేశ్వరా, ఇక్కడికి రావడంలో నీ పని ఏమిటి? అది ఎంత కష్టమైనదైనా, అది నెరవేరినట్టే అని తెలుసుకో.
3.279.5
शशंस रावणस्तस्मै तत्सर्वं रामचेष्टितम् ।
समासेनैव कार्याणि क्रोधामर्षसमन्वितः ॥ ३.२७९.५ ॥
కోపం, అసహనంతో నిండిన రావణుడు అతనికి రాముని కార్యాలన్నిటినీ సంక్షేపంగా చెప్పాడు.
3.279.6
मारीचस्त्वब्रवीच्छ्रत्वा समासेनैव रावणम् ।
अलं ते राममासाद्य वीर्यज्ञो ह्यस्मि तस्य वै ॥ ३.२७९.६ ॥
రావణుడి నుండి సంక్షేపంగా విని మారీచుడు ఇలా అన్నాడు: "రాముని సమీపించడం నీకు చాలు; నేను అతని పరాక్రమం తెలిసినవాడిని."
3.279.7
बाणवेगं हि कस्तस्य शक्तः सोढुं महात्मनः ।
प्रव्रज्यायां हि मे हेतुः स एव पुरुषर्षभः।
विनाशमुखमेतत्ते केनाख्यातं दुरात्मना ॥ ३.२७९.७ ॥
ఆ మహాత్ముని బాణవేగాన్ని ఎవరు తట్టుకోగలరు? నా ప్రవాసానికి కారణం ఆ పురుషర్షభుడే. ఇది నీ వినాశ ద్వారం — ఈ మాట ఏ దురాత్ముడు నీకు చెప్పాడు?
3.279.8
तमुवाचाथ सक्रोधो रावणः परिभर्त्सयन् ।
अकुर्वतोऽस्मद्वचनं स्यान्मृत्युरपि ते ध्रुवम् ॥ ३.२७९.८ ॥
అప్పుడు కోపంతో రావణుడు అతన్ని గద్దించి ఇలా అన్నాడు — 'మా మాటను పాటించకపోతే నీకు మృత్యువు కూడా తప్పదు.'
3.279.9
मरीचश्चिन्तयामास विशिष्टान्मरणं वरम् ।
अवश्यं मरणे प्राप्ते करिष्याम्यस्य यन्मतम् ॥ ३.२७९.९ ॥
మారీచుడు ఆలోచించాడు — 'విశిష్టుని చేతిలో మరణించడమే మేలు. మరణం తప్పనిసరి అయితే, అతని ఇష్టమైనదే నేను చేస్తాను.'
3.279.10
ततस्तं प्रत्युवाचाथ मारीचो रक्षसांवरम् ।
किं ते साह्यां मया कार्यं करिष्याम्यवशोपि तत् ॥ ३.२७९.१० ॥
అప్పుడు మారీచుడు రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన అతనితో అన్నాడు — 'నా వల్ల నీకు ఏ సహాయం కావాలి? అవశుడినైనా ఆ పని చేస్తాను.'
3.279.11
तमब्रवीद्दशग्रीवो गच्छ सीतां प्रलोभय ।
रत्नशृङ्गो मृगो भूत्वा रत्नचित्रतनूरुहः ॥ ३.२७९.११ ॥
అప్పుడు దశగ్రీవుడు అతనితో అన్నాడు — 'వెళ్ళు, సీతను ప్రలోభపెట్టు. రత్నశృంగాలు, రత్నచిత్రిత రోమాలు గల మృగంగా మారి.'
3.279.12
ध्रुवं सीता समालक्ष्यत्वां रामं चोदयिष्यति ।
अपक्रान्ते च काकुत्स्थे सीता वश्या भविष्यति ॥ ३.२७९.१२ ॥
నిశ్చయంగా సీత నిన్ను చూసి రాముని ప్రేరేపిస్తుంది. కాకుత్స్థుడు దూరమైనప్పుడు సీత వశమవుతుంది.
3.279.13
तामादायापनेष्यामि ततः स नभविष्यति ।
भार्यावियोगाद्दुर्बुद्धिरेतत्साह्यं कुरुष्व मे ॥ ३.२७९.१३ ॥
ఆమెను తీసుకొనిపోతాను; అప్పుడు అతడు (రాముడు) ఉండడు. భార్యావియోగంతో దుర్బుద్ధి (రావణుడు) ఇలా అన్నాడు: నాకు ఈ సహాయం చెయ్యి.
3.279.14
इत्येवमुक्तोमारीचः कृत्वोदकमथात्मनः ।
रावणं पुरतो यान्तमन्वगच्छत्सुदुःखितः ॥ ३.२७९.१४ ॥
ఇలా చెప్పబడిన మారీచుడు తనకోసం నీటితర్పణం చేసి, మిక్కిలి దుఃఖితుడై ముందుకు వెళ్తున్న రావణుని అనుసరించాడు.
3.279.15
ततस्तस्याश्रमं गत्वारामस्याक्लिष्टकर्मणः ।
चक्रतुस्तद्यथा सर्वमुभौ यत्पूर्वमन्त्रितम् ॥ ३.२७९.१५ ॥
తరువాత వారిద్దరూ అక్లిష్టకర్ముడైన రాముని ఆ ఆశ్రమానికి వెళ్ళి, ముందు నిశ్చయించినట్లుగా అన్నిటినీ చేశారు.
3.279.16
रावणस्तु यतिर्भूत्वा मुण्डः कुण्डीत्रिदण्डधृत् ।
मृगश्चभूत्वामारीचस्तं देशमुपजग्मतुः ॥ ३.२७९.१६ ॥
రావణుడు గుండు తల, కమండలం, త్రిదండం ధరించిన యతిగా మారగా, మారీచుడు జింకగా మారి, ఆ ప్రదేశానికి చేరుకున్నారు.
3.279.17
दर्शयामास मारीचो वैदेहीं मृगरूपधृत् ।
चोदयामास तस्यार्थे सा रामं विधिचोदिता ॥ ३.२७९.१७ ॥
జింక రూపం ధరించిన మారీచుడు వైదేహి (సీత)కు తనను చూపించాడు; విధిచేత ప్రేరేపితురాలైన ఆమె అతని కోసం రాముని ప్రేరేపించింది.
3.279.18
रामस्तस्याः प्रियं कुर्वन्धनुरादाय सत्वरः ।
रक्षार्थे लक्ष्मणं न्यस्य प्रययौ मृगलिप्सया ॥ ३.२७९.१८ ॥
రాముడు ఆమెకు ప్రియమైనది చేయాలని, ధనుస్సు తీసుకొని వేగంగా, రక్షణ కోసం లక్ష్మణుని నిలిపి, జింకను పట్టాలనే కోరికతో వెళ్ళాడు.
3.279.19
स धन्वी बद्धतूणीरः खङ्गगोधाङ्गुलित्रवान् ।
अन्वधावन्मृगं रामो रुद्रस्तारामृगं यथा ॥ ३.२७९.१९ ॥
ధనుస్సు ధరించి, అంబులపొది కట్టుకుని, ఖడ్గం, గోధా-చర్మం, వేలి-రక్షణ ధరించిన రాముడు ఆ మృగాన్ని వెంబడించాడు; రుద్రుడు తారామృగాన్ని వెంబడించినట్లు.
3.279.20
सोऽन्तर्हितः पुनस्तस्य दर्शनं राक्षसो व्रजन् ।
चकर्ष महदध्वानं रामस्तं वुबुधे ततः ॥ ३.२७९.२० ॥
ఆ రాక్షసుడు మళ్ళీ అంతర్ధానమయ్యాడు; తరువాత రామునికి కనిపిస్తూ వెళ్లి అతడిని చాలా దూరం లాగుకుపోయాడు; అప్పుడు రాముడు అతనిని గ్రహించాడు.
3.279.21
निशाचरं विदित्वा तं राघवः प्रतिभानवान् ।
अमोघं शरमादाय जघान मृगरूपिणम् ॥ ३.२७९.२१ ॥
ఆ రాత్రిచరుడిని గుర్తించిన ప్రతిభావంతుడైన రాఘవుడు, తప్పని ఒక బాణాన్ని తీసుకుని మృగరూపంలో ఉన్న అతడిని కూల్చాడు.
3.279.22
स रामवाणाभिहतः कृत्वा रामस्वरं तदा ।
हा सीते लक्ष्मणेत्येवं चुक्रोशार्तस्वरेण ह ॥ ३.२७९.२२ ॥
రాముని బాణంతో గాయపడిన అతడు అప్పుడు రాముని స్వరాన్ని అనుకరించి, "హా సీతా! హా లక్ష్మణా!" అని ఆర్తస్వరంతో అరిచాడు.
3.279.23
शुश्राव तस्य वैदेही ततस्तां करुणां गिरम् ।
साप्रापतत्ततः सीता तामुवाचाथ लक्ष्मणः ॥ ३.२७९.२३ ॥
వైదేహి ఆ కరుణాజనకమైన స్వరాన్ని విన్నది; అప్పుడు సీత పరుగెత్తింది; అప్పుడు లక్ష్మణుడు ఆమెతో మాట్లాడాడు.
3.279.24
अलं ते शङ्कया भीरु को रामं प्रहरिष्यति ।
मुहूर्ताद्द्रक्ष्यसे रामं भर्तारं त्वं शुचिस्मितम् ॥ ३.२७९.२४ ॥
"ఓ భీరూ! నీకు భయం వద్దు. రాముడిని ఎవరు కొట్టగలరు? క్షణంలో నీ భర్త రాముని, పవిత్రమైన నవ్వు కలవానిని నీవు చూస్తావు."
3.279.25
इत्युक्ता सा प्ररुदती पर्यशङ्कत लक्ष्मणम् ।
हता वै स्त्रीस्वभावेन शुद्धचारित्रभूषणा ॥ ३.२७९.२५ ॥
ఇలా అనగా ఆమె ఏడుస్తూ లక్ష్మణుడిపై అనుమానపడింది. స్త్రీ స్వభావంతో ఆమె నాశనమైనది; శుద్ధ నడవడియే ఆమె అలంకారం.
3.279.26
सा तं परुषमारब्धा वक्तुं साध्वी पतिव्रता ।
नैष कामो भवेन्मूढ यं त्वं प्रार्थयसे हृदा ॥ ३.२७९.२६ ॥
ఆ పతివ్రత, సాధ్వి, అతనితో కఠినంగా మాట్లాడటం మొదలుపెట్టింది: 'మూఢుడా, నీ హృదయంలో నువ్వు కోరుతున్న ఈ కోరిక ఎప్పటికీ నెరవేరదు.'
3.279.27
अप्यहंशस्त्रमादाय हन्यामात्मानमात्मना ।
पतेयं गिरिशृङ्गाद्वा विशेयं वा हुताशनम् ॥ ३.२७९.२७ ॥
నేను ఆయుధం తీసుకుని నన్ను నేనే నా చేతితో చంపుకుంటాను; లేదా పర్వత శిఖరం నుండి పడిపోతాను, లేదా అగ్నిలో ప్రవేశిస్తాను.
3.279.28
रामं भर्तारमुत्सुज्यन त्वहं त्वां कथञ्चन ।
निहीनमुपतिष्ठेयं शार्दूली क्रोष्टुकं यथा ॥ ३.२७९.२८ ॥
భర్త రాముడిని విడిచిపెట్టి, ఏ విధంగానూ నేను నీలాంటి నీచుడికి సేవ చేయను; ఆడపులి నక్క దగ్గరకు వెళ్లనట్లుగా.
3.279.29
एतादृशं वचः श्रुत्वा लक्ष्मणः प्रियराघ्नव ।
पिधायकर्णौ सद्वृत्तः प्रस्थितो येन राघवः ॥ ३.२७९.२९ ॥
ఇటువంటి మాటలు విని, రాఘవునికి ప్రియుడైన సదాచారి లక్ష్మణుడు రెండు చెవులు మూసుకుని, రాఘవుడు ఉన్నచోటికి బయలుదేరాడు.
3.279.30
स रामस्य पदंगृह्य प्रससार धनुर्धरः ।
अवीक्षमाणो विम्बोष्ठीं प्रययौ लक्ष्मणस्तदा ॥ ३.२७९.३० ॥
ఆ ధనుర్ధారి లక్ష్మణుడు రాముని అడుగుజాడలను అనుసరించి వెళ్లాడు; బింబఫలం వంటి పెదవులున్న ఆమెను చూడకుండా, అప్పుడు లక్ష్మణుడు అక్కడినుండి వెళ్లిపోయాడు.
3.279.31
एतस्मिन्नन्तरे रक्षो रावणः प्रत्यदृश्यत ।
अभव्यो भव्यरूपेण भस्मच्छन्न इवानलः ॥ ३.२७९.३१ ॥
ఇంతలో రాక్షసుడు రావణుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అశుభుడైనప్పటికీ శుభ రూపంలో ఉన్నాడు, బూడిదతో కప్పబడిన అగ్నిలా.
3.279.32
यतिवेपप्रतिच्छन्नो जिहीर्षुस्तामनिन्दिताम् ।
उपागच्छत्स वैदेहीं रावणः पापनिश्चयः ॥ ३.२७९.३२ ॥
యతి వేషంలో దాగి, ఆ నిర్దోషిని అపహరించాలనే కోరికతో, పాపసంకల్పుడైన రావణుడు వైదేహి దగ్గరకు వచ్చాడు.
3.279.33
सा तमालक्ष्यसंप्राप्तं धर्मज्ञा जनकात्मजा ।
निमन्त्रयामास तदा फलमूलाशनादिभिः ॥ ३.२७९.३३ ॥
అతడు వచ్చినది చూసి, ధర్మజ్ఞురాలైన జనకుని కుమార్తె అప్పుడు ఫలమూలాదులతో అతనికి ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.
3.279.34
अवमत्यततः सर्वं स्वं रूपं प्रत्यपद्यत ।
सान्त्वयामास वैदेहीं कामी राक्षसपुङ्गवः ॥ ३.२७९.३४ ॥
అప్పుడు వేషాన్నంతా విడిచి తన స్వరూపాన్ని ధరించాడు. కామాతురుడైన రాక్షసశ్రేష్ఠుడు వైదేహిని మాటలతో ఊరడించాడు.
3.279.35
सीते राक्षसराजोऽहंरावणो नाम विश्रुतः ।
मम लङ्कापुरी नाम्ना रम्या पारे महोदधेः ॥ ३.२७९.३५ ॥
సీతా, నేను రాక్షసరాజు రావణుడని ప్రసిద్ధుడను. మహాసముద్రానికి అవతల నా రమణీయమైన లంకా నగరం ఉంది.
3.279.36
तत्र त्वं नरनारीषु शोभिष्यसि मया सह ।
भार्या मे भव सुश्रोणि तापसं त्यज राघवम् ॥ ३.२७९.३६ ॥
అక్కడ నీవు నాతో కలిసి స్త్రీపురుషుల మధ్య శోభిస్తావు. సుందరి, నా భార్యవు కమ్ము; ఆ తాపసి రాఘవుని విడిచిపెట్టు.
3.279.37
एवमादीनि वाक्यानि श्रुत्वा तस्याथ जानकी ।
पिधाय कर्णौ सुश्रोणी मैवमित्यब्रवीद्वचः ॥ ३.२७९.३७ ॥
అతని ఇటువంటి మాటలు విని జానకి, సుందరమైన నడుము గల ఆమె, రెండు చెవులూ మూసుకొని, "అలా అనకు" అని పలికింది.
3.279.38
प्रपतेद्द्यौः सनक्षत्रा पृथिवी शकलीभवेत् ।
शुष्येत्तोयनिधौ तोयं चन्द्रः शीतांशुतां त्यजेत् ॥ ३.२७९.३८ ॥
నక్షత్రాలతో సహా ఆకాశం పడిపోయినా, భూమి ముక్కలైపోయినా, సముద్రపు నీరు ఎండిపోయినా, చంద్రుడు తన చల్లని కిరణాలను వదిలివేసినా—
3.279.39
उष्णांशुत्वमथो जह्यादादित्यो वह्निरुष्णताम् ।
त्यक्त्वाशैत्यं भजेन्नाहं त्यजेयंरघुनन्दनम् ॥ ३.२७९.३९ ॥
సూర్యుడు తన వేడిని వదులుకున్నా, అగ్ని తన వేడిని విడిచి చల్లదనాన్ని పొందినా—నేను రఘునందనుడిని విడువను.
3.279.40
कथं हि भिन्नकरटं पद्मिनं वनगोचरम् ।
उपस्थाय महानागं करेणुः सूकरं स्पृशेत् ॥ ३.२७९.४० ॥
మదజలం కారే, అడవిలో తిరిగే మహా గజరాజు దగ్గరకు వచ్చిన ఆడ ఏనుగు, పంది దగ్గర ఎలా చేరుతుంది?
3.279.41
कथं हि पीत्वा माध्वीकं पीत्वा च मधुमाधवीम् ।
लोभं सौवीरके कुर्यान्नारी काचिदिति स्मरेः ॥ ३.२७९.४१ ॥
మాధ్వీకం తాగి, మధు-మాధవిని తాగిన ఏ స్త్రీ సౌవీరకం మీద ఆశ పెంచుకుంటుంది? దీన్ని గుర్తుంచుకో.
3.279.42
इति सा तं समाभाष्य प्रविवेशाश्रमं ततः ।
क्रोधात्प्रस्फुरमाणौष्ठी विधुन्वाना करौ मुहुः ॥ ३.२७९.४२ ॥
ఇలా అతనితో చెప్పి ఆమె ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించింది; కోపంతో పెదవులు వణుకుతుండగా, చేతులను పదే పదే ఊపుతూ.
3.279.43
तामधिद्रुत्य सुश्रोणीं रावणः प्रत्यषेधयत् ॥ ३.२७९.४३ ॥
రావణుడు ఆ సుందరమైన నడుము గల స్త్రీపై దూకి ఆమెను నిరోధించాడు.
3.279.44
भर्त्सयित्वातु रूक्षेण स्वरेण गतचेतनाम् ।
मूर्धजेषु निजग्राह ऊर्ध्वमाचक्रमे ततः ॥ ३.२७९.४४ ॥
కఠినమైన స్వరంతో బెదిరించి, స్పృహ కోల్పోయిన ఆమె జుట్టు పట్టుకుని ఆమెను పైకెత్తి తీసుకెళ్లాడు.
3.279.45
तां ददर्श ततो गृध्रो जटायुर्गिरिगोचरः ।
रुदतीं रामरामेति हियमाणां तपस्विनीम् ॥ ३.२७९.४५ ॥
అప్పుడు పర్వతంపై సంచరించే గృధ్రం జటాయువు 'రామా, రామా' అని ఏడుస్తూ అపహరించబడుతున్న ఆ తపస్వినిను చూశాడు.