Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.282

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.282.1

ततस्तां भर्तृशोकार्तां दीनां मलिनवाससम् ।
मणिशेषाभ्यलंकारां रुदतीं च पतिव्रताम् ॥ ३.२८२.१ ॥

ସେତେବେଳେ ସ୍ୱାମୀର ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତା, ଦୀନା, ମଳିନ ବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ, ଅବଶିଷ୍ଟ କେତେକ ମଣି ମାତ୍ର ଅଳଙ୍କାର ଥିବା, କାନ୍ଦୁଥିବା ସେହି ପତିବ୍ରତାକୁ (ସେ ଦେଖିଲେ)।

3.282.2

राक्षसीभिरुपास्यन्तीं समासीनां शिलातले ।
रावणःकामबाणार्तो ददर्शोपससर्प च ॥ ३.२८२.२ ॥

ଶିଳା ଉପରେ ବସିଥିବା, ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତା ତାଙ୍କୁ ରାବଣ ଦେଖିଲେ; କାମବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ସେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

3.282.3

देवदानवगन्धर्वयक्षकिंपुरुषैर्युधि ।
अजितोशोकवनिकां ययौ कन्दर्पपीडितः ॥ ३.२८२.३ ॥

ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ କିମ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ ସେ, କନ୍ଦର୍ପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଅଶୋକ ବନକୁ ଗଲେ।

3.282.4

दिव्याम्बरधरः श्रीमन्सुमृष्टमणिकुण्डलः ।
विचित्रमाल्यमुकुटो वसन्त इव मूर्तिमान् ॥ ३.२८२.४ ॥

ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ଉତ୍ତମରୂପେ ଚିକ୍କଣ ମଣିକୁଣ୍ଡଳଯୁକ୍ତ, ବିଚିତ୍ର ମାଳାଯୁକ୍ତ ମୁକୁଟଧାରୀ ସେ ଯେମିତି ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ବସନ୍ତ ଥିଲେ।

3.282.5

न कल्पवृक्षसदृशोयत्नादपि विभूषितः ।
श्मशानचैत्यद्रुमवद्भूषितोऽपि भयंकरः ॥ ३.२८२.५ ॥

ଯତ୍ନରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ସଦୃଶ ନଥିଲେ; ଶ୍ମଶାନର ଚୈତ୍ୟବୃକ୍ଷ ପରି ସୁସଜ୍ଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ।

3.282.6

स तस्यास्तनुमध्यायाः समीपे रजनीचरः ।
ददृशे रोहिणीमेत्य शनैश्चर इव ग्रैहः ॥ ३.२८२.६ ॥

ସେ ରଜନୀଚର ସେହି ପତଳା କଟିଦେଶବିଶିଷ୍ଟା ନାରୀଙ୍କ ନିକଟରେ, ରୋହିଣୀ ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ଶନୈଶ୍ଚର ଗ୍ରହ ପରି ଦେଖାଗଲେ।

3.282.7

स तामामन्त्र्य सुश्रोणीं पुष्पकेतुशराहतः ।
इदमित्यब्रवीद्वाक्यं त्रस्तां रौहीमिवाबलाम् ॥ ३.२८२.७ ॥

ସେହି ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ପୁଷ୍ପକେତୁଙ୍କ ଶରରେ ଆହତ ସେ, ଭୀତ ହରିଣୀ ପରି ସେହି ଅବଳାକୁ ଏହି କଥା କହିଲା।

3.282.8

सीते पर्याप्तमेतावत्कृतोभर्तुरनुग्रहः ।
प्रसादं कुरु तन्वङ्गि क्रियतां परिकर्म ते ॥ ३.२८२.८ ॥

ହେ ସୀତା, ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ଏତିକି ଅନୁଗ୍ରହ ଯଥେଷ୍ଟ। ହେ ତନ୍ୱଙ୍ଗୀ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ, ତୁମ ସାଜସଜ୍ଜା କର।

3.282.9

भजस्वमां वरारोहे महार्हाभरणाम्बरा ।
भवमे सर्वनारीणामुत्तमा वरवर्णिनी ॥ ३.२८२.९ ॥

ହେ ବରାରୋହେ, ମହାମୂଲ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ଓ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣକାରିଣୀ, ମୋତେ ସ୍ୱୀକାର କର। ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମା ହୋଇ, ହେ ବରବର୍ଣ୍ଣିନୀ, ତୁମେ ମୋର ହୁଅ।

3.282.10

सन्ति मे देवक्न्याश्च गन्धर्वाणआं च योषितः ।
सन्ति दानवन्याश् दैत्यानां चापि योषितः।
तासामद्यविशालाक्षि सर्वासां मे भवोत्तमा ॥ ३.२८२.१० ॥

ମୋ ପାଖରେ ଦେବକନ୍ୟା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଦାନବକନ୍ୟା ଓ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷୀ, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଜି ତୁମେ ମୋର ଉତ୍ତମା ହୁଅ।

3.282.11

चतुर्दश पिशाचीनां कोट्यो मे वचने स्थिताः ।
द्विस्तावत्पुरुषादानां रक्षसां भीमकर्मणाम् ॥ ३.२८२.११ ॥

ଚଉଦ କୋଟି ପିଶାଚିନୀ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣ ଭୟଙ୍କର କର୍ମୀ ନରଭକ୍ଷୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ।

3.282.12

ततो मे त्रिगुणा यक्षा ये मद्वचनकारिणः ।
केचिदेव धनाध्यक्षं भ्रातरं मे समाश्रिताः ॥ ३.२८२.१२ ॥

ତା'ପରେ ମୋ କଥା ମାନୁଥିବା ଯକ୍ଷମାନେ ତିନିଗୁଣ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି କେହି ମୋ ଭାଇ ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷ (କୁବେର)ଙ୍କ ଆଶ୍ରିତ।

3.282.13

गन्दर्वाप्सरसो भद्रे मामापानगतं सदा ।
उपतिष्ठन्ति वामोरु यथैव भ्रातरं मम ॥ ३.२८२.१३ ॥

ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମୋ ଭାଇଙ୍କୁ ଯେପରି ସେବା କରନ୍ତି, ସେପରି ପାନାଗାରରେ ଥିବା ମୋତେ ମଧ୍ୟ ସଦା ସେବା କରନ୍ତି, ହେ ସୁନ୍ଦର ଊରୁବିଶିଷ୍ଟା।

3.282.14

पुत्रोऽहमपि विप्रर्षेः साक्षाद्विश्रवसो मुनेः ।
पञ्चमो लोकपालानामिति मे प्रथितं यशः ॥ ३.२८२.१४ ॥

ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ମୁନି ବିଶ୍ରବାଙ୍କର ସାକ୍ଷାତ୍ ପୁତ୍ର; ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚମ, ଏପରି ମୋର ଯଶ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

3.282.15

दिव्यानि भक्ष्यभोज्यानि पानानि विविधानि च ।
यथैव त्रिदशेशस्यतथैव मम भामिनि ॥ ३.२८२.१५ ॥

ତ୍ରିଦଶାଧିପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ହେ ଭାମିନୀ, ମୋ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଭକ୍ଷ୍ୟ-ଭୋଜ୍ୟ ଓ ବିବିଧ ପାନୀୟ ଅଛି।

3.282.16

क्षीयतां दुष्कृतं कर्म वनवासकृतं तव ।
भार्या मे भवसुश्रोणि यथा मण्डोदरीतथा ॥ ३.२८२.१६ ॥

ବନବାସରେ ତୁମେ କରିଥିବା ଦୁଷ୍କର୍ମ କ୍ଷୀଣ ହେଉ। ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା, ମଣ୍ଡୋଦରୀ ପରି ତୁମେ ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହୁଅ।

3.282.17

इत्युक्ता तेन वैदेही परिवृत्य सुभानना ।
तृणमनतरतः कृत्वातमुवाच निशाचरम् ॥ ३.२८२.१७ ॥

ସେ ଏପରି କହିବାରୁ ସୁନ୍ଦର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟା ବୈଦେହୀ ଫେରି, ନିଜ ଓ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତୃଣ ରଖି ସେହି ନିଶାଚରକୁ କହିଲେ।

3.282.18

अशिवेनातिवामोरूरजस्रं नेत्रवारिणा ।
स्तनावपतितौ बाला संहतावभिवर्षती ॥ ३.२८२.१८ ॥

ହେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଊରୁବିଶିଷ୍ଟା, ସେହି ବାଳିକା ଅଶୁଭ ହେତୁ ନିରନ୍ତର ଅଶ୍ରୁଜଳରେ, ପରସ୍ପର ଲାଗି ପଡ଼ିଥିବା ସ୍ତନଦ୍ୱୟକୁ ଭିଜାଉଥିଲେ।

3.282.19

व्यवस्थाप्यकथंचित्सा विषादादतिमोहिता ।
उवाच वाक्यं तं क्षुद्रं वैदेही पतिदेवता ॥ ३.२८२.१९ ॥

କୌଣସିମତେ ନିଜକୁ ସମ୍ଭାଳି, ବିଷାଦରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୋହିତା, ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେବତା ମାନୁଥିବା ବୈଦେହୀ ସେଇ କ୍ଷୁଦ୍ରକୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

3.282.20

असकृद्वदतो वाक्यमीदृशं राक्षसेश्वर ।
विषादयुक्तमेतत्ते मया श्रुतमभाग्यया।
तद्भद्रमुख भद्रं ते मानसं विनिवर्त्यताम् ॥ ३.२८२.२० ॥

ହେ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର, ତୁମେ ବାରମ୍ବାର ଏପରି କଥା କହୁଛ; ବିଷାଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି କଥା ମୁଁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଶୁଣିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲି। ଅତଏବ ହେ ଶୁଭମୁଖ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ତୁମ ମନକୁ ଫେରାଇ ନିଅ।

3.282.21

परदाराऽस्म्यलभ्या च सततं च पतिव्रता ।
न चैवौपयिकी भार्य मानुषी तव राक्षस ॥ ३.२८२.२१ ॥

ମୁଁ ପରସ୍ତ୍ରୀ; ସର୍ବଦା ପତିବ୍ରତା ହେବା ହେତୁ ମୁଁ ଅପ୍ରାପ୍ୟ। ହେ ରାକ୍ଷସ, ଜଣେ ମାନବୀ ନାରୀ ତୁମର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।

3.282.22

विवशां धर्षयित्वच कां त्वं प्रीतिमवाप्स्यसि ।
न च पालयसे धर्मं लोकपालसमः कथम् ॥ ३.२८२.२२ ॥

ବିବଶା ନାରୀକୁ ଅପମାନିତ କରି ତୁମେ କେଉଁ ସୁଖ ପାଇବ? ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ସମାନ ହୋଇ ତୁମେ କିପରି ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁନାହଁ?

3.282.23

भ्रातरं राजराजं तं महेश्वरसस्वं प्रभुम् ।
धनेश्वरं व्यपदिशन्कथं त्विह न लज्जसे ॥ ३.२८२.२३ ॥

ତୁମ ଭାଇ, ରାଜାଧିରାଜ, ମହେଶ୍ବରଙ୍କ ଧନର ଅଧିକାରୀ, ପ୍ରଭୁ ଧନେଶ୍ବର (କୁବେର) ଙ୍କୁ ନିଜ ବୋଲି ଦାବି କରି ତୁମେ ଏଠାରେ କାହିଁକି ଲଜ୍ଜିତ ହେଉନାହଁ?

3.282.24

इत्युक्त्वा प्रारुदत्सीता कम्पयन्ती पयोधरौ ।
शिरोधरां च तन्वङ्गी मुस्वं प्रच्छाद्यवाससा ॥ ३.२८२.२४ ॥

ଏହା କହି ସୀତା ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ତାଙ୍କ ସ୍ତନ ଓ ବେକ କମ୍ପିତ ହେଲା; କୋମଳାଙ୍ଗୀ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁଖ ଢାଙ୍କିଲେ।

3.282.25

तस्य रुदत्या भामित्या दीर्घा वेणी सुसयता ।
ददृशे स्वसिता स्निग्धा काली व्यालीव मूर्धनि ॥ ३.२८२.२५ ॥

କାନ୍ଦୁଥିବା, କ୍ରୋଧିତ ତାଙ୍କର ଲମ୍ବା, ଭଲ ଭାବେ ବାନ୍ଧିଥିବା ବେଣୀ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ କଳା, ଚିକ୍କଣ ସାପ ପରି ଦେଖାଗଲା।

3.282.26

श्रुत्वा तद्रावणो वाक्यं सीतयोक्तं सुनिषुरम् ।
प्रत्याख्यातोऽपिदुर्मेधाः पुनरेवाब्रवीद्वचः ॥ ३.२८२.२६ ॥

ସୀତାଙ୍କ କହିଥିବା ସେହି ଅତି କଠୋର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ରାବଣ ପୁଣି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।

3.282.27

काममङ्गनि मे सीते दुनोतु मकरध्वजः ।
नत्वामकामां सुश्रोणीं समेप्ये चारुहासिनीं ॥ ३.२८२.२७ ॥

ହେ ସୀତା, ମକରଧ୍ବଜ (କାମ) ମୋତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉ; କିନ୍ତୁ ଅନିଚ୍ଛୁକ, ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀ, ମଧୁର ହସିବା ତୁମ ପାଖକୁ ମୁଁ ଯିବି ନାହିଁ।

3.282.28

किंनु शक्यं मया कर्तुं यत्त्वमद्यापिमानुषम् ।
आहारभूतमस्माकं राममेवानुरुध्यसे ॥ ३.२८२.२८ ॥

ଆମ ଆହାର ସମାନ ମନୁଷ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ତୁମେ ଏବେ ବି ଇଚ୍ଛା କରୁଛ; ତେବେ ମୁଁ କ'ଣ କରିପାରିବି?

3.282.29

इत्युक्त्वा तामनिन्द्याङ्गीं स राक्षसमहेश्वरः ।
तत्रैवान्तर्हितो भूत्वा जगामाभिमतां दिशम् ॥ ३.२८२.२९ ॥

ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା ତାଙ୍କୁ ଏହା କହି, ସେହି ରାକ୍ଷସମହେଶ୍ୱର ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲା।

3.282.30

राक्षसीभिः परिवृतावैदेही शोककशिंता ।
सेव्यमाना त्रिजटया तत्रैव न्यवसत्तदा ॥ ३.२८२.३० ॥

ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ଶୋକରେ କୃଶ ହୋଇଥିବା ବୈଦେହୀ (ସୀତା), ତ୍ରିଜଟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ହିଁ ରହିଲେ।