ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.282
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.282.1
ततस्तां भर्तृशोकार्तां दीनां मलिनवाससम् ।
मणिशेषाभ्यलंकारां रुदतीं च पतिव्रताम् ॥ ३.२८२.१ ॥
ਫਿਰ ਪਤੀ ਦੇ ਸੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਦੀਨ, ਮੈਲੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਮਣੀਆਂ ਬਾਕੀ ਸਨ, ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਨੂੰ (ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ)।
3.282.2
राक्षसीभिरुपास्यन्तीं समासीनां शिलातले ।
रावणःकामबाणार्तो ददर्शोपससर्प च ॥ ३.२८२.२ ॥
ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਰਾਖਸ਼ੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਕਾਮ-ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ।
3.282.3
देवदानवगन्धर्वयक्षकिंपुरुषैर्युधि ।
अजितोशोकवनिकां ययौ कन्दर्पपीडितः ॥ ३.२८२.३ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਿੰਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ, ਉਹ ਕੰਦਰਪ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਨੂੰ ਗਿਆ।
3.282.4
दिव्याम्बरधरः श्रीमन्सुमृष्टमणिकुण्डलः ।
विचित्रमाल्यमुकुटो वसन्त इव मूर्तिमान् ॥ ३.२८२.४ ॥
ਦਿਵਯ ਵਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਾਏ ਮਣੀ-ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਚਿਤਰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਮੁਕਟ ਪਹਿਨੇ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਬਸੰਤ ਸੀ।
3.282.5
न कल्पवृक्षसदृशोयत्नादपि विभूषितः ।
श्मशानचैत्यद्रुमवद्भूषितोऽपि भयंकरः ॥ ३.२८२.५ ॥
ਯਤਨ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਉਹ ਕਲਪਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦੇ ਚੈਤਯ-ਬ੍ਰਿਕਸ਼ ਵਾਂਗ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
3.282.6
स तस्यास्तनुमध्यायाः समीपे रजनीचरः ।
ददृशे रोहिणीमेत्य शनैश्चर इव ग्रैहः ॥ ३.२८२.६ ॥
ਉਹ ਰਜਨੀਚਰ ਉਸ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਰੋਹਿਣੀ ਕੋਲ ਆਏ ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸਿਆ।
3.282.7
स तामामन्त्र्य सुश्रोणीं पुष्पकेतुशराहतः ।
इदमित्यब्रवीद्वाक्यं त्रस्तां रौहीमिवाबलाम् ॥ ३.२८२.७ ॥
ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਕੇ, ਪੁਸ਼ਪਕੇਤੂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਹਿਰਨੀ ਵਰਗੀ ਉਸ ਅਬਲਾ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
3.282.8
सीते पर्याप्तमेतावत्कृतोभर्तुरनुग्रहः ।
प्रसादं कुरु तन्वङ्गि क्रियतां परिकर्म ते ॥ ३.२८२.८ ॥
ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਉੱਤੇ ਇੰਨਾ ਹੀ ਅਨੁਗ੍ਰਹਿ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਹੇ ਪਤਲੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਿਹਰ ਕਰ; ਆਪਣਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰ।
3.282.9
भजस्वमां वरारोहे महार्हाभरणाम्बरा ।
भवमे सर्वनारीणामुत्तमा वरवर्णिनी ॥ ३.२८२.९ ॥
ਹੇ ਵਰਾਰੋਹੇ, ਮਹਾਂਮੁੱਲੇ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਵਰਵਰਣੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਹੋ ਜਾ।
3.282.10
सन्ति मे देवक्न्याश्च गन्धर्वाणआं च योषितः ।
सन्ति दानवन्याश् दैत्यानां चापि योषितः।
तासामद्यविशालाक्षि सर्वासां मे भवोत्तमा ॥ ३.२८२.१० ॥
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦੇਵਕੰਨਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਇਸਤਰੀਆਂ ਹਨ; ਦਾਨਵ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕਸ਼ੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਉੱਤਮ ਹੋ ਜਾ।
3.282.11
चतुर्दश पिशाचीनां कोट्यो मे वचने स्थिताः ।
द्विस्तावत्पुरुषादानां रक्षसां भीमकर्मणाम् ॥ ३.२८२.११ ॥
ਚੌਦਾਂ ਕਰੋੜ ਪਿਸ਼ਾਚਣੀਆਂ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੇ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਨਰਭਕਸ਼ੀ ਰਾਕਸ਼ ਵੀ।
3.282.12
ततो मे त्रिगुणा यक्षा ये मद्वचनकारिणः ।
केचिदेव धनाध्यक्षं भ्रातरं मे समाश्रिताः ॥ ३.२८२.१२ ॥
ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਯਕਸ਼ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਧਨਾਧਿਅਕਸ਼ (ਕੁਬੇਰ) ਦੇ ਆਸਰੇ ਹਨ।
3.282.13
गन्दर्वाप्सरसो भद्रे मामापानगतं सदा ।
उपतिष्ठन्ति वामोरु यथैव भ्रातरं मम ॥ ३.२८२.१३ ॥
ਹੇ ਭਲੀਏ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਦਿਰਾਲਯ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਮੇਰੀ ਵੀ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਊਰੂਆਂ ਵਾਲੀ।
3.282.14
पुत्रोऽहमपि विप्रर्षेः साक्षाद्विश्रवसो मुनेः ।
पञ्चमो लोकपालानामिति मे प्रथितं यशः ॥ ३.२८२.१४ ॥
ਮੈਂ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਦਾ ਸਾਖਿਆਤ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ; ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
3.282.15
दिव्यानि भक्ष्यभोज्यानि पानानि विविधानि च ।
यथैव त्रिदशेशस्यतथैव मम भामिनि ॥ ३.२८२.१५ ॥
ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਜਿਵੇਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਭੱਖਿਆ-ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਵਿਵਿਧ ਪੇਅ ਹਨ।
3.282.16
क्षीयतां दुष्कृतं कर्म वनवासकृतं तव ।
भार्या मे भवसुश्रोणि यथा मण्डोदरीतथा ॥ ३.२८२.१६ ॥
ਤੇਰੇ ਬਨਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੰਡੋਦਰੀ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾ।
3.282.17
इत्युक्ता तेन वैदेही परिवृत्य सुभानना ।
तृणमनतरतः कृत्वातमुवाच निशाचरम् ॥ ३.२८२.१७ ॥
ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਵੈਦੇਹੀ ਮੁੜੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਤੀਲਾ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।
3.282.18
अशिवेनातिवामोरूरजस्रं नेत्रवारिणा ।
स्तनावपतितौ बाला संहतावभिवर्षती ॥ ३.२८२.१८ ॥
ਹੇ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਊਰੂਆਂ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਬਾਲਾ ਅਸ਼ੁਭ ਕਾਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਇਕੱਠੇ ਡਿੱਗੇ ਛਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਿਓਂ ਰਹੀ ਸੀ।
3.282.19
व्यवस्थाप्यकथंचित्सा विषादादतिमोहिता ।
उवाच वाक्यं तं क्षुद्रं वैदेही पतिदेवता ॥ ३.२८२.१९ ॥
ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਾਦ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮੋਹਿਤ ਹੋਈ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਉਸ ਨੀਚ ਨੂੰ ਇਹ ਵਚਨ ਕਿਹਾ।
3.282.20
असकृद्वदतो वाक्यमीदृशं राक्षसेश्वर ।
विषादयुक्तमेतत्ते मया श्रुतमभाग्यया।
तद्भद्रमुख भद्रं ते मानसं विनिवर्त्यताम् ॥ ३.२८२.२० ॥
ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਬਚਨ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ; ਵਿਸ਼ਾਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਹ ਬਚਨ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣੇ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸ਼ੁਭਮੁਖ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੋੜ ਲੈ।
3.282.21
परदाराऽस्म्यलभ्या च सततं च पतिव्रता ।
न चैवौपयिकी भार्य मानुषी तव राक्षस ॥ ३.२८२.२१ ॥
ਮੈਂ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਹਾਂ; ਸਦਾ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਇਸਤਰੀ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
3.282.22
विवशां धर्षयित्वच कां त्वं प्रीतिमवाप्स्यसि ।
न च पालयसे धर्मं लोकपालसमः कथम् ॥ ३.२८२.२२ ॥
ਬੇਬੱਸ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਸੁਖ ਪਾਏਂਗਾ? ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ?
3.282.23
भ्रातरं राजराजं तं महेश्वरसस्वं प्रभुम् ।
धनेश्वरं व्यपदिशन्कथं त्विह न लज्जसे ॥ ३.२८२.२३ ॥
ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪ੍ਰਭੂ ਧਨੇਸ਼ਵਰ (ਕੁਬੇਰ) ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ?
3.282.24
इत्युक्त्वा प्रारुदत्सीता कम्पयन्ती पयोधरौ ।
शिरोधरां च तन्वङ्गी मुस्वं प्रच्छाद्यवाससा ॥ ३.२८२.२४ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਸੀਤਾ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗੀ; ਉਸ ਦੇ ਉਰਜ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ; ਕੋਮਲ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਵਸਤਰ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਢਕ ਲਿਆ।
3.282.25
तस्य रुदत्या भामित्या दीर्घा वेणी सुसयता ।
ददृशे स्वसिता स्निग्धा काली व्यालीव मूर्धनि ॥ ३.२८२.२५ ॥
ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ, ਗੁੱਸੇ ਭਰੀ ਉਸ ਦੀ ਲੰਮੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਵੇਣੀ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕਾਲੇ, ਚਿਕਨੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਦਿਸੀ।
3.282.26
श्रुत्वा तद्रावणो वाक्यं सीतयोक्तं सुनिषुरम् ।
प्रत्याख्यातोऽपिदुर्मेधाः पुनरेवाब्रवीद्वचः ॥ ३.२८२.२६ ॥
ਸੀਤਾ ਦੇ ਕਹੇ ਉਸ ਅਤਿ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਠੁਕਰਾਏ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਰਾਵਣ ਨੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.282.27
काममङ्गनि मे सीते दुनोतु मकरध्वजः ।
नत्वामकामां सुश्रोणीं समेप्ये चारुहासिनीं ॥ ३.२८२.२७ ॥
ਹੇ ਸੀਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਮਕਰਧ੍ਵਜ (ਕਾਮ) ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ; ਪਰ ਅਣਚਾਹੀ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮਿੱਠਾ ਹੱਸਣ ਵਾਲੀ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਛੂਹਾਂਗਾ।
3.282.28
किंनु शक्यं मया कर्तुं यत्त्वमद्यापिमानुषम् ।
आहारभूतमस्माकं राममेवानुरुध्यसे ॥ ३.२८२.२८ ॥
ਸਾਡੇ ਭੋਜਨ ਵਰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਤੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ; ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
3.282.29
इत्युक्त्वा तामनिन्द्याङ्गीं स राक्षसमहेश्वरः ।
तत्रैवान्तर्हितो भूत्वा जगामाभिमतां दिशम् ॥ ३.२८२.२९ ॥
ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
3.282.30
राक्षसीभिः परिवृतावैदेही शोककशिंता ।
सेव्यमाना त्रिजटया तत्रैव न्यवसत्तदा ॥ ३.२८२.३० ॥
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਸੋਗ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ), ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ।