ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.287
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.287.1
ततः प्रहस्तः सहसा समभ्येत्य विभीषणम् ।
गदया ताडयामास विनद्य रणकर्कशम् ॥ ३.२८७.१ ॥
ಆಗ ಪ್ರಹಸ್ತನು ಸಹಸಾ ವಿಭೀಷಣನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿ, ರಣದಲ್ಲಿ ಕಠೋರವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿ ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
3.287.2
स तयाऽभिहतो धीमान्गदया भीमवेगया ।
नाकम्पत महाबाहुर्हिमवानिव सुस्थिरः ॥ ३.२८७.२ ॥
ಭಯಂಕರ ವೇಗದ ಆ ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಹಾಬಾಹುವು ಹಿಮಾಲಯದಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತನು.
3.287.3
ततः प्रगृह्यविपुलां शतघण्टां विभीषणः ।
अनुमन्त्र्य महाशक्तिं चिक्षेपास् शिरः प्रति ॥ ३.२८७.३ ॥
ಆಗ ವಿಭೀಷಣನು ವಿಶಾಲವಾದ ಶತಘಂಟಾ ಎಂಬ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ ಅವನ ತಲೆಯ ಕಡೆಗೆ ಎಸೆದನು.
3.287.4
पतन्त्या स तया वेगाद्राक्षसोऽशनिवेगया ।
हृतोत्तामङ्गो ददृशे वातरुग्ण इव द्रुमः ॥ ३.२८७.४ ॥
ವೇಗವಾಗಿ ಬಿದ್ದ ಆ ಸಿಡಿಲಿನಂತಹ ವೇಗದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವನು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮುರಿದ ಮರದಂತೆ ಕಂಡನು.
3.287.5
तं दृष्ट्वा निहतं सङ्ख्ये प्रहस्तं क्षणदाचरम् ।
अभिदुद्राव धूम्राक्षो वेगेन महता कपीन् ॥ ३.२८७.५ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ಹತನಾದ ಆ ರಾತ್ರಿಚರ ಪ್ರಹಸ್ತನನ್ನು ನೋಡಿ, ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನು ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ವಾನರರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
3.287.6
तस् मेघोपमं सैन्यमापतद्भीमदर्शनम् ।
दृष्ट्वैव सहसा दीर्णा रणे वानरपुङ्गवाः ॥ ३.२८७.६ ॥
ಮೇಘದಂತೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ ರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಚದುರಿ ಹೋದರು.
3.287.7
ततस्तान्सहसा दीर्णान्दृष्ट्वा वानरपुङ्गवान् ।
निर्ययौ कपिशार्दूलो हनूमान्मारुतात्मजः ॥ ३.२८७.७ ॥
ಆಗ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರು ಹಠಾತ್ತನೆ ಚದುರಿ ಓಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ವಾನರ ಶಾರ್ದೂಲನಾದ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತ ಮುಂದೆ ಬಂದನು.
3.287.8
तं दृष्ट्वाऽवस्थितं सङ्ख्ये हरयः पवनात्मजम् ।
महत्या त्वरया राजत्संन्यवर्तन्त सर्वशः ॥ ३.२८७.८ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ವಾಯುಪುತ್ರನನ್ನು ಕಂಡು, ರಾಜನೇ, ವಾನರರೆಲ್ಲರೂ ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು.
3.287.9
ततः शब्दो महानासीत्तुमुलो रोमहर्षणः ।
रामरावणसैन्यानामन्योन्यमभिधावताम् ॥ ३.२८७.९ ॥
ಆಗ ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ಸೇನೆಗಳು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಧಾವಿಸಿದಾಗ, ರೋಮಾಂಚನಗೊಳಿಸುವ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು.
3.287.10
तस्मिन्प्रवृत्ते संग्रामे घोरे रुधिरकर्दमे ।
क्षूम्राक्षः कपिसैन्यं तद्द्रावयामास पत्रिभिः ॥ ३.२८७.१० ॥
ರಕ್ತದ ಕೆಸರಾಗಿದ್ದ ಆ ಘೋರ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಕ್ಷೂಮ್ರಾಕ್ಷನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ವಾನರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಿದನು.
3.287.11
तं स रक्षोमहामात्रमापतन्तं सपत्नजित् ।
प्रतिजग्राह हनुमांस्तरसा पवनात्मजः ॥ ३.२८७.११ ॥
ರಾಕ್ಷಸರ ಆ ಮಹಾಮಂತ್ರಿ ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಶತ್ರುಜಿತ್ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತ ತಕ್ಷಣ ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು.
3.287.12
तयोर्युद्धमभूदधोरं हरिराक्षसवीरयोः ।
जीगीषतोर्युधाऽन्योन्यमिन्द्रप्रह्लादयोरिवं ॥ ३.२८७.१२ ॥
ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದ ಆ ವಾನರ ವೀರ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ವೀರರ ನಡುವೆ ಘೋರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು; ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಹ್ಲಾದರಂತೆ.
3.287.13
कगदाभिः परिघैश्चैव राक्षसो जघ्निवान्कपिम् ।
कपिश्च जघ्निवान्रः सस्कन्धविटपैर्द्रुमैः ॥ ३.२८७.१३ ॥
ರಾಕ್ಷಸನು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಗದೆಗಳಿಂದ ವಾನರನನ್ನು ಹೊಡೆದನು; ವಾನರನು ಕೂಡ ಕೊಂಬೆಗಳಿರುವ ಮರಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
3.287.14
ततस्तमतिकोपेन साश्वं सरथसारथिम् ।
धूम्राक्षमवधीत्क्रुद्धो हनूमान्मारुतात्मजः ॥ ३.२८७.१४ ॥
ಆಗ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನು ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪದಿಂದ ಕುದುರೆ, ರಥ, ಸಾರಥಿಯೊಂದಿಗೆ ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನನ್ನು ಕೊಂದನು.
3.287.15
ततस्तं निहतं दृष्ट्वा धूम्राक्षं राक्षसोत्तमम् ।
हरयो जातविश्रम्भा जघ्नुरन्ये च सैनिकान् ॥ ३.२८७.१५ ॥
ಆಗ ಉತ್ತಮ ರಾಕ್ಷಸ ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನು ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಧೈರ್ಯ ಪಡೆದ ವಾನರರು ಇತರ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಹೊಡೆದರು.
3.287.16
ते वध्यमाना हरिभिर्बलिभिर्जितकाशिभिः ।
राक्षसा भग्नसंकल्पा लङ्कामभ्यपतन्भयात् ॥ ३.२८७.१६ ॥
ವಿಜಯಶಾಲಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಬಲಶಾಲಿ ವಾನರರಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಕ್ಷಸರು, ಸಂಕಲ್ಪ ಭಗ್ನರಾಗಿ ಭಯದಿಂದ ಲಂಕೆಯತ್ತ ಓಡಿದರು.
3.287.17
तेऽभिपत्य पुरं भग्ना हतशेषा निशाचराः ।
सर्वं राज्ञे यथावृत्तं रावणाय न्यवेदयन् ॥ ३.२८७.१७ ॥
ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಭಗ್ನರಾದ, ಉಳಿದ ನಿಶಾಚರರು ನಡೆದುದನ್ನೆಲ್ಲ ಅರಸ ರಾವಣನಿಗೆ ಇದ್ದಂತೆಯೇ ತಿಳಿಸಿದರು.
3.287.18
श्रुत्वा तु रावणस्तेभ्यः प्रहस्तं निहतं युधि ।
धूम्राक्षं च महेष्वासं ससैन्यं सहराक्षसैः ॥ ३.२८७.१८ ॥
ಅವರಿಂದ ಕೇಳಿದ ರಾವಣನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಹಸ್ತನು ಹತನಾದುದನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹಾಧನುರ್ಧಾರಿ ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನು ಸೈನ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಹತನಾದುದನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
3.287.19
सुदीर्घमिव निःश्वस्य समुत्पत्य वरासनात् ।
उवाच कुम्भकर्णस्य कर्मकालोऽयमागतः ॥ ३.२८७.१९ ॥
ದೀರ್ಘವಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸನದಿಂದ ಎದ್ದು, "ಕರ್ಮದ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ" ಎಂದು ಕುಂಭಕರ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.287.20
इत्येवमुक्त्वा विविधैर्वादित्रैः सुमहास्वनैः ।
शयानमतिनिद्रालुं कुम्भकर्णमबोधयत् ॥ ३.२८७.२० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ವಿವಿಧ ವಾದ್ಯಗಳ ಮಹಾ ಧ್ವನಿಯಿಂದ, ಅತಿ ನಿದ್ರಾಳುವಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದನು.
3.287.21
प्रबोध्य महता चैनं यत्नेनाऽऽगतसाध्वसः ।
स्वस्थमासीनमव्यग्रं विनिद्रं राक्षसाधिपः।
ततोऽब्रवीद्दशग्रीवः कुम्भकर्णं महाबलम् ॥ ३.२८७.२१ ॥
ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದ ನಂತರ, ಭಯ ಬಂದವನಾಗಿ, ಈಗ ಸ್ವಸ್ಥನಾಗಿ, ಶಾಂತನಾಗಿ, ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ದಶಗ್ರೀವನು ಮಹಾಬಲನಾದ ಕುಂಭಕರ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.287.22
धन्योसि यस्य ते निद्रा कुम्भकर्णेयमीदृशी ।
य इदं दारुणं कालं न जानीषे महाभयम् ॥ ३.२८७.२२ ॥
ಕುಂಭಕರ್ಣ, ನಿನಗೆ ಇಂತಹ ನಿದ್ರೆ ಇರುವುದರಿಂದ ನೀನು ಧನ್ಯನು. ಈ ಭಯಂಕರ ಕಾಲವನ್ನೂ ಮಹಾ ಭಯವನ್ನೂ ನೀನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
3.287.23
एष तीर्त्वाऽर्णवं रामः सेतुना हरिभिः सह ।
अवमत्येह नः सर्वान्करोति कदनं महत् ॥ ३.२८७.२३ ॥
ಈ ರಾಮನು ಕಪಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇತುವಿನ ಮೂಲಕ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿ, ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಅವಮಾನಿಸಿ ಮಹಾ ಸಂಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
3.287.24
मया त्वपहृता भार्या सीता नामास्य जानकी ।
तां नेतुं स इहायातो बद्ध्वा सेतुं महार्णवे ॥ ३.२८७.२४ ॥
ನಾನು ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು, ಸೀತಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದೆ. ಅವಳನ್ನು ಮರಳಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಅವನು ಮಹಾ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
3.287.25
तेन चैव प्रहस्तादिर्महान्नः स्वजनो हतः ।
तस्य नान्यो निहन्ताऽस्ति त्वामृतेशत्रुकर्शन ॥ ३.२८७.२५ ॥
ಅವನೇ ಪ್ರಹಸ್ತ ಮೊದಲಾದ ನಮ್ಮ ಮಹಾ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮರ್ದಿಸುವವನೇ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
3.287.26
सदंशितोऽभिनिर्याहि त्वमद्य बलिनांवर ।
रामादीन्समरे सर्वाञ्जहि शत्रूनरिंदम ॥ ३.२८७.२६ ॥
ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕವಚ ಧರಿಸಿ ಇಂದು ಹೊರಡು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸು. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮರ್ದಿಸುವವನೇ!
3.287.27
दूषणावरजौ चैव वज्रवेगप्रमाथिनौ ।
तौ त्वां बलेन महता सहितावनुयास्यतः ॥ ३.२८७.२७ ॥
ದೂಷಣನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರಾದ, ವಜ್ರವೇಗನನ್ನೂ ಮರ್ದಿಸಿದ ಅವರಿಬ್ಬರು ಮಹಾ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವರು.
3.287.28
इत्युक्त्वा राक्षुसपतिः कुम्भकर्णं तरस्विनम् ।
संदिदेशेतिकर्तव्ये वज्रवेगप्रमाथिनौ ॥ ३.२८७.२८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ರಾಕ್ಷಸಪತಿ ವೇಗಶಾಲಿ ಕುಂಭಕರ್ಣನಿಗೆ, ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಜ್ರವೇಗನನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿದ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.
3.287.29
तथ्त्युक्त्वा युतौ वीरौ रावणं दूषाणानुजौ ।
कुम्भकर्णं पुरस्कृत्य तूर्णं निर्ययतुः पुरात् ॥ ३.२८७.२९ ॥
'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ರಾವಣನೊಂದಿಗಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು, ದೂಷಣನ ಕಿರಿಯರು, ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಕ್ಷಣ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಟರು.