มหาภารตะ · อัธยายะ 3.287
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.287.1
ततः प्रहस्तः सहसा समभ्येत्य विभीषणम् ।
गदया ताडयामास विनद्य रणकर्कशम् ॥ ३.२८७.१ ॥
ครั้งนั้น ประหัสตะพุ่งเข้าหาวิภีษณะอย่างฉับพลัน คำรามกึกก้องดังสนามรบอันดุเดือด แล้วฟาดเขาด้วยกระบองของตน
3.287.2
स तयाऽभिहतो धीमान्गदया भीमवेगया ।
नाकम्पत महाबाहुर्हिमवानिव सुस्थिरः ॥ ३.२८७.२ ॥
วิภีษณะผู้มีปัญญา มีแขนอันทรงพลัง ถูกกระบองซึ่งมีความเร็วอันน่าสะพรึงนั้นฟาด มิได้หวั่นไหวเลย ยังคงมั่นคงดุจเทือกเขาหิมาลัย
3.287.3
ततः प्रगृह्यविपुलां शतघण्टां विभीषणः ।
अनुमन्त्र्य महाशक्तिं चिक्षेपास् शिरः प्रति ॥ ३.२८७.३ ॥
แล้ววิภีษณะคว้าหอกขนาดใหญ่ชื่อศตฆัณฏา ร่ายมนตร์ปลุกเสกแล้วขว้างไปที่ศีรษะของประหัสตะ
3.287.4
पतन्त्या स तया वेगाद्राक्षसोऽशनिवेगया ।
हृतोत्तामङ्गो ददृशे वातरुग्ण इव द्रुमः ॥ ३.२८७.४ ॥
หอกนั้นพุ่งลงมาด้วยความเร็วดุจสายฟ้า ศีรษะของยักษ์ถูกตัดขาดจากร่าง ยักษ์ปรากฏเหมือนต้นไม้ที่ลมพัดหักโค่น
3.287.5
तं दृष्ट्वा निहतं सङ्ख्ये प्रहस्तं क्षणदाचरम् ।
अभिदुद्राव धूम्राक्षो वेगेन महता कपीन् ॥ ३.२८७.५ ॥
ธูมรากษะเห็นประหัสตะ ยักษ์ผู้ท่องเที่ยวไปในยามราตรี ถูกฆ่าตายในสนามรบ จึงพุ่งเข้าหาพวกวานรด้วยความเร็วอย่างยิ่ง
3.287.6
तस् मेघोपमं सैन्यमापतद्भीमदर्शनम् ।
दृष्ट्वैव सहसा दीर्णा रणे वानरपुङ्गवाः ॥ ३.२८७.६ ॥
ทันทีที่เห็นกองทัพดุจเมฆที่พุ่งเข้ามาอย่างน่าสะพรึงกลัว บรรดาวานรผู้เป็นหัวหน้าในสนามรบก็แตกกระเจิงไปในพริบตา
3.287.7
ततस्तान्सहसा दीर्णान्दृष्ट्वा वानरपुङ्गवान् ।
निर्ययौ कपिशार्दूलो हनूमान्मारुतात्मजः ॥ ३.२८७.७ ॥
ครั้นเห็นวานรผู้ประเสริฐเหล่านั้นแตกพ่ายอย่างฉับพลัน หนุมานผู้เป็นเสือในหมู่วานร โอรสของพระวายุ ก็ก้าวออกไป
3.287.8
तं दृष्ट्वाऽवस्थितं सङ्ख्ये हरयः पवनात्मजम् ।
महत्या त्वरया राजत्संन्यवर्तन्त सर्वशः ॥ ३.२८७.८ ॥
เมื่อเห็นโอรสของพระวายุยืนหยัดมั่นคงอยู่ในสนามรบ ข้าแต่พระราชา วานรทั้งปวงจึงหันกลับมาด้วยความเร่งรีบอย่างยิ่ง
3.287.9
ततः शब्दो महानासीत्तुमुलो रोमहर्षणः ।
रामरावणसैन्यानामन्योन्यमभिधावताम् ॥ ३.२८७.९ ॥
เสียงอึกทึกครึกโครมอันยิ่งใหญ่ น่าขนลุกชันจึงดังขึ้น ขณะที่กองทัพของพระรามและทัพของราวณะพุ่งเข้าหากัน
3.287.10
तस्मिन्प्रवृत्ते संग्रामे घोरे रुधिरकर्दमे ।
क्षूम्राक्षः कपिसैन्यं तद्द्रावयामास पत्रिभिः ॥ ३.२८७.१० ॥
เมื่อการสู้รบอันน่าสะพรึงกลัวซึ่งเป็นดุจโคลนเลือดได้เริ่มขึ้น กษูมรากษะก็ทำให้กองทัพวานรแตกกระเจิงด้วยลูกศรทั้งหลาย
3.287.11
तं स रक्षोमहामात्रमापतन्तं सपत्नजित् ।
प्रतिजग्राह हनुमांस्तरसा पवनात्मजः ॥ ३.२८७.११ ॥
เมื่อเห็นมหาอำมาตย์ของเหล่ารากษสพุ่งเข้ามา หนุมานผู้ชนะศัตรู โอรสของพระวายุ จึงรีบเข้าปะทะไว้ทันที
3.287.12
तयोर्युद्धमभूदधोरं हरिराक्षसवीरयोः ।
जीगीषतोर्युधाऽन्योन्यमिन्द्रप्रह्लादयोरिवं ॥ ३.२८७.१२ ॥
การต่อสู้อันน่าสะพรึงได้เกิดขึ้นระหว่างวีรบุรุษทั้งสองคือวานรและยักษ์ ต่างปรารถนาจะชนะอีกฝ่าย ดุจการสู้รบระหว่างพระอินทร์กับประหลาทะ
3.287.13
कगदाभिः परिघैश्चैव राक्षसो जघ्निवान्कपिम् ।
कपिश्च जघ्निवान्रः सस्कन्धविटपैर्द्रुमैः ॥ ३.२८७.१३ ॥
ยักษ์ฟาดวานรด้วยก้อนหินและกระบองเหล็ก ส่วนวานรก็ฟาดตอบด้วยต้นไม้ กิ่งก้าน และยอดไม้ทั้งหมด
3.287.14
ततस्तमतिकोपेन साश्वं सरथसारथिम् ।
धूम्राक्षमवधीत्क्रुद्धो हनूमान्मारुतात्मजः ॥ ३.२८७.१४ ॥
ครั้นนั้น หนุมานโอรสของพระวายุ ด้วยความโกรธอย่างยิ่ง ได้สังหารธูมรากษะพร้อมทั้งม้า รถศึก และนายสารถีของมัน
3.287.15
ततस्तं निहतं दृष्ट्वा धूम्राक्षं राक्षसोत्तमम् ।
हरयो जातविश्रम्भा जघ्नुरन्ये च सैनिकान् ॥ ३.२८७.१५ ॥
เมื่อเห็นธูมรากษะ ยักษ์ผู้ประเสริฐที่สุด ถูกสังหารแล้ว เหล่าวานรซึ่งมีความมั่นใจขึ้นก็ฟาดฟันทหารอื่นๆ ของยักษ์ลงด้วยเช่นกัน
3.287.16
ते वध्यमाना हरिभिर्बलिभिर्जितकाशिभिः ।
राक्षसा भग्नसंकल्पा लङ्कामभ्यपतन्भयात् ॥ ३.२८७.१६ ॥
เหล่ารากษสถูกวานรผู้มีกำลังซึ่งดูเหมือนได้ชัยชนะฟาดฟัน ความตั้งใจของพวกมันจึงพังทลาย และพวกมันหนีด้วยความหวาดกลัวไปยังลงกา
3.287.17
तेऽभिपत्य पुरं भग्ना हतशेषा निशाचराः ।
सर्वं राज्ञे यथावृत्तं रावणाय न्यवेदयन् ॥ ३.२८७.१७ ॥
ยักษ์ที่รอดตายจากการสังหาร ซึ่งพ่ายแพ้แล้ว ได้วิ่งเข้าเมือง และรายงานทุกสิ่งที่เกิดขึ้นตามความเป็นจริงแก่พระราชาราวณะ
3.287.18
श्रुत्वा तु रावणस्तेभ्यः प्रहस्तं निहतं युधि ।
धूम्राक्षं च महेष्वासं ससैन्यं सहराक्षसैः ॥ ३.२८७.१८ ॥
เมื่อราวณะได้ยินจากพวกเขาว่า ประหัสตะถูกสังหารในการรบ พร้อมทั้งธูมรากษะผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ กับกองทัพและเหล่ารากษส
3.287.19
सुदीर्घमिव निःश्वस्य समुत्पत्य वरासनात् ।
उवाच कुम्भकर्णस्य कर्मकालोऽयमागतः ॥ ३.२८७.१९ ॥
ราวณะถอนหายใจยาวดุจจะขาดใจ แล้วลุกขึ้นจากอาสนะอันประเสริฐ กล่าวแก่กุมภกรรณว่า "บัดนี้เวลาแห่งการลงมือปฏิบัติได้มาถึงแล้ว"
3.287.20
इत्येवमुक्त्वा विविधैर्वादित्रैः सुमहास्वनैः ।
शयानमतिनिद्रालुं कुम्भकर्णमबोधयत् ॥ ३.२८७.२० ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ราวณะได้ปลุกกุมภกรรณซึ่งนอนหลับลึกอย่างยิ่งให้ตื่นขึ้น ด้วยเสียงดนตรีเครื่องดนตรีต่างๆ อันดังกึกก้อง
3.287.21
प्रबोध्य महता चैनं यत्नेनाऽऽगतसाध्वसः ।
स्वस्थमासीनमव्यग्रं विनिद्रं राक्षसाधिपः।
ततोऽब्रवीद्दशग्रीवः कुम्भकर्णं महाबलम् ॥ ३.२८७.२१ ॥
ราชาแห่งรากษสผู้มีสิบคอ ปลุกเขาขึ้นด้วยความพยายามอย่างยิ่ง แม้ความกลัวจะเข้าครอบงำตนแล้ว ครั้นเห็นเขานั่งอยู่อย่างสงบ ไม่ร้อนรน และตื่นแล้ว ท้าวทศกัณฐ์จึงกล่าวกับกุมภกรรณผู้มีกำลังมหาศาล
3.287.22
धन्योसि यस्य ते निद्रा कुम्भकर्णेयमीदृशी ।
य इदं दारुणं कालं न जानीषे महाभयम् ॥ ३.२८७.२२ ॥
กุมภกรรณเอ๋ย เจ้านับว่าโชคดีที่มีการนอนหลับเช่นนี้ เจ้าไม่รู้ถึงเวลาอันน่าสะพรึงนี้ ไม่รู้ถึงภัยใหญ่หลวงนี้
3.287.23
एष तीर्त्वाऽर्णवं रामः सेतुना हरिभिः सह ।
अवमत्येह नः सर्वान्करोति कदनं महत् ॥ ३.२८७.२३ ॥
พระรามผู้นี้ข้ามมหาสมุทรด้วยสะพาน พร้อมด้วยพวกหริ บัดนี้กำลังดูหมิ่นพวกเราทั้งหมดอยู่ที่นี่ และก่อการสังหารครั้งใหญ่
3.287.24
मया त्वपहृता भार्या सीता नामास्य जानकी ।
तां नेतुं स इहायातो बद्ध्वा सेतुं महार्णवे ॥ ३.२८७.२४ ॥
ข้าได้ลักพาภรรยาของเขาไป นางชื่อสีดา ธิดาแห่งชนก เขามาที่นี่เพื่อจะพานางกลับไป โดยผูกสะพานข้ามมหาสมุทร
3.287.25
तेन चैव प्रहस्तादिर्महान्नः स्वजनो हतः ।
तस्य नान्यो निहन्ताऽस्ति त्वामृतेशत्रुकर्शन ॥ ३.२८७.२५ ॥
ด้วยเขานั่นเอง ปรหัสตะและพวกอื่น ๆ ญาติผู้ยิ่งใหญ่ของพวกเรา ถูกสังหารแล้ว ผู้ทำลายศัตรูเอ๋ย นอกจากเจ้าแล้ว ไม่มีผู้อื่นที่จะสังหารเขาได้
3.287.26
सदंशितोऽभिनिर्याहि त्वमद्य बलिनांवर ।
रामादीन्समरे सर्वाञ्जहि शत्रूनरिंदम ॥ ३.२८७.२६ ॥
จงสวมเกราะแล้วออกไปเดี๋ยวนี้ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีกำลัง จงปราบศัตรูทั้งปวงในสงคราม มีพระรามเป็นต้น ผู้ปราบปรปักษ์เอ๋ย
3.287.27
दूषणावरजौ चैव वज्रवेगप्रमाथिनौ ।
तौ त्वां बलेन महता सहितावनुयास्यतः ॥ ३.२८७.२७ ॥
น้องชายคนเล็กทั้งสองของทูษณะ ผู้ทำลายวัชรเวคะ จะติดตามเจ้าไป พร้อมด้วยกองทัพอันยิ่งใหญ่
3.287.28
इत्युक्त्वा राक्षुसपतिः कुम्भकर्णं तरस्विनम् ।
संदिदेशेतिकर्तव्ये वज्रवेगप्रमाथिनौ ॥ ३.२८७.२८ ॥
ครั้นตรัสดังนี้แล้ว จอมรากษส ได้สั่งกุมภกรรณผู้ว่องไว และน้องชายทั้งสองของทูษณะ ผู้ทำลายวัชรเวคะ ถึงสิ่งที่ต้องทำ
3.287.29
तथ्त्युक्त्वा युतौ वीरौ रावणं दूषाणानुजौ ।
कुम्भकर्णं पुरस्कृत्य तूर्णं निर्ययतुः पुरात् ॥ ३.२८७.२९ ॥
ทั้งสองวีรชน น้องชายของทูษณะ รับคำว่า "ดีแล้ว" แล้วร่วมไปกับราวณะ นำกุมภกรรณไปข้างหน้า รีบออกจากเมืองไป