महाभारत · अध्याय 3.293
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.293.1
एवमेतन्महाबाहो रामेणामिततेजसा ।
प्राप्तं व्यसनमत्युग्रं वनवासकृतं पुरा ॥ ३.२९३.१ ॥
हे महाबाहो, याप्रमाणेच अमित तेजस्वी रामाला पूर्वी वनवासामुळे अत्यंत भयंकर संकट प्राप्त झाले होते.
3.293.2
मा शुचः परुषव्याघ्र क्षत्रियोसि परंतप ।
बाहुवीर्याश्रयेमार्गे वर्तसे दीप्तनिर्णये ॥ ३.२९३.२ ॥
हे पुरुषव्याघ्रा, शोक करू नकोस. तू क्षत्रिय आहेस, हे शत्रुतापना; बाहुपराक्रमाचा आश्रय घेऊन तेजस्वी निश्चयाच्या मार्गावर तू आहेस.
3.293.3
न हि ते वृजिनं किंचिद्दृश्यते परमण्वपि ।
अस्मिन्मार्गे निपीदेयुः सेन्द्रा अपि सुरासुराः ॥ ३.२९३.३ ॥
या मार्गात तुला परमाणुइतकेही अनिष्ट दिसत नाही; या मार्गावर इंद्रासह देव आणि असुरही पीडित होऊ शकतील.
3.293.4
संहत्य निहतोवृत्रो मरुद्भिर्वज्रपाणिना ।
नमुचिश्चैवदुर्धर्षो दीर्गजिह्वा चराक्षसी ॥ ३.२९३.४ ॥
मरुतांनी वज्रपाणी इंद्रासह एकत्र येऊन वृत्राचा वध केला; दुर्धर्ष नमुची आणि दीर्घजिह्वा राक्षसीही (मारले गेले).
3.293.5
सहायवति सर्वार्थाः सतिष्ठन्तीह सर्वशः ।
किंनु तस्याजितं सङ्ख्ये यस् भ्राता धनंजयः ॥ ३.२९३.५ ॥
ज्याला सहाय्य आहे, त्याची सर्व उद्दिष्टे येथे पूर्णपणे टिकतात; धनंजय ज्याचा भाऊ आहे, त्याला युद्धात काय अजिंक्य राहील?
3.293.6
अयं च बलिनांश्रेष्ठो भीमो भीमपराक्रमाः ।
युवानौ च महेष्वासौ वीरौ माद्रवतीसुतौ ॥ ३.२९३.६ ॥
बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असा हा भीम आहे, ज्याचा पराक्रम भयंकर आहे; आणि हे दोन तरुण, महान धनुर्धर वीर माद्रीचे पुत्र आहेत.
3.293.7
एभिः सहायैः कस्मात्त्वं विषीदसि परंतप ।
य इमे वज्रिणः सेनां जयेयुः समरुद्गणाम् ॥ ३.२९३.७ ॥
हे परंतपा, अशा सहाय्यकांसह तू का खिन्न होतोस? जे वज्रधारी (इंद्र) यांच्या सेनेला, मरुद्गणांसह, जिंकू शकतात.
3.293.8
त्वमप्येभिर्महेष्वासैः सहायैर्देवरूपिभिः ।
विजेष्यसि रणे सर्वानमित्रान्भरतर्षभ ॥ ३.२९३.८ ॥
हे भरतर्षभा, या महान धनुर्धर, देवरूपी सहाय्यकांसह तूही रणांगणात सर्व शत्रूंना जिंकशील.
3.293.9
इतश्च त्वमिमां पश्यसैन्धवेन दुरात्मना ।
बलिना वीर्यमत्तेन हृतामेभिर्महात्मभिः ॥ ३.२९३.९ ॥
येथून हिला पाहा — दुरात्मा सिंधुराज, बलवान आणि पराक्रमाच्या मदात उन्मत्त असलेला, या महात्म्यांनी (पांडवांनी) हरण केलेली हिला पाहा.
3.293.10
आनीतां द्रौपदीं कृष्णां कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ।
जयद्रथं च राजानं विजितं वशमागतम् ॥ ३.२९३.१० ॥
अत्यंत दुष्कर कर्म करून द्रौपदी कृष्णेला परत आणले गेले; आणि राजा जयद्रथही जिंकला जाऊन वश झाला.
3.293.11
असहायेन रामेण वैदेही पुनराहृता ।
हत्वासङ्ख्ये दशग्रीवं राक्षसं भीमविक्रमम् ॥ ३.२९३.११ ॥
सहाय्यकांशिवाय रामाने युद्धात भयंकर पराक्रमी राक्षस दशग्रीवाला (रावणाला) मारून वैदेहीला (सीतेला) पुन्हा परत आणले.
3.293.12
यस् शाखामृगामित्राण्यृक्षाः कालमुखास्तथा ।
जात्यन्तरगता राजन्नेतद्बुद्ध्याऽनुचिन्तय ॥ ३.२९३.१२ ॥
हे राजा, शाखामृग (वानर) आणि ऋक्ष (अस्वल) यांच्यासारखे कालमुख, इतर जातींमध्ये गेलेले (रामाचे सहाय्यक) — याचा बुद्धीने विचार कर.
3.293.13
तस्मात्सर्वं कुरुश्रेष्ठ मा शुचो भरतर्षभ ।
त्वद्विधा हि महात्मानो न शोचन्ति परंतप ॥ ३.२९३.१३ ॥
म्हणून हे कुरुश्रेष्ठा, हे भरतर्षभा, सर्वांसाठी शोक करू नकोस. हे परंतपा, तुझ्यासारखे महात्मे शोक करीत नाहीत.
3.293.14
एवमाश्वासितो राजामार्कण्डेयेन धीमता ।
त्यक्त्वा दुःखमदीनात्मा पुनरप्येनमब्रवीत् ॥ ३.२९३.१४ ॥
बुद्धिमान मार्कंडेयांनी असे सांत्वन दिल्यावर राजाने दुःख सोडून, दीनतारहित मनाने पुन्हा त्यांना म्हटले.