મહાભારત · અધ્યાય 3.296
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.296.1
अथ कन्याप्रदाने स तमेवार्थं विचिन्तयन् ।
समानित्ये च तत्सर्वंभाण्डं वैवाहिकं नृपः ॥ ३.२९६.१ ॥
પછી કન્યાદાન વિશે જ વિચારતા રાજાએ વિવાહની બધી સામગ્રી એકઠી કરી.
3.296.2
ततो वृद्धान्द्विजान्सर्वानृत्विक्सभ्यपुरोहितान् ।
समाहूय दिने पुण्ये प्रययौ सह कन्यया ॥ ३.२९६.२ ॥
પછી તેણે વૃદ્ધ બ્રાહ્મણો, ઋત્વિજો, સભાસદો અને પુરોહિતોને બોલાવીને શુભ દિવસે પુત્રી સાથે પ્રયાણ કર્યું.
3.296.3
मेध्यारण्यं स गत्वा च द्युमत्सेनाश्रमं नृपः ।
पद्भ्यामेव द्विजैः सार्धं राजर्षिं तमुपागमत् ॥ ३.२९६.३ ॥
તે રાજા પવિત્ર અરણ્યમાં જઈને બ્રાહ્મણો સાથે પગપાળા દ્યુમત્સેનના આશ્રમે પહોંચ્યો અને તે રાજર્ષિ પાસે ગયો.
3.296.4
तत्रापश्यन्महाभागं सालवृक्षमुपाश्रितम् ।
कौश्यां बृस्यां समासीनं चक्षुर्हीनं नृपं तदा ॥ ३.२९६.४ ॥
ત્યાં તેણે સાલ વૃક્ષને ટેકે કુશના આસન પર બેઠેલા, આંખ વિનાના, મહાભાગ્યશાળી તે રાજાને જોયા.
3.296.5
स राजा तस्य राजर्षेः कृत्वापूजां यथाऽर्हतः ।
वाचा सुनियतो भूत्वा चकारात्मनिवेदनम् ॥ ३.२९६.५ ॥
તે રાજાએ તે રાજર્ષિની યોગ્ય રીતે પૂજા કરીને, વાણીમાં સંયમ રાખીને પોતાનો પરિચય આપ્યો.
3.296.6
तस्यार्ध्यमासं चैव गां चावेद्यस धर्मवित् ।
किमागमनमित्येवं राजा राजानमब्रवीत् ॥ ३.२९६.६ ॥
ધર્મજ્ઞ તે રાજર્ષિએ તેને અર્ધ્ય, આસન અને ગાય અર્પણ કરીને રાજાને પૂછ્યું, "આપના આગમનનું કારણ શું?"
3.296.7
तस्य सर्वमभिप्रायमितिकर्तव्यतां च ताम् ।
सत्यवन्तं समुद्दिश्य सर्वमेव न्यवेदयत् ॥ ३.२९६.७ ॥
તેણે તેનો સર્વ અભિપ્રાય અને કર્તવ્ય સત્યવાનના સંદર્ભમાં જણાવ્યાં.
3.296.8
सावित्री नाम राजर्षे कन्येयं मम शोभना ।
तां स्वधर्मेण धर्मज्ञ स्नुषार्थे त्वं गृहाण मे ॥ ३.२९६.८ ॥
હે રાજર્ષિ, આ મારી સુંદર કન્યા છે, તેનું નામ સાવિત્રી છે. હે ધર્મજ્ઞ, તમારા ધર્મ પ્રમાણે તેને મારી પુત્રવધૂ તરીકે સ્વીકારો.
3.296.9
च्युताः स्म राज्याद्वनवासमाश्रिता-
श्चराम धर्मं नियतास्तपस्विनः।
कथं त्वनर्हा वनवासमाश्रमे ।
सहिष्यति क्लेशमिमं सुता तव ॥ ३.२९६.९ ॥
અમે રાજ્યથી ચ્યુત થઈ વનવાસનો આશ્રય લીધો છે; નિયમપૂર્વક ધર્મનું પાલન કરતા તપસ્વી તરીકે જીવીએ છીએ. આવી સ્થિતિમાં વનજીવન માટે અયોગ્ય તમારી પુત્રી આશ્રમમાં આ કષ્ટ કેવી રીતે સહન કરશે?
3.296.10
सुखं च दुःखं च भवाभवात्मकं ।
यदा विजानाति सुताऽहमेव च।
न मद्विधे युज्यतेवाक्यमीदृशं ।
विनिश्चयेनाभिगतोस्मि ते नृप ॥ ३.२९६.१० ॥
હોવું અને ન હોવું એવા સ્વભાવનાં સુખદુઃખ જ્યારે મારી પુત્રી અને હું પોતે જાણીએ છીએ, ત્યારે મારા જેવા માણસ માટે આવા શબ્દો યોગ્ય નથી. હે રાજા, નિશ્ચયથી હું તમારી પાસે આવ્યો છું.
3.296.11
आशां नार्हसि मे हन्तुं सौहृदात्प्रणतस्य च ।
अभितश्चागतं प्रेम्णा प्रत्याख्यातुं न माऽर्हसि ॥ ३.२९६.११ ॥
સૌહાર્દથી નમેલા મારી આશાનો તમારે નાશ ન કરવો જોઈએ. ચારે બાજુથી પ્રેમથી આવેલા મને નકારવો પણ તમને યોગ્ય નથી.
3.296.12
अनुरूपो हि युक्तश्च त्वं ममाहं तवापि च ।
स्नुषां प्रतीच्छ मे कन्यां भार्यां सत्यवतस्ततः ॥ ३.२९६.१२ ॥
તમે મારા અનુરૂપ અને યોગ્ય છો, હું પણ તમારા અનુરૂપ છું. તેથી મારી પુત્રીને સત્યવાનની પત્ની અને પુત્રવધૂ તરીકે સ્વીકારો.
3.296.13
पूर्वमेवाभिलवितः संबन्धो मे त्वया सह ।
भ्रष्टराज्यस्त्वहमिति तत एतद्विचारितम् ॥ ३.२९६.१३ ॥
પહેલેથી જ મારો તારી સાથે સંબંધ કરવાનો અભિલાષ હતો; પરંતુ હું રાજ્યભ્રષ્ટ છું એટલે આ વિચારાયું.
3.296.14
अभिप्रायस्त्वयं यो मे पूर्वमेवाभिकाङ्क्षितः ।
स निर्वर्ततु मेऽद्यैव काङ्क्षितो ह्यसि मेऽतिथिः ॥ ३.२९६.१४ ॥
પહેલેથી જ મેં જે અભિલાષ રાખ્યો હતો તે આજે જ પૂરો થાઓ; તું મારો કાંક્ષિત અને મારો અતિથિ છે.
3.296.15
ततः सर्वान्समानाय्य द्विजानाश्रमवासिनः ।
यथाविधि समुद्वाहं कारयामासतुर्नृपौ ॥ ३.२९६.१५ ॥
પછી આશ્રમવાસી બધા દ્વિજોને બોલાવીને બંને રાજાઓએ વિધિપૂર્વક લગ્ન સંસ્કાર કરાવ્યા.
3.296.16
दत्त्वा सोऽश्वपतिः कन्यां यथार्हं सपरिच्छदम् ।
ययौ स्वमेव भवनं युक्तः परमया मुदा ॥ ३.२९६.१६ ॥
અશ્વપતિએ યોગ્ય સામગ્રી સહિત કન્યા આપીને પરમ આનંદથી પોતાના ભવન તરફ પ્રયાણ કર્યું.
3.296.17
सत्यवानपि तां भार्यां लब्ध्वा सर्वगुणान्विताम् ।
मुमुदे सा रच रतं लब्ध्वा भर्तारं मनसेप्सितम् ॥ ३.२९६.१७ ॥
સત્યવાન પણ સર્વગુણસંપન્ન તે ભાર્યાને પામીને આનંદિત થયો; તે પણ મનગમતા પતિને પામીને હર્ષિત થઈ.
3.296.18
गते पितरि सर्वाणि संन्यस्याभरणानि सा ।
जगृहेवल्कलान्येव वस्त्रं काषायमेव च ॥ ३.२९६.१८ ॥
પિતા ગયા પછી તેણે બધાં આભૂષણો ત્યજીને વલ્કલ અને કાષાય વસ્ત્ર જ ધારણ કર્યાં.
3.296.19
परिचारैर्गुणैश्चैव प्रश्रयेण दमेन च ।
सर्वकामक्रियाभिश्च सर्वेषां तुष्टिमादधे ॥ ३.२९६.१९ ॥
સેવા, ગુણો, વિનય અને સંયમથી, તેમજ સૌની બધી ઇચ્છાઓ પૂરી કરીને તેણે સૌને સંતુષ્ટ કર્યા.
3.296.20
श्वश्रूं शरीरसत्कारैः सर्वैराच्छादनादिभिः ।
श्वशुरं देवसत्कारैर्वाचः संयमनेन च ॥ ३.२९६.२० ॥
સાસુને શરીરસેવા અને વસ્ત્રાદિથી સર્વ રીતે, સસરાને દેવતુલ્ય સત્કારથી અને વાણીના સંયમથી (સંતુષ્ટ કર્યા).
3.296.21
तथैव प्रियवादेन नैषुणेन शमेन च ।
रहश्चैवोपचारेण भर्तारं पर्यतोषयत् ॥ ३.२९६.२१ ॥
તેવી જ રીતે મધુર વચન, કુશળતા, શાંતિ અને એકાંતની સેવાથી તેણે પતિને સંપૂર્ણ સંતુષ્ટ કર્યા.
3.296.22
एवं तत्राश्रमे तेषां तदा निवसतां सताम् ।
कालस्तपस्यतां कश्चिदपाक्रामत भारत ॥ ३.२९६.२२ ॥
આ રીતે ત્યાં આશ્રમમાં રહીને તપ કરતા તે સજ્જનોનો કેટલોક સમય વીતી ગયો, હે ભારત.
3.296.23
सावित्र्याग्लायमानायास्तिष्ठन्त्यास्तु दिवानिशम ।
नारदेन यदुक्तं तद्वाक्यं मनसि वर्तते ॥ ३.२९६.२३ ॥
દિવસ-રાત ઊભી રહેવા છતાં ન થાકનારી સાવિત્રીના મનમાં નારદે કહેલી તે વાત રહેલી હતી.