ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.296
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.296.1
अथ कन्याप्रदाने स तमेवार्थं विचिन्तयन् ।
समानित्ये च तत्सर्वंभाण्डं वैवाहिकं नृपः ॥ ३.२९६.१ ॥
ਫਿਰ ਕੰਨਿਆਦਾਨ ਬਾਰੇ ਹੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
3.296.2
ततो वृद्धान्द्विजान्सर्वानृत्विक्सभ्यपुरोहितान् ।
समाहूय दिने पुण्ये प्रययौ सह कन्यया ॥ ३.२९६.२ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਰਿਤਵਿਜਾਂ, ਸਭਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਧੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ।
3.296.3
मेध्यारण्यं स गत्वा च द्युमत्सेनाश्रमं नृपः ।
पद्भ्यामेव द्विजैः सार्धं राजर्षिं तमुपागमत् ॥ ३.२९६.३ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਹੀ ਦਯੁਮਤਸੇਨ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਕੋਲ ਆਇਆ।
3.296.4
तत्रापश्यन्महाभागं सालवृक्षमुपाश्रितम् ।
कौश्यां बृस्यां समासीनं चक्षुर्हीनं नृपं तदा ॥ ३.२९६.४ ॥
ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਟੇਕ ਲਾ ਕੇ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
3.296.5
स राजा तस्य राजर्षेः कृत्वापूजां यथाऽर्हतः ।
वाचा सुनियतो भूत्वा चकारात्मनिवेदनम् ॥ ३.२९६.५ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਦੀ ਯੋਗ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਪਰਿਚੈ ਦਿੱਤਾ।
3.296.6
तस्यार्ध्यमासं चैव गां चावेद्यस धर्मवित् ।
किमागमनमित्येवं राजा राजानमब्रवीत् ॥ ३.२९६.६ ॥
ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਉਸ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਘ, ਆਸਨ ਅਤੇ ਗਾਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?"
3.296.7
तस्य सर्वमभिप्रायमितिकर्तव्यतां च ताम् ।
सत्यवन्तं समुद्दिश्य सर्वमेव न्यवेदयत् ॥ ३.२९६.७ ॥
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਇਰਾਦਾ ਅਤੇ ਕਰਤੱਵ ਸਤਿਆਵਾਨ ਬਾਰੇ ਸਭ ਦੱਸਿਆ।
3.296.8
सावित्री नाम राजर्षे कन्येयं मम शोभना ।
तां स्वधर्मेण धर्मज्ञ स्नुषार्थे त्वं गृहाण मे ॥ ३.२९६.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਸੁੰਦਰ ਧੀ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਸਾਵਿਤਰੀ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਨੂੰ ਮੇਰੀ ਨੂੰਹ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
3.296.9
च्युताः स्म राज्याद्वनवासमाश्रिता-
श्चराम धर्मं नियतास्तपस्विनः।
कथं त्वनर्हा वनवासमाश्रमे ।
सहिष्यति क्लेशमिमं सुता तव ॥ ३.२९६.९ ॥
ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲਈ ਹੈ; ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਾਂਗ ਜੀਂਦੇ ਹਾਂ। ਐਸੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਯੋਗ ਤੁਹਾਡੀ ਧੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਲੇਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਸਹੇਗੀ?
3.296.10
सुखं च दुःखं च भवाभवात्मकं ।
यदा विजानाति सुताऽहमेव च।
न मद्विधे युज्यतेवाक्यमीदृशं ।
विनिश्चयेनाभिगतोस्मि ते नृप ॥ ३.२९६.१० ॥
ਹੋਣ ਅਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਧੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਖੁਦ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਤਦ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਲਈ ਐਸਾ ਬਚਨ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।
3.296.11
आशां नार्हसि मे हन्तुं सौहृदात्प्रणतस्य च ।
अभितश्चागतं प्रेम्णा प्रत्याख्यातुं न माऽर्हसि ॥ ३.२९६.११ ॥
ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਕੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਮੇਰੀ ਆਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਏ ਮੈਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਣਾ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
3.296.12
अनुरूपो हि युक्तश्च त्वं ममाहं तवापि च ।
स्नुषां प्रतीच्छ मे कन्यां भार्यां सत्यवतस्ततः ॥ ३.२९६.१२ ॥
ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਅਨੁਰੂਪ ਅਤੇ ਯੋਗ ਹੋ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਅਨੁਰੂਪ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਤਿਆਵਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਨੂੰਹ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
3.296.13
पूर्वमेवाभिलवितः संबन्धो मे त्वया सह ।
भ्रष्टराज्यस्त्वहमिति तत एतद्विचारितम् ॥ ३.२९६.१३ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ; ਪਰ ਮੈਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
3.296.14
अभिप्रायस्त्वयं यो मे पूर्वमेवाभिकाङ्क्षितः ।
स निर्वर्ततु मेऽद्यैव काङ्क्षितो ह्यसि मेऽतिथिः ॥ ३.२९६.१४ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਜੋ ਇੱਛਾ ਸੀ ਉਹ ਅੱਜ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ; ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਚਾਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈਂ।
3.296.15
ततः सर्वान्समानाय्य द्विजानाश्रमवासिनः ।
यथाविधि समुद्वाहं कारयामासतुर्नृपौ ॥ ३.२९६.१५ ॥
ਫਿਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।
3.296.16
दत्त्वा सोऽश्वपतिः कन्यां यथार्हं सपरिच्छदम् ।
ययौ स्वमेव भवनं युक्तः परमया मुदा ॥ ३.२९६.१६ ॥
ਅਸ਼ਵਪਤੀ ਨੇ ਯੋਗ ਸਾਮਾਨ ਸਹਿਤ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਵਨ ਚਲਾ ਗਿਆ।
3.296.17
सत्यवानपि तां भार्यां लब्ध्वा सर्वगुणान्विताम् ।
मुमुदे सा रच रतं लब्ध्वा भर्तारं मनसेप्सितम् ॥ ३.२९६.१७ ॥
ਸਤਿਆਵਾਨ ਵੀ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਵੀ ਮਨ-ਚਾਹਿਆ ਪਤੀ ਪਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ।
3.296.18
गते पितरि सर्वाणि संन्यस्याभरणानि सा ।
जगृहेवल्कलान्येव वस्त्रं काषायमेव च ॥ ३.२९६.१८ ॥
ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕੇਵਲ ਵਲਕਲ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਾਏ ਵਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ।
3.296.19
परिचारैर्गुणैश्चैव प्रश्रयेण दमेन च ।
सर्वकामक्रियाभिश्च सर्वेषां तुष्टिमादधे ॥ ३.२९६.१९ ॥
ਸੇਵਾ, ਗੁਣਾਂ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੀਆਂ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ।
3.296.20
श्वश्रूं शरीरसत्कारैः सर्वैराच्छादनादिभिः ।
श्वशुरं देवसत्कारैर्वाचः संयमनेन च ॥ ३.२९६.२० ॥
ਸੱਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਹੁਰੇ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ (ਖ਼ੁਸ਼ ਕੀਤਾ)।
3.296.21
तथैव प्रियवादेन नैषुणेन शमेन च ।
रहश्चैवोपचारेण भर्तारं पर्यतोषयत् ॥ ३.२९६.२१ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ, ਨਿਪੁੰਨਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
3.296.22
एवं तत्राश्रमे तेषां तदा निवसतां सताम् ।
कालस्तपस्यतां कश्चिदपाक्रामत भारत ॥ ३.२९६.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਉਹਨਾਂ ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
3.296.23
सावित्र्याग्लायमानायास्तिष्ठन्त्यास्तु दिवानिशम ।
नारदेन यदुक्तं तद्वाक्यं मनसि वर्तते ॥ ३.२९६.२३ ॥
ਦਿਨ-ਰਾਤ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਾ ਥੱਕਣ ਵਾਲੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਦੀ ਕਹੀ ਉਹ ਗੱਲ ਵੱਸੀ ਹੋਈ ਸੀ।