มหาภารตะ · อัธยายะ 3.296
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.296.1
अथ कन्याप्रदाने स तमेवार्थं विचिन्तयन् ।
समानित्ये च तत्सर्वंभाण्डं वैवाहिकं नृपः ॥ ३.२९६.१ ॥
จากนั้น พระราชาทรงคิดถึงเรื่องการยกธิดาให้แก่ผู้อื่นนี้ และรวบรวมเครื่องใช้ทั้งปวงที่จำเป็นสำหรับพิธีวิวาห์
3.296.2
ततो वृद्धान्द्विजान्सर्वानृत्विक्सभ्यपुरोहितान् ।
समाहूय दिने पुण्ये प्रययौ सह कन्यया ॥ ३.२९६.२ ॥
จากนั้น พระองค์ทรงเชิญพราหมณ์ผู้เฒ่าทั้งปวง ผู้ประกอบพิธี สมาชิกแห่งสภา และปุโรหิตประจำราชวงศ์มาพร้อมกัน แล้วทรงเสด็จออกเดินทางพร้อมด้วยธิดาในวันอันเป็นมงคล
3.296.3
मेध्यारण्यं स गत्वा च द्युमत्सेनाश्रमं नृपः ।
पद्भ्यामेव द्विजैः सार्धं राजर्षिं तमुपागमत् ॥ ३.२९६.३ ॥
พระราชาเสด็จไปยังป่าอันศักดิ์สิทธิ์ และทรงเดินเท้าพร้อมด้วยพราหมณ์ทั้งหลาย จนถึงอาศรมของท้าวทยุมัตเสนะ แล้วเสด็จไปเฝ้าราชฤๅษีผู้นั้น
3.296.4
तत्रापश्यन्महाभागं सालवृक्षमुपाश्रितम् ।
कौश्यां बृस्यां समासीनं चक्षुर्हीनं नृपं तदा ॥ ३.२९६.४ ॥
ที่นั่น พระองค์ทรงเห็นพระราชาผู้มีบุญยิ่ง ทรงตาบอด ประทับนั่งบนเสื่อหญ้ากุศะ พิงอยู่กับต้นสาละ
3.296.5
स राजा तस्य राजर्षेः कृत्वापूजां यथाऽर्हतः ।
वाचा सुनियतो भूत्वा चकारात्मनिवेदनम् ॥ ३.२९६.५ ॥
พระราชาองค์นั้นทรงถวายความเคารพแด่ราชฤๅษีตามสมควร และทรงสำรวมวาจา แล้วทรงแนะนำพระองค์เอง
3.296.6
तस्यार्ध्यमासं चैव गां चावेद्यस धर्मवित् ।
किमागमनमित्येवं राजा राजानमब्रवीत् ॥ ३.२९६.६ ॥
ราชฤๅษีผู้รู้ธรรมได้ถวายน้ำอรฆยะ ที่นั่ง และโค แล้วตรัสถามว่า "เหตุใดท่านจึงมาที่นี่"
3.296.7
तस्य सर्वमभिप्रायमितिकर्तव्यतां च ताम् ।
सत्यवन्तं समुद्दिश्य सर्वमेव न्यवेदयत् ॥ ३.२९६.७ ॥
พระราชาทรงกราบทูลเจตนาทั้งหมดของพระองค์ และแผนการที่จะดำเนินต่อไป เกี่ยวกับสัตยวาน ทรงกราบทูลทุกสิ่งให้ทราบ
3.296.8
सावित्री नाम राजर्षे कन्येयं मम शोभना ।
तां स्वधर्मेण धर्मज्ञ स्नुषार्थे त्वं गृहाण मे ॥ ३.२९६.८ ॥
"ข้าแต่ราชฤๅษี ธิดาผู้งดงามของข้าพเจ้านี้มีนามว่าสาวิตรี ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ขอท่านโปรดรับนางเป็นสะใภ้ของท่าน ตามธรรมของท่านเองเถิด"
3.296.9
च्युताः स्म राज्याद्वनवासमाश्रिता-
श्चराम धर्मं नियतास्तपस्विनः।
कथं त्वनर्हा वनवासमाश्रमे ।
सहिष्यति क्लेशमिमं सुता तव ॥ ३.२९६.९ ॥
เราพลัดตกจากราชสมบัติ มาอาศัยอยู่ในป่า ดำรงชีวิตเป็นตบะสำรวม ดำเนินตามธรรม แล้วธิดาของท่านซึ่งไม่คุ้นกับชีวิตในป่า จะทนความลำบากนี้ในอาศรมได้อย่างไร
3.296.10
सुखं च दुःखं च भवाभवात्मकं ।
यदा विजानाति सुताऽहमेव च।
न मद्विधे युज्यतेवाक्यमीदृशं ।
विनिश्चयेनाभिगतोस्मि ते नृप ॥ ३.२९६.१० ॥
เมื่อธิดาของข้าพเจ้าและตัวข้าพเจ้าเองรู้แล้วว่า สุขและทุกข์ซึ่งประกอบด้วยความมีและความไม่มีนั้นเป็นเช่นนั้นเอง ถ้อยคำเช่นนี้จึงไม่สมควรแก่ผู้เช่นข้าพเจ้า ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้ามาหาท่านด้วยความแน่วแน่
3.296.11
आशां नार्हसि मे हन्तुं सौहृदात्प्रणतस्य च ।
अभितश्चागतं प्रेम्णा प्रत्याख्यातुं न माऽर्हसि ॥ ३.२९६.११ ॥
ท่านไม่ควรทำลายความหวังของข้าพเจ้า ผู้ซึ่งน้อมตัวลงด้วยมิตรภาพ และท่านก็ไม่ควรปฏิเสธข้าพเจ้า ผู้มาหาท่านจากทุกทิศด้วยความรัก
3.296.12
अनुरूपो हि युक्तश्च त्वं ममाहं तवापि च ।
स्नुषां प्रतीच्छ मे कन्यां भार्यां सत्यवतस्ततः ॥ ३.२९६.१२ ॥
ท่านเหมาะสมและคู่ควรกับข้าพเจ้า และข้าพเจ้าก็เหมาะสมกับท่านเช่นกัน ฉะนั้นขอท่านรับธิดาของข้าพเจ้าไว้เป็นภริยาของสัตยวาน เป็นสะใภ้ของท่านเถิด
3.296.13
पूर्वमेवाभिलवितः संबन्धो मे त्वया सह ।
भ्रष्टराज्यस्त्वहमिति तत एतद्विचारितम् ॥ ३.२९६.१३ ॥
ข้าพเจ้าเคยปรารถนาจะผูกไมตรีกับท่านมาแต่เดิมแล้ว แต่เมื่อข้าพเจ้าสูญเสียราชอาณาจักร เรื่องนี้จึงได้รับการพิจารณา
3.296.14
अभिप्रायस्त्वयं यो मे पूर्वमेवाभिकाङ्क्षितः ।
स निर्वर्ततु मेऽद्यैव काङ्क्षितो ह्यसि मेऽतिथिः ॥ ३.२९६.१४ ॥
ความปรารถนาที่ข้าพเจ้าได้ตั้งไว้แต่เดิมนั้น ขอให้สำเร็จลงในวันนี้เถิด เพราะท่านคือผู้ที่ข้าพเจ้าปรารถนา และท่านเป็นแขกของข้าพเจ้า
3.296.15
ततः सर्वान्समानाय्य द्विजानाश्रमवासिनः ।
यथाविधि समुद्वाहं कारयामासतुर्नृपौ ॥ ३.२९६.१५ ॥
จากนั้น กษัตริย์ทั้งสองทรงเชิญพราหมณ์ทั้งปวงผู้อาศัยอยู่ในอาศรมมาพร้อมกัน แล้วให้จัดพิธีวิวาห์ตามระเบียบแบบแผน
3.296.16
दत्त्वा सोऽश्वपतिः कन्यां यथार्हं सपरिच्छदम् ।
ययौ स्वमेव भवनं युक्तः परमया मुदा ॥ ३.२९६.१६ ॥
เจ้าแห่งม้าได้ยกธิดาให้พร้อมเครื่องใช้และบริวารตามสมควร แล้วเสด็จกลับไปยังพระราชวังของพระองค์เอง ด้วยความยินดีอย่างยิ่ง
3.296.17
सत्यवानपि तां भार्यां लब्ध्वा सर्वगुणान्विताम् ।
मुमुदे सा रच रतं लब्ध्वा भर्तारं मनसेप्सितम् ॥ ३.२९६.१७ ॥
สัตยวานก็ทรงยินดีที่ได้ภริยาผู้เพียบพร้อมด้วยคุณธรรมทั้งปวง และนางก็ทรงยินดีเช่นกันที่ได้สามีตามที่ใจปรารถนา
3.296.18
गते पितरि सर्वाणि संन्यस्याभरणानि सा ।
जगृहेवल्कलान्येव वस्त्रं काषायमेव च ॥ ३.२९६.१८ ॥
เมื่อบิดาเสด็จกลับไปแล้ว นางก็สละเครื่องประดับทั้งปวง นุ่งผ้าเปลือกไม้และผ้าสีกาสาวะเท่านั้น
3.296.19
परिचारैर्गुणैश्चैव प्रश्रयेण दमेन च ।
सर्वकामक्रियाभिश्च सर्वेषां तुष्टिमादधे ॥ ३.२९६.१९ ॥
ด้วยการปรนนิบัติ ด้วยคุณธรรม ด้วยความถ่อมตน และการข่มใจ และด้วยการทำทุกสิ่งที่ทุกคนปรารถนา นางจึงทำให้ทุกคนพอใจ
3.296.20
श्वश्रूं शरीरसत्कारैः सर्वैराच्छादनादिभिः ।
श्वशुरं देवसत्कारैर्वाचः संयमनेन च ॥ ३.२९६.२० ॥
นางทำให้แม่สามีพอใจด้วยการดูแลร่างกายและการจัดหาเครื่องนุ่งห่มเป็นต้น ทำให้พ่อสามีพอใจด้วยการให้เกียรติอย่างที่ควรให้แก่เทพเจ้า และด้วยการสำรวมวาจา
3.296.21
तथैव प्रियवादेन नैषुणेन शमेन च ।
रहश्चैवोपचारेण भर्तारं पर्यतोषयत् ॥ ३.२९६.२१ ॥
ในทำนองเดียวกัน ด้วยวาจาอ่อนหวาน ด้วยความชำนาญ ด้วยความสงบ และด้วยการปรนนิบัติอย่างเอาใจใส่ในที่ลับ นางจึงทำให้สามีพอพระทัยอย่างสมบูรณ์
3.296.22
एवं तत्राश्रमे तेषां तदा निवसतां सताम् ।
कालस्तपस्यतां कश्चिदपाक्रामत भारत ॥ ३.२९६.२२ ॥
เมื่อบรรดาผู้ประเสริฐเหล่านั้นอาศัยและบำเพ็ญตบะอยู่ในอาศรมนั้นเช่นนี้ กาลเวลาก็ผ่านไปบ้าง ข้าแต่ภารตะ
3.296.23
सावित्र्याग्लायमानायास्तिष्ठन्त्यास्तु दिवानिशम ।
नारदेन यदुक्तं तद्वाक्यं मनसि वर्तते ॥ ३.२९६.२३ ॥
สาวิตรีมิได้เหน็ดเหนื่อย ยืนอยู่ทั้งวันทั้งคืน และถ้อยคำที่นารทะได้กล่าวไว้ยังคงอยู่ในใจของนาง