మహాభారతం · అధ్యాయం 3.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.3.1
शौनकेनैवमुक्तस्तु कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिः ।
प्रणम्य द्विजशार्दूलं पूज्यवाक्यं सुभाषितम्।
पुरोहितमुपागम्य भ्रातृमध्येऽब्रवीषिदम् ॥ ३.३.१ ॥
శౌనకుడు ఇలా చెప్పగా, కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు ద్విజశ్రేష్ఠునికి నమస్కరించి, తన పురోహితుని వద్దకు వెళ్లి సోదరుల మధ్య ఇలా పలికాడు.
3.3.2
प्रस्थिताननुयातारो ब्राह्मणा वेदपारनाः ।
न चास्मि पोषणे शक्तो बहुदुःखसमन्वितः ॥ ३.३.२ ॥
వేదాలలో పారంగతులైన బ్రాహ్మణులు వెళ్లిపోయేవారిని అనుసరిస్తున్నారు; వారిని పోషించే శక్తి నాకు లేదు, నేను ఎంతో దుఃఖంతో కూడినవాడను.
3.3.3
परित्यक्तुं न शक्नोमि दानशक्तिश्च नास्ति मे ।
कथमत्र मया कार्यं तद्बूहि भगवन्मम ॥ ३.३.३ ॥
వారిని విడిచిపెట్టలేను, దానం చేసే శక్తి కూడా నాకు లేదు. భగవాన్, ఇక్కడ నేను ఏమి చేయాలో నాకు చెప్పండి.
3.3.4
मुहूर्तमिव स ध्यात्वा धर्मेणान्वीक्ष्य तां गतिम् ।
युधिष्ठिरमुवाचैदं धौम्यो धर्मभृतां वरः ॥ ३.३.४ ॥
అతడు ఒక క్షణం ధ్యానించి, ధర్మ దృష్టితో ఆ మార్గాన్ని పరిశీలించి, ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడైన ధౌమ్యుడు యుధిష్ఠిరునితో ఇలా అన్నాడు.
3.3.5
पुरा सृष्टानि भूतानि पीड्यन्ते क्षुधया भृशम् ।
ततोऽनुकम्पंयां तेषां सविता स्वपिता यथा ॥ ३.३.५ ॥
పూర్వం సృష్టించబడిన ప్రాణులు ఆకలితో ఎంతో బాధపడతాయి; అప్పుడు సవితృడు వారిపై కరుణతో, తన తండ్రివలె వారిని ఆదుకుంటాడు.
3.3.6
गत्वोत्तसयणं तेजो रसानुद्धृत्य रश्मिभिः ।
दक्षिणायनमावृत्तो महीं वर्षति वारिणा ॥ ३.३.६ ॥
ఉత్తరాయణానికి వెళ్లి, తన తేజస్సుతో, కిరణాలతో రసాలను పైకి లాగి, దక్షిణాయనానికి మళ్లి, నీటితో భూమిపై వర్షం కురిపిస్తాడు.
3.3.7
क्षेत्रभूते ततस्तस्मिन्नोषधीरोषधीयतिः ।
रवेस्तेजः समुद्धृत्य जनयामास वारिणा ॥ ३.३.७ ॥
అప్పుడు పొలంలా మారిన ఆ భూమిలో, సూర్యుని తేజస్సును నీటితో కలిపి పైకి తీసుకొని ఓషధులను పుట్టించాడు.
3.3.8
निषिक्तश्चन्द्रतेजोभिः सूयते जगतो रविः ।
ओषध्यः षड्रसा मेध्यास्तदन्नं प्राणिनां भुवि ॥ ३.३.८ ॥
చంద్రుని కిరణాలతో తడిసిన సూర్యుడు జగత్తుకు జన్మిస్తాడు; ఆరు రుచులతో కూడిన పవిత్ర ఓషధులే భూమిపై ప్రాణులకు అన్నం.
3.3.9
एवं भानुमयं ह्यन्नं भूतानां प्राणधारणम् ।
नाथोऽयं सर्वभूतानां तस्मात्तं शरणं व्रज ॥ ३.३.९ ॥
ఈ విధంగా సూర్యమయమైన అన్నమే ప్రాణులకు ప్రాణధారణ; ఇతడే సర్వభూతాలకు ప్రభువు; కాబట్టి అతనినే శరణు పొందు.
3.3.10
राजानो हि महात्मानो योनिकर्मविशोधिताः ।
उद्धरन्ति प्रजाः सर्वास्तप आस्थाय पुष्कलम् ॥ ३.३.१० ॥
జన్మ, కర్మల చేత శుద్ధులైన మహాత్ములైన రాజులు పూర్ణ తపస్సును అవలంబించి ప్రజలందరినీ ఉద్ధరిస్తారు.
3.3.11
भौमेन कार्तवीर्येण वैन्येन नहुषेण च ।
तपोयोगसमाधिस्थैरुद्धृता ह्यापदः प्रजाः ॥ ३.३.११ ॥
భౌముడు, కార్తవీర్యుడు, వైన్యుడు, నహుషుడు — తపస్సు, యోగం, సమాధిలో స్థిరులై ఆపదలో ఉన్న ప్రజలను ఉద్ధరించారు.
3.3.12
तथा त्वमपि धर्मात्मन्कर्मणा च विशोधितः ।
तप आस्थाय धर्मेण द्विजातीन्भर भारत ॥ ३.३.१२ ॥
అలాగే నీవు కూడా, ధర్మాత్మా, కర్మచేత శుద్ధుడవై, తపస్సును అవలంబించి, ధర్మంతో ద్విజులను పోషించు, భారతా.
3.3.13
एवमुक्तस्तु धौम्येन तत्कालसदृशं वचः ।
ततस्त्वध्यापयामास मन्त्रं सर्वार्थसाधकम्।
अष्टाक्षरं परं मन्त्रमार्तस्य सततं प्रियम् ॥ ३.३.१३ ॥
ధౌమ్యుడు ఇలా చెప్పగా, ఆ సమయానికి తగిన మాటను ఆయన విన్నాడు. అప్పుడు అన్ని ప్రయోజనాలను సాధించే మంత్రాన్ని, ఎనిమిది అక్షరాల శ్రేష్ఠ మంత్రాన్ని, పీడితులకు ఎల్లప్పుడూ ప్రియమైన దానిని ఆయనకు నేర్పించాడు.
3.3.14
विप्रत्यागसमाधिस्थः संयतात्मा दृढव्रतः ।
धर्मराजो विशुद्धात्मा तप आतिष्ठदुत्तमम् ॥ ३.३.१४ ॥
బ్రాహ్మణుల సాంగత్యాన్ని విడిచి, సమాధిలో నిలిచి, ఆత్మను నియమించుకుని, దృఢవ్రతుడై, విశుద్ధాత్ముడైన ధర్మరాజు ఉత్తమ తపస్సును చేపట్టాడు.
3.3.15
पुष्पोपहारैर्बलिभिरर्चयित्वा दिवाकरम् ।
सोऽवगाह्य जलं राजा देवस्याभिमुखोऽभवत् ॥ ३.३.१५ ॥
పూల నైవేద్యాలతో, బలులతో సూర్యుడిని పూజించి, నీటిలో స్నానం చేసి, ఆ దేవుని వైపు ముఖం తిప్పి ఆ రాజు నిలిచాడు.
3.3.16
गाङ्गेयं वार्युपस्पृश्य प्राणायामेन तस्थिवान् ।
शुचिः प्रयतवाग्भूत्वा स्तोत्रमारब्धवांस्ततः ॥ ३.३.१६ ॥
గంగా జలంతో ఆచమనం చేసి, ప్రాణాయామంతో నిలిచి, శుచిగా, వాక్కును నియమించుకుని, అప్పుడు ఆయన స్తోత్రాన్ని ప్రారంభించాడు.
3.3.17
त्वं भानो जगतश्चक्षुस्त्वमात्मा सर्वदेहिनाम् ।
त्वं योनिः सर्वभूतानां त्वमाचारः क्रियावतां ॥ ३.३.१७ ॥
ఓ భానూ! నీవు జగత్తుకు కన్ను; దేహధారులందరికీ ఆత్మవు నీవే. నీవు సర్వభూతాలకు మూలం; కర్మలు చేసేవారి ఆచారం కూడా నీవే.
3.3.18
त्वं गतिः सर्वसाङ्ख्यानां योगिनां त्वं परायणम् ।
अनावृतार्गलद्वारं त्वं गतिस्त्वं मुमुक्षताम् ॥ ३.३.१८ ॥
సాంఖ్యులందరికీ గమ్యం నీవే; యోగులకు పరమ ఆశ్రయం నీవే. తెరచిన గడియ గల ద్వారం నీవే; ముముక్షువులకు గమ్యం నీవే.
3.3.19
त्वया संधार्यते लोकस्त्वया लोकः प्रकाश्यते ।
त्वयापवित्रीक्रियते निर्व्याजं पाल्यते त्वया ॥ ३.३.१९ ॥
నీచేత లోకం ధరింపబడుతుంది; నీచేత లోకం ప్రకాశింపజేయబడుతుంది. నీచేత అది పవిత్రం చేయబడుతుంది; కపటం లేకుండా నీచేత అది పాలించబడుతుంది.
3.3.20
त्वामुपस्थाय काले तु ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
स्वशाखाविहितैर्मन्त्रैरर्चन्त्यृषिगणार्चित ॥ ३.३.२० ॥
వేదపారంగతులైన బ్రాహ్మణులు తగిన కాలంలో నిన్ను సమీపించి, తమ తమ శాఖలో విధించబడిన మంత్రాలతో నిన్ను పూజిస్తారు; ఋషిగణములచే పూజితుడవైన వాడా.
3.3.21
तव दिव्यं रथं यान्तमनुयान्ति वरार्थिनः ।
सिद्धचारणगन्धर्वा यक्षगुह्यकपन्नगाः ॥ ३.३.२१ ॥
నీ దివ్యరథం వెళ్లుతున్నప్పుడు వరాలు కోరే సిద్ధులు, చారణులు, గంధర్వులు, యక్షులు, గుహ్యకులు, నాగులు దాని వెంట వెళ్తారు.
3.3.22
त्रयस्त्रिंशच्च वै देवास्तथा वैमानिका गणाः ।
सोपेन्द्राः समहेन्द्राश्च त्वामिष्ट्वासिद्धिमागताः ॥ ३.३.२२ ॥
ముప్పై మూడు దేవతలు, విమానచారుల గణాలు, ఉపేంద్రుడు, మహేంద్రుడు కలిసి నిన్ను ఆరాధించి సిద్ధిని పొందారు.
3.3.23
उपयान्त्यर्चयित्वा तु त्वां वै प्राप्तमनोरथाः ।
दिव्यमन्दारमालाभिस्तूर्णं विद्याधरोत्तमाः ॥ ३.३.२३ ॥
నిన్ను పూజించి కోరికలు నెరవేరిన శ్రేష్ఠ విద్యాధరులు దివ్య మందార మాలలతో త్వరగా నిన్ను సమీపిస్తారు.
3.3.24
गुह्याः पितृगणाः सप्त ये दिव्या ये च मानुषाः ।
ते पूजयित्वा त्वामेव गच्छन्त्याशु प्रधानताम् ॥ ३.३.२४ ॥
ఏడు గుహ్య పితృగణాలు, దివ్యులైనవారు, మనుష్యులైనవారు నిన్నే పూజించి త్వరగా ప్రధానత్వాన్ని పొందుతారు.
3.3.25
वसवो मरुतो रुद्रा ये च साध्या मरीचिपाः ।
वालखिल्यादयः सिद्धाः श्रेष्ठत्वं प्राणिनां गताः ॥ ३.३.२५ ॥
వసువులు, మరుత్తులు, రుద్రులు, సాధ్యులు, మరీచిపులు, వాలఖిల్యులు మొదలైన సిద్ధులు ప్రాణులలో శ్రేష్ఠత్వాన్ని పొందినవారు.
3.3.26
सब्रह्मकेषु लोकेषु सप्तस्वप्यखिलेषु च ।
न तद्भूतमहं मन्ये यदर्कादतिरिच्यते ॥ ३.३.२६ ॥
బ్రహ్మలోకంతో సహా ఏడు లోకాలలోనూ, సమస్త లోకాలలోనూ సూర్యుడికంటే అధికమైన ప్రాణిని నేను భావించను.
3.3.27
सन्ति चान्यानि सत्वानिवीर्यवन्ति महान्ति च ।
न तु तेषां तथा दीप्तिः प्रभावो वायथा तव ॥ ३.३.२७ ॥
ఇతర ప్రాణులు కూడా బలవంతులు, గొప్పవారు ఉన్నారు; కానీ వారికి నీలాంటి తేజస్సు, ప్రభావం లేవు.
3.3.28
ज्योतीषित्वयि सर्वाणि त्वं सर्वज्योतिषां पतिः ।
त्वयिसत्त्वं च सत्त्वं च सर्वेभावाश्च सात्त्विकाः ॥ ३.३.२८ ॥
అన్ని జ్యోతులు నీలోనే ఉన్నాయి; నీవు సమస్త జ్యోతులకు అధిపతివి. నీలో సత్త్వం, సత్త్వం, సమస్త సాత్త్విక భావాలూ ఉన్నాయి.
3.3.29
त्वत्तेजसा कृतंचक्रं सुनाभं विश्वकर्मणा ।
देवारीणां मदो येन नाशितः शार्ङ्गधन्वना ॥ ३.३.२९ ॥
నీ తేజస్సుతో విశ్వకర్మ సునాభం అనే చక్రాన్ని నిర్మించాడు; దాని ద్వారా శార్ఙ్గధన్వుడు దేవశత్రువుల మదాన్ని నాశనం చేశాడు.
3.3.30
त्वमादायांशुभिस्तेजो निदाघे सर्वदेहिनाम् ।
सर्वौषधिरसानां च पुनर्वर्षासु मुञ्चसि ॥ ३.३.३० ॥
నీవు గ్రీష్మంలో నీ కిరణాలతో సమస్త దేహధారుల తేజస్సును గ్రహిస్తావు; వర్షాకాలంలో మళ్లీ సమస్త ఓషధుల రసాలను విడుదల చేస్తావు.
3.3.31
तपन्त्यन्ते दहन्त्यन्ये गर्जन्त्यन्ये तथा घनाः ।
विद्योतन्ते प्रवर्षन्ति तव प्रावृषि रश्मयः ॥ ३.३.३१ ॥
కొన్ని కిరణాలు చివరలో వేడిచేస్తాయి, మరికొన్ని దహిస్తాయి; అలాగే మేఘాలు గర్జిస్తాయి; వర్షాకాలంలో నీ కిరణాలు మెరిసి వర్షం కురిపిస్తాయి.
3.3.32
न तथा सुखयत्यग्निर्न प्रावारा न कम्बलाः ।
शीतवातार्दितं लोकं यथा तव मरीचयः ॥ ३.३.३२ ॥
అగ్ని గానీ, దుప్పట్లు గానీ, కంబళ్లు గానీ చలిగాలితో బాధపడే లోకాన్ని నీ కిరణాలు సంతోషపరిచినట్లు సంతోషపెట్టవు.
3.3.33
त्रयोदशद्वीपवतीं गोभिर्भासयसे महीम् ।
त्रयाणामपि लोकानां हितायैकः प्रवर्तसे ॥ ३.३.३३ ॥
పదమూడు ద్వీపాలున్న భూమిని నీ కిరణాలతో ప్రకాశింపజేస్తావు; మూడు లోకాల హితం కోసం నీవు ఒంటరిగానే పనిచేస్తావు.
3.3.34
तव यद्युदयो न स्यादन्धं जगदिदं भवेत् ।
न च धर्मार्थकामेषु प्रवर्तेरन्मनीषिणः ॥ ३.३.३४ ॥
నీ ఉదయం లేకపోతే ఈ లోకం అంధకారమవుతుంది; జ్ఞానులు ధర్మం, అర్థం, కామాలలో ప్రవర్తించరు.
3.3.35
आधानपशुबन्धेष्टिमन्त्रयज्ञतपःक्रियाः ।
त्वत्प्रसादादवाप्यन्ते ब्रह्मक्षत्रविशां गणैः ॥ ३.३.३५ ॥
ఆధానం, పశుబంధం, ఇష్టి, మంత్రయజ్ఞం, తపస్సు మొదలైన క్రియలు నీ అనుగ్రహంతో బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య సమూహాలచే పొందబడతాయి.
3.3.36
यदहर्ब्रह्मणः प्रोक्तं सहस्रयुगसंमितम् ।
तस्य त्वमादिरन्तश्च कालज्ञैः परिकीर्तितः ॥ ३.३.३६ ॥
బ్రహ్మ దినం వేయి యుగాలకు సమానమని చెప్పబడింది; దాని ఆది, అంతం నీవే అని కాలజ్ఞులు ప్రకటించారు.
3.3.37
मनूनां मनुपुत्राणां जगतोऽमानवस्य च ।
मन्वन्तराणां सर्वेषामीश्वराणां त्वमीश्वरः ॥ ३.३.३७ ॥
మనువులకు, మనుపుత్రులకు, లోకానికి, అమానవులకు, సమస్త మన్వంతరాలకు, ఈశ్వరులకు మీరే ఈశ్వరుడు.
3.3.38
संहारकाले संप्राप्ते तव क्रोधविनिःसृतः ।
संवर्तकाग्निस्त्रैलोक्यं भस्मीकृत्यावतिष्ठते ॥ ३.३.३८ ॥
సంహార కాలం వచ్చినప్పుడు మీ కోపం నుండి పుట్టిన సంవర్తక అగ్ని త్రిలోకాన్ని భస్మం చేసి నిలిచి ఉంటుంది.
3.3.39
त्वद्दीधितिसमुत्पन्ना नानावर्ण महाघनाः ।
सैरावताः साशनयः कुर्वन्त्याभूतसंप्लवम् ॥ ३.३.३९ ॥
మీ కిరణాల నుండి పుట్టిన నానా వర్ణాల మహామేఘాలు, ఐరావతాలై, మెరుపులతో, ప్రాణులన్నిటినీ ముంచే ప్రళయజలాన్ని సృష్టిస్తాయి.
3.3.40
कृत्वा द्वादशधाऽऽत्मानं द्वादशादित्यतां गतः ।
संहृत्यैकार्णवं सर्वं त्वं शोषयसि रश्मिभिः ॥ ३.३.४० ॥
మిమ్మల్ని పన్నెండు రూపాలుగా చేసుకొని పన్నెండు ఆదిత్యత్వాన్ని పొందారు; అన్నింటినీ ఒకే సముద్రంలో ఒడిసి మీ కిరణాలతో ఎండింపజేస్తారు.
3.3.41
त्वामिन्द्रमाहुस्त्वं रुद्रस्त्वं विष्णुस्त्वं प्रजापतिः ।
त्वमग्निस्त्वं मनः सूक्ष्मं प्रभुस्त्वं ब्रह्मशाश्वतं ॥ ३.३.४१ ॥
మిమ్మల్ని ఇంద్రుడంటారు; మీరే రుద్రుడు, మీరే విష్ణువు, మీరే ప్రజాపతి; మీరే అగ్ని, మీరే సూక్ష్మ మనస్సు, మీరే ప్రభువు, మీరే శాశ్వత బ్రహ్మం.
3.3.42
त्वं हंसः सविता भानुरंशुमाली वृषाकपिः ।
विवस्वान्मिहिरः पूषा मित्रो धर्मस्तथैव च ॥ ३.३.४२ ॥
మీరే హంసుడు, సవితృడు, భానుడు, అంశుమాలి, వృషాకపి; వివస్వంతుడు, మిహిరుడు, పూషుడు, మిత్రుడు, ధర్ముడు కూడా మీరే.
3.3.43
सहस्ररश्मिरादित्यस्तपनस्त्वं गवां पतिः ।
मार्तण्डोऽर्को रविः सूर्यः शरण्यो दिनकृत्तथा ॥ ३.३.४३ ॥
వేయి కిరణాలు కలవాడవు, అదితి కుమారుడైన ఆదిత్యుడవు, తపింపజేయువాడవు నీవే; గోవులకు (కిరణాలకు) పతివి నీవే. మార్తాండుడు, అర్కుడు, రవి, సూర్యుడు, శరణ్యుడు, దినకృత్తు అని కూడా నీవు కీర్తింపబడుదువు.
3.3.44
दिवाकरः सप्तसप्तिर्धामकेशी विरोचनः ।
आशुगामी तमोघ्नश्च हरिताश्वश्च कीर्त्यसे ॥ ३.३.४४ ॥
నీవు దివాకరుడు, ఏడు గుఱ్ఱాల వాడు, తేజఃకేశుడు, విరోచనుడు, శీఘ్రగామి, అంధకారాన్ని నశింపజేయువాడు, హరితాశ్వుడు అని కీర్తింపబడుదువు.
3.3.45
सप्तम्यागथवा षष्ठ्यां भक्त्या पूजां करोति यः ।
अनिर्विण्णोऽनहंकारी तं लक्ष्मीर्भजते नरम् ॥ ३.३.४५ ॥
సప్తమి లేదా షష్ఠి నాడు భక్తితో పూజ చేసేవాడు, నిరుత్సాహపడనివాడు, అహంకారం లేనివాడు—అట్టి మనిషిని లక్ష్మి చేరుతుంది.
3.3.46
न तेषामापदः सन्ति नाधयो व्याधयस्तथा ।
ये तवानन्यमनसा कुर्वन्त्यर्चनवन्दनम् ॥ ३.३.४६ ॥
అనన్య మనస్సుతో నిన్ను అర్చించి నమస్కరించేవారికి ఆపదలు లేవు, మానసిక బాధలు లేవు, అలాగే రోగాలు కూడా లేవు.
3.3.47
सर्वरोगैर्विरहिताः सर्वपापाविवर्जिताः ।
त्वद्भावभक्ताः सुखिनो भवन्ति चिरजीविनः ॥ ३.३.४७ ॥
నీ స్వరూపంపై భక్తి కలవారు అన్ని రోగాల నుండి విముక్తులై, అన్ని పాపాలకు దూరమై, సుఖంగా దీర్ఘాయుష్కులై ఉంటారు.
3.3.48
त्वं ममापन्नकामस्य सर्वातिथ्यं चिकीर्षतः ।
अन्नमन्नपते दातुमभितः श्रद्धयाऽर्हसि ॥ ३.३.४८ ॥
అన్నపతీ! నీకు పూర్తిగా ఆతిథ్యం ఇవ్వాలనుకుంటున్న నాకు, నీవు శ్రద్ధతో అన్నం ఇవ్వడం తగినది.
3.3.49
येच तेऽनुचराः सर्वे पादोपान्तं समाश्रिताः ।
माठरारुणदण्डाद्यास्तांस्तान्वन्देऽशनिक्षुभान् ॥ ३.३.४९ ॥
మీ పాదాల సమీపంలో ఆశ్రయం పొందిన మీ అనుచరులందరినీ, మాఠర, అరుణ, దండ మొదలైన వారిని, వజ్రతుల్యులైన క్షుభులను నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
3.3.50
क्षुभया सहिता मैत्री याश्चान्या भूतमातरः ।
ताश्च सर्वा नमस्यामि पान्तु मां शरणागतम् ॥ ३.३.५० ॥
క్షుభతో కూడిన మైత్రిని, ఇతర భూతమాతలను నేను నమస్కరిస్తున్నాను; శరణు కోరిన నన్ను వారందరూ రక్షించుదురుగాక.
3.3.51
कण्ठदघ्ने जले स्थित्वा मन्त्रैः स्तोत्रैश्च तोषितः ।
ततो दिवाकरः प्रीतो दर्शयामास पाण्डवम्।
दीप्यमानः स्ववपुषा ज्वलन्निव हुताशनः ॥ ३.३.५१ ॥
మెడ వరకు నీటిలో నిలిచి మంత్రాలతో, స్తోత్రాలతో సంతుష్టుడైన దివాకరుడు సంతోషించి పాండవునికి తన దేహంతోనే దర్శనమిచ్చాడు; హుతాశనుడిలా ప్రకాశిస్తూ.
3.3.52
यत्तेऽभिलषितं किंचित्तत्त्वं सर्वमवाप्स्यसि ।
अहमन्नं प्रदास्यामि सप्त पञ्च च ते समाः ॥ ३.३.५२ ॥
నీవు కోరినది ఏదైనా, అదంతా నీవు పొందుతావు. నీకు ఏడు మరియు ఐదు సంవత్సరాల పాటు ఆహారం ఇస్తాను.
3.3.53
गृह्णीष्व पिठरं ताम्रं मया दत्तं नराधिप ।
यावद्वर्त्स्यति पाञ्चाली पात्रेणानेन सुव्रत ॥ ३.३.५३ ॥
నరాధిపా, నేను ఇచ్చిన ఈ రాగి పాత్రను స్వీకరించు. సుబ్రతుడా, పాంచాలి ఈ పాత్రతో జీవించేంతవరకు.
3.3.54
फलमूलामिषं शाकं संस्कृतं यन्महानसे ।
चतुर्विधं तदन्नाद्यमक्षय्यं ते भविष्यति।
इतश्चतुर्दशे वर्षे भूयो राज्यमवाप्स्यसि ॥ ३.३.५४ ॥
పండ్లు, దుంపలు, మాంసం, కూరగాయలు మహానసంలో వండినవన్నీ, నాలుగు విధాల ఆ అన్నం, ఆహార పదార్థాలు నీకు అక్షయమై ఉంటాయి. ఇక్కడినుంచి పదునాలుగో సంవత్సరంలో నీవు మళ్లీ రాజ్యాన్ని పొందుతావు.
3.3.55
एवमुक्त्वा तु भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.३.५५ ॥
భగవానుడు ఇలా చెప్పి అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
3.3.56
लब्ध्वा वरं तु कौन्तेयो जलादुत्तीर्य धर्मवित् ।
जग्राह पादौ धौम्यस्य भ्रातॄंश्च परिषस्वजे ॥ ३.३.५६ ॥
వరం పొందిన ధర్మజ్ఞుడైన కుంతీపుత్రుడు నీటి నుండి లేచి ధౌమ్యుని పాదాలను పట్టుకుని సోదరులను కౌగిలించుకున్నాడు.
3.3.57
द्रौपद्या सह-संगम्य पश्यमानोऽपयात्प्राभुः ।
महानसे तदान्नं तु साधयामास पाण्डवः ॥ ३.३.५७ ॥
ద్రౌపదితో కలిసి చూస్తూ ప్రభువు వెళ్లిపోయాడు; పాండవుడు వంటశాలలో ఆ అన్నాన్ని వండించాడు.
3.3.58
संस्कृतं प्रसवं याति स्वल्पमन्नं चतुर्विधम् ।
अक्षय्यं वर्धते चान्नं तेनाभोजयत द्विजान् ॥ ३.३.५८ ॥
వండిన కొద్దిపాటి చతుర్విధ అన్నం పెరుగుతుంది; అక్షయమై ఆ అన్నం వృద్ధి చెందుతుంది; దానితో ద్విజులకు భోజనం పెట్టాడు.
3.3.59
भुक्तवत्सु च विप्रेषु भोजयित्वाऽनुजानपि ।
शेषं विघससंज्ञं तुपश्चाद्भुङ्क्ते युधिष्ठिरः ॥ ३.३.५९ ॥
విప్రులు భుజించిన తర్వాత, తమ్ముళ్లకు కూడా పెట్టిన తర్వాత, మిగిలినదాన్ని 'విఘసం' అంటారు; దాన్ని యుధిష్ఠిరుడు తర్వాత భుజిస్తాడు.
3.3.60
युधिष्ठिरं भोजयित्वा शेषमश्नाति पार्षती ।
द्रौपद्यां भुज्यमानायां तदन्नं क्षयमेति च ॥ ३.३.६० ॥
యుధిష్ఠిరునికి భోజనం పెట్టిన తర్వాత మిగిలినదాన్ని పార్షతి తింటుంది; ద్రౌపది భుజిస్తున్నప్పుడు ఆ అన్నం క్షీణిస్తుంది.
3.3.61
एवं दिवाकरात्प्राप्य दिवाकरसमप्रभः ।
कामान्मनोभिलषितान्ब्राह्मणेभ्योऽददात्प्रभुः ॥ ३.३.६१ ॥
ఈ విధంగా సూర్యుని నుండి పొంది, సూర్యునితో సమానమైన తేజస్సుగల ప్రభువు బ్రాహ్మణులకు మనసు కోరిన కోరికలను ఇచ్చాడు.
3.3.62
पुरोहितपुरोगाश्च तिथिनक्षत्रपर्वसु ।
इज्यार्थे संप्रवर्तन्ते विधिमन्त्रप्रमाणतः ॥ ३.३.६२ ॥
పురోహితులు ముందుండి, తిథి, నక్షత్రం, పర్వదినాలలో యజ్ఞం కోసం విధి, మంత్రం, ప్రమాణం ప్రకారం (కార్యాలు) జరుగుతాయి.
3.3.63
ततः कृतस्वस्त्ययना धौम्येन सह पाण्डवाः ।
द्विजसङ्घैः परिवृताः प्रययुः काम्यकं वनम् ॥ ३.३.६३ ॥
తర్వాత స్వస్తివాచనం చేయించుకుని, ధౌమ్యునితో కలిసి పాండవులు బ్రాహ్మణ సమూహాలచే చుట్టుముట్టబడి కామ్యకవనానికి బయలుదేరారు.
3.3.64
पुष्पोपहारबलिभिर्बहुशश्च यथाविधि ।
सर्वात्मभूतं संपूज्य यतप्राणो जितेन्द्रियः ॥ ३.३.६४ ॥
పుష్పాలు, ఉపహారాలు, బలులతో అనేకసార్లు యథావిధిగా, సర్వాత్మస్వరూపుని బాగా పూజించి, ప్రాణాలను నిగ్రహించి, ఇంద్రియాలను జయించినవాడై (ఉన్నాడు).
3.3.65
स्तवेन केन विप्रर्षे स तु राजा युधिष्ठिरः ।
विप्रार्थमाराधितवान्सूर्यमद्भुतविक्रमम् ॥ ३.३.६५ ॥
ఓ బ్రాహ్మణ ఋషీ, ఆ రాజు యుధిష్ఠిరుడు బ్రాహ్మణుల కోసం అద్భుత పరాక్రమం గల సూర్యుడిని ఏ స్తోత్రంతో ఆరాధించాడు?
3.3.66
मयि स्नेहोऽस्ति चेद्ब्रह्मन्यद्यनुग्रहभागहम् ।
भगवन्नास्ति चेद्गुद्यं तच्च मे ब्रूहि सांप्रतम् ॥ ३.३.६६ ॥
బ్రహ్మన్, నాపై ప్రేమ ఉంటే, నేను అనుగ్రహానికి అర్హుడనైతే, ఓ భగవాన్, రహస్యం ఏదైనా ఉంటే, దాన్ని ఇప్పుడు నాకు చెప్పండి.
3.3.67
शृणुष्वांवहितो राजञ्शुचिर्भूत्वा समाहितः ।
क्षणं च कुरु राजेन्द्र गुह्यं वक्ष्यामि ते हितम् ॥ ३.३.६७ ॥
రాజా, శుచిగా, ఏకాగ్రచిత్తంతో జాగ్రత్తగా విను. రాజేంద్రా, క్షణకాలం దృష్టి పెట్టు; నీ మేలు కోసం ఒక రహస్యాన్ని చెబుతాను.
3.3.68
धौम्येन तु यथाप्रोक्तं पार्थाय सुमहात्मने ।
नाम्नामष्टोत्तरं पुण्यं शतं तच्छृणु भूपते ॥ ३.३.६८ ॥
ధౌమ్యుడు చెప్పినట్లుగా, మహాత్ముడైన పార్థునికి పవిత్రమైన నూట ఎనిమిది నామాలు ఉపదేశించబడ్డాయి. భూపతీ, వాటిని విను.
3.3.69
सूर्योऽर्यभा भगस्त्वष्टा पूषाऽर्कः सविता रविः ।
गभस्तिमानजः कालो मृत्युर्धाता प्रभाकरः ॥ ३.३.६९ ॥
సూర్యుడు, అర్యభా, భగుడు, త్వష్టా, పూషా, అర్కుడు, సవితా, రవి, గభస్తిమాన్, అజుడు, కాలుడు, మృత్యువు, ధాత, ప్రభాకరుడు.
3.3.70
पृथिव्यापश्च तेजश्च खं वायुश्च परायणम् ।
सोमो बृहस्पतिः शुक्रो बुधोऽङ्गारक एव च ॥ ३.३.७० ॥
భూమి, జలాలు, తేజస్సు, ఆకాశం, వాయువు, పరాయణం; సోముడు, బృహస్పతి, శుక్రుడు, బుధుడు, అంగారకుడు కూడా.
3.3.71
इन्द्रो विवस्वान्दीप्तांशुः शुचिः शौरिः शनैश्चरः ।
ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च स्कन्दो वैश्रवणो यमः ॥ ३.३.७१ ॥
ఇంద్రుడు, వివస్వంతుడు, దీప్తాంశుడు, శుచి, శౌరి, శనైశ్చరుడు, బ్రహ్మ, విష్ణువు, రుద్రుడు, స్కందుడు, వైశ్రవణుడు, యముడు.
3.3.72
वैद्युतो जाठरश्चाग्निरैन्धनस्तेजसां पतिः ।
धर्मध्वजो वेदकर्ता वेगाङ्गो वेदवाहनः ॥ ३.३.७२ ॥
వైద్యుతుడు, జాఠరుడు, అగ్ని, ఐంధనుడు, తేజస్సుల అధిపతి, ధర్మధ్వజుడు, వేదకర్త, వేగాంగుడు, వేదవాహనుడు.
3.3.73
कृतं त्रेता द्वापरश्च कलिः सर्वामराश्रयः ।
कला काष्ठा मुहूर्ताश्च पक्षा मासा ऋतुस्तथा ॥ ३.३.७३ ॥
కృతం, త్రేతా, ద్వాపరం, కలి — ఇవి సర్వ దేవతలకు ఆశ్రయం; కళ, కాష్ఠ, ముహూర్తాలు, పక్షాలు, మాసాలు, ఋతువు కూడా అంతే.
3.3.74
संवत्सरकरोऽश्वत्थः कालचक्रो विभावसुः ।
पुरुषः शाश्वतो योगी व्यक्ताव्यक्तः सनातनः ॥ ३.३.७४ ॥
సంవత్సరాన్ని చేయువాడు, అశ్వత్థం, కాలచక్రం, విభావసువు; శాశ్వత పురుషుడు, యోగి, వ్యక్తాన్ని అవ్యక్తాన్ని కలిగిన సనాతనుడు.
3.3.75
लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो विश्वकर्मा तमोनुदः ।
वरुणः सागरोंशश्च जीमूतो जीवनोऽरिहा ॥ ३.३.७५ ॥
లోకాధ్యక్షుడు, సురాధ్యక్షుడు, విశ్వకర్మ, తమస్సును తొలగించువాడు; వరుణుడు, సముద్రాంశుడు, మేఘం, జీవనదాత, శత్రుహంతకుడు.
3.3.76
भूताश्रयो भूतपति- सर्वभूतनिषेवितः ।
मणिः सुवर्णो भूतात्मा कामदः सर्वतोमुखः।
स्रष्टा संवर्तको वह्निः सर्वस्यादिरलोलुपः ॥ ३.३.७६ ॥
ప్రాణులకు ఆశ్రయం, భూతపతి, సర్వభూతాలచే సేవితుడు; మణి, సువర్ణం, భూతాత్మ, కోరికలనిచ్చేవాడు, సర్వతోముఖుడు; సృష్టికర్త, సంవర్తకుడు, అగ్ని, సర్వానికి ఆది, లోభరహితుడు.
3.3.77
अनन्तः कपिलो भानुः कामदः सर्वतोमुखः ।
जयो विशालो वरदः सर्वधातुनिषेचिता ॥ ३.३.७७ ॥
అనంతుడు, కపిలుడు, భానుడు, కామదుడు, సర్వతోముఖుడు; జయుడు, విశాలుడు, వరదుడు, సర్వధాతువులచే అభిషిక్తుడు.
3.3.78
मनः सुपर्णो भूतादिः शीघ्रगः प्राणधारकः ।
धन्वन्तरिर्धूमकेतुरादिदेवोऽदितेः सुतः ॥ ३.३.७८ ॥
మనస్సు, సుపర్ణుడు, భూతాది, శీఘ్రగతి, ప్రాణధారకుడు; ధన్వంతరి, ధూమకేతువు, ఆదిదేవుడు, అదితి కుమారుడు.
3.3.79
द्वादशात्माऽरविन्दाक्षः पिता माता पितामहः ।
स्वर्गद्वारं प्रजाद्वारं मोक्षद्वारं त्रिविष्टपम् ॥ ३.३.७९ ॥
పన్నెండు రూపాలు కలవాడు, కమలనేత్రుడు, తండ్రి, తల్లి, తాత; అతడు స్వర్గద్వారం, సంతానద్వారం, మోక్షద్వారం, త్రివిష్టపం.
3.3.80
देवकर्ता प्रशान्तात्मा विश्वात्मा विश्वतोमुखः ।
चराचरात्मा सूक्ष्मात्मा मैत्रेण वपुषाऽन्वितः ॥ ३.३.८० ॥
అతడు దేవతలను సృష్టించువాడు, ప్రశాంతాత్ముడు, విశ్వాత్ముడు, సర్వతోముఖుడు; చరాచరాల ఆత్మ, సూక్ష్మాత్మ, మైత్రమైన రూపంతో కూడినవాడు.
3.3.81
एतद्वै कीर्तनीयस्य सूर्यस्यामिततेजसः ।
नाम्नामष्टशतं पुण्यं शक्रेणोक्तं महात्मना ॥ ३.३.८१ ॥
ఇవి కీర్తనీయుడు, అమితతేజస్వి అయిన సూర్యుని పవిత్రమైన నూట ఎనిమిది నామాలు; మహాత్ముడైన శక్రుడు చెప్పినవి.
3.3.82
शक्राच्च नारदः प्राप्तो धौम्यश्च तदन्तरम् ।
धौम्याद्युधिष्ठरः प्राप्य सर्वान्कमानवाप्तवान् ॥ ३.३.८२ ॥
శక్రుని నుండి నారదుడు పొందాడు; తరువాత ధౌమ్యుడు పొందాడు; ధౌమ్యుని నుండి యుధిష్ఠిరుడు పొంది సర్వ కోరికలు పొందాడు.
3.3.83
सुरगणपितृयक्षसेवितं ।
ह्यसुरनिशाचरसिद्धवन्दितम्।
वरकनकहुताशनप्रभं ।
त्वमपि मनस्यभिधेहि भास्करम् ॥ ३.३.८३ ॥
దేవగణాలు, పితృలు, యక్షులు సేవించేవాడు, అసురులు, నిశాచరులు, సిద్ధులు వందించేవాడు, శ్రేష్ఠ బంగారం, హోమాగ్ని వంటి కాంతి కలవాడు, భాస్కరుడిని నువ్వూ మనసులో చెప్పు.
3.3.84
सूर्योदये यः सुसमाहितः पठे-
त्त पुत्रदारान्धनरत्नसंचयान्।
लभेत जातिस्मरतां नरः सदा ।
धृतिं च मेधां च स विन्दते पुमान् ॥ ३.३.८४ ॥
సూర్యోదయంలో ఏకాగ్రతతో పఠించే మనిషి పుత్రులు, భార్య, ధనం, రత్నసంచయాలు పొందుతాడు; ఎల్లప్పుడూ పూర్వజన్మస్మృతి పొందుతాడు; ధైర్యం, మేధ కూడా పొందుతాడు.
3.3.85
इमं स्तवं देववरस्य यो नरः ।
प्रकीर्तयेच्छुचिसुमनाः समाहितः।
स मुच्यते शोकदवाग्निसागरा-
ल्लभेत कामान्मनसा यथेप्सितान् ॥ ३.३.८५ ॥
పవిత్ర మనస్సుతో, ఏకాగ్రతతో దేవతలలో శ్రేష్ఠుని ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు కీర్తిస్తారో, అతడు శోకమనే దావాగ్ని, సముద్రం నుండి విముక్తి పొందుతాడు; మనసులో కోరిన కోరికలను పొందుతాడు.
3.3.86
इमं स्तवं प्रयतमनाः समाधिना ।
पछेदिहान्योऽपि वरं समर्थयन्।
तत्त्स्य दद्याच्च रविर्मनीषितं ।
तदाऽऽप्नुयाद्यद्यपि तत्सुदुर्लभम् ॥ ३.३.८६ ॥
ఇక్కడ మరొకడు కూడా నిగ్రహించిన మనస్సుతో ఏకాగ్రతతో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించి వరాన్ని కోరితే, సూర్యుడు అతనికి కోరిన దానిని ఇస్తాడు; అది అత్యంత దుర్లభమైనప్పటికీ అతడు పొందుతాడు.
3.3.87
यश्चेदं धारयेन्नित्यं शृणुयाद्वाप्यभीक्ष्णशः ।
पुत्रार्थी लभते पुत्रं धनार्थी लभते धनम्।
विद्यार्थी लभते विद्यां पुरुषोप्यथवा स्त्रियः ॥ ३.३.८७ ॥
ఎవడైనా లేదా ఎవరైనా దీనిని నిత్యం ధరించినా లేదా పదేపదే విన్నా, కుమారుని కోరినవాడు కుమారుని పొందుతాడు, ధనాన్ని కోరినవాడు ధనాన్ని పొందుతాడు, విద్యను కోరినవాడు విద్యను పొందుతాడు; పురుషుడైనా స్త్రీ అయినా.
3.3.88
उभे संध्ये पठेन्नित्यं नारी वा पुरुषो यदि ।
आपदं प्राप्य मुच्येत बद्धो मुच्येत बन्धनात् ॥ ३.३.८८ ॥
స్త్రీ లేదా పురుషుడు ఇద్దరు సంధ్యల్లోనూ నిత్యం దీనిని పఠిస్తే, ఆపదలో చిక్కినా విముక్తి పొందుతాడు; బంధింపబడినవాడు బంధనం నుండి విడివడతాడు.
3.3.89
संग्रामे च जयेन्नित्यं विपुलं चाप्नुयाद्वसु ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यः सूर्यलोकं स गच्छति ॥ ३.३.८९ ॥
యుద్ధంలో ఎల్లప్పుడూ విజయం సాధిస్తాడు, విపులమైన ధనాన్ని పొందుతాడు; అతడు సర్వ పాపాల నుండి విముక్తి పొంది సూర్యలోకానికి వెళ్తాడు.