Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.307

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.307.1

गते तस्मिन्द्विजश्रेष्ठे कस्मिंश्चित्कालपर्यये ।
चिन्तयामास सा कन्या मन्त्रग्रामबलाबलम् ॥ ३.३०७.१ ॥

ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਉਸ ਕੰਨਿਆ ਨੇ ਮੰਤਰ-ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।

3.307.2

अयं वै कीदृशस्तेन मम दत्तो हमात्मना ।
मन्त्रग्रामो बलं तस्य ज्ञास्ये नातिचिरादिति ॥ ३.३०७.२ ॥

ਉਸ ਨੇ ਖੁਦ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਇਹ ਮੰਤਰ-ਸਮੂਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਬਲ ਜਾਣ ਲਵਾਂਗੀ।

3.307.3

एवं संचिन्तयन्ती सा ददर्शर्तुं यदृच्छया ।
व्रीडिता साऽभवद्बाला कन्याभावे रजस्वला ॥ ३.३०७.३ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰਜਸਵਲਾ ਹੋਣਾ ਵੇਖਿਆ। ਕੰਨਿਆ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਜਸਵਲਾ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਾਲਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦੀ ਹੋ ਗਈ।

3.307.4

ततो हर्म्यतलस्था सा महार्हशयनोचिता ।
प्राच्यां दिशि समुद्यन्तं ददर्शादित्यमण्डलम् ॥ ३.३०७.४ ॥

ਫਿਰ ਕੀਮਤੀ ਪਲੰਘ ਦੀ ਆਦੀ ਉਹ, ਮਹਲ ਦੀ ਛੱਤ ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗੀ।

3.307.5

तत्र बद्धमनोदृष्टिरभवत्सा सुमध्यमा ।
न चातप्यत रूपेण भानोः सन्ध्यागतस्य सा ॥ ३.३०७.५ ॥

ਉੱਥੇ ਉਸ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਦਾ ਮਨ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਉਸੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਗਏ। ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਆਏ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਉਹ ਤਪੀ ਨਹੀਂ।

3.307.6

तस्या दृष्टिरभूद्दिव्या साऽपश्यद्दिव्यदर्शनम् ।
आमुक्तकवचं देवं कुण्डलाभ्यां विभूषितम् ॥ ३.३०७.६ ॥

ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦਿਵਿਆ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ, ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਦਿਵਿਆ-ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

3.307.7

तस्याः कौतूहरलं त्वासीन्मन्त्रं प्रति नराधिप ।
आह्वानमकरोत्साऽथ तस्य देवस्य भामिनी ॥ ३.३०७.७ ॥

ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਮੰਤਰ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਾਗੀ। ਤਦ ਉਸ ਭਾਮਿਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।

3.307.8

प्राणानुपस्पृश्य तदा ह्याजुहाव दिवाकरम् ।
आजगाम ततो राजंस्त्वरमाणो दिवाकरः ॥ ३.३०७.८ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਤਦ ਦਿਵਾਕਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਫਿਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਦਿਵਾਕਰ ਆਇਆ।

3.307.9

मधुपिङ्गो महाबाहुः कम्बुग्रीवो हसन्निव ।
अङ्गदी बद्धमुकुटो दिशः प्रज्वालयन्निव ॥ ३.३०७.९ ॥

ਸ਼ਹਿਦ ਵਰਗੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸ਼ੰਖ ਵਰਗੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦੇ ਹੋਣ, ਬਾਜੂਬੰਦ ਪਹਿਨੇ, ਬੰਨ੍ਹੇ ਤਾਜ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਣ।

3.307.10

योगात्कृत्वा द्विधाऽऽत्मानमाजगाम तताप च ।
आबभाषे ततः कुन्तीं साम्ना परमबल्गुना ॥ ३.३०७.१० ॥

ਯੋਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋ ਰੂਪ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਇਆ ਅਤੇ ਤਪਿਆ। ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ ਨਾਲ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

3.307.11

आगतोस्मि वशं भद्रे तव मन्त्रबलात्कृतः ।
किं करोमि वशो राज्ञि ब्रूहि कर्ता तदस्मि ते ॥ ३.३०७.११ ॥

ਹੇ ਭੱਦਰੇ, ਤੇਰੇ ਮੰਤਰ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਣੀ, ਮੈਂ ਵਸ਼ਵਰਤੀ ਹਾਂ; ਕੀ ਕਰਾਂ? ਦੱਸ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਤੂੰ ਕਹੇਂਗੀ।

3.307.12

गम्यतां भगवंस्तत्र यत एवागतो ह्यसि ।
कौतूहलात्समाहूतः प्रसीद भगवन्निति ॥ ३.३०७.१२ ॥

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ ਉੱਥੇ ਹੀ ਚਲੇ ਜਾਓ। ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ।

3.307.13

गमिष्येऽहं यथा मा त्वं ब्रवीषि तनुमध्यमे ।
न तु देवं समाहूय न्याय्यं प्रेषयितुं वृथा ॥ ३.३०७.१३ ॥

ਹੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ, ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈਂ ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਪਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਤੋਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।

3.307.14

तवाभिसन्धि सुभगे रसूर्यात्पुत्रो भवेदिति ।
वीर्येणाप्रतिमो लोके कवची कुण्डलीति च ॥ ३.३०७.१४ ॥

ਹੇ ਸੁਭਗੇ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਬਲ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਕਵਚ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਧਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।

3.307.15

सा त्वमात्मप्रदानं वै कुरुष्व गजगामिनि ।
उत्पत्स्यति हि पुत्रस्ते यथासंकल्पमङ्गने।
अथ गच्छाम्यहं भद्रे त्वया संगम्य सुस्मिते ॥ ३.३०७.१५ ॥

ਹੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੀਏ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇ; ਹੇ ਅੰਗਨੇ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਹੇ ਸੁਸਮਿਤੇ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।

3.307.16

यदि त्वंवचनं नाद्य करिष्यसि मम प्रियम् ।
शप्स्ये कन्येऽन्यथा क्रुद्धो ब्राह्मणं पितरं च ते ॥ ३.३०७.१६ ॥

ਹੇ ਕੰਨਿਆ, ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨੇਂਗੀ, ਤਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿਆਂਗਾ।

3.307.17

त्वत्कृते तान्प्रधक्ष्यामि सर्वानपि न संशयः ।
पितरं चैव ते मूढं यो न वेत्ति तवानयम् ॥ ३.३०७.१७ ॥

ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਸਾੜ ਦਿਆਂਗਾ; ਤੇਰੇ ਉਸ ਮੂਰਖ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਇਸ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।

3.307.18

तस् च ब्राह्मणस्याद्य योसौ मन्त्रमदात्तव ।
शीलवृत्तमविज्ञाय धास्यामि विनयं परम् ॥ ३.३०७.१८ ॥

ਜਿਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੰਤਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਸ਼ੀਲ ਤੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਭਾਰੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿਆਂਗਾ।

3.307.19

एते हि विबुधाः सर्वेपुरंदरमुखा दिवि ।
त्वया प्रलब्धं पश्यन्ति स्मयन्त इव मां शुभे ॥ ३.३०७.१९ ॥

ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਇੰਦਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।

3.307.20

पश्य चैनान्सुरगणान्दिव्यं चक्षुरिदं हि ते ।
पूर्वमेव मया दत्तं दृष्टवत्यसि येन माम् ॥ ३.३०७.२० ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਗਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਇਹ ਦਿਵ ਨੇਤਰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।

3.307.21

ततोऽपश्यत्रिदशान्राजपुत्री ।
सर्वानव स्वेषु धिष्ण्येषु खस्थान्।
प्रभावन्तं भानुमन्तं महान्तं ।
यथाऽऽदित्यं रोचमानांस्तथैव ॥ ३.३०७.२१ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਾਰੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ ਵੇਖੇ; ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ, ਤੇਜਸਵੀ, ਮਹਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।

3.307.22

सा तान्दृष्ट्वा त्रिदशानेव बाला ।
सूर्यं देवी वचनं प्राह भीता।
गच्छ त्वं वै गोपते स्वं विमानं ।
कन्याभावाद्दुःख एवापचारः ॥ ३.३०७.२२ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਉਹ ਬਾਲਾ ਡਰ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਬੋਲੀ: 'ਹੇ ਗੋਪਤੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾ; ਕੁਆਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮੇਰਾ ਅਪਰਾਧ ਹੀ ਦੁੱਖ ਹੈ।'

3.307.23

पिता माता गुरवश्चैवयेऽन्ये ।
देहस्यास्य प्रभवन्ति प्रदाने।
नाहं धर्मं लोपयिष्यामि लोके ।
स्त्रीणां वृत्तं पूज्यते देहरक्षा ॥ ३.३०७.२३ ॥

ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਗੁਰੂਜਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਹਨ, ਉਹੀ ਇਸ ਦੇਹ ਦੇ ਦਾਨ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਲੋਪ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ; ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਆਚਰਣ ਦੇਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੀ ਹੈ।

3.307.24

मया मन्त्रबलं ज्ञातुमाहूतस्त्वं विभावसो ।
बाल्याद्बालेति तत्कृत्वा क्षन्तुमर्हसि मे विभो ॥ ३.३०७.२४ ॥

ਮੰਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਣਨ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ। ਹੇ ਵਿਭਾਵਸੂ, ਹੇ ਵਿਭੂ, ਬਚਪਨ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਬਾਲਿਕਾ ਸਮਝ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਗ ਹੈ।

3.307.25

बालेति कृत्वाऽनुनयं तवाहं ।
ददानि नान्यानुनयं लभेत।
आत्मप्रदानं कुरु कुन्तिकन्ये ।
शान्तिस्तवैवं हि भवेच्च भीरु ॥ ३.३०७.२५ ॥

ਤੈਨੂੰ ਬਾਲਿਕਾ ਸਮਝ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ। ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਦੀ ਧੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰ; ਹੇ ਭੀਰੂ, ਇਸੇ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ।

3.307.26

न चापि गन्तुं युक्तं हि मया मिथ्याकृतेन वै ।
असमेत्य त्वया भीरु मन्त्राहूतेन भामिनि ॥ ३.३०७.२६ ॥

ਧੋਖਾ ਖਾਧੇ ਹੋਏ ਮੇਰਾ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਭੀਰੂ, ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲੇ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।

3.307.27

गमिष्याम्यनवद्याङ्गि लोके समवहास्यताम् ।
गच्छेयमेव सुश्रोणि गतोऽहं वै निराकृतः।
सर्वेषां विबुधानां च वक्तव्यः स्यां तथा शुभे ॥ ३.३०७.२७ ॥

ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਮੇਰਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਵੇਗਾ; ਹੇ ਸੁਸ਼ਰੋਣੀ, ਤਿਰਸਕਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣਾ ਪਵੇਗਾ।

3.307.28

सा त्वं मया समागच्छ पुत्रं लप्स्यसि माध्शम् ।
विशिष्टा सर्वलोकेषु भविष्यसि न संशय ॥ ३.३०७.२८ ॥

ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ; ਮੇਰੇ ਅੰਸ਼ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।