Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.315

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.315.1

ततस्ते यक्षवचनादुदतिष्ठन्त पाण्डवः ।
क्षुत्पिपासे च सर्वेषां क्षणेन व्यपगच्छताम् ॥ ३.३१५.१ ॥

ତା'ପରେ ଯକ୍ଷଙ୍କ ବଚନରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଉଠିଲେ; ସମସ୍ତଙ୍କର ଶୁଧା ଓ ତୃଷ୍ଣା କ୍ଷଣକ ମଧ୍ୟରେ ଦୂର ହେଲା।

3.315.2

सरस्येकेन पादेन तिष्ठन्तमपराजितम् ।
पृच्छामि को भवान्देवो न मे यक्षो मतो भवान् ॥ ३.३१५.२ ॥

ସରୋବରରେ ଗୋଟିଏ ପାଦରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଅପରାଜିତ, ମୁଁ ପଚାରୁଛି: ଆପଣ କିଏ? ଆପଣ ମୋତେ ଯକ୍ଷ ନୁହେଁ, ଦେବତା ଭଳି ଲାଗୁଛନ୍ତି।

3.315.3

बसूनां वा भवानेको रुद्राणामथवा भवान् ।
अथवा मरुतां श्रेष्ठो वज्री वा त्रिदशेश्वरः ॥ ३.३१५.३ ॥

ଆପଣ ବସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ କି, ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ବା ମରୁତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିମ୍ବା ବଜ୍ରଧାରୀ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ବର ଇନ୍ଦ୍ର?

3.315.4

मम हि भ्रातर इमे सहस्रशतयोधिनः ।
तं योधं न प्रपश्यामि येन सर्वे निपातिताः ॥ ३.३१५.४ ॥

ମୋ ଏହି ଭାଇମାନେ ଶହ-ହଜାରେ ଯୋଦ୍ଧା ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଯୋଦ୍ଧା ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପକାଇଲା, ସେ ମୋତେ ଦେଖାଯାଉନାହାଁନ୍ତି।

3.315.5

सुखं प्रति प्रबुद्दानामिन्द्रियाण्युपलक्षये ।
स भवान्सुहृदोस्माकमथवा नः पिता भवान् ॥ ३.३१५.५ ॥

ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ଆଡ଼କୁ ଫେରୁଥିବାର ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛି। ସେ ଆପଣ ଆମର ସୁହୃଦ, ଅଥବା ଆମର ପିତା।

3.315.6

अहंते जनकस्तात धर्मो मृदुपराक्रम ।
त्वां रदिदृक्षुरनुप्राप्तो विद्धि मां भरतर्षभ ॥ ३.३१५.६ ॥

ହେ ବତ୍ସ, ମୁଁ ତୁମର ପିତା ଧର୍ମ, ହେ ମୃଦୁ ପରାକ୍ରମୀ। ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ଆସିଛି; ମୋତେ ଜାଣ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।

3.315.7

यशः सत्यंदमः शौचमार्जवं ह्रीरचापलम् ।
दानं तपो ब्रह्मचर्यमित्येतास्तनवो मम ॥ ३.३१५.७ ॥

ଯଶ, ସତ୍ୟ, ଦମ, ଶୌଚ, ଆର୍ଜବ, ହ୍ରୀ, ଅଚାପଲ, ଦାନ, ତପ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ — ଏଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ମୋ ଶରୀର।

3.315.8

अहिंसा समता शान्तिस्तपः शौचममत्सरः ।
द्वाराण्येतानि मे विद्धि प्रियो ह्यसि सुतो मम ॥ ३.३१५.८ ॥

ଅହିଂସା, ସମତା, ଶାନ୍ତି, ତପ, ଶୌଚ ଓ ଅମତ୍ସର — ଏଗୁଡ଼ିକୁ ମୋ ଦ୍ୱାର ବୋଲି ଜାଣ। ତୁ ମୋ ପ୍ରିୟ, କାରଣ ତୁ ମୋ ପୁତ୍ର।

3.315.9

दिष्ट्या पञ्चसु रक्तोसि दिष्ट्या ते षट्रपदी जिता ।
द्वे पूर्वे मध्यमे द्वे च द्वे शान्ते सांपरायिके ॥ ३.३१५.९ ॥

ସୌଭାଗ୍ୟରୁ ତୁ ପାଞ୍ଚରେ ଅନୁରକ୍ତ; ସୌଭାଗ୍ୟରୁ ତୁ ଷଟ୍‌ପଦୀକୁ ଜିଣିଛୁ। ପ୍ରଥମ ଦୁଇ, ମଝିର ଦୁଇ ଓ ପରଲୋକ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଦୁଇ — ଏ ସବୁ ଶାନ୍ତ।

3.315.10

ध्रमोऽहमिति भद्रं ते जिज्ञासुस्त्वामिहागतः ।
आनृशंस्येन तुष्टोस्मि वरं दास्यामि तेऽनघ ॥ ३.३१५.१० ॥

ମୁଁ ଧର୍ମ। ତୋର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ — ତୋତେ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ତୋ କରୁଣାରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୋତେ ବର ଦେବି।

3.315.11

वरं वृणीष्व राजेन्द्रदाता ह्यस्मि तवानघ ।
ये हि मे पुरुषा भक्ता न तेषामस्ति दुर्गतिः ॥ ३.३१५.११ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବର ବାଛ — ମୁଁ ତୋତେ ବର ଦେଉଥିବା ଜଣେ। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୋର ଭକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କର ଦୁର୍ଗତି ହୁଏ ନାହିଁ।

3.315.12

अरणी तु हृतायस्य मृगेण वदतांवर ।
तस्याग्नयो न लुप्येरन्प्रथमोऽस्तु वरो मम ॥ ३.३१५.१२ ॥

ହେ ବକ୍ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅରଣି ହରିଣ ନେଇଗଲା। ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଲୁପ୍ତ ନ ହେଉ — ଏହା ମୋର ପ୍ରଥମ ବର ହେଉ।

3.315.13

आरणेयमिदं तस्य ब्राह्मणस्य हृतं मया ।
मृगवेषेण कौन्तेय जिज्ञालार्थं तवानघ ॥ ३.३१५.१३ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଏହି ଅରଣୀ ମୁଁ ମୃଗରୂପ ଧାରଣ କରି ତୁମ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ହରଣ କରିଥିଲି।

3.315.14

ददानीत्येव भगवानुत्तरं प्रत्यपद्यत ।
अन्यं वरय भद्रं ते वरं त्वममरोपम ॥ ३.३१५.१४ ॥

'ଦେବ' ବୋଲି ଭଗବାନ ଏହିପରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ହେ ଦେବତୁଲ୍ୟ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଅନ୍ୟ ଏକ ବର ମାଗ।

3.315.15

वर्षाणि द्वादशारण्ये त्रयोदशमुपस्थितम् ।
तत्रनो नाभिजानीयुर्वसतो मनुजाः क्वचित् ॥ ३.३१५.१५ ॥

ଅରଣ୍ୟରେ ବାର ବର୍ଷ ବିତିଗଲା ଏବଂ ତେର ବର୍ଷ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା। ସେଠାରେ ବାସ କରିବା ସମୟରେ କେଉଁଠି ମଣିଷମାନେ ଆମକୁ ଚିହ୍ନି ନ ପାରନ୍ତୁ।

3.315.16

ददानीत्येव भगवानुत्तरं प्रत्यपद्यत ।
भूयश्चाश्वासयामास कौन्तेयं सत्यविक्रमम् ॥ ३.३१५.१६ ॥

'ଦେବ' ବୋଲି ଭଗବାନ ଏହିପରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ଏବଂ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ କୌନ୍ତେୟଙ୍କୁ ପୁଣି ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଲେ।

3.315.17

यद्यपि स्वेन रूपेण चरिष्यथ महीमिमाम् ।
न वो विज्ञास्यते कश्चित्रिषु लोकेषु भारत ॥ ३.३१५.१७ ॥

ତୁମେ ନିଜ ରୂପରେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଭରତ, ତିନି ଲୋକରେ କେହି ତୁମକୁ ଚିହ୍ନି ପାରିବେ ନାହିଁ।

3.315.18

वर्षंत्रयोदशमिदं मत्प्रसादात्कुरूद्वहाः ।
विराटनगरे गूढा अविज्ञाताश्चरिष्यथ ॥ ३.३१५.१८ ॥

ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ମୋ କୃପାରୁ ଏହି ତେର ବର୍ଷ ତୁମେମାନେ ବିରାଟ ନଗରରେ ଲୁଚି ଓ ଅଜ୍ଞାତ ଭାବରେ କାଟିବ।

3.315.19

यद्वः संकल्पितं रूपं मनसा यस् यादृशम् ।
तादृशं तादृशं सर्वे छन्दतो धारयिष्यथ ॥ ३.३१५.१९ ॥

ଆପଣମାନେ ମନରେ ଯେଉଁ ରୂପ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିଛନ୍ତି, ଯେପରି ହେଉ, ସେପରି, ସେପରି ହିଁ ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଧାରଣ କରିବେ।

3.315.20

अरणीसहितं भाण्डं ब्राह्मणाय प्रयच्छत ।
जिज्ञासार्थं मया ह्येतदाहृतंमृगरूपिणा ॥ ३.३१५.२० ॥

ଅରଣୀ ସହିତ ଏହି ପାତ୍ରଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦିଅ। ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ମୃଗରୂପ ଧରି ଏହା ଆଣିଥିଲି।

3.315.21

प्रवृणीष्वापरं सौम्य वरमिष्टं ददानि ते ।
न तृप्यामि नरश्रेष्ठ प्रयच्छन्वै वरांस्तथा ॥ ३.३१५.२१ ॥

ହେ ସୌମ୍ୟ, ତୁମ ପସନ୍ଦର ଆଉ ଏକ ବର ବାଛ, ମୁଁ ତାହା ଦେବି। ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବର ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୃପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

3.315.22

तृतीयं गृह्यतां पुत्र वरमप्रतिमं महत् ।
त्वं हि मत्प्रभवो राजन्विदुरश्चममांशजः ॥ ३.३१५.२२ ॥

ହେ ପୁତ୍ର, ତୃତୀୟ ଅତୁଳନୀୟ ମହାନ ବର ଗ୍ରହଣ କର। ହେ ରାଜନ, ତୁମେ ମୋ ଠାରୁ ହିଁ ଜନ୍ମିଛ; ବିଦୁର ମଧ୍ୟ ମୋ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି।

3.315.23

देवदेवो मया दृष्टो भवान्साक्षात्सनातनः ।
यं ददासि वरं तुष्टस्तं ग्रहीष्याम्यहं पितः ॥ ३.३१५.२३ ॥

ହେ ପିତା, ଦେବଦେବ ସନାତନ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିଛି। ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଆପଣ ଯେଉଁ ବର ଦେବେ, ତାହା ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିବି।

3.315.24

जयेयं लोभमोहौ च क्रोधं चाहं सदा विभो ।
दाने तपसि सत्ये च मनो मे सततं वेत् ॥ ३.३१५.२४ ॥

ହେ ବିଭୁ, ମୁଁ ସଦା ଲୋଭ, ମୋହ ଏବଂ କ୍ରୋଧ ଜୟ କରିବି। ମୋ ମନ ସର୍ବଦା ଦାନ, ତପ ଓ ସତ୍ୟରେ ଲାଗିରହୁ।

3.315.25

रउपपन्नो गुणैरेतैः स्वभावेनासि पाण्डव ।
भवान्धर्मः पुनश्चैव यथोक्तं ते भविष्यति ॥ ३.३१५.२५ ॥

ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଏହି ଗୁଣମାନଙ୍କରେ ତୁମେ ସ୍ୱଭାବତଃ ସମ୍ପନ୍ନ। ତୁମେ ଧର୍ମ; ପୂର୍ବେ କହିଥିବା ପରି ତାହା ପୁଣି ତୁମର ହେବ।

3.315.26

इत्युक्त्वान्तऽर्दधे धर्मो भगबाँल्लोकभावनः ।
समेताः पाण्डवाश्चैव सुखसुप्ता मनस्विनः ॥ ३.३१५.२६ ॥

ଏହା କହି ଲୋକପାଳକ ଭଗବାନ ଧର୍ମ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା, ସୁଖରେ ଶୋଇଥିବା ମନସ୍ବୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ (ଜାଗିଲେ)।

3.315.27

उपेत्यचाश्रमं वीराः सर्व एव गतक्लमाः ।
आरणेयं ददुस्तस्मै ब्राह्मणाय तपस्विने ॥ ३.३१५.२७ ॥

ଆଶ୍ରମକୁ ଆସି ସମସ୍ତ ବୀରମାନେ କ୍ଳାନ୍ତି ଦୂର କଲେ ଏବଂ ସେହି ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବନ୍ୟ ଆହାର (ଶିକାରର ମାଂସ) ଦେଲେ।

3.315.28

इदं समुत्थानसमागतं मह-
त्पितुश्चपुत्रस्य च कीर्तिवर्धनम्।
पठन्नरः रस्याद्विजितेन्द्रियो वशी ।
सपुत्रपौत्रः शतपर्षभाग्भवेत् ॥ ३.३१५.२८ ॥

ପିତା ଓ ପୁତ୍ରଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାଉଥିବା ଏହି ମହାନ ଆଖ୍ୟାନ ଯିଏ ପାଠ କରେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରି ସଂଯମୀ ହୋଇ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ସହିତ ଶହେ ବୃଷଭର ଧନର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ।

3.315.29

न चाप्यधर्मे न सुहृद्विभेदने ।
परस्वहारे परदारमर्शने।
कदर्यभावे न रमेनेमनः सदा ।
नृणां सदाख्यानमिदं विजानताम् ॥ ३.३१५.२९ ॥

ଏହି ସତ୍ୟ ଆଖ୍ୟାନ ଜାଣିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମନ ଅଧର୍ମରେ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ ଘଟାଇବାରେ, ପରଧନ ହରଣରେ, ପରସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ପର୍ଶରେ, କୃପଣତାରେ କଦାପି ରମେ ନାହିଁ।