ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.315
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.315.1
ततस्ते यक्षवचनादुदतिष्ठन्त पाण्डवः ।
क्षुत्पिपासे च सर्वेषां क्षणेन व्यपगच्छताम् ॥ ३.३१५.१ ॥
ਫਿਰ ਯਕਸ਼ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ; ਸਭ ਦੀ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਪਲ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ।
3.315.2
सरस्येकेन पादेन तिष्ठन्तमपराजितम् ।
पृच्छामि को भवान्देवो न मे यक्षो मतो भवान् ॥ ३.३१५.२ ॥
ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਅਪਰਾਜਿਤ, ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ: ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਯਕਸ਼ ਨਹੀਂ, ਦੇਵਤਾ ਜਾਪਦੇ ਹੋ।
3.315.3
बसूनां वा भवानेको रुद्राणामथवा भवान् ।
अथवा मरुतां श्रेष्ठो वज्री वा त्रिदशेश्वरः ॥ ३.३१५.३ ॥
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵਸੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋ, ਜਾਂ ਰੁਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਾਂ ਮਰੁਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਾਂ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰ ਇੰਦਰ?
3.315.4
मम हि भ्रातर इमे सहस्रशतयोधिनः ।
तं योधं न प्रपश्यामि येन सर्वे निपातिताः ॥ ३.३१५.४ ॥
ਮੇਰੇ ਇਹ ਭਰਾ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਧੇ ਸਨ; ਪਰ ਜਿਸ ਯੋਧੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
3.315.5
सुखं प्रति प्रबुद्दानामिन्द्रियाण्युपलक्षये ।
स भवान्सुहृदोस्माकमथवा नः पिता भवान् ॥ ३.३१५.५ ॥
ਜਾਗੇ ਹੋਇਆਂ ਦੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਸੁਖ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀਆਂ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਆਪ ਸਾਡੇ ਸੁਹਿਰਦ ਹੋ, ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ।
3.315.6
अहंते जनकस्तात धर्मो मृदुपराक्रम ।
त्वां रदिदृक्षुरनुप्राप्तो विद्धि मां भरतर्षभ ॥ ३.३१५.६ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਧਰਮ ਹਾਂ, ਹੇ ਮ੍ਰਿਦੂ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ। ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.315.7
यशः सत्यंदमः शौचमार्जवं ह्रीरचापलम् ।
दानं तपो ब्रह्मचर्यमित्येतास्तनवो मम ॥ ३.३१५.७ ॥
ਯਸ਼, ਸੱਚ, ਦਮ, ਸ਼ੌਚ, ਆਰਜਵ, ਹ੍ਰੀ, ਅਚਾਪਲ, ਦਾਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ — ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਹਨ।
3.315.8
अहिंसा समता शान्तिस्तपः शौचममत्सरः ।
द्वाराण्येतानि मे विद्धि प्रियो ह्यसि सुतो मम ॥ ३.३१५.८ ॥
ਅਹਿੰਸਾ, ਸਮਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਤਪ, ਸ਼ੌਚ ਅਤੇ ਅਮਤਸਰ — ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰ ਜਾਣ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ।
3.315.9
दिष्ट्या पञ्चसु रक्तोसि दिष्ट्या ते षट्रपदी जिता ।
द्वे पूर्वे मध्यमे द्वे च द्वे शान्ते सांपरायिके ॥ ३.३१५.९ ॥
ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਰਕਤ ਹੈਂ; ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸ਼ਟਪਦੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ, ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਦੋ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਸੰਬੰਧੀ ਦੋ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ।
3.315.10
ध्रमोऽहमिति भद्रं ते जिज्ञासुस्त्वामिहागतः ।
आनृशंस्येन तुष्टोस्मि वरं दास्यामि तेऽनघ ॥ ३.३१५.१० ॥
ਮੈਂ ਧਰਮ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ — ਤੇਰੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਾਂ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ।
3.315.11
वरं वृणीष्व राजेन्द्रदाता ह्यस्मि तवानघ ।
ये हि मे पुरुषा भक्ता न तेषामस्ति दुर्गतिः ॥ ३.३१५.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵਰ ਚੁਣ — ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਰਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
3.315.12
अरणी तु हृतायस्य मृगेण वदतांवर ।
तस्याग्नयो न लुप्येरन्प्रथमोऽस्तु वरो मम ॥ ३.३१५.१२ ॥
ਹੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਅਰਣੀ ਹਿਰਨ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅਗਨੀ ਨਾ ਬੁਝਣ — ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਵਰ ਹੋਵੇ।
3.315.13
आरणेयमिदं तस्य ब्राह्मणस्य हृतं मया ।
मृगवेषेण कौन्तेय जिज्ञालार्थं तवानघ ॥ ३.३१५.१३ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਇਹ ਅਰਣੀ ਮੈਂ ਹਿਰਨ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੇਰੀ ਪਰੀਖਿਆ ਲੈਣ ਲਈ ਚੁਰਾਈ ਸੀ।
3.315.14
ददानीत्येव भगवानुत्तरं प्रत्यपद्यत ।
अन्यं वरय भद्रं ते वरं त्वममरोपम ॥ ३.३१५.१४ ॥
'ਦੇਵਾਂਗਾ' — ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਦੇਵਤੁਲ੍ਯ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਹੋਰ ਵਰ ਮੰਗ।
3.315.15
वर्षाणि द्वादशारण्ये त्रयोदशमुपस्थितम् ।
तत्रनो नाभिजानीयुर्वसतो मनुजाः क्वचित् ॥ ३.३१५.१५ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਸਾਲ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਣ।
3.315.16
ददानीत्येव भगवानुत्तरं प्रत्यपद्यत ।
भूयश्चाश्वासयामास कौन्तेयं सत्यविक्रमम् ॥ ३.३१५.१६ ॥
'ਦੇਵਾਂਗਾ' — ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਕੌਂਤੇਯ ਨੂੰ ਫਿਰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ।
3.315.17
यद्यपि स्वेन रूपेण चरिष्यथ महीमिमाम् ।
न वो विज्ञास्यते कश्चित्रिषु लोकेषु भारत ॥ ३.३१५.१७ ॥
ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰੋਗੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣੇਗਾ।
3.315.18
वर्षंत्रयोदशमिदं मत्प्रसादात्कुरूद्वहाः ।
विराटनगरे गूढा अविज्ञाताश्चरिष्यथ ॥ ३.३१५.१८ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਸਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵਿਰਾਟ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ ਅਤੇ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿ ਕੇ ਬਿਤਾਓਗੇ।
3.315.19
यद्वः संकल्पितं रूपं मनसा यस् यादृशम् ।
तादृशं तादृशं सर्वे छन्दतो धारयिष्यथ ॥ ३.३१५.१९ ॥
ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਰੂਪ ਸੰਕਲਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰੋਗੇ।
3.315.20
अरणीसहितं भाण्डं ब्राह्मणाय प्रयच्छत ।
जिज्ञासार्थं मया ह्येतदाहृतंमृगरूपिणा ॥ ३.३१५.२० ॥
ਅਰਣੀ ਸਮੇਤ ਇਹ ਭਾਂਡਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿਓ। ਪਰਖਣ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਮ੍ਰਿਗ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਇਹ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ।
3.315.21
प्रवृणीष्वापरं सौम्य वरमिष्टं ददानि ते ।
न तृप्यामि नरश्रेष्ठ प्रयच्छन्वै वरांस्तथा ॥ ३.३१५.२१ ॥
ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ, ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਰ ਚੁਣ ਲੈ, ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਵੀ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
3.315.22
तृतीयं गृह्यतां पुत्र वरमप्रतिमं महत् ।
त्वं हि मत्प्रभवो राजन्विदुरश्चममांशजः ॥ ३.३१५.२२ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੀਜਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵਰ ਲੈ ਲੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ; ਵਿਦੁਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।
3.315.23
देवदेवो मया दृष्टो भवान्साक्षात्सनातनः ।
यं ददासि वरं तुष्टस्तं ग्रहीष्याम्यहं पितः ॥ ३.३१५.२३ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਆਪ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਾਖ਼ਸ਼ਾਤ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪ ਜੋ ਵਰ ਦਿਓਗੇ, ਉਹ ਮੈਂ ਲਵਾਂਗਾ।
3.315.24
जयेयं लोभमोहौ च क्रोधं चाहं सदा विभो ।
दाने तपसि सत्ये च मनो मे सततं वेत् ॥ ३.३१५.२४ ॥
ਹੇ ਵਿਭੂ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਲੋਭ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਦਾ ਦਾਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ।
3.315.25
रउपपन्नो गुणैरेतैः स्वभावेनासि पाण्डव ।
भवान्धर्मः पुनश्चैव यथोक्तं ते भविष्यति ॥ ३.३१५.२५ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਸੰਪੰਨ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈਂ; ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਮੁੜ ਹੋਵੇਗਾ।
3.315.26
इत्युक्त्वान्तऽर्दधे धर्मो भगबाँल्लोकभावनः ।
समेताः पाण्डवाश्चैव सुखसुप्ता मनस्विनः ॥ ३.३१५.२६ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ ਭਗਵਾਨ ਧਰਮ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ। ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਮਨਸਵੀ ਪਾਂਡਵ ਵੀ (ਜਾਗ ਪਏ)।
3.315.27
उपेत्यचाश्रमं वीराः सर्व एव गतक्लमाः ।
आरणेयं ददुस्तस्मै ब्राह्मणाय तपस्विने ॥ ३.३१५.२७ ॥
ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਭੋਜਨ (ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਮਾਸ) ਦਿੱਤਾ।
3.315.28
इदं समुत्थानसमागतं मह-
त्पितुश्चपुत्रस्य च कीर्तिवर्धनम्।
पठन्नरः रस्याद्विजितेन्द्रियो वशी ।
सपुत्रपौत्रः शतपर्षभाग्भवेत् ॥ ३.३१५.२८ ॥
ਪਿਤਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੰਜਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸੌ ਬਲਦਾਂ ਜਿੰਨੇ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.315.29
न चाप्यधर्मे न सुहृद्विभेदने ।
परस्वहारे परदारमर्शने।
कदर्यभावे न रमेनेमनः सदा ।
नृणां सदाख्यानमिदं विजानताम् ॥ ३.३१५.२९ ॥
ਇਸ ਸੱਚੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਨ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ, ਪਰਾਏ ਧਨ ਦੇ ਹਰਣ ਵਿੱਚ, ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੰਜੂਸੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰਮਦਾ।