ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.39.1
गतेषु तेषु सर्वेषु तपस्विषु महात्मसु ।
पिनाकपाणिर्भगवान्सर्वपापहरो हरः ॥ ३.३९.१ ॥
ସେହି ସମସ୍ତ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ୱୀମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ପିନାକ ଧନୁ ହାତରେ ଧାରଣ କରିଥିବା ଭଗବାନ, ସର୍ବପାପହାରୀ ହର (ଶିବ) ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
3.39.2
कैरातं वेषमास्थाय काञ्चनद्रुमसन्निभम् ।
विभ्राजमानो वपुषा गिरिर्मेरुरिवापरः ॥ ३.३९.२ ॥
କିରାତ ବେଶ ଧାରଣ କରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ ସଦୃଶ, ଶରୀର ଦୀପ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯେପରି ଆଉ ଏକ ମେରୁ ପର୍ବତ (ସେ ଥିଲେ)।
3.39.3
श्रीगद्धनुरुपादाय शरांश्चाशीविषोपमान् ।
निष्पपात महार्चिष्मान्दहन्कक्षमिवानलः ॥ ३.३९.३ ॥
ସୁନ୍ଦର ଧନୁ ଉଠାଇ, ବିଷଧର ସାପ ସଦୃଶ ବାଣ ଧରି, ବନ ଜାଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ ସେ ବାହାରି ପଡ଼ିଲେ।
3.39.4
देव्या सहोमया श्रीमान्समानव्रतवेषया ।
नानावेषधरैर्हृष्टैर्भूतैरनुगतस्तदा ॥ ३.३९.४ ॥
ସେତେବେଳେ ଶ୍ରୀମାନ (ଶିବ), ସମାନ ବ୍ରତ ଓ ବେଶଧାରିଣୀ ଦେବୀ ଉମା ସହିତ, ନାନା ବେଶଧାରୀ ହର୍ଷିତ ଭୂତଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଗମିତ ହୋଇଥିଲେ।
3.39.5
किरातवेषसंछन्नः स्त्रीभिश्चापि सहस्रशः ।
अशोभत तदा राजन्स देशोऽतीव भारत ॥ ३.३९.५ ॥
କିରାତ ବେଶରେ ଆବୃତ (ଶିବ) ହଜାର ହଜାର ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଙ୍କ ସହ ଥିବାବେଳେ, ହେ ରାଜନ, ହେ ଭରତ, ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ ହେଲା।
3.39.6
क्षणेन तद्वनं सर्वं निःशब्दमभवत्तदा ।
नादः प्रस्रवणानां च पक्षिणां चाप्युपारमत् ॥ ३.३९.६ ॥
କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ସେହି ସମସ୍ତ ବନ ନୀରବ ହୋଇଗଲା; ତେବେ ଝରଣାର ନାଦ ଓ ପକ୍ଷୀଙ୍କ କଳରବ ମଧ୍ୟ ଅଟକି ଗଲା।
3.39.7
स सन्निकर्षमागम्य पार्थस्याक्लिष्टकर्मणः ।
मूकं नाम दितेः पुत्रं ददर्शाद्भुतदर्शनम् ॥ ३.३९.७ ॥
ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ପାର୍ଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ସେ ଦିତିର ପୁତ୍ର ମୂକ ନାମକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦର୍ଶନ ବିଶିଷ୍ଟ ଦାନବକୁ ଦେଖିଲେ।
3.39.8
वाराहं रूपमास्थाय तर्जयन्तमिवार्जुनम् ।
हन्तुं परमदुष्टात्मा तमुवाचाथ फल्गुनः ॥ ३.३९.८ ॥
ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଖାଉଥିବା ପରମ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ତାକୁ ମାରିବାକୁ ତେବେ ଫାଲ୍ଗୁନ ତାକୁ କହିଲେ।
3.39.9
गाण्डीवं धनुरादाय शरांश्चाशीविषोपमान् ।
सज्यं धनुर्वरं कृत्वा ज्याघोषेण निनादयन् ॥ ३.३९.९ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଧରି ଓ ବିଷଧର ସାପ ସଦୃଶ ବାଣ ଗ୍ରହଣ କରି, ଉତ୍ତମ ଧନୁରେ ଗୁଣ ଲଗାଇ, ଗୁଣର ଟଙ୍କାରରେ ନିନାଦିତ କରି।
3.39.10
यन्मां प्रार्थयसे हन्तुमनागसमिहागतम् ।
तस्मात्त्वां पूर्वमेवाहं नेष्यामि यमसादनम् ॥ ३.३९.१० ॥
ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ନିରପରାଧ ମୋତେ ମାରିବାକୁ ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ, ତେଣୁ ତୁମକୁ ପ୍ରଥମେ ମୁଁ ଯମସଦନକୁ ପଠାଇବି।
3.39.11
दृष्ट्वा तं प्रहरिष्यन्तं फल्गुनं दृढधन्विनम् ।
किरातरूपी सहसा वारयामास शंकरः ॥ ३.३९.११ ॥
ପ୍ରହାର କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଦୃଢଧନୁର୍ଧର ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ ଦେଖି କିରାତରୂପୀ ଶଙ୍କର ହଠାତ୍ ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ।
3.39.12
मयैष प्रार्थितः पूर्वं नीलमेघसमप्रभः ।
अनादृत्यैव तद्वाक्यं प्रजहाराथ फल्गुनः ॥ ३.३९.१२ ॥
ନୀଳମେଘ ସଦୃଶ କାନ୍ତିବିଶିଷ୍ଟ ଏହାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲି; କିନ୍ତୁ ସେ କଥାକୁ ଅବହେଳା କରି ଫାଲ୍ଗୁନ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
3.39.13
किरातश्च समं तस्मिन्नेकलक्ष्ये महाद्युतिः ।
प्रमुमोचाशनिप्रख्यं शरमग्निशिखोपमम् ॥ ३.३९.१३ ॥
ସେହି ଏକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ କିରାତ ବଜ୍ର ସଦୃଶ, ଅଗ୍ନିଶିଖା ସଦୃଶ ଶର ନିକ୍ଷେପ କଲା।
3.39.14
तौ मुक्तौ सायकौ ताभ्यां समं तत्र निपेततुः ।
मूकस्य गात्रे विस्तीर्णे शैलपृष्ठनिभे तदा ॥ ३.३९.१४ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଦୁଇ ଶର ସେତେବେଳେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ସେଠାରେ ପର୍ବତ ଶିଖର ସଦୃଶ ବିସ୍ତୃତ ମୂକର ଶରୀର ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ।
3.39.15
यथाऽशनैर्विनिष्पेषो वज्रस्येव च पर्वते ।
तथा तयोः सन्निपातः शरयोरभवत्तदा ॥ ३.३९.१५ ॥
ଯେପରି ପର୍ବତ ଉପରେ ବଜ୍ର ଓ ଅଶନିର ଭୀଷଣ ଆଘାତ ହୁଏ, ସେହିପରି ସେତେବେଳେ ସେହି ଦୁଇ ଶରର ସଂଘର୍ଷ ହେଲା।
3.39.16
स विद्धो बहुभिर्बाणैर्दीप्तास्यैः पन्नगैरिव ।
ममार राक्षसं रूपं भूयः कृत्वा सुदारुणम् ॥ ३.३९.१६ ॥
ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ସର୍ପ ସଦୃଶ ଅନେକ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ସେ ପୁନର୍ବାର ଅତି ଭୀଷଣ ରାକ୍ଷସ ରୂପ ଧାରଣ କରି ମରିଗଲା।
3.39.17
स ददर्श ततो जिष्णुः पुरुषं काञ्चनप्रभम् ।
किरातवेषसंछन्नं स्त्रीसहायममित्रहा ॥ ३.३९.१७ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ) କିରାତ ବେଶରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ, ସ୍ତ୍ରୀ ସହାୟ ଏକ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିଲେ।
3.39.18
तमब्रवीत्प्रीतमना कौन्तेयः प्रहसन्निव ।
को भवानटते शून्ये वने रस्त्रीगणसंवृतः ॥ ३.३९.१८ ॥
ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ କୌନ୍ତେୟ ହସିହସି ଯେପରି ତାକୁ କହିଲେ: 'ଏହି ଶୂନ୍ୟ ବନରେ ସ୍ତ୍ରୀଗଣ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ଘୂରୁଛ, ତୁମେ କିଏ?'
3.39.19
न त्वमस्मिन्वने घोरे बिभेषि कनकप्रभ ।
किमर्थं च त्वया विद्धो मृगोऽयं मत्परिग्रहः ॥ ३.३९.१९ ॥
ହେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଭାଯୁକ୍ତ, ଏ ଭୟଙ୍କର ବନରେ ତୁମେ କି ଭୟ କରୁ ନାହଁ? ମୋ ଅଧିକାରର ଏହି ହରିଣକୁ ତୁମେ କାହିଁକି ବାଣ ମାରିଲ?
3.39.20
मयाऽभिपन्नः पूर्वं हि राक्षसोऽयमिहागतः ।
कामात्परिभवाद्वाऽपि न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥ ३.३९.२० ॥
ଏ ରାକ୍ଷସକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଆଘାତ କରିଥିଲି ଏବଂ ସେ ଏଠାକୁ ଆସିଲା। କାମନା ବା ଅପମାନ ଯୋଗୁଁ ହେଉ, ମୋ ହାତରୁ ତୁମେ ଜୀବିତ ମୁକ୍ତି ପାଇବ ନାହିଁ।
3.39.21
न ह्येष मृगयाधर्मो यस्त्वयाऽद्य कृतो मयि ।
तेन त्वां भ्रंशयिष्यामि जीवितात्पर्वताश्रयम् ॥ ३.३९.२१ ॥
ଆଜି ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ଯାହା କରିଛ, ତାହା ମୃଗୟାର ଧର୍ମ ନୁହେଁ। ତେଣୁ, ହେ ପର୍ବତାଶ୍ରୟୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜୀବନରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ କରିବି।
3.39.22
इत्युक्तः पाण्डवेयेन किरातः प्रहसन्निव ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा पाण्डवं सव्यसाचिनं ॥ ३.३९.२२ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଏପରି କହିବାରୁ କିରାତ ହସୁଥିବା ପରି କୋମଳ ବାଣୀରେ ସବ୍ୟସାଚୀ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ କହିଲା।
3.39.23
न मत्कृते त्वया वीरः भीः कार्या वनमन्तिकात् ।
इयं भूमिः सदाऽस्माकमुचिता वसतां वने ॥ ३.३९.२३ ॥
ହେ ବୀର, ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ବନ ନିକଟରୁ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏ ଭୂମି ବନରେ ବାସକରୁ ଆମ ପାଇଁ ସଦା ଉଚିତ।
3.39.24
त्वया तु दुष्करः कस्मादिह वासः प्ररोचितः ।
वयं तु बहुसत्त्वेऽस्मिन्निवसामस्तपोधन ॥ ३.३९.२४ ॥
କିନ୍ତୁ ତୁମ ପାଇଁ କଷ୍ଟକର ଏଠାରେ ବାସ କରିବା ତୁମେ କାହିଁକି ପସନ୍ଦ କଲ? ଆମେ ପ୍ରାଣୀପୂର୍ଣ୍ଣ ଏ ବନରେ ବାସ କରୁ, ହେ ତପୋଧନ।
3.39.25
भवांस्तु कृष्णवत्मार्भः सुकुमारः सुखोचितः ।
कथं शून्यमिमं देशमेकाकी विचरिष्यति ॥ ३.३९.२५ ॥
କିନ୍ତୁ ଆପଣ, କୋମଳ ଓ ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ, କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ବାଳକ, ଏହି ଶୂନ୍ୟ ପ୍ରଦେଶରେ ଏକାକୀ କିପରି ବିଚରଣ କରିବେ?
3.39.26
गाण्डीवमाश्रयं कृत्वा नाराजांश्चाग्निसन्निभान् ।
निवसामि महारण्ये द्वितीय इव पावकः ॥ ३.३९.२६ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଓ ଅଗ୍ନିତୁଲ୍ୟ ନାରାଚ ବାଣ ସହିତ ମୁଁ ଏହି ମହାବନରେ ବାସ କରେ, ଯେପରି ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଗ୍ନି।
3.39.27
एष चापि मया जन्तुर्मृगरूपं समाश्रितः ।
राक्षसो निहतो घोरो हन्तुं मामिह चागतः ॥ ३.३९.२७ ॥
ମୃଗରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ଜୀବକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବଧ କଲି; ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ମାରିବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲା।
3.39.28
मयैष धन्वनिर्मुक्तैस्ताडितः पूर्वमेव हि ।
बाणैरभिहतः शेते नीतश्च यमसादनम् ॥ ३.३९.२८ ॥
ମୁଁ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ବାଣରେ ଏହାକୁ ପୂର୍ବରୁ ଆଘାତ କଲି; ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ଏ ପଡ଼ିଛି ଏବଂ ଯମଲୋକକୁ ନିଆଯାଇଛି।
3.39.29
ममैवायं लक्ष्यभूतः पूर्वमेव परिग्रहः ।
ममैव च प्रहारेण जीविताद्व्यपरिपितः ॥ ३.३९.२९ ॥
ଏ ପୂର୍ବରୁ ମୋର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା, ମୋର ହିଁ ଅଧୀନ ଥିଲା; ମୋ ପ୍ରହାରରେ ଏ ଜୀବନ ହରାଇଲା।
3.39.30
दोषान्स्वान्नार्हसेऽन्यस्मै वक्तुं स्वबलदर्पितः ।
अभिषक्तोस्मि मन्दात्मन्न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥ ३.३९.३० ॥
ହେ ନିଜ ବଳରେ ଗର୍ବିତ ମୂର୍ଖ! ତୁମ ଦୋଷ ଅନ୍ୟ ଉପରେ ଢାଳିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଧରିଛି; ମୋ ହାତରୁ ତୁମେ ଜୀବିତ ଛୁଟି ପାରିବ ନାହିଁ।
3.39.31
स्थिरो भव विमोक्ष्यामि सायकानशनीनिव ।
घटस्व परया शक्त्या मुञ्च त्वमपि सायकान् ॥ ३.३९.३१ ॥
ସ୍ଥିର ହୁଅ; ବଜ୍ର ପରି ବାଣ ମୁଁ ଛାଡ଼ିବି। ପରମ ଶକ୍ତିରେ ଚେଷ୍ଟା କର, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବାଣ ଛାଡ଼।
3.39.32
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा किरातस्यार्जुनस्तदा ।
रोषमाहारयामास ताडयामास चेषुभिः ॥ ३.३९.३२ ॥
କିରାତଙ୍କର ସେହି କଥା ଶୁଣି ଅର୍ଜୁନ ସେତେବେଳେ କ୍ରୋଧ କଲେ ଏବଂ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
3.39.33
ततो हृष्टेन मनसा प्रतिजग्राह सायकान् ।
भूयोभूय इति प्राह मन्दमन्देत्युवाच ह ॥ ३.३९.३३ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ସେ ବାଣ ଗ୍ରହଣ କଲା ଏବଂ ବାରମ୍ବାର କହିଲା, 'ମୂର୍ଖ, ମୂର୍ଖ!'
3.39.34
प्रहरस्व शरानेतान्नाराचान्मर्मभेदिनः ।
इत्युक्तो बाणवर्षं स मुमोच सहसाऽर्जुनः ॥ ३.३९.३४ ॥
"ମର୍ମଭେଦୀ ଏହି ନାରାଚ ବାଣରେ ପ୍ରହାର କର" ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ଅର୍ଜୁନ ହଠାତ୍ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ।
3.39.35
ततस्तौ तत्रसंरब्धौ गर्जमानौ मुहुर्मुहुः ।
शरैराशीविषाकारैस्ततक्षाते परस्परम् ॥ ३.३९.३५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଦୁହେଁ ସେଠାରେ କ୍ରୋଧରେ ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରି, ସର୍ପ ପରି ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
3.39.36
ततोऽर्जुनः शरवर्षं किराते समवासृजत् ।
तत्प्रसन्नेन मनसा प्रतिजग्राह शंकरः ॥ ३.३९.३६ ॥
ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନ କିରାତଙ୍କ ଉପରେ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ; ତାହା ଶଙ୍କର ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
3.39.37
मुहूर्तं शरवर्षं तु प्रतिगृह्य पिनाकधृक् ।
अक्षतेन शरीरेण तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.३९.३७ ॥
ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ଶରବର୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି ପିନାକଧାରୀ ଅକ୍ଷତ ଶରୀରରେ ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ରହିଲେ।
3.39.38
स दृष्ट्वा बाणवर्षं तु मघीभूतं धनंजयः ।
परमं विस्मयं चक्रे साधुसाध्विति चाब्रवीत् ॥ ३.३९.३८ ॥
ବାଣବର୍ଷା ନିଷ୍ଫଳ ହେବାର ଦେଖି ଧନଞ୍ଜୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ସାଧୁ, ସାଧୁ!"
3.39.39
अहोऽयं सुकुमाराङ्गो हिमवच्छिखराश्रयः ।
गाण्डीवमुक्तान्नाराचान्प्रतिगृह्णात्यविह्वलः ॥ ३.३९.३९ ॥
ଅହୋ! ହିମାଳୟ ଶିଖରରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଏହି ସୁକୁମାର ଅଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟ ପୁରୁଷ ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଛୁଟିଥିବା ନାରାଚ ବାଣ ଅବିଚଳିତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି!
3.39.40
कोऽयं देवो भवेत्साक्षाद्रुद्रो यक्षः सुरोऽसुरः ।
विद्यते हि गिरिश्रेष्ठे त्रिदशानां समागमः ॥ ३.३९.४० ॥
ଏ କେଉଁ ଦେବତା? ସାକ୍ଷାତ୍ ରୁଦ୍ର, ଯକ୍ଷ, ସୁର ନା ଅସୁର? ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ ଦେବତାଙ୍କ ସମାଗମ ହୋଇଛି।
3.39.41
न हि मद्वाणजालानामुत्सृष्टानां सहस्रशः ।
शक्तोऽन्यः सहितुं वेगमृते देवं पिनाकिनम् ॥ ३.३९.४१ ॥
ମୋ ହଜାର ହଜାର ଛୁଟାଯାଇଥିବା ବାଣଜାଳର ବେଗ ପିନାକଧାରୀ ଦେବତା ବିନା ଆଉ କେହି ସହି ପାରିବେ ନାହିଁ।
3.39.42
देवो वा यदि वा यक्षो रुद्रादन्यो व्यवस्थितः ।
अहमेनं शरैस्तीक्ष्णैर्नयामि यमसादनम् ॥ ३.३९.४२ ॥
ଏ ଦେବତା ହୁଅନ୍ତୁ ବା ଯକ୍ଷ, ବା ରୁଦ୍ରଠାରୁ ଭିନ୍ନ କେହି ହୁଅନ୍ତୁ, ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଏହାଙ୍କୁ ଯମସଦନକୁ ପଠାଇବି।
3.39.43
ततो हृष्टमना जिष्णुर्नाराचान्मर्मभेदिनः ।
व्यसृजच्छतधा राजन्मयूखानिव भास्करः ॥ ३.३९.४३ ॥
ଏଥିରେ ପ୍ରସନ୍ନମନା ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ), ହେ ରାଜନ, ମର୍ମଭେଦୀ ଲୌହବାଣ ଶହେ ପ୍ରକାରରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ତାଙ୍କ କିରଣ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି।
3.39.44
तान्प्रसन्नेन मनसा भगवाँल्लोकभावनः ।
शूलपाणिः प्रत्यगृह्णाच्छिलावर्षमिवाचलः ॥ ३.३९.४४ ॥
ଲୋକପାଳକ ଭଗବାନ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ (ଶିବ), ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ପର୍ବତ ଯେପରି ପଥରର ବର୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରେ।
3.39.45
क्षणेन क्षीणबाणोऽथ संवृत्तः फल्गुनस्तदा ।
वित्रासं च जगामाथ तं दृष्ट्वा शरसंक्षयम् ॥ ३.३९.४५ ॥
ଏକ କ୍ଷଣରେ ଫଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ବାଣ ସରିଗଲା; ନିଜ ବାଣର କ୍ଷୟ ଦେଖି ସେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
3.39.46
चिन्तयामास जिष्णुस्तु भगवन्तं हुताशनम् ।
पुरस्तादक्षयौ दत्तौ तूणौ येनास्य खाण्डवे ॥ ३.३९.४६ ॥
ତେବେ ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଭଗବାନ ହୁତାଶନଙ୍କୁ (ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ) ଚିନ୍ତା କଲେ; ପୂର୍ବେ ଖାଣ୍ଡବ ବନରେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷୟ ତୂଣୀର ଦେଇଥିଲେ।
3.39.47
किं नु मोक्ष्यामि धनुषा यन्मे बाणाः क्षयं गताः ।
अयं च पुरुषः कोपि बाणान्ग्रसति सर्वशः ॥ ३.३९.४७ ॥
"ମୋ ବାଣ ସରିଗଲା; ଏବେ ଏ ଧନୁରେ ମୁଁ କ'ଣ ଛାଡ଼ିବି? ଏ କୌଣସି ପୁରୁଷ ମୋ ସମସ୍ତ ବାଣ ଗ୍ରାସ କରୁଛି।"
3.39.48
अहमेनं धनुष्कोट्या रशूलाग्रेणेव कुञ्जरम् ।
नयामि दण्डधारस्य यमस्य सदनं प्रति ॥ ३.३९.४८ ॥
"ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଯମଙ୍କ ଗୃହ ଆଡ଼କୁ, ବର୍ଚ୍ଛାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ହାତୀକୁ ନେବା ପରି, ମୁଁ ଧନୁର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ହିଁ ଏହାକୁ ନେଇଯିବି।"
3.39.49
प्रगृह्याथ धनुष्कोट्या ज्यापाशेनावकृष्य च ।
मुष्टिभिश्चापि हतवान्वज्रकल्पैर्महाद्युतिः ॥ ३.३९.४९ ॥
ଏଥର ସେହି ମହାଦ୍ୟୁତି ଧନୁର ଅଗ୍ରଭାଗ ଧରି, ଧନୁର ଦଉଡ଼ି-ପାଶରେ ଟାଣି, ବଜ୍ରତୁଲ୍ୟ ମୁଷ୍ଟିରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
3.39.50
संप्रायुध्यद्धनुष्कोट्या कौन्तेयः परवीरहा ।
तदप्यस्य धनुर्दिव्यं जग्राह गिरिगोचरः ॥ ३.३९.५० ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଧନୁର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ପର୍ବତବାସୀ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଧନୁକୁ ମଧ୍ୟ ଧରିଲେ।
3.39.51
ततोऽर्जुनो ग्रस्तधनुः खङ्गपाणिरतिष्ठत ।
युद्धस्यान्तमभीप्सन्वै वेगेनाभिजगाम तम् ॥ ३.३९.५१ ॥
ତା'ପରେ ଧନୁ ହରାଇଥିବା ଅର୍ଜୁନ ହସ୍ତରେ ଖଡ୍ଗ ଧରି ଠିଆ ହେଲେ; ଯୁଦ୍ଧର ଅନ୍ତ ଇଚ୍ଛି ସେ ବେଗରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
3.39.52
तस्य मूर्ध्नि शितं खङ्गमसक्तं पर्वतेष्वपि ।
मुमोय भुजवीर्येण विक्रम्य कुरुनन्दनः ॥ ३.३९.५२ ॥
ତାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ବାଧାହୀନ ଭାବେ ଭେଦ କରୁଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ୍ଗ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ବାହୁବଳରେ ପରାକ୍ରମପୂର୍ବକ ଚଳାଇଲେ।
3.39.53
तकस्य मूर्धानमासाद्य पफालासिवरो हि सः ।
ततो वृक्षैः शिलाभिश्च योधयामास फल्गुनः ॥ ३.३९.५३ ॥
କିରାତଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ପହଞ୍ଚିବା ମାତ୍ରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖଡ୍ଗ ପ୍ରକୃତରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ତାପରେ ଫଳଗୁ ଗଛ ଓ ପଥରରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
3.39.54
तदा वृक्षान्महाकायः प्रत्यगृह्णादथो शिलाः ।
किरातरूपी भगवांस्ततः पार्थो महाबलः ॥ ३.३९.५४ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ମହାକାୟ ଗଛ ଓ ପଥରକୁ ଫେରାଇ ଧରିଲେ। ତାପରେ କିରାତରୂପୀ ଭଗବାନ ମହାବଳୀ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
3.39.55
मुष्टिभिर्वज्रसंस्पर्शैर्धूममुत्पादयन्मुखे ।
प्रजहार दुराधर्षे किरातसमरूपिणि ॥ ३.३९.५५ ॥
ବଜ୍ର ସମାନ ସ୍ପର୍ଶର ମୁଷ୍ଟିରେ ମୁଖରେ ଧୂଆଁ ସୃଷ୍ଟି କରି ସେ ସେହି ଦୁର୍ଧର୍ଷ, କିରାତ ରୂପଧାରୀଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
3.39.56
ततः शक्राशनिसमैर्मुष्टिभिर्भृशदारुणैः ।
किरातरूपी भगवानर्दयामास फल्गुनम् ॥ ३.३९.५६ ॥
ତା'ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ସମାନ ଅତି ଭୟଙ୍କର ମୁଷ୍ଟିରେ କିରାତରୂପୀ ଭଗବାନ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ।
3.39.57
ततश्चटचटाशब्दः सुधोरः समजायत ।
पाण्डवस्य च मुष्टीनां किरातस् च युध्यतः ॥ ३.३९.५७ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରତ ପାଣ୍ଡବ ଓ କିରାତଙ୍କ ମୁଷ୍ଟିରୁ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଚଟଚଟ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
3.39.58
सुमुहूर्तं तयोर्युद्धमभवल्लोमहर्षणम् ।
भुजप्रहारसंयुक्तं वृत्रवासवयोरिव ॥ ३.३९.५८ ॥
ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ କିଛି ସମୟ ଲୋମହର୍ଷକର ଥିଲା, ବୃତ୍ର ଓ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ବାହୁ ପ୍ରହାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
3.39.59
महाराज ततो जिष्णुः किरातमुरसा बली ।
पाण्डवं च विचेष्टन्तं किरातोप्यहनद्बलात् ॥ ३.३९.५९ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ତା'ପରେ ବଳବାନ ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଛାତିରେ କିରାତଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ଛଟପଟ ହେଉଥିବା ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କିରାତ ବଳପୂର୍ବକ ଆଘାତ କଲା।
3.39.60
तयोर्भुजविनिष्पेषात्संधर्षेणोरसोस्तथा ।
समजायत गात्रेषु पावकोऽङ्गारधूमवान् ॥ ३.३९.६० ॥
ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ବାହୁର ପେଷଣ ଓ ଛାତିର ଘର୍ଷଣରୁ ସେମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ଅଙ୍ଗାର ଓ ଧୂଆଁଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ନି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା।
3.39.61
तत एनं महादेवः पीड्य गात्रैः सुपीडितम् ।
तेजसा व्क्रमद्रोषाच्चेतस्तस्य विमोहयन् ॥ ३.३९.६१ ॥
ତା'ପରେ ମହାଦେବ ନିଜ ଅଙ୍ଗରେ ତାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଚାପି, ନିଜ ତେଜ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ତାର ମନକୁ ମୋହିତ କଲେ।
3.39.62
ततोऽभिपीडितैर्गात्रैः पिण्डीकृत इवाबभौ ।
फल्गुनो गात्रसंरुद्धो देवदेवेन भारत ॥ ३.३९.६२ ॥
ତା'ପରେ ଦେବଦେବଙ୍କ ଅଙ୍ଗର ତୀବ୍ର ଚାପରେ ଫଲ୍ଗୁନ ଏକ ପିଣ୍ଡ ପରି ଦେଖାଗଲେ; ହେ ଭାରତ, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଅବରୁଦ୍ଧ ହୋଇ।
3.39.63
निरुच्छ्वासोऽभवच्चैव सन्निरुद्धो महामनाः ।
ततः पपात संमूढस्ततः प्रीतोऽभवद्भवः ॥ ३.३९.६३ ॥
ମହାମନା ନିଃଶ୍ୱାସହୀନ ହୋଇଗଲେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବରୁଦ୍ଧ ହୋଇ। ତା'ପରେ ସେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ; ତା'ପରେ ଭବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
3.39.64
स मुहूर्तं तथा भूत्वा सचेताः पुनरुत्थितः ।
रुधिरेणाप्लुताङ्गस्तु पाण्डवो भृशदुःखितः ॥ ३.३९.६४ ॥
ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସେହିପରି ରହି, ପୁଣି ଚେତନା ଫେରି ଉଠିଲେ; ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିଲା; ସେ ପାଣ୍ଡବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
3.39.65
शरण्यं शरणं गत्वा भगवन्तं पिनाकिनम् ।
मृन्मयं स्ण्डिलं कृत्वामाल्येनापूजयद्भवम् ॥ ३.३९.६५ ॥
ଶରଣ୍ୟ ଭଗବାନ ପିନାକୀଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇ, ମାଟିର ବେଦୀ ତିଆରି କରି, ମାଳାରେ ଭବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
3.39.66
तच्च माल्यं तदा पार्थः किरातशिरसि स्थितम् ।
अपश्यत्पाण्डवश्रेष्ठो हर्षेण प्रकृतिं गतः ॥ ३.३९.६६ ॥
ସେହି ମାଳା ସେତେବେଳେ କିରାତଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଥିବାର ପାର୍ଥ ଦେଖିଲେ; ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ ହର୍ଷରେ ନିଜ ସ୍ୱାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିଲେ।
3.39.67
पपात पादयोस्तस्य ततः प्रीतोऽभवद्भवः ।
उवाच चैनं वचसा मेघगम्भीरगीर्हसः।
जातविस्मयमालोक्य ततः क्षीणाङ्गसंहतिम् ॥ ३.३९.६७ ॥
ସେ ତାଙ୍କ ପାଦତଳେ ପଡ଼ିଲା। ତେବେ ଭବ (ଶିବ) ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ମେଘ ପରି ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ ହସି ହସି ତାକୁ କହିଲେ, ତାକୁ ବିସ୍ମୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ କ୍ଷୀଣ ଶରୀରବିଶିଷ୍ଟ ଦେଖି।
3.39.68
भोभो फल्गुन तुष्टोस्मि कर्मणाऽप्रतिमेन ते ।
शौर्येणानेन धृत्या च क्षत्रियो नास्ति ते समः ॥ ३.३९.६८ ॥
ହେ ଫଲ୍ଗୁନ! ତୁମ ଏହି ଅତୁଳନୀୟ କର୍ମରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ଏହି ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମ ସମାନ କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ ନାହାଁନ୍ତି।
3.39.69
समं तेजश्च वीर्यं च ममाद्य तव चानघ ।
प्रीतस्तेऽहं महाबाहो पश्य मां भरतर्षभ ॥ ३.३९.६९ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ! ଆଜି ମୋ ତେଜ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ସହ ସମାନ। ହେ ମହାବାହୁ, ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ମୋତେ ଦେଖ।
3.39.70
ददामि ते विशालाक्ष चक्षुः पूर्वं मुनिर्भवान् ।
विजेष्यसि रणे शत्रूनपि सर्वान्दिवौकसः ॥ ३.३९.७० ॥
ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷ! ମୁଁ ତୁମକୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛି। ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ମୁନି ଥିଲ। ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିଣିବ।
3.39.71
प्रीत्या च तेऽहं दास्यामि यदस्त्रमनिवारितम् ।
त्वं हि शक्तो मदीयं तदस्त्रं धारयितुं क्षणात् ॥ ३.३९.७१ ॥
ପ୍ରୀତିବଶତଃ ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦେବି, କାରଣ ମୋର ସେହି ଅସ୍ତ୍ର କ୍ଷଣକରେ ଧାରଣ କରିବାକୁ ତୁମେ ହିଁ ସମର୍ଥ।
3.39.72
ततो देवं महादेवं गिरिशं शूनपाणिनम् ।
ददर्श फल्गुनस्तत्र सह देव्या महाद्युतिम् ॥ ३.३९.७२ ॥
ତେବେ ଫଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ସେଠାରେ ଦେବୀ ସହିତ ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ ଦେବଦେବ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ଗିରୀଶ, ଶୂଳପାଣି।
3.39.73
स जानुभ्यां महीं गत्वा शिरसा प्रणिपत्य च ।
प्रसादयामास हरं पार्थः परपुरंजयः ॥ ३.३९.७३ ॥
ସେ ଜାନୁ ଭରରେ ଭୂମିରେ ନତ ହୋଇ ମସ୍ତକ ନୁଆଁଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟୀ ପାର୍ଥ ହରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।
3.39.74
कपर्दिन्सर्वभूतेश भगनेत्रनिपातन ।
देवदेव महादेव नीलग्रीव जटाधर ॥ ३.३९.७४ ॥
ହେ କପର୍ଦୀ, ସର୍ବଭୂତେଶ, ଭଗଙ୍କ ନୟନ ନାଶକାରୀ, ଦେବଦେବ, ମହାଦେବ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଜଟାଧର!
3.39.75
कारणानां च परमं जाने त्वां त्र्यम्बकं विभुम् ।
देवानां च गतिं देवं त्वत्प्रसूतमिदं जगत् ॥ ३.३९.७५ ॥
କାରଣମାନଙ୍କର ପରମ କାରଣ, ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ, ବିଭୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଗତି ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ଜାଣେ; ଏ ଜଗତ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଛି।
3.39.76
अजेयस्त्वं त्रिभिर्लोकैः सदेवासुरमानुषैः ।
शिवाय विष्णुरूपाय विष्णवे शिवरूपिणे ॥ ३.३९.७६ ॥
ଦେବ, ଅସୁର, ମନୁଷ୍ୟ ସହିତ ତିନି ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ଅଜେୟ; ବିଷ୍ଣୁରୂପୀ ଶିବଙ୍କୁ ଓ ଶିବରୂପୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
3.39.77
दक्षियज्ञविनाशाय हरिरूपाय ते नमः ।
ललाटाक्षाय शर्वाय मीढुषे शूलपाणये ॥ ३.३९.७७ ॥
ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞ ନାଶକାରୀ, ହରିରୂପୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; କପାଳ ନୟନ ଶର୍ବ, ବର୍ଷଣକାରୀ, ଶୂଳପାଣିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
3.39.78
पिनाकगोप्त्रे सूर्याय मङ्गल्याय च वेधसे ।
प्रसादये त्वां भगवन्सर्वभूतमहेश्वर ॥ ३.३९.७८ ॥
ପିନାକର ରକ୍ଷକ, ସୂର୍ଯ୍ୟତୁଲ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଭଗବାନ, ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ମହେଶ୍ୱର, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଛି।
3.39.79
गणेशं जगतः शम्भुं लोककारणकारणम् ।
प्रधानपुरुषातीतं परं सूक्ष्मतरं हरम् ॥ ३.३९.७९ ॥
ଜଗତର ଅଧିପତି ଗଣେଶ, ଶମ୍ଭୁ, ଲୋକକାରଣର ମଧ୍ୟ କାରଣ, ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅତୀତ, ପର ଓ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହରଙ୍କୁ (ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ)।
3.39.80
व्यतिक्रमं मे भगवन्क्षन्तुमर्हसि शंकर ।
भगवन्दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तोस्मीमं महागिरिम् ॥ ३.३९.८० ॥
ହେ ଭଗବାନ ଶଙ୍କର, ମୋର ଅପରାଧ ଆପଣ କ୍ଷମା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନର ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ଏହି ମହାପର୍ବତରେ ଆସିଛି।
3.39.81
दयितं तव देवेश तापसालयमुत्तमम् ।
प्रसादये त्वां भगवन्सर्वलोकनमस्कृतम् ॥ ३.३९.८१ ॥
ହେ ଦେବେଶ, ଏହା ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଆଳୟ। ହେ ଭଗବାନ, ସର୍ବଲୋକନମସ୍କୃତ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଛି।
3.39.82
कृतो मयाऽयमज्ञानाद्विमर्दो यस्त्वया सह ।
शरणं प्रतिपन्नाय तत्क्षमस्वाद्य शंकर ॥ ३.३९.८२ ॥
ଅଜ୍ଞାନରୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଯେଉଁ ସଂଘର୍ଷ କରିଛି, ହେ ଶଙ୍କର, ଶରଣାଗତ ମୋତେ ଆଜି ତାହା କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।
3.39.83
तमुवाच महातेजाः प्रहसन्वृषभध्वजः ।
प्रगृह्य रुचिरं बाहुं क्षान्तमित्येव फल्गुनम् ॥ ३.३९.८३ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ହସି ହସି ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ବାହୁ ଧରି ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ କହିଲେ, "କ୍ଷମା କରାଗଲା।"
3.39.84
परिष्वज्य च बाहुभ्यां प्रीतात्मा भगवान्हरः ।
पुनः पार्थं सान्त्वपूर्वमुवाच वृषभध्वजः ॥ ३.३९.८४ ॥
ଦୁଇ ବାହୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ପ୍ରୀତମନା ଭଗବାନ ହର, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ପାର୍ଥଙ୍କୁ ପୁଣି ସାନ୍ତ୍ୱନାପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟରେ କହିଲେ।
3.39.85
गङ्गाङ्गितजटः शर्वः पार्थस्यामिततेजसः ।
प्रगृह्य रुचिरं बाहुं वृत्तं ताम्रतलाङ्गुलिम् ॥ ३.३९.८५ ॥
ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ଜଟାଧାରୀ ଶର୍ବ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ପାର୍ଥଙ୍କ ସୁନ୍ଦର, ଗୋଲ ବାହୁ ଧରିଲେ; ତାଙ୍କ ତଳହାତ ଓ ଆଙ୍ଗୁଠି ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।