Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.39

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.39.1

गतेषु तेषु सर्वेषु तपस्विषु महात्मसु ।
पिनाकपाणिर्भगवान्सर्वपापहरो हरः ॥ ३.३९.१ ॥

ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਤਪਸਵੀ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਪਿਨਾਕ ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਏ ਭਗਵਾਨ, ਸਰਬ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

3.39.2

कैरातं वेषमास्थाय काञ्चनद्रुमसन्निभम् ।
विभ्राजमानो वपुषा गिरिर्मेरुरिवापरः ॥ ३.३९.२ ॥

ਕਿਰਾਤ ਵੇਸ਼ ਧਾਰ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਰਗੇ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ, ਮਾਨੋ ਦੂਜਾ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ (ਉਹ ਸਨ)।

3.39.3

श्रीगद्धनुरुपादाय शरांश्चाशीविषोपमान् ।
निष्पपात महार्चिष्मान्दहन्कक्षमिवानलः ॥ ३.३९.३ ॥

ਸੁੰਦਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਨਿਕਲੇ।

3.39.4

देव्या सहोमया श्रीमान्समानव्रतवेषया ।
नानावेषधरैर्हृष्टैर्भूतैरनुगतस्तदा ॥ ३.३९.४ ॥

ਤਦ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ (ਸ਼ਿਵ), ਸਮਾਨ ਵਰਤ ਅਤੇ ਵੇਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਉਮਾ ਨਾਲ, ਨਾਨਾ ਵੇਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੁਸ਼ ਭੂਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।

3.39.5

किरातवेषसंछन्नः स्त्रीभिश्चापि सहस्रशः ।
अशोभत तदा राजन्स देशोऽतीव भारत ॥ ३.३९.५ ॥

ਕਿਰਾਤ ਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ (ਸ਼ਿਵ) ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ।

3.39.6

क्षणेन तद्वनं सर्वं निःशब्दमभवत्तदा ।
नादः प्रस्रवणानां च पक्षिणां चाप्युपारमत् ॥ ३.३९.६ ॥

ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਤਦ ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਚਹਿਚਹਾਟ ਵੀ ਰੁਕ ਗਈ।

3.39.7

स सन्निकर्षमागम्य पार्थस्याक्लिष्टकर्मणः ।
मूकं नाम दितेः पुत्रं ददर्शाद्भुतदर्शनम् ॥ ३.३९.७ ॥

ਅਕਲਿਸ਼ਟਕਰਮਾ ਪਾਰਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਉਸਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੂਕ ਨਾਮਕ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

3.39.8

वाराहं रूपमास्थाय तर्जयन्तमिवार्जुनम् ।
हन्तुं परमदुष्टात्मा तमुवाचाथ फल्गुनः ॥ ३.३९.८ ॥

ਸੂਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਂਦੇ ਜਿਹੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪਰਮ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਫਾਲਗੁਨ ਨੇ ਤਦ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ।

3.39.9

गाण्डीवं धनुरादाय शरांश्चाशीविषोपमान् ।
सज्यं धनुर्वरं कृत्वा ज्याघोषेण निनादयन् ॥ ३.३९.९ ॥

ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਧਰ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚਿੱਲਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਚਿੱਲੇ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।

3.39.10

यन्मां प्रार्थयसे हन्तुमनागसमिहागतम् ।
तस्मात्त्वां पूर्वमेवाहं नेष्यामि यमसादनम् ॥ ३.३९.१० ॥

ਇੱਥੇ ਆਏ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਯਮਲੋਕ ਪਹੁੰਚਾਵਾਂਗਾ।

3.39.11

दृष्ट्वा तं प्रहरिष्यन्तं फल्गुनं दृढधन्विनम् ।
किरातरूपी सहसा वारयामास शंकरः ॥ ३.३९.११ ॥

ਵਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਫਾਲਗੁਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਰਾਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਝਟਪਟ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।

3.39.12

मयैष प्रार्थितः पूर्वं नीलमेघसमप्रभः ।
अनादृत्यैव तद्वाक्यं प्रजहाराथ फल्गुनः ॥ ३.३९.१२ ॥

ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਪਰ ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਅਣਸੁਣਿਆ ਕਰਕੇ ਫਾਲਗੁਨ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

3.39.13

किरातश्च समं तस्मिन्नेकलक्ष्ये महाद्युतिः ।
प्रमुमोचाशनिप्रख्यं शरमग्निशिखोपमम् ॥ ३.३९.१३ ॥

ਉਸੇ ਇੱਕੋ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਕਿਰਾਤ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਰਗਾ ਬਾਣ ਛੱਡਿਆ।

3.39.14

तौ मुक्तौ सायकौ ताभ्यां समं तत्र निपेततुः ।
मूकस्य गात्रे विस्तीर्णे शैलपृष्ठनिभे तदा ॥ ३.३९.१४ ॥

ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਛੱਡੇ ਦੋਵੇਂ ਬਾਣ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਕੱਠੇ ਉੱਥੇ ਪਰਬਤ-ਸ਼ਿਖਰ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂਕ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗੇ।

3.39.15

यथाऽशनैर्विनिष्पेषो वज्रस्येव च पर्वते ।
तथा तयोः सन्निपातः शरयोरभवत्तदा ॥ ३.३९.१५ ॥

ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਟਕਰਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਹੋਈ।

3.39.16

स विद्धो बहुभिर्बाणैर्दीप्तास्यैः पन्नगैरिव ।
ममार राक्षसं रूपं भूयः कृत्वा सुदारुणम् ॥ ३.३९.१६ ॥

ਬਲਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਅਨੇਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਉਹ ਫੇਰ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ।

3.39.17

स ददर्श ततो जिष्णुः पुरुषं काञ्चनप्रभम् ।
किरातवेषसंछन्नं स्त्रीसहायममित्रहा ॥ ३.३९.१७ ॥

ਫੇਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਹੰਤਾ ਜਿਸ਼ਨੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਕਿਰਾਤ ਭੇਸ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

3.39.18

तमब्रवीत्प्रीतमना कौन्तेयः प्रहसन्निव ।
को भवानटते शून्ये वने रस्त्रीगणसंवृतः ॥ ३.३९.१८ ॥

ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਕੌਂਤੇਯ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ: 'ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਭਟਕ ਰਹੇ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?'

3.39.19

न त्वमस्मिन्वने घोरे बिभेषि कनकप्रभ ।
किमर्थं च त्वया विद्धो मृगोऽयं मत्परिग्रहः ॥ ३.३९.१९ ॥

ਹੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲੇ, ਕੀ ਤੂੰ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ? ਮੇਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਇਸ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ?

3.39.20

मयाऽभिपन्नः पूर्वं हि राक्षसोऽयमिहागतः ।
कामात्परिभवाद्वाऽपि न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥ ३.३९.२० ॥

ਇਸ ਰਾਖ਼ਸ਼ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਥੇ ਆਇਆ। ਕਾਮ ਜਾਂ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਤੂੰ ਜੀਂਦਾ ਨਹੀਂ ਛੁੱਟੇਂਗਾ।

3.39.21

न ह्येष मृगयाधर्मो यस्त्वयाऽद्य कृतो मयि ।
तेन त्वां भ्रंशयिष्यामि जीवितात्पर्वताश्रयम् ॥ ३.३९.२१ ॥

ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੋ ਕੀਤਾ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਰਬਤਵਾਸੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਡੇਗ ਦਿਆਂਗਾ।

3.39.22

इत्युक्तः पाण्डवेयेन किरातः प्रहसन्निव ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा पाण्डवं सव्यसाचिनं ॥ ३.३९.२२ ॥

ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਕਿਰਾਤ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਿਆਂ ਕੋਮਲ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸਵ ਸਾਚੀ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

3.39.23

न मत्कृते त्वया वीरः भीः कार्या वनमन्तिकात् ।
इयं भूमिः सदाऽस्माकमुचिता वसतां वने ॥ ३.३९.२३ ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਦਾ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ।

3.39.24

त्वया तु दुष्करः कस्मादिह वासः प्ररोचितः ।
वयं तु बहुसत्त्वेऽस्मिन्निवसामस्तपोधन ॥ ३.३९.२४ ॥

ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਔਖੀ ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਕਿਉਂ ਪਸੰਦ ਆਇਆ? ਅਸੀਂ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਤਪੋਧਨ।

3.39.25

भवांस्तु कृष्णवत्मार्भः सुकुमारः सुखोचितः ।
कथं शून्यमिमं देशमेकाकी विचरिष्यति ॥ ३.३९.२५ ॥

ਪਰ ਤੁਸੀਂ, ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਦੇ ਆਦੀ, ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਬਾਲਕ, ਇਸ ਸੁੰਨਸਾਨ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਕਿਵੇਂ ਵਿਚਰੋਗੇ?

3.39.26

गाण्डीवमाश्रयं कृत्वा नाराजांश्चाग्निसन्निभान् ।
निवसामि महारण्ये द्वितीय इव पावकः ॥ ३.३९.२६ ॥

ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਾਂਵਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜੀ ਅੱਗ ਹੋਵਾਂ।

3.39.27

एष चापि मया जन्तुर्मृगरूपं समाश्रितः ।
राक्षसो निहतो घोरो हन्तुं मामिह चागतः ॥ ३.३९.२७ ॥

ਮ੍ਰਿਗ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਇਸ ਜੀਵ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ; ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਹੀ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਸੀ।

3.39.28

मयैष धन्वनिर्मुक्तैस्ताडितः पूर्वमेव हि ।
बाणैरभिहतः शेते नीतश्च यमसादनम् ॥ ३.३९.२८ ॥

ਮੈਂ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਸੀ; ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਯਮਲੋਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

3.39.29

ममैवायं लक्ष्यभूतः पूर्वमेव परिग्रहः ।
ममैव च प्रहारेण जीविताद्व्यपरिपितः ॥ ३.३९.२९ ॥

ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਹੀ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ; ਮੇਰੇ ਹੀ ਵਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਜਾਨੋਂ ਹੱਥ ਧੋ ਬੈਠਾ।

3.39.30

दोषान्स्वान्नार्हसेऽन्यस्मै वक्तुं स्वबलदर्पितः ।
अभिषक्तोस्मि मन्दात्मन्न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥ ३.३९.३० ॥

ਹੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹੰਕਾਰੇ ਮੂਰਖ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਉੱਤੇ ਨਾ ਸੁੱਟ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਤੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਛੁੱਟੇਂਗਾ।

3.39.31

स्थिरो भव विमोक्ष्यामि सायकानशनीनिव ।
घटस्व परया शक्त्या मुञ्च त्वमपि सायकान् ॥ ३.३९.३१ ॥

ਸਥਿਰ ਰਹੋ; ਮੈਂ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਬਾਣ ਛੱਡਾਂਗਾ। ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਬਾਣ ਛੱਡੋ।

3.39.32

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा किरातस्यार्जुनस्तदा ।
रोषमाहारयामास ताडयामास चेषुभिः ॥ ३.३९.३२ ॥

ਕਿਰਾਤ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।

3.39.33

ततो हृष्टेन मनसा प्रतिजग्राह सायकान् ।
भूयोभूय इति प्राह मन्दमन्देत्युवाच ह ॥ ३.३९.३३ ॥

ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਬਾਣ ਲੈ ਲਏ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ, 'ਮੂਰਖ, ਮੂਰਖ!'

3.39.34

प्रहरस्व शरानेतान्नाराचान्मर्मभेदिनः ।
इत्युक्तो बाणवर्षं स मुमोच सहसाऽर्जुनः ॥ ३.३९.३४ ॥

"ਮਰਮ ਭੇਦਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰ" ਇਹ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

3.39.35

ततस्तौ तत्रसंरब्धौ गर्जमानौ मुहुर्मुहुः ।
शरैराशीविषाकारैस्ततक्षाते परस्परम् ॥ ३.३९.३५ ॥

ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉੱਥੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ, ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।

3.39.36

ततोऽर्जुनः शरवर्षं किराते समवासृजत् ।
तत्प्रसन्नेन मनसा प्रतिजग्राह शंकरः ॥ ३.३९.३६ ॥

ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਰਾਤ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ।

3.39.37

मुहूर्तं शरवर्षं तु प्रतिगृह्य पिनाकधृक् ।
अक्षतेन शरीरेण तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.३९.३७ ॥

ਪਲ ਭਰ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਝੱਲ ਕੇ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਅਚੱਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।

3.39.38

स दृष्ट्वा बाणवर्षं तु मघीभूतं धनंजयः ।
परमं विस्मयं चक्रे साधुसाध्विति चाब्रवीत् ॥ ३.३९.३८ ॥

ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਬੇਅਸਰ ਹੁੰਦੀ ਵੇਖ ਧਨੰਜਯ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬੋਲੇ, "ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ!"

3.39.39

अहोऽयं सुकुमाराङ्गो हिमवच्छिखराश्रयः ।
गाण्डीवमुक्तान्नाराचान्प्रतिगृह्णात्यविह्वलः ॥ ३.३९.३९ ॥

ਵਾਹ! ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਵਸਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਕੋਮਲ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁਰਸ਼ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹਿਚਕ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ!

3.39.40

कोऽयं देवो भवेत्साक्षाद्रुद्रो यक्षः सुरोऽसुरः ।
विद्यते हि गिरिश्रेष्ठे त्रिदशानां समागमः ॥ ३.३९.४० ॥

ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ? ਸਾਖਿਆਤ ਰੁਦਰ ਹੈ, ਯਕਸ਼, ਸੁਰ ਜਾਂ ਅਸੁਰ? ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੇਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

3.39.41

न हि मद्वाणजालानामुत्सृष्टानां सहस्रशः ।
शक्तोऽन्यः सहितुं वेगमृते देवं पिनाकिनम् ॥ ३.३९.४१ ॥

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਛੱਡੇ ਮੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਦਾ ਵੇਗ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

3.39.42

देवो वा यदि वा यक्षो रुद्रादन्यो व्यवस्थितः ।
अहमेनं शरैस्तीक्ष्णैर्नयामि यमसादनम् ॥ ३.३९.४२ ॥

ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਯਕਸ਼, ਜਾਂ ਰੁਦਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੋਈ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗਾ।

3.39.43

ततो हृष्टमना जिष्णुर्नाराचान्मर्मभेदिनः ।
व्यसृजच्छतधा राजन्मयूखानिव भास्करः ॥ ३.३९.४३ ॥

ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਜਿਸ਼ਣੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਰਮ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਣ ਸੈਂਕੜੇ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਛੱਡੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿਖੇਰਦਾ ਹੈ।

3.39.44

तान्प्रसन्नेन मनसा भगवाँल्लोकभावनः ।
शूलपाणिः प्रत्यगृह्णाच्छिलावर्षमिवाचलः ॥ ३.३९.४४ ॥

ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਕ ਭਗਵਾਨ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ (ਸ਼ਿਵ), ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਝੱਲਦਾ ਹੈ।

3.39.45

क्षणेन क्षीणबाणोऽथ संवृत्तः फल्गुनस्तदा ।
वित्रासं च जगामाथ तं दृष्ट्वा शरसंक्षयम् ॥ ३.३९.४५ ॥

ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਫਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਬਾਣ ਮੁੱਕ ਗਏ; ਆਪਣੇ ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗਾ।

3.39.46

चिन्तयामास जिष्णुस्तु भगवन्तं हुताशनम् ।
पुरस्तादक्षयौ दत्तौ तूणौ येनास्य खाण्डवे ॥ ३.३९.४६ ॥

ਫਿਰ ਜਿਸ਼ਣੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਹੁਤਾਸ਼ਨ (ਅਗਨੀ) ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਡਵ ਬਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਅਕਸ਼ੈ ਤਰਕਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

3.39.47

किं नु मोक्ष्यामि धनुषा यन्मे बाणाः क्षयं गताः ।
अयं च पुरुषः कोपि बाणान्ग्रसति सर्वशः ॥ ३.३९.४७ ॥

"ਮੇਰੇ ਬਾਣ ਮੁੱਕ ਗਏ ਹਨ; ਹੁਣ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕੀ ਛੱਡਾਂ? ਇਹ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਬਾਣ ਨਿਗਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

3.39.48

अहमेनं धनुष्कोट्या रशूलाग्रेणेव कुञ्जरम् ।
नयामि दण्डधारस्य यमस्य सदनं प्रति ॥ ३.३९.४८ ॥

"ਦੰਡਧਾਰੀ ਜਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ, ਨੇਜ਼ੇ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਵਾਂਗ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।"

3.39.49

प्रगृह्याथ धनुष्कोट्या ज्यापाशेनावकृष्य च ।
मुष्टिभिश्चापि हतवान्वज्रकल्पैर्महाद्युतिः ॥ ३.३९.४९ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਸਿਰਾ ਫੜ ਕੇ, ਪਰਤਾਂ ਦੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।

3.39.50

संप्रायुध्यद्धनुष्कोट्या कौन्तेयः परवीरहा ।
तदप्यस्य धनुर्दिव्यं जग्राह गिरिगोचरः ॥ ३.३९.५० ॥

ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਲੜਿਆ; ਪਰਬਤ-ਵਾਸੀ ਨੇ ਉਸਦਾ ਦਿਵ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਫੜ ਲਿਆ।

3.39.51

ततोऽर्जुनो ग्रस्तधनुः खङ्गपाणिरतिष्ठत ।
युद्धस्यान्तमभीप्सन्वै वेगेनाभिजगाम तम् ॥ ३.३९.५१ ॥

ਫਿਰ ਧਨੁਸ਼ ਖੁੱਸ ਗਿਆ ਅਰਜੁਨ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ; ਲੜਾਈ ਦਾ ਅੰਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਲਪਕਿਆ।

3.39.52

तस्य मूर्ध्नि शितं खङ्गमसक्तं पर्वतेष्वपि ।
मुमोय भुजवीर्येण विक्रम्य कुरुनन्दनः ॥ ३.३९.५२ ॥

ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ, ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਤਿੱਖੀ ਤਲਵਾਰ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨੇ ਬਾਹੂਬਲ ਨਾਲ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਚਲਾਈ।

3.39.53

तकस्य मूर्धानमासाद्य पफालासिवरो हि सः ।
ततो वृक्षैः शिलाभिश्च योधयामास फल्गुनः ॥ ३.३९.५३ ॥

ਕਿਰਾਤ ਦੇ ਸਿਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤਲਵਾਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਫਿਰ ਫਲਗੁਨ ਨੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।

3.39.54

तदा वृक्षान्महाकायः प्रत्यगृह्णादथो शिलाः ।
किरातरूपी भगवांस्ततः पार्थो महाबलः ॥ ३.३९.५४ ॥

ਤਦ ਉਸ ਮਹਾਕਾਇ ਨੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਫੜ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਕਿਰਾਤ ਰੂਪ ਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮਹਾਬਲੀ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।

3.39.55

मुष्टिभिर्वज्रसंस्पर्शैर्धूममुत्पादयन्मुखे ।
प्रजहार दुराधर्षे किरातसमरूपिणि ॥ ३.३९.५५ ॥

ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀਆਂ ਛੋਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੱਠੀਆਂ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਧੂੰਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਉਸ ਅਜੇਤੂ, ਕਿਰਾਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।

3.39.56

ततः शक्राशनिसमैर्मुष्टिभिर्भृशदारुणैः ।
किरातरूपी भगवानर्दयामास फल्गुनम् ॥ ३.३९.५६ ॥

ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਮੁੱਠੀਆਂ ਨਾਲ ਕਿਰਾਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਫਲਗੁਨ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ।

3.39.57

ततश्चटचटाशब्दः सुधोरः समजायत ।
पाण्डवस्य च मुष्टीनां किरातस् च युध्यतः ॥ ३.३९.५७ ॥

ਫਿਰ ਲੜ ਰਹੇ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਕਿਰਾਤ ਦੀਆਂ ਮੁੱਠੀਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਚਟਚਟ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ।

3.39.58

सुमुहूर्तं तयोर्युद्धमभवल्लोमहर्षणम् ।
भुजप्रहारसंयुक्तं वृत्रवासवयोरिव ॥ ३.३९.५८ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਕੁਝ ਦੇਰ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਾਂਗ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।

3.39.59

महाराज ततो जिष्णुः किरातमुरसा बली ।
पाण्डवं च विचेष्टन्तं किरातोप्यहनद्बलात् ॥ ३.३९.५९ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਫਿਰ ਬਲਵਾਨ ਜਿਸ਼ਨੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਕਿਰਾਤ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਤੜਫਦੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਰਾਤ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।

3.39.60

तयोर्भुजविनिष्पेषात्संधर्षेणोरसोस्तथा ।
समजायत गात्रेषु पावकोऽङ्गारधूमवान् ॥ ३.३९.६० ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਪੀਸਣ ਅਤੇ ਛਾਤੀਆਂ ਦੀ ਰਗੜ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਉੱਠੀ।

3.39.61

तत एनं महादेवः पीड्य गात्रैः सुपीडितम् ।
तेजसा व्क्रमद्रोषाच्चेतस्तस्य विमोहयन् ॥ ३.३९.६१ ॥

ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਬਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਉਸਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲਿਆ।

3.39.62

ततोऽभिपीडितैर्गात्रैः पिण्डीकृत इवाबभौ ।
फल्गुनो गात्रसंरुद्धो देवदेवेन भारत ॥ ३.३९.६२ ॥

ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਤੀਬਰ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਫੱਲਗੁਨ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।

3.39.63

निरुच्छ्वासोऽभवच्चैव सन्निरुद्धो महामनाः ।
ततः पपात संमूढस्ततः प्रीतोऽभवद्भवः ॥ ३.३९.६३ ॥

ਮਹਾਮਨਸਕ ਸਾਹ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਤਦ ਭਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।

3.39.64

स मुहूर्तं तथा भूत्वा सचेताः पुनरुत्थितः ।
रुधिरेणाप्लुताङ्गस्तु पाण्डवो भृशदुःखितः ॥ ३.३९.६४ ॥

ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਹਾ, ਫਿਰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੁੜ ਉੱਠਿਆ; ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ।

3.39.65

शरण्यं शरणं गत्वा भगवन्तं पिनाकिनम् ।
मृन्मयं स्ण्डिलं कृत्वामाल्येनापूजयद्भवम् ॥ ३.३९.६५ ॥

ਸ਼ਰਣ ਦੇਣ ਯੋਗ ਭਗਵਾਨ ਪਿਨਾਕੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵੇਦੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਭਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

3.39.66

तच्च माल्यं तदा पार्थः किरातशिरसि स्थितम् ।
अपश्यत्पाण्डवश्रेष्ठो हर्षेण प्रकृतिं गतः ॥ ३.३९.६६ ॥

ਉਹ ਮਾਲਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਰਾਤ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਈ ਵੇਖੀ ਪਾਰਥ ਨੇ; ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆਇਆ।

3.39.67

पपात पादयोस्तस्य ततः प्रीतोऽभवद्भवः ।
उवाच चैनं वचसा मेघगम्भीरगीर्हसः।
जातविस्मयमालोक्य ततः क्षीणाङ्गसंहतिम् ॥ ३.३९.६७ ॥

ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਤਦ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲੇ, ਉਸਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਵੇਖ ਕੇ।

3.39.68

भोभो फल्गुन तुष्टोस्मि कर्मणाऽप्रतिमेन ते ।
शौर्येणानेन धृत्या च क्षत्रियो नास्ति ते समः ॥ ३.३९.६८ ॥

ਹੇ ਫਲਗੁਨ! ਤੇਰੇ ਇਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਇਸ ਸੂਰਮਤਾਈ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਖੱਤਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

3.39.69

समं तेजश्च वीर्यं च ममाद्य तव चानघ ।
प्रीतस्तेऽहं महाबाहो पश्य मां भरतर्षभ ॥ ३.३९.६९ ॥

ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼! ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਤੇਜ ਅਤੇ ਬਲ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ।

3.39.70

ददामि ते विशालाक्ष चक्षुः पूर्वं मुनिर्भवान् ।
विजेष्यसि रणे शत्रूनपि सर्वान्दिवौकसः ॥ ३.३९.७० ॥

ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕਸ਼! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਮੁਨੀ ਸੀ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤੇਂਗਾ।

3.39.71

प्रीत्या च तेऽहं दास्यामि यदस्त्रमनिवारितम् ।
त्वं हि शक्तो मदीयं तदस्त्रं धारयितुं क्षणात् ॥ ३.३९.७१ ॥

ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਅਣਰੋਕ ਅਸਤ੍ਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਉਹ ਅਸਤ੍ਰ ਪਲ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।

3.39.72

ततो देवं महादेवं गिरिशं शूनपाणिनम् ।
ददर्श फल्गुनस्तत्र सह देव्या महाद्युतिम् ॥ ३.३९.७२ ॥

ਤਦ ਫਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਉੱਥੇ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਗਿਰੀਸ਼, ਸ਼ੂਲਪਾਣੀ ਸਨ।

3.39.73

स जानुभ्यां महीं गत्वा शिरसा प्रणिपत्य च ।
प्रसादयामास हरं पार्थः परपुरंजयः ॥ ३.३९.७३ ॥

ਉਹ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਝੁਕ ਕੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਸ਼ਤਰੂ-ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਹਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।

3.39.74

कपर्दिन्सर्वभूतेश भगनेत्रनिपातन ।
देवदेव महादेव नीलग्रीव जटाधर ॥ ३.३९.७४ ॥

ਹੇ ਕਪਰਦੀ, ਸਰਬ-ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਈਸ਼, ਭਗ ਦੀ ਅੱਖ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਦੇਵ, ਨੀਲਕੰਠ, ਜਟਾਧਾਰੀ!

3.39.75

कारणानां च परमं जाने त्वां त्र्यम्बकं विभुम् ।
देवानां च गतिं देवं त्वत्प्रसूतमिदं जगत् ॥ ३.३९.७५ ॥

ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਕਾਰਨ, ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ, ਵਿਭੂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਆਪ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਜਗਤ ਆਪ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।

3.39.76

अजेयस्त्वं त्रिभिर्लोकैः सदेवासुरमानुषैः ।
शिवाय विष्णुरूपाय विष्णवे शिवरूपिणे ॥ ३.३९.७६ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਪ ਅਜੇਯ ਹੋ; ਵਿਸ਼ਨੂੰ-ਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਰੂਪ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

3.39.77

दक्षियज्ञविनाशाय हरिरूपाय ते नमः ।
ललाटाक्षाय शर्वाय मीढुषे शूलपाणये ॥ ३.३९.७७ ॥

ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯੱਗ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹਰਿ-ਰੂਪ ਆਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਮੱਥੇ ਦੀ ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਵ, ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੂਲਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

3.39.78

पिनाकगोप्त्रे सूर्याय मङ्गल्याय च वेधसे ।
प्रसादये त्वां भगवन्सर्वभूतमहेश्वर ॥ ३.३९.७८ ॥

ਪਿਨਾਕ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਰਚਣਹਾਰ ਆਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸਰਬ-ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

3.39.79

गणेशं जगतः शम्भुं लोककारणकारणम् ।
प्रधानपुरुषातीतं परं सूक्ष्मतरं हरम् ॥ ३.३९.७९ ॥

ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਗਣੇਸ਼, ਸ਼ੰਭੂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਵੀ ਕਾਰਨ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਰਮ ਅਤੇ ਅਤਿ ਸੂਖਮ ਹਰ ਨੂੰ (ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ)।

3.39.80

व्यतिक्रमं मे भगवन्क्षन्तुमर्हसि शंकर ।
भगवन्दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तोस्मीमं महागिरिम् ॥ ३.३९.८० ॥

ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ, ਮੇਰੇ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ। ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਾਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।

3.39.81

दयितं तव देवेश तापसालयमुत्तमम् ।
प्रसादये त्वां भगवन्सर्वलोकनमस्कृतम् ॥ ३.३९.८१ ॥

ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਦਾ ਉੱਤਮ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਮਸਕਾਰੇ ਗਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

3.39.82

कृतो मयाऽयमज्ञानाद्विमर्दो यस्त्वया सह ।
शरणं प्रतिपन्नाय तत्क्षमस्वाद्य शंकर ॥ ३.३९.८२ ॥

ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੋ ਟਕਰਾਅ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਉਹ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ।

3.39.83

तमुवाच महातेजाः प्रहसन्वृषभध्वजः ।
प्रगृह्य रुचिरं बाहुं क्षान्तमित्येव फल्गुनम् ॥ ३.३९.८३ ॥

ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧ੍ਵਜ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੀ ਸੁੰਦਰ ਬਾਂਹ ਫੜ ਕੇ ਫਾਲਗੁਨ ਨੂੰ ਬੋਲੇ, "ਮਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"

3.39.84

परिष्वज्य च बाहुभ्यां प्रीतात्मा भगवान्हरः ।
पुनः पार्थं सान्त्वपूर्वमुवाच वृषभध्वजः ॥ ३.३९.८४ ॥

ਦੋਵਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧ੍ਵਜ, ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਫਿਰ ਦਿਲਾਸੇ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ।

3.39.85

गङ्गाङ्गितजटः शर्वः पार्थस्यामिततेजसः ।
प्रगृह्य रुचिरं बाहुं वृत्तं ताम्रतलाङ्गुलिम् ॥ ३.३९.८५ ॥

ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਵ ਨੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਦੀ ਸੁੰਦਰ, ਗੋਲ ਬਾਂਹ ਫੜੀ; ਉਸਦੀ ਹਥੇਲੀ ਅਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ।