มหาภารตะ · อัธยายะ 3.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.39.1
गतेषु तेषु सर्वेषु तपस्विषु महात्मसु ।
पिनाकपाणिर्भगवान्सर्वपापहरो हरः ॥ ३.३९.१ ॥
เมื่อบรรดาตปัสวีผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่เหล่านั้นทั้งหมดได้ไปแล้ว พระผู้เป็นเจ้าหระ คือพระศิวะ ผู้ถือคันธนูปินากะไว้ในพระหัตถ์ ผู้ขจัดบาปทั้งปวง ได้ปรากฏพระองค์
3.39.2
कैरातं वेषमास्थाय काञ्चनद्रुमसन्निभम् ।
विभ्राजमानो वपुषा गिरिर्मेरुरिवापरः ॥ ३.३९.२ ॥
ทรงอาศัยรูปลักษณ์ของพรานเกียตะ มีพระวรกายเปล่งประกายดุจต้นไม้ทอง ทรงรุ่งเรืองดุจภูเขาเมรุอีกลูกหนึ่ง
3.39.3
श्रीगद्धनुरुपादाय शरांश्चाशीविषोपमान् ।
निष्पपात महार्चिष्मान्दहन्कक्षमिवानलः ॥ ३.३९.३ ॥
ทรงหยิบคันธนูอันงดงามและลูกศรที่เปรียบดังงูพิษ แล้วพุ่งออกไปด้วยความรุ่งโรจน์ยิ่ง ดุจไฟที่เผาป่าทึบ
3.39.4
देव्या सहोमया श्रीमान्समानव्रतवेषया ।
नानावेषधरैर्हृष्टैर्भूतैरनुगतस्तदा ॥ ३.३९.४ ॥
ครั้งนั้น พระผู้รุ่งเรืองพร้อมด้วยพระอุมาเทวี ผู้มีวัตรและรูปลักษณ์เดียวกัน มีภูตผีที่เปลี่ยนรูปได้หลายแบบติดตามมาด้วยความยินดี
3.39.5
किरातवेषसंछन्नः स्त्रीभिश्चापि सहस्रशः ।
अशोभत तदा राजन्स देशोऽतीव भारत ॥ ३.३९.५ ॥
ทรงปกคลุมด้วยรูปลักษณ์ของพรานเกียตะ พร้อมด้วยสตรีนับพัน ดินแดนนั้นจึงรุ่งเรืองยิ่งนัก ข้าแต่พระราชา ข้าแต่ทายาทแห่งภรต
3.39.6
क्षणेन तद्वनं सर्वं निःशब्दमभवत्तदा ।
नादः प्रस्रवणानां च पक्षिणां चाप्युपारमत् ॥ ३.३९.६ ॥
ในชั่วขณะนั้น ป่าทั้งผืนก็เงียบสงัด แม้เสียงของลำธารและเสียงร้องของนกก็หยุดลง
3.39.7
स सन्निकर्षमागम्य पार्थस्याक्लिष्टकर्मणः ।
मूकं नाम दितेः पुत्रं ददर्शाद्भुतदर्शनम् ॥ ३.३९.७ ॥
เมื่อเข้ามาใกล้ปารถะผู้ไม่ต้องลำบากในการกระทำ ทรงเห็นทิตียาบุตรที่ชื่อมูกะ มีรูปลักษณ์น่าพิศวง
3.39.8
वाराहं रूपमास्थाय तर्जयन्तमिवार्जुनम् ।
हन्तुं परमदुष्टात्मा तमुवाचाथ फल्गुनः ॥ ३.३९.८ ॥
ทิตียาบุตรผู้มีจิตชั่วร้ายยิ่งนั้น ทรงอาศัยรูปหมูป่า ดุจจะข่มขู่อรชุน เพื่อจะฆ่าอรชุน พระผู้ทรงฟ้าจึงตรัสกับเขา
3.39.9
गाण्डीवं धनुरादाय शरांश्चाशीविषोपमान् ।
सज्यं धनुर्वरं कृत्वा ज्याघोषेण निनादयन् ॥ ३.३९.९ ॥
ทรงหยิบคันธนูคาณฑีวะและลูกศรที่เปรียบดังงูพิษ ทรงขึ้นสายคันธนูอันประเสริฐ ทำให้เสียงสายธนูดังก้องกังวาน
3.39.10
यन्मां प्रार्थयसे हन्तुमनागसमिहागतम् ।
तस्मात्त्वां पूर्वमेवाहं नेष्यामि यमसादनम् ॥ ३.३९.१० ॥
เพราะท่านปรารถนาจะฆ่าข้าผู้ไร้ความผิดที่มาถึงที่นี่ ฉะนั้นข้าจะส่งท่านไปยังที่อยู่ของพระยมก่อนเป็นอันดับแรก
3.39.11
दृष्ट्वा तं प्रहरिष्यन्तं फल्गुनं दृढधन्विनम् ।
किरातरूपी सहसा वारयामास शंकरः ॥ ३.३९.११ ॥
เมื่อเห็นฟัลคุนะผู้ถือคันธนูมั่นคงกำลังจะโจมตีเขา พระศังกรในรูปพรานก็ห้ามไว้ทันที
3.39.12
मयैष प्रार्थितः पूर्वं नीलमेघसमप्रभः ।
अनादृत्यैव तद्वाक्यं प्रजहाराथ फल्गुनः ॥ ३.३९.१२ ॥
ข้าได้ขอร้องคนนี้ไว้ก่อนแล้ว ผู้มีรัศมีดุจเมฆสีนิล แต่ฟัลคุนะกลับไม่สนใจคำนั้นและยิงเขาเสีย
3.39.13
किरातश्च समं तस्मिन्नेकलक्ष्ये महाद्युतिः ।
प्रमुमोचाशनिप्रख्यं शरमग्निशिखोपमम् ॥ ३.३९.१३ ॥
ทันใดนั้น พรานเกียตะผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ ก็ปล่อยลูกศรดุจสายฟ้า ดุจเปลวไฟ พุ่งไปยังเป้าเดียวกันนั้นพร้อมกัน
3.39.14
तौ मुक्तौ सायकौ ताभ्यां समं तत्र निपेततुः ।
मूकस्य गात्रे विस्तीर्णे शैलपृष्ठनिभे तदा ॥ ३.३९.१४ ॥
ลูกศรทั้งสองที่ทั้งสองยิงออกไปตกลงพร้อมกันที่นั่น บนร่างอันกว้างใหญ่ของมูกะ ซึ่งดุจสันเขา
3.39.15
यथाऽशनैर्विनिष्पेषो वज्रस्येव च पर्वते ।
तथा तयोः सन्निपातः शरयोरभवत्तदा ॥ ३.३९.१५ ॥
เหมือนการกระแทกอันรุนแรงของสายฟ้าที่ฟาดลงบนภูเขา การปะทะกันของลูกศรทั้งสองก็เกิดขึ้นในครั้งนั้นฉันนั้น
3.39.16
स विद्धो बहुभिर्बाणैर्दीप्तास्यैः पन्नगैरिव ।
ममार राक्षसं रूपं भूयः कृत्वा सुदारुणम् ॥ ३.३९.१६ ॥
เขาถูกลูกศรนับมากมายแทงทะลุ ดุจงูที่มีปากลุกโชน แล้วก็สิ้นชีพ หลังจากแปลงกลับเป็นรูปร่างรากษสอันน่าสะพรึงกลัวที่สุดอีกครั้ง
3.39.17
स ददर्श ततो जिष्णुः पुरुषं काञ्चनप्रभम् ।
किरातवेषसंछन्नं स्त्रीसहायममित्रहा ॥ ३.३९.१७ ॥
จากนั้น ชิษณุ คืออรชุน ผู้สังหารศัตรู ก็เห็นบุรุษผู้มีรัศมีดุจทอง ปกคลุมด้วยรูปลักษณ์ของพรานเกียตะ มีสตรีเป็นเพื่อนร่วมทาง
3.39.18
तमब्रवीत्प्रीतमना कौन्तेयः प्रहसन्निव ।
को भवानटते शून्ये वने रस्त्रीगणसंवृतः ॥ ३.३९.१८ ॥
โอรสของกุนตีมีใจยินดี ได้กล่าวกับเขาพลางยิ้มว่า "ท่านเป็นผู้ใด ท่านท่องเที่ยวอยู่ในป่าร้างนี้ ล้อมรอบด้วยหมู่สตรีเช่นนี้"
3.39.19
न त्वमस्मिन्वने घोरे बिभेषि कनकप्रभ ।
किमर्थं च त्वया विद्धो मृगोऽयं मत्परिग्रहः ॥ ३.३९.१९ ॥
โอ้ผู้มีรัศมีดุจทอง ท่านไม่กลัวในป่าอันน่าสะพรึงกลัวนี้หรือ และเหตุใดท่านจึงยิงกวางตัวนี้ซึ่งอยู่ในความคุ้มครองของข้า
3.39.20
मयाऽभिपन्नः पूर्वं हि राक्षसोऽयमिहागतः ।
कामात्परिभवाद्वाऽपि न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥ ३.३९.२० ॥
รากษสตนนี้ถูกข้าทำร้ายไว้ก่อนแล้ว แล้วจึงมาถึงที่นี่ ไม่ว่าจะด้วยความปรารถนาหรือด้วยการดูหมิ่น ท่านจะไม่รอดชีวิตไปจากมือข้าได้เลย
3.39.21
न ह्येष मृगयाधर्मो यस्त्वयाऽद्य कृतो मयि ।
तेन त्वां भ्रंशयिष्यामि जीवितात्पर्वताश्रयम् ॥ ३.३९.२१ ॥
การที่ท่านทำต่อข้าพเจ้าวันนี้ไม่ใช่ธรรมของการล่าสัตว์ เพราะฉะนั้น ผู้อาศัยอยู่บนภูเขาเอ๋ย ข้าพเจ้าจะให้ท่านตกจากชีวิตไป
3.39.22
इत्युक्तः पाण्डवेयेन किरातः प्रहसन्निव ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा पाण्डवं सव्यसाचिनं ॥ ३.३९.२२ ॥
เมื่อบุตรของปาณฑุกล่าวเช่นนั้น กิราตะก็หัวเราะราวกับขบขัน แล้วกล่าวด้วยถ้อยคำอ่อนหวานแก่ปาณฑวะสัพยสาจิน
3.39.23
न मत्कृते त्वया वीरः भीः कार्या वनमन्तिकात् ।
इयं भूमिः सदाऽस्माकमुचिता वसतां वने ॥ ३.३९.२३ ॥
วีรบุรุษเอ๋ย ท่านไม่ควรหวาดกลัวชายป่าเพราะเหตุข้าพเจ้า ผืนแผ่นดินนี้เหมาะกับพวกเราผู้อาศัยอยู่ในป่าเสมอมา
3.39.24
त्वया तु दुष्करः कस्मादिह वासः प्ररोचितः ।
वयं तु बहुसत्त्वेऽस्मिन्निवसामस्तपोधन ॥ ३.३९.२४ ॥
แต่เหตุใดท่านจึงเลือกพักอยู่ที่นี่ ซึ่งยากลำบากสำหรับท่าน ส่วนพวกเราอาศัยอยู่ในป่าแห่งนี้ที่เต็มไปด้วยสัตว์มากมาย ผู้เป็นขุมทรัพย์แห่งตบะเอ๋ย
3.39.25
भवांस्तु कृष्णवत्मार्भः सुकुमारः सुखोचितः ।
कथं शून्यमिमं देशमेकाकी विचरिष्यति ॥ ३.३९.२५ ॥
ส่วนท่านเป็นเยาวชนผิวคล้ำ อ่อนนุ่ม คุ้นเคยกับความสุขสบาย จะเดินทางไปผู้เดียวในดินแดนร้างแห่งนี้ได้อย่างไร
3.39.26
गाण्डीवमाश्रयं कृत्वा नाराजांश्चाग्निसन्निभान् ।
निवसामि महारण्ये द्वितीय इव पावकः ॥ ३.३९.२६ ॥
ข้าพเจ้าอาศัยคันธนูคาณฑีวะเป็นที่พึ่ง พร้อมลูกศรเหล็กที่ลุกโพลงดั่งไฟ อาศัยอยู่ในป่าใหญ่แห่งนี้ ดั่งไฟอีกดวงหนึ่ง
3.39.27
एष चापि मया जन्तुर्मृगरूपं समाश्रितः ।
राक्षसो निहतो घोरो हन्तुं मामिह चागतः ॥ ३.३९.२७ ॥
สัตว์ตัวนี้ซึ่งแปลงเป็นกวาง ก็ถูกข้าพเจ้าฆ่าแล้วเช่นกัน รากษสที่น่ากลัวตนนี้มาที่นี่เพื่อจะฆ่าข้าพเจ้า
3.39.28
मयैष धन्वनिर्मुक्तैस्ताडितः पूर्वमेव हि ।
बाणैरभिहतः शेते नीतश्च यमसादनम् ॥ ३.३९.२८ ॥
ข้าพเจ้าได้ยิงมันด้วยลูกศรที่ปล่อยจากคันธนูไปก่อนแล้ว มันถูกลูกศรแทงจนล้มลงนอนอยู่ และถูกนำไปสู่นิวาสของพระยม
3.39.29
ममैवायं लक्ष्यभूतः पूर्वमेव परिग्रहः ।
ममैव च प्रहारेण जीविताद्व्यपरिपितः ॥ ३.३९.२९ ॥
สัตว์ตัวนี้เป็นเป้าหมายของข้าพเจ้าตั้งแต่แรก เป็นสิ่งที่ข้าพเจ้าครอบครองไว้ก่อนแล้ว และเพียงด้วยการโจมตีของข้าพเจ้า มันก็ถูกพรากชีวิตไป
3.39.30
दोषान्स्वान्नार्हसेऽन्यस्मै वक्तुं स्वबलदर्पितः ।
अभिषक्तोस्मि मन्दात्मन्न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥ ३.३९.३० ॥
เจ้าผู้โง่เขลาที่หลงมัวเมาในกำลังของตนเอง เจ้าไม่ควรโยนความผิดของตนไปให้ผู้อื่น ข้าพเจ้าได้ดักจับเจ้าไว้แล้ว เจ้าจะไม่รอดพ้นจากข้าพเจ้าไปได้ตราบที่ยังมีชีวิต
3.39.31
स्थिरो भव विमोक्ष्यामि सायकानशनीनिव ।
घटस्व परया शक्त्या मुञ्च त्वमपि सायकान् ॥ ३.३९.३१ ॥
จงยืนให้มั่นคง ข้าพเจ้าจะปล่อยลูกศรดั่งสายฟ้า เจ้าจงใช้กำลังสูงสุดของตนออกแรง และปล่อยลูกศรของเจ้าเช่นกัน
3.39.32
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा किरातस्यार्जुनस्तदा ।
रोषमाहारयामास ताडयामास चेषुभिः ॥ ३.३९.३२ ॥
เมื่ออรชุนได้ยินถ้อยคำเช่นนั้นของกิราตะ ก็เกิดความโกรธขึ้น จึงยิงกิราตะด้วยลูกศรทั้งหลาย
3.39.33
ततो हृष्टेन मनसा प्रतिजग्राह सायकान् ।
भूयोभूय इति प्राह मन्दमन्देत्युवाच ह ॥ ३.३९.३३ ॥
แล้วด้วยใจที่ยินดี กิราตะก็รับลูกศรเหล่านั้นไว้ และกล่าวซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า "เจ้าโง่ เจ้าโง่เอ๋ย!"
3.39.34
प्रहरस्व शरानेतान्नाराचान्मर्मभेदिनः ।
इत्युक्तो बाणवर्षं स मुमोच सहसाऽर्जुनः ॥ ३.३९.३४ ॥
"จงยิงลูกศรเหล่านี้ คือนาราจะที่แทงทะลุจุดสำคัญ" เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น อรชุนก็ปล่อยห่าลูกศรออกไปในทันที
3.39.35
ततस्तौ तत्रसंरब्धौ गर्जमानौ मुहुर्मुहुः ।
शरैराशीविषाकारैस्ततक्षाते परस्परम् ॥ ३.३९.३५ ॥
ครั้งนั้น ทั้งสองผู้โกรธเคืองอยู่ตรงนั้น คำรามซ้ำแล้วซ้ำเล่า ต่างก็ยิงลูกศรที่เหมือนงูพิษใส่กันและกัน
3.39.36
ततोऽर्जुनः शरवर्षं किराते समवासृजत् ।
तत्प्रसन्नेन मनसा प्रतिजग्राह शंकरः ॥ ३.३९.३६ ॥
จากนั้น อรชุนปล่อยห่าลูกศรเต็มอัตราใส่กิราตะ พระศังกระรับไว้ด้วยใจที่เปี่ยมเมตตา
3.39.37
मुहूर्तं शरवर्षं तु प्रतिगृह्य पिनाकधृक् ।
अक्षतेन शरीरेण तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.३९.३७ ॥
พระผู้ทรงคันธนุปินากะ รับห่าลูกศรไว้ชั่วครู่ แล้วยืนอยู่โดยร่างกายไม่บุบสลาย ตั้งมั่นดั่งภูเขา
3.39.38
स दृष्ट्वा बाणवर्षं तु मघीभूतं धनंजयः ।
परमं विस्मयं चक्रे साधुसाध्विति चाब्रवीत् ॥ ३.३९.३८ ॥
ธนัญชัยเห็นว่าห่าลูกศรนั้นไร้ผลแล้ว ก็เกิดความอัศจรรย์ยิ่ง จึงกล่าวว่า "ดีแล้ว ดีแล้ว!"
3.39.39
अहोऽयं सुकुमाराङ्गो हिमवच्छिखराश्रयः ।
गाण्डीवमुक्तान्नाराचान्प्रतिगृह्णात्यविह्वलः ॥ ३.३९.३९ ॥
อนิจจา ผู้มีร่างกายอ่อนนุ่มนี้ อาศัยอยู่บนยอดเขาหิมาลัย รับลูกศรเหล็กที่ปล่อยจากคาณฑีวะได้โดยไม่สะทกสะท้าน!
3.39.40
कोऽयं देवो भवेत्साक्षाद्रुद्रो यक्षः सुरोऽसुरः ।
विद्यते हि गिरिश्रेष्ठे त्रिदशानां समागमः ॥ ३.३९.४० ॥
ผู้นี้เป็นเทพองค์ใดกันหนอ จะเป็นพระรุทระจริงหรือ หรือเป็นยักษ์ เทวดา หรืออสูร ที่ยอดเขาอันประเสริฐแห่งนี้มีการชุมนุมของเทพทั้งหลายเกิดขึ้น
3.39.41
न हि मद्वाणजालानामुत्सृष्टानां सहस्रशः ।
शक्तोऽन्यः सहितुं वेगमृते देवं पिनाकिनम् ॥ ३.३९.४१ ॥
ไม่มีผู้ใดอื่นนอกจากเทพผู้ทรงปินากะ ที่จะทนรับแรงของตาข่ายลูกศรของข้าพเจ้านับพันๆ ที่ข้าพเจ้าปล่อยออกไปได้
3.39.42
देवो वा यदि वा यक्षो रुद्रादन्यो व्यवस्थितः ।
अहमेनं शरैस्तीक्ष्णैर्नयामि यमसादनम् ॥ ३.३९.४२ ॥
ไม่ว่าเขาจะเป็นเทพหรือยักษ์ หรือเป็นผู้อื่นนอกจากพระรุทร ข้าพเจ้าจะส่งเขาไปยังที่อยู่ของพระยมด้วยลูกศรคมกล้า
3.39.43
ततो हृष्टमना जिष्णुर्नाराचान्मर्मभेदिनः ।
व्यसृजच्छतधा राजन्मयूखानिव भास्करः ॥ ३.३९.४३ ॥
ครั้นแล้ว ชิษณุ (อรชุน) มีใจยินดี ข้าแต่พระราชา ได้ปล่อยลูกศรเหล็กที่เจาะทะลุจุดสำคัญนับร้อยทาง ดุจดวงอาทิตย์แผ่รัศมีกระจาย
3.39.44
तान्प्रसन्नेन मनसा भगवाँल्लोकभावनः ।
शूलपाणिः प्रत्यगृह्णाच्छिलावर्षमिवाचलः ॥ ३.३९.४४ ॥
พระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐ ผู้ค้ำจุนโลกทั้งหลาย ผู้ทรงตรีศูลในพระหัตถ์ ทรงรับลูกศรเหล่านั้นด้วยพระทัยผ่องใส ดุจภูเขารับฝนก้อนหิน
3.39.45
क्षणेन क्षीणबाणोऽथ संवृत्तः फल्गुनस्तदा ।
वित्रासं च जगामाथ तं दृष्ट्वा शरसंक्षयम् ॥ ३.३९.४५ ॥
ในชั่วขณะเดียว ลูกศรของฟัลคุนะ (อรชุน) ก็หมดลง และเมื่อเห็นลูกศรของตนหมดสิ้นเช่นนั้น เขาก็เกิดความหวาดกลัว
3.39.46
चिन्तयामास जिष्णुस्तु भगवन्तं हुताशनम् ।
पुरस्तादक्षयौ दत्तौ तूणौ येनास्य खाण्डवे ॥ ३.३९.४६ ॥
ชิษณุ (อรชุน) จึงระลึกถึงพระผู้เป็นเจ้าหุตาศนะ (พระอัคนี) ผู้เคยประทานแก่เขาก่อนหน้านั้นในป่าขาณฑวะ ซึ่งเป็นแล่งเสบียงอันไม่มีวันหมด
3.39.47
किं नु मोक्ष्यामि धनुषा यन्मे बाणाः क्षयं गताः ।
अयं च पुरुषः कोपि बाणान्ग्रसति सर्वशः ॥ ३.३९.४७ ॥
"ลูกศรของข้าหมดแล้ว บัดนี้ข้าจะยิงด้วยธนูนี้ได้อย่างไร และชายผู้นี้ จะเป็นใครก็ตาม กำลังกลืนลูกศรของข้าทั้งหมดไป"
3.39.48
अहमेनं धनुष्कोट्या रशूलाग्रेणेव कुञ्जरम् ।
नयामि दण्डधारस्य यमस्य सदनं प्रति ॥ ३.३९.४८ ॥
"ข้าจะนำเขาไปยังที่อยู่ของพระยม ผู้ถือไม้เท้า ด้วยปลายธนูของข้า ดุจคนขับช้างด้วยปลายหอก"
3.39.49
प्रगृह्याथ धनुष्कोट्या ज्यापाशेनावकृष्य च ।
मुष्टिभिश्चापि हतवान्वज्रकल्पैर्महाद्युतिः ॥ ३.३९.४९ ॥
ครั้นแล้ว ผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ยิ่งนัก ได้จับปลายธนู ฉุดเขาด้วยเชือกสายธนูดุจบ่วง แล้วชกด้วยหมัดดุจสายฟ้า
3.39.50
संप्रायुध्यद्धनुष्कोट्या कौन्तेयः परवीरहा ।
तदप्यस्य धनुर्दिव्यं जग्राह गिरिगोचरः ॥ ३.३९.५० ॥
บุตรของกุนตี ผู้สังหารวีรบุรุษของข้าศึก ได้ต่อสู้ด้วยปลายธนูของตน แต่ผู้อาศัยอยู่บนภูเขาก็ยังคว้าเอาธนูทิพย์นั้นไปได้
3.39.51
ततोऽर्जुनो ग्रस्तधनुः खङ्गपाणिरतिष्ठत ।
युद्धस्यान्तमभीप्सन्वै वेगेनाभिजगाम तम् ॥ ३.३९.५१ ॥
จากนั้น อรชุนถูกคว้าเอาธนูไป จึงยืนขึ้นพร้อมดาบในมือ ปรารถนาจะให้การรบยุติลง จึงพุ่งเข้าใส่เขาอย่างรวดเร็ว
3.39.52
तस्य मूर्ध्नि शितं खङ्गमसक्तं पर्वतेष्वपि ।
मुमोय भुजवीर्येण विक्रम्य कुरुनन्दनः ॥ ३.३९.५२ ॥
บนศีรษะของเขา ผู้เป็นความยินดีของกุรุ ก้าวเข้าไปด้วยกำลังแขนของตน ได้ฟาดดาบคมลงไป ดาบนั้นแม้แต่ภูเขาก็ยังผ่านได้โดยไม่ติดขัด
3.39.53
तकस्य मूर्धानमासाद्य पफालासिवरो हि सः ।
ततो वृक्षैः शिलाभिश्च योधयामास फल्गुनः ॥ ३.३९.५३ ॥
ดาบอันเลิศนั้นกระทบศีรษะของกิราตะ แล้วแตกออกเป็นสองท่อนทีเดียว จากนั้น ฟัลคุนะก็สู้กับเขาด้วยต้นไม้และก้อนหิน
3.39.54
तदा वृक्षान्महाकायः प्रत्यगृह्णादथो शिलाः ।
किरातरूपी भगवांस्ततः पार्थो महाबलः ॥ ३.३९.५४ ॥
ขณะนั้น ผู้มีร่างกายใหญ่โตนั้นได้รับเอาต้นไม้และก้อนหินกลับคืนไป และพระผู้เป็นเจ้าในรูปกิราตะก็ยับยั้งปารถะผู้มีกำลังมหาศาลไว้
3.39.55
मुष्टिभिर्वज्रसंस्पर्शैर्धूममुत्पादयन्मुखे ।
प्रजहार दुराधर्षे किरातसमरूपिणि ॥ ३.३९.५५ ॥
ด้วยหมัดที่สัมผัสดุจสายฟ้า ทำให้เกิดควันในพระพักตร์ ทรงชกผู้ที่ไม่อาจต่อต้านได้ ผู้มีรูปร่างเช่นกิราตะ
3.39.56
ततः शक्राशनिसमैर्मुष्टिभिर्भृशदारुणैः ।
किरातरूपी भगवानर्दयामास फल्गुनम् ॥ ३.३९.५६ ॥
ครั้นแล้ว พระผู้เป็นเจ้าในรูปกิราตะ ทรงทำให้ฟัลคุนะได้รับความทุกข์ทรมานด้วยหมัดอันน่ากลัวดุจสายฟ้าของพระอินทร์
3.39.57
ततश्चटचटाशब्दः सुधोरः समजायत ।
पाण्डवस्य च मुष्टीनां किरातस् च युध्यतः ॥ ३.३९.५७ ॥
จากนั้น เสียงดังแตกเปรี๊ยะน่าสะพรึงกลัวยิ่งก็บังเกิดขึ้น จากหมัดของปาณฑพและของกิราตะขณะทั้งสองต่อสู้กัน
3.39.58
सुमुहूर्तं तयोर्युद्धमभवल्लोमहर्षणम् ।
भुजप्रहारसंयुक्तं वृत्रवासवयोरिव ॥ ३.३९.५८ ॥
การต่อสู้ของทั้งสองดำเนินอยู่เป็นเวลานาน น่าขนลุกชัน เต็มไปด้วยการฟาดฟันด้วยแขน ดุจการต่อสู้ระหว่างวฤตระกับวาสวะ (พระอินทร์)
3.39.59
महाराज ततो जिष्णुः किरातमुरसा बली ।
पाण्डवं च विचेष्टन्तं किरातोप्यहनद्बलात् ॥ ३.३९.५९ ॥
ข้าแต่มหาราช ครั้นแล้ว ชิษณุ (อรชุน) ผู้ทรงพลัง ได้ชกกิราตะด้วยอก และกิราตะก็ชกปาณฑพผู้กำลังดิ้นรนด้วยกำลังเช่นกัน
3.39.60
तयोर्भुजविनिष्पेषात्संधर्षेणोरसोस्तथा ।
समजायत गात्रेषु पावकोऽङ्गारधूमवान् ॥ ३.३९.६० ॥
จากการขยี้ของแขนทั้งสอง และจากการเสียดสีของอกทั้งสอง ไฟก็บังเกิดขึ้นในอวัยวะของทั้งสอง มีถ่านเพลิงและควันปะปนอยู่
3.39.61
तत एनं महादेवः पीड्य गात्रैः सुपीडितम् ।
तेजसा व्क्रमद्रोषाच्चेतस्तस्य विमोहयन् ॥ ३.३९.६१ ॥
จากนั้นมหาเทพบีบรัดเขาด้วยอวัยวะของพระองค์จนแน่นหนา พลางรุกเข้ามาด้วยรัศมีและความกริ้ว ทำให้จิตใจของเขาหลงใหลสับสน
3.39.62
ततोऽभिपीडितैर्गात्रैः पिण्डीकृत इवाबभौ ।
फल्गुनो गात्रसंरुद्धो देवदेवेन भारत ॥ ३.३९.६२ ॥
ต่อมา ฟัลคุนะถูกบีบรัดอย่างหนักด้วยอวัยวะของพระองค์ ปรากฏราวกับถูกปั้นเป็นก้อนกลม โอ ภารตะ ถูกกักขังอยู่ในอวัยวะของเทพแห่งเทพ
3.39.63
निरुच्छ्वासोऽभवच्चैव सन्निरुद्धो महामनाः ।
ततः पपात संमूढस्ततः प्रीतोऽभवद्भवः ॥ ३.३९.६३ ॥
เขาหายใจไม่ออกและถูกกักขังจนสิ้นสติ ผู้มีใจอันยิ่งใหญ่ล้มลงด้วยความหลงงง จากนั้นพระภวะก็ทรงพอพระทัย
3.39.64
स मुहूर्तं तथा भूत्वा सचेताः पुनरुत्थितः ।
रुधिरेणाप्लुताङ्गस्तु पाण्डवो भृशदुःखितः ॥ ३.३९.६४ ॥
เขาคงอยู่เช่นนั้นครู่หนึ่ง แล้วก็คืนสติและลุกขึ้นอีกครั้ง ร่างกายเปรอะไปด้วยเลือด ปาณฑพผู้โศกเศร้าอย่างยิ่ง
3.39.65
शरण्यं शरणं गत्वा भगवन्तं पिनाकिनम् ।
मृन्मयं स्ण्डिलं कृत्वामाल्येनापूजयद्भवम् ॥ ३.३९.६५ ॥
เขาไปขอพึ่งพระภควันผู้ควรแก่การพึ่งพิง คือพระปินากินผู้ทรงธนูปินากะ แล้วสร้างแท่นบูชาด้วยดิน บูชาพระภวะด้วยพวงมาลัย
3.39.66
तच्च माल्यं तदा पार्थः किरातशिरसि स्थितम् ।
अपश्यत्पाण्डवश्रेष्ठो हर्षेण प्रकृतिं गतः ॥ ३.३९.६६ ॥
ปารถะได้เห็นพวงมาลัยนั้นวางอยู่บนศีรษะของกิราตะ ปาณฑพผู้ประเสริฐ ด้วยความปีติยินดี จึงกลับคืนสู่สภาพปกติ
3.39.67
पपात पादयोस्तस्य ततः प्रीतोऽभवद्भवः ।
उवाच चैनं वचसा मेघगम्भीरगीर्हसः।
जातविस्मयमालोक्य ततः क्षीणाङ्गसंहतिम् ॥ ३.३९.६७ ॥
เขาซบลงที่พระบาททั้งสอง พระภวะ (ศิวะ) จึงทรงพอพระทัย ตรัสกับเขาด้วยพระสุรเสียงทุ้มดั่งเมฆ พลางทรงยิ้ม เมื่อทอดพระเนตรเห็นเขาเต็มไปด้วยความอัศจรรย์และร่างกายซูบผอม
3.39.68
भोभो फल्गुन तुष्टोस्मि कर्मणाऽप्रतिमेन ते ।
शौर्येणानेन धृत्या च क्षत्रियो नास्ति ते समः ॥ ३.३९.६८ ॥
โอ ฟัลคุนะ เราพอใจในการกระทำอันไม่มีใครเทียบได้ของเจ้า ด้วยความกล้าหาญและความมั่นคงนี้ ไม่มีกษัตริย์ใดเสมอเจ้า
3.39.69
समं तेजश्च वीर्यं च ममाद्य तव चानघ ।
प्रीतस्तेऽहं महाबाहो पश्य मां भरतर्षभ ॥ ३.३९.६९ ॥
โอ ผู้ไร้บาป วันนี้รัศมีและพลังของเราเสมอเท่ากับของเจ้า โอ ผู้มีแขนทรงพลัง ราชสิงห์แห่งภรตะ เราพอใจในตัวเจ้า จงมองดูเราเถิด
3.39.70
ददामि ते विशालाक्ष चक्षुः पूर्वं मुनिर्भवान् ।
विजेष्यसि रणे शत्रूनपि सर्वान्दिवौकसः ॥ ३.३९.७० ॥
โอ ผู้มีดวงตากว้างใหญ่ เราประทานดวงตาทิพย์ให้เจ้า เจ้าเคยเป็นฤๅษีมาก่อน ในสงครามเจ้าจะพิชิตศัตรูทั้งปวง แม้แต่เหล่าเทพบนสวรรค์
3.39.71
प्रीत्या च तेऽहं दास्यामि यदस्त्रमनिवारितम् ।
त्वं हि शक्तो मदीयं तदस्त्रं धारयितुं क्षणात् ॥ ३.३९.७१ ॥
ด้วยความรัก เราจะประทานอาวุธที่ไม่มีอะไรต้านทานได้ให้แก่เจ้า เพราะเจ้าเท่านั้นที่สามารถถือครองอาวุธของเราได้ในชั่วขณะ
3.39.72
ततो देवं महादेवं गिरिशं शूनपाणिनम् ।
ददर्श फल्गुनस्तत्र सह देव्या महाद्युतिम् ॥ ३.३९.७२ ॥
จากนั้น ฟัลคุนะ (อรชุน) ได้เห็นพระมหาเทพผู้รุ่งโรจน์ยิ่งนัก พร้อมด้วยเทวี เป็นเจ้าแห่งขุนเขา ทรงถือตรีศูล
3.39.73
स जानुभ्यां महीं गत्वा शिरसा प्रणिपत्य च ।
प्रसादयामास हरं पार्थः परपुरंजयः ॥ ३.३९.७३ ॥
ปารถะผู้พิชิตนครของศัตรู คุกเข่าลงกับพื้น ก้มศีรษะกราบ แล้วทูลวิงวอนพระหระให้ทรงโปรดปราน
3.39.74
कपर्दिन्सर्वभूतेश भगनेत्रनिपातन ।
देवदेव महादेव नीलग्रीव जटाधर ॥ ३.३९.७४ ॥
โอ กปารดิน เจ้าแห่งสรรพสัตว์ ผู้ทำลายพระเนตรของภคะ เทพแห่งเทพ มหาเทพ ผู้มีลำคอสีน้ำเงิน ผู้ทรงมวยผมเกล้า
3.39.75
कारणानां च परमं जाने त्वां त्र्यम्बकं विभुम् ।
देवानां च गतिं देवं त्वत्प्रसूतमिदं जगत् ॥ ३.३९.७५ ॥
ข้าพระองค์รู้จักพระองค์ คือเหตุแห่งเหตุอันสูงสุด ผู้มีสามพระเนตร ผู้ทรงอำนาจแผ่ไปทั่ว พระเจ้าผู้เป็นที่พึ่งของเทวดา โลกนี้บังเกิดจากพระองค์
3.39.76
अजेयस्त्वं त्रिभिर्लोकैः सदेवासुरमानुषैः ।
शिवाय विष्णुरूपाय विष्णवे शिवरूपिणे ॥ ३.३९.७६ ॥
พระองค์ไม่มีใครพิชิตได้โดยโลกทั้งสาม พร้อมทั้งเทวดา อสูร และมนุษย์ ขอความนอบน้อมแด่พระศิวะในรูปของพระวิษณุ และแด่พระวิษณุในรูปของพระศิวะ
3.39.77
दक्षियज्ञविनाशाय हरिरूपाय ते नमः ।
ललाटाक्षाय शर्वाय मीढुषे शूलपाणये ॥ ३.३९.७७ ॥
ขอความนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้ทำลายพิธียัญของทักษะ ในรูปของหริ แด่พระศรรวะผู้มีพระเนตรที่หน้าผาก ผู้ประทานพร ผู้ถือตรีศูล
3.39.78
पिनाकगोप्त्रे सूर्याय मङ्गल्याय च वेधसे ।
प्रसादये त्वां भगवन्सर्वभूतमहेश्वर ॥ ३.३९.७८ ॥
ขอความนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้พิทักษ์ธนูปินากะ ผู้เป็นดั่งดวงอาทิตย์ ผู้เป็นมงคล และผู้สร้าง ข้าพระองค์วิงวอนพระองค์ โอ พระภควัน มหาเจ้าแห่งสรรพสัตว์
3.39.79
गणेशं जगतः शम्भुं लोककारणकारणम् ।
प्रधानपुरुषातीतं परं सूक्ष्मतरं हरम् ॥ ३.३९.७९ ॥
พระคเณศ เจ้าแห่งโลก พระศัมภุ เหตุแห่งเหตุของโลกทั้งหลาย ผู้ล่วงพ้นปรธานและปุรุษะ ผู้สูงสุดและละเอียดยิ่งกว่า คือพระหระ
3.39.80
व्यतिक्रमं मे भगवन्क्षन्तुमर्हसि शंकर ।
भगवन्दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तोस्मीमं महागिरिम् ॥ ३.३९.८० ॥
โอ พระภควันศังกระ ขอพระองค์ทรงโปรดอภัยความผิดพลาดของข้าพระองค์ ข้าพระองค์ปรารถนาจะเฝ้าพระภควัน จึงได้มาถึงภูเขาใหญ่ลูกนี้
3.39.81
दयितं तव देवेश तापसालयमुत्तमम् ।
प्रसादये त्वां भगवन्सर्वलोकनमस्कृतम् ॥ ३.३९.८१ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่แห่งเทวดา อาศรมของฤๅษีอันประเสริฐนี้เป็นที่รักของพระองค์ ข้าแต่พระภควัน ผู้ที่โลกทั้งปวงนอบน้อม ข้าพระองค์ขอประทานพรให้พระองค์โปรดเมตตา
3.39.82
कृतो मयाऽयमज्ञानाद्विमर्दो यस्त्वया सह ।
शरणं प्रतिपन्नाय तत्क्षमस्वाद्य शंकर ॥ ३.३९.८२ ॥
การปะทะที่ข้าพระองค์ได้ก่อขึ้นกับพระองค์ด้วยความไม่รู้ ข้าแต่พระศังกร ขอพระองค์โปรดอภัยให้ในวันนี้แก่ข้าพระองค์ ผู้มาเข้าพึ่งพระองค์แล้ว
3.39.83
तमुवाच महातेजाः प्रहसन्वृषभध्वजः ।
प्रगृह्य रुचिरं बाहुं क्षान्तमित्येव फल्गुनम् ॥ ३.३९.८३ ॥
ฝ่ายพระผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ยิ่ง ผู้มีธงเป็นรูปโค ทรงยิ้มตรัสกับพระฟัลคุนะ พลางจับแขนอันงดงามของพระองค์ไว้ว่า "อภัยให้แล้ว"
3.39.84
परिष्वज्य च बाहुभ्यां प्रीतात्मा भगवान्हरः ।
पुनः पार्थं सान्त्वपूर्वमुवाच वृषभध्वजः ॥ ३.३९.८४ ॥
พระภควานหระผู้มีพระทัยปีติ ทรงกอดพระปารถด้วยพระพาหาทั้งสอง แล้วทรงตรัสอีกครั้งกับพระปารถ โดยขึ้นต้นด้วยถ้อยคำปลอบโยน ผู้มีธงเป็นรูปโค
3.39.85
गङ्गाङ्गितजटः शर्वः पार्थस्यामिततेजसः ।
प्रगृह्य रुचिरं बाहुं वृत्तं ताम्रतलाङ्गुलिम् ॥ ३.३९.८५ ॥
พระศรวะผู้มีเกศาพันยุ่งมีแม่น้ำคงคาประดับอยู่ ทรงจับแขนอันงดงามกลมของพระปารถผู้มีรัศมีหาประมาณมิได้ ซึ่งฝ่ามือและนิ้วมีสีทองแดง