മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.39.1
गतेषु तेषु सर्वेषु तपस्विषु महात्मसु ।
पिनाकपाणिर्भगवान्सर्वपापहरो हरः ॥ ३.३९.१ ॥
ആ മഹാത്മാക്കളായ തപസ്വികളെല്ലാം പോയ ശേഷം, പിനാകം കയ്യിലേന്തിയ ഭഗവാൻ, സർവപാപങ്ങളും ഹരിക്കുന്ന ഹരൻ (ശിവൻ) പ്രത്യക്ഷനായി.
3.39.2
कैरातं वेषमास्थाय काञ्चनद्रुमसन्निभम् ।
विभ्राजमानो वपुषा गिरिर्मेरुरिवापरः ॥ ३.३९.२ ॥
കിരാത വേഷം ധരിച്ച്, സ്വർണ്ണവൃക്ഷത്തിന് സമാനനായി, ശരീരപ്രഭയോടെ തിളങ്ങി, മറ്റൊരു മേരുപർവതം പോലെ (അദ്ദേഹം നിന്നു).
3.39.3
श्रीगद्धनुरुपादाय शरांश्चाशीविषोपमान् ।
निष्पपात महार्चिष्मान्दहन्कक्षमिवानलः ॥ ३.३९.३ ॥
മനോഹരമായ വില്ലെടുത്ത്, വിഷസർപ്പങ്ങൾക്ക് സമാനമായ അമ്പുകളുമായി, കാട് ദഹിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ മഹാതേജസ്സോടെ അദ്ദേഹം പുറപ്പെട്ടു.
3.39.4
देव्या सहोमया श्रीमान्समानव्रतवेषया ।
नानावेषधरैर्हृष्टैर्भूतैरनुगतस्तदा ॥ ३.३९.४ ॥
അപ്പോൾ ശ്രീമാനായ (ശിവൻ), സമാനമായ വ്രതവും വേഷവും ധരിച്ച ദേവി ഉമയോടൊപ്പം, നാനാവിധ വേഷങ്ങൾ ധരിച്ച സന്തുഷ്ടരായ ഭൂതഗണങ്ങളാൽ അനുഗമിക്കപ്പെട്ടു.
3.39.5
किरातवेषसंछन्नः स्त्रीभिश्चापि सहस्रशः ।
अशोभत तदा राजन्स देशोऽतीव भारत ॥ ३.३९.५ ॥
കിരാത വേഷം ധരിച്ച (ശിവൻ) ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, ഹേ ഭാരതാ, ആ പ്രദേശം അത്യന്തം ശോഭിച്ചു.
3.39.6
क्षणेन तद्वनं सर्वं निःशब्दमभवत्तदा ।
नादः प्रस्रवणानां च पक्षिणां चाप्युपारमत् ॥ ३.३९.६ ॥
ഒരു നിമിഷത്തിനുള്ളിൽ ആ വനം മുഴുവൻ നിശ്ശബ്ദമായി; അപ്പോൾ അരുവികളുടെ ഒച്ചയും പക്ഷികളുടെ ശബ്ദവും പോലും നിലച്ചു.
3.39.7
स सन्निकर्षमागम्य पार्थस्याक्लिष्टकर्मणः ।
मूकं नाम दितेः पुत्रं ददर्शाद्भुतदर्शनम् ॥ ३.३९.७ ॥
അക്ലിഷ്ടകർമ്മാവായ പാർത്ഥന്റെ അരികിലെത്തി, അത്ഭുതരൂപിയായ ദിതിയുടെ പുത്രനായ മൂകനെ അവൻ കണ്ടു.
3.39.8
वाराहं रूपमास्थाय तर्जयन्तमिवार्जुनम् ।
हन्तुं परमदुष्टात्मा तमुवाचाथ फल्गुनः ॥ ३.३९.८ ॥
പന്നിയുടെ രൂപം ധരിച്ച്, അർജ്ജുനനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നപോലെ നിന്ന, മഹാദുഷ്ടാത്മാവായ അവനെ കൊല്ലാൻ, അപ്പോൾ ഫൽഗുനൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
3.39.9
गाण्डीवं धनुरादाय शरांश्चाशीविषोपमान् ।
सज्यं धनुर्वरं कृत्वा ज्याघोषेण निनादयन् ॥ ३.३९.९ ॥
ഗാണ്ഡീവ വില്ലെടുത്ത്, വിഷസർപ്പങ്ങൾക്ക് തുല്യമായ അമ്പുകളേന്തി, ഉത്തമമായ വില്ലിൽ ഞാൺ കെട്ടി, ഞാണൊലിയാൽ മുഴക്കിക്കൊണ്ട്.
3.39.10
यन्मां प्रार्थयसे हन्तुमनागसमिहागतम् ।
तस्मात्त्वां पूर्वमेवाहं नेष्यामि यमसादनम् ॥ ३.३९.१० ॥
ഇവിടെ വന്ന നിരപരാധിയായ എന്നെ കൊല്ലാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതിനാൽ, നിന്നെത്തന്നെ ഞാൻ ആദ്യം യമസദനത്തിലേക്ക് അയക്കും.
3.39.11
दृष्ट्वा तं प्रहरिष्यन्तं फल्गुनं दृढधन्विनम् ।
किरातरूपी सहसा वारयामास शंकरः ॥ ३.३९.११ ॥
പ്രഹരിക്കാൻ ഒരുങ്ങിയ ദൃഢധനുർധാരിയായ ഫൽഗുനനെ കണ്ടപ്പോൾ, കിരാതരൂപിയായ ശങ്കരൻ പെട്ടെന്ന് അവനെ തടഞ്ഞു.
3.39.12
मयैष प्रार्थितः पूर्वं नीलमेघसमप्रभः ।
अनादृत्यैव तद्वाक्यं प्रजहाराथ फल्गुनः ॥ ३.३९.१२ ॥
നീലമേഘത്തിന്റെ പ്രഭയുള്ള ഇവനെ ഞാൻ മുമ്പേ അപേക്ഷിച്ചതാണ്; എന്നാൽ ആ വാക്ക് അവഗണിച്ച് ഫൽഗുനൻ അവനെ പ്രഹരിച്ചു.
3.39.13
किरातश्च समं तस्मिन्नेकलक्ष्ये महाद्युतिः ।
प्रमुमोचाशनिप्रख्यं शरमग्निशिखोपमम् ॥ ३.३९.१३ ॥
അതേ ലക്ഷ്യത്തിനുനേരെ ഒരേ സമയം മഹാതേജസ്വിയായ കിരാതൻ ഇടിമിന്നൽപോലെയും അഗ്നിജ്വാലപോലെയും ഉള്ള ഒരു അമ്പ് തൊടുത്തുവിട്ടു.
3.39.14
तौ मुक्तौ सायकौ ताभ्यां समं तत्र निपेततुः ।
मूकस्य गात्रे विस्तीर्णे शैलपृष्ठनिभे तदा ॥ ३.३९.१४ ॥
അവർ ഇരുവരും തൊടുത്ത രണ്ട് അമ്പുകളും അപ്പോൾ ഒന്നിച്ച് അവിടെ, പർവതശിഖരംപോലെ വിശാലമായ മൂകന്റെ ശരീരത്തിൽ വീണു.
3.39.15
यथाऽशनैर्विनिष्पेषो वज्रस्येव च पर्वते ।
तथा तयोः सन्निपातः शरयोरभवत्तदा ॥ ३.३९.१५ ॥
പർവതത്തിൽ ഇടിമിന്നലും വജ്രവും ആഞ്ഞടിക്കുന്നതുപോലെ, അപ്പോൾ ആ രണ്ട് അമ്പുകളുടെയും കൂട്ടിയിടി സംഭവിച്ചു.
3.39.16
स विद्धो बहुभिर्बाणैर्दीप्तास्यैः पन्नगैरिव ।
ममार राक्षसं रूपं भूयः कृत्वा सुदारुणम् ॥ ३.३९.१६ ॥
ജ്വലിക്കുന്ന വായുള്ള സർപ്പങ്ങൾപോലെയുള്ള പല അമ്പുകളാൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ട അവൻ, വീണ്ടും അതിഭയങ്കരമായ രാക്ഷസരൂപം സ്വീകരിച്ച് മരിച്ചു.
3.39.17
स ददर्श ततो जिष्णुः पुरुषं काञ्चनप्रभम् ।
किरातवेषसंछन्नं स्त्रीसहायममित्रहा ॥ ३.३९.१७ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുനാശകനായ ജിഷ്ണു (അർജുനൻ) കിരാതവേഷത്താൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട, സ്വർണ്ണ പ്രഭയുള്ള, ഒരു സ്ത്രീയോടൊപ്പമുള്ള ഒരു പുരുഷനെ കണ്ടു.
3.39.18
तमब्रवीत्प्रीतमना कौन्तेयः प्रहसन्निव ।
को भवानटते शून्ये वने रस्त्रीगणसंवृतः ॥ ३.३९.१८ ॥
സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ കൗന്തേയൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ വിജനമായ വനത്തിൽ സ്ത്രീകളുടെ സംഘത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അലഞ്ഞുനടക്കുന്ന നീ ആരാണ്?'
3.39.19
न त्वमस्मिन्वने घोरे बिभेषि कनकप्रभ ।
किमर्थं च त्वया विद्धो मृगोऽयं मत्परिग्रहः ॥ ३.३९.१९ ॥
സ്വർണ്ണപ്രഭയുള്ളവനേ, ഈ ഭയങ്കരമായ കാട്ടിൽ നീ ഭയപ്പെടുന്നില്ലേ? എന്റെ അധീനതയിലുള്ള ഈ മാനിനെ നീ എന്തിന് അമ്പുകൊണ്ട് എയ്തു?
3.39.20
मयाऽभिपन्नः पूर्वं हि राक्षसोऽयमिहागतः ।
कामात्परिभवाद्वाऽपि न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥ ३.३९.२० ॥
ഈ രാക്ഷസൻ മുമ്പേ എന്നാൽ മുറിവേറ്റവനായി ഇവിടെ വന്നു. ആഗ്രഹത്താലോ അവമതിപ്പിനാലോ ആയാലും, എന്റെ കൈയിൽനിന്ന് നീ ജീവനോടെ മോചിതനാകില്ല.
3.39.21
न ह्येष मृगयाधर्मो यस्त्वयाऽद्य कृतो मयि ।
तेन त्वां भ्रंशयिष्यामि जीवितात्पर्वताश्रयम् ॥ ३.३९.२१ ॥
ഇന്ന് നീ എന്നോട് ചെയ്തത് വേട്ടയുടെ ധർമ്മമല്ല. അതിനാൽ, പർവതവാസിയേ, നിന്നെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ വീഴ്ത്തും.
3.39.22
इत्युक्तः पाण्डवेयेन किरातः प्रहसन्निव ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा पाण्डवं सव्यसाचिनं ॥ ३.३९.२२ ॥
പാണ്ഡവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കിരാതൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ മൃദുവായ വാക്കിൽ സവ്യസാചിയായ പാണ്ഡവനോട് പറഞ്ഞു.
3.39.23
न मत्कृते त्वया वीरः भीः कार्या वनमन्तिकात् ।
इयं भूमिः सदाऽस्माकमुचिता वसतां वने ॥ ३.३९.२३ ॥
വീരാ, എന്റെ കാരണത്താൽ നീ കാടിന്റെ സമീപത്തുനിന്ന് ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല. ഈ ഭൂമി കാട്ടിൽ വസിക്കുന്ന ഞങ്ങൾക്ക് എപ്പോഴും ഉചിതമാണ്.
3.39.24
त्वया तु दुष्करः कस्मादिह वासः प्ररोचितः ।
वयं तु बहुसत्त्वेऽस्मिन्निवसामस्तपोधन ॥ ३.३९.२४ ॥
എന്നാൽ നിനക്ക് കഠിനമായ ഈ സ്ഥലത്ത് വസിക്കാൻ നീ എന്തിന് ഇഷ്ടപ്പെട്ടു? ജീവികൾ നിറഞ്ഞ ഈ കാട്ടിലാണ് ഞങ്ങൾ വസിക്കുന്നത്, തപോധനനേ.
3.39.25
भवांस्तु कृष्णवत्मार्भः सुकुमारः सुखोचितः ।
कथं शून्यमिमं देशमेकाकी विचरिष्यति ॥ ३.३९.२५ ॥
എന്നാൽ നിങ്ങൾ, മൃദുലനും സുഖത്തിന് ശീലിച്ചവനും കറുത്ത നിറമുള്ള ബാലനുമാണല്ലോ; ഈ ശൂന്യമായ പ്രദേശത്ത് ഒറ്റയ്ക്ക് എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കും?
3.39.26
गाण्डीवमाश्रयं कृत्वा नाराजांश्चाग्निसन्निभान् ।
निवसामि महारण्ये द्वितीय इव पावकः ॥ ३.३९.२६ ॥
ഗാണ്ഡീവത്തെ ആശ്രയമാക്കി, അഗ്നിതുല്യമായ നാരാചങ്ങളോടെ ഞാൻ ഈ മഹാവനത്തിൽ വസിക്കുന്നു, രണ്ടാമത്തെ അഗ്നിപോലെ.
3.39.27
एष चापि मया जन्तुर्मृगरूपं समाश्रितः ।
राक्षसो निहतो घोरो हन्तुं मामिह चागतः ॥ ३.३९.२७ ॥
മൃഗരൂപം സ്വീകരിച്ച ഈ ജീവിയെയും ഞാൻ കൊന്നു; ഈ ഭയങ്കരനായ രാക്ഷസൻ എന്നെ കൊല്ലാനാണ് ഇവിടെ വന്നത്.
3.39.28
मयैष धन्वनिर्मुक्तैस्ताडितः पूर्वमेव हि ।
बाणैरभिहतः शेते नीतश्च यमसादनम् ॥ ३.३९.२८ ॥
ഇവനെ ഞാൻ വില്ലിൽനിന്ന് അയച്ച അമ്പുകളാൽ മുമ്പേ അടിച്ചു; അമ്പുകളേറ്റ് ഇവൻ കിടക്കുന്നു, യമലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
3.39.29
ममैवायं लक्ष्यभूतः पूर्वमेव परिग्रहः ।
ममैव च प्रहारेण जीविताद्व्यपरिपितः ॥ ३.३९.२९ ॥
ഇവൻ മുമ്പേ തന്നെ എന്റെ ലക്ഷ്യമായിരുന്നു, എന്റെ സ്വത്തായിരുന്നു; എന്റെ പ്രഹരത്താൽത്തന്നെ ഇവന് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
3.39.30
दोषान्स्वान्नार्हसेऽन्यस्मै वक्तुं स्वबलदर्पितः ।
अभिषक्तोस्मि मन्दात्मन्न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥ ३.३९.३० ॥
നിന്റെ ശക്തിയിൽ അഹങ്കരിക്കുന്ന മന്ദബുദ്ധീ! നിന്റെ കുറ്റങ്ങൾ മറ്റൊരാളുടെ മേൽ ചുമത്തരുത്. ഞാൻ നിന്നെ പിടികൂടിയിരിക്കുന്നു; എന്നിൽനിന്ന് ജീവനോടെ നീ മോചിതനാവില്ല.
3.39.31
स्थिरो भव विमोक्ष्यामि सायकानशनीनिव ।
घटस्व परया शक्त्या मुञ्च त्वमपि सायकान् ॥ ३.३९.३१ ॥
ഉറച്ചു നിൽക്കുക; ഇടിമിന്നൽ പോലെയുള്ള അമ്പുകൾ ഞാൻ വിടും. പരമശക്തിയോടെ ശ്രമിക്കുക, നീയും അമ്പുകൾ വിടുക.
3.39.32
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा किरातस्यार्जुनस्तदा ।
रोषमाहारयामास ताडयामास चेषुभिः ॥ ३.३९.३२ ॥
കിരാതന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് അർജുനൻ അപ്പോൾ കോപിച്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ അടിച്ചു.
3.39.33
ततो हृष्टेन मनसा प्रतिजग्राह सायकान् ।
भूयोभूय इति प्राह मन्दमन्देत्युवाच ह ॥ ३.३९.३३ ॥
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ട മനസ്സോടെ അവൻ അമ്പുകൾ സ്വീകരിച്ചു; 'മൂഢാ, മൂഢാ' എന്ന് ആവർത്തിച്ചു പറഞ്ഞു.
3.39.34
प्रहरस्व शरानेतान्नाराचान्मर्मभेदिनः ।
इत्युक्तो बाणवर्षं स मुमोच सहसाऽर्जुनः ॥ ३.३९.३४ ॥
"മർമ്മം തുളയ്ക്കുന്ന ഈ നാരാചങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രഹരിക്കൂ" എന്ന് പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, അർജുനൻ പെട്ടെന്ന് അമ്പുമഴ വർഷിച്ചു.
3.39.35
ततस्तौ तत्रसंरब्धौ गर्जमानौ मुहुर्मुहुः ।
शरैराशीविषाकारैस्ततक्षाते परस्परम् ॥ ३.३९.३५ ॥
അപ്പോൾ ആ ഇരുവരും അവിടെ കോപത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട്, വിഷസർപ്പങ്ങൾ പോലെയുള്ള അമ്പുകളാൽ പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു.
3.39.36
ततोऽर्जुनः शरवर्षं किराते समवासृजत् ।
तत्प्रसन्नेन मनसा प्रतिजग्राह शंकरः ॥ ३.३९.३६ ॥
അപ്പോൾ അർജുനൻ കിരാതന്റെ മേൽ അമ്പുമഴ വർഷിച്ചു; അത് ശങ്കരൻ പ്രസന്ന മനസ്സോടെ സ്വീകരിച്ചു.
3.39.37
मुहूर्तं शरवर्षं तु प्रतिगृह्य पिनाकधृक् ।
अक्षतेन शरीरेण तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.३९.३७ ॥
ഒരു നിമിഷം ശരവർഷം ഏറ്റുവാങ്ങിയ പിനാകധാരി, മുറിവേൽക്കാതെ പർവതംപോലെ അചലനായി നിന്നു.
3.39.38
स दृष्ट्वा बाणवर्षं तु मघीभूतं धनंजयः ।
परमं विस्मयं चक्रे साधुसाध्विति चाब्रवीत् ॥ ३.३९.३८ ॥
ശരവർഷം നിഷ്ഫലമായതു കണ്ട ധനഞ്ജയൻ അത്യന്തം വിസ്മയിച്ച് "സാധു, സാധു!" എന്നു പറഞ്ഞു.
3.39.39
अहोऽयं सुकुमाराङ्गो हिमवच्छिखराश्रयः ।
गाण्डीवमुक्तान्नाराचान्प्रतिगृह्णात्यविह्वलः ॥ ३.३९.३९ ॥
അഹോ! ഹിമാലയ ശിഖരത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഈ മൃദുലാംഗൻ ഗാണ്ഡീവത്തിൽനിന്ന് വിട്ട നാരാചങ്ങളെ ഇളകാതെ ഏൽക്കുന്നു!
3.39.40
कोऽयं देवो भवेत्साक्षाद्रुद्रो यक्षः सुरोऽसुरः ।
विद्यते हि गिरिश्रेष्ठे त्रिदशानां समागमः ॥ ३.३९.४० ॥
ഇദ്ദേഹം ഏതു ദേവനാണ്? സാക്ഷാൽ രുദ്രനോ, യക്ഷനോ, സുരനോ, അസുരനോ? പർവതശ്രേഷ്ഠത്തിൽ ദേവന്മാരുടെ സമാഗമമുണ്ട്.
3.39.41
न हि मद्वाणजालानामुत्सृष्टानां सहस्रशः ।
शक्तोऽन्यः सहितुं वेगमृते देवं पिनाकिनम् ॥ ३.३९.४१ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് ഞാൻ തൊടുത്ത ശരജാലത്തിന്റെ വേഗം പിനാകധാരിയായ ദേവനല്ലാതെ മറ്റാരും താങ്ങില്ല.
3.39.42
देवो वा यदि वा यक्षो रुद्रादन्यो व्यवस्थितः ।
अहमेनं शरैस्तीक्ष्णैर्नयामि यमसादनम् ॥ ३.३९.४२ ॥
ഇദ്ദേഹം ദേവനോ യക്ഷനോ രുദ്രനല്ലാത്ത മറ്റാരോ ആയാലും, മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ ഞാനിവനെ യമലോകത്തേക്ക് അയക്കും.
3.39.43
ततो हृष्टमना जिष्णुर्नाराचान्मर्मभेदिनः ।
व्यसृजच्छतधा राजन्मयूखानिव भास्करः ॥ ३.३९.४३ ॥
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടമനസ്കനായ ജിഷ്ണു (അർജുനൻ), ഹേ രാജാവേ, മർമ്മങ്ങളെ തുളയ്ക്കുന്ന ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ നൂറുവിധത്തിൽ എയ്തു, സൂര്യൻ തന്റെ രശ്മികൾ ചൊരിയുന്നതുപോലെ.
3.39.44
तान्प्रसन्नेन मनसा भगवाँल्लोकभावनः ।
शूलपाणिः प्रत्यगृह्णाच्छिलावर्षमिवाचलः ॥ ३.३९.४४ ॥
ലോകപാലകനായ ഭഗവാൻ, ശൂലപാണിയായ (ശിവൻ), പ്രസന്നമനസ്സോടെ ആ അമ്പുകളെ സ്വീകരിച്ചു, പർവ്വതം കല്ലുമഴ സ്വീകരിക്കുന്നതുപോലെ.
3.39.45
क्षणेन क्षीणबाणोऽथ संवृत्तः फल्गुनस्तदा ।
वित्रासं च जगामाथ तं दृष्ट्वा शरसंक्षयम् ॥ ३.३९.४५ ॥
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ഫൽഗുനന്റെ (അർജുനന്റെ) അമ്പുകൾ തീർന്നു; അമ്പുകളുടെ ക്ഷയം കണ്ട് അവനിൽ ഭയം ഉണ്ടായി.
3.39.46
चिन्तयामास जिष्णुस्तु भगवन्तं हुताशनम् ।
पुरस्तादक्षयौ दत्तौ तूणौ येनास्य खाण्डवे ॥ ३.३९.४६ ॥
അപ്പോൾ ജിഷ്ണു (അർജുനൻ) ഭഗവാൻ ഹുതാശനനെ (അഗ്നിയെ) ഓർത്തു; മുമ്പ് ഖാണ്ഡവവനത്തിൽ അവനു രണ്ട് അക്ഷയ ആവനാഴികൾ നൽകിയത് അദ്ദേഹമായിരുന്നു.
3.39.47
किं नु मोक्ष्यामि धनुषा यन्मे बाणाः क्षयं गताः ।
अयं च पुरुषः कोपि बाणान्ग्रसति सर्वशः ॥ ३.३९.४७ ॥
"എന്റെ അമ്പുകൾ തീർന്നു; ഇനി ഈ വില്ലുകൊണ്ട് ഞാൻ എന്തെയ്യും? ഈ ആരോ ഒരു പുരുഷൻ എന്റെ അമ്പുകളെല്ലാം വിഴുങ്ങുന്നു."
3.39.48
अहमेनं धनुष्कोट्या रशूलाग्रेणेव कुञ्जरम् ।
नयामि दण्डधारस्य यमस्य सदनं प्रति ॥ ३.३९.४८ ॥
"ദണ്ഡധാരിയായ യമന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക്, കുന്തമുനകൊണ്ട് ആനയെ നയിക്കുന്നതുപോലെ, വില്ലിന്റെ അറ്റംകൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ ഇവനെ കൊണ്ടുപോകും."
3.39.49
प्रगृह्याथ धनुष्कोट्या ज्यापाशेनावकृष्य च ।
मुष्टिभिश्चापि हतवान्वज्रकल्पैर्महाद्युतिः ॥ ३.३९.४९ ॥
അപ്പോൾ ആ മഹാതേജസ്വി വില്ലിന്റെ അറ്റം പിടിച്ച്, ഞാണാകുന്ന പാശംകൊണ്ട് വലിച്ച്, വജ്രതുല്യമായ മുഷ്ടികൾകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു.
3.39.50
संप्रायुध्यद्धनुष्कोट्या कौन्तेयः परवीरहा ।
तदप्यस्य धनुर्दिव्यं जग्राह गिरिगोचरः ॥ ३.३९.५० ॥
കുന്തീപുത്രനും ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്നവനുമായവൻ വില്ലിന്റെ അറ്റംകൊണ്ട് പൊരുതി; പർവതവാസിയായവൻ അവന്റെ ദിവ്യധനുസ്സും പിടിച്ചെടുത്തു.
3.39.51
ततोऽर्जुनो ग्रस्तधनुः खङ्गपाणिरतिष्ठत ।
युद्धस्यान्तमभीप्सन्वै वेगेनाभिजगाम तम् ॥ ३.३९.५१ ॥
അപ്പോൾ വില്ല് നഷ്ടപ്പെട്ട അർജുനൻ വാളുമേന്തി നിന്നു; യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വേഗത്തിൽ അവനു നേരെ പാഞ്ഞു.
3.39.52
तस्य मूर्ध्नि शितं खङ्गमसक्तं पर्वतेष्वपि ।
मुमोय भुजवीर्येण विक्रम्य कुरुनन्दनः ॥ ३.३९.५२ ॥
അവന്റെ തലയിൽ, പർവതങ്ങളിലും തടസ്സമില്ലാതെ പതിക്കുന്ന മൂർച്ചയുള്ള വാൾ, കുരുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദമായവൻ തോളിന്റെ ബലംകൊണ്ട് വീരത്തോടെ വീശി.
3.39.53
तकस्य मूर्धानमासाद्य पफालासिवरो हि सः ।
ततो वृक्षैः शिलाभिश्च योधयामास फल्गुनः ॥ ३.३९.५३ ॥
കിരാതന്റെ തലയിൽ എത്തിയ ഉടനെ ആ ശ്രേഷ്ഠമായ വാൾ തകർന്നുപോയി. പിന്നീട് ഫല്ഗുനൻ മരങ്ങളും പാറകളും കൊണ്ട് പൊരുതി.
3.39.54
तदा वृक्षान्महाकायः प्रत्यगृह्णादथो शिलाः ।
किरातरूपी भगवांस्ततः पार्थो महाबलः ॥ ३.३९.५४ ॥
അപ്പോൾ ആ മഹാകായൻ മരങ്ങളെയും പാറകളെയും തിരിച്ചു പിടിച്ചു. അപ്പോൾ കിരാതരൂപം ധരിച്ച ഭഗവാൻ മഹാബലനായ പാർത്ഥനെ തടഞ്ഞു.
3.39.55
मुष्टिभिर्वज्रसंस्पर्शैर्धूममुत्पादयन्मुखे ।
प्रजहार दुराधर्षे किरातसमरूपिणि ॥ ३.३९.५५ ॥
വജ്രസമാനമായ സ്പർശമുള്ള മുഷ്ടികൾകൊണ്ട് മുഖത്ത് പുകയുണ്ടാക്കിക്കൊണ്ട് അവൻ ആ ദുർധർഷനും കിരാതരൂപിയുമായവനെ പ്രഹരിച്ചു.
3.39.56
ततः शक्राशनिसमैर्मुष्टिभिर्भृशदारुणैः ।
किरातरूपी भगवानर्दयामास फल्गुनम् ॥ ३.३९.५६ ॥
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രത്തിനു തുല്യമായ അതിഭയങ്കരമായ മുഷ്ടികളാൽ കിരാതരൂപിയായ ഭഗവാൻ ഫൽഗുനനെ പീഡിപ്പിച്ചു.
3.39.57
ततश्चटचटाशब्दः सुधोरः समजायत ।
पाण्डवस्य च मुष्टीनां किरातस् च युध्यतः ॥ ३.३९.५७ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന പാണ്ഡവന്റെയും കിരാതന്റെയും മുഷ്ടികളിൽനിന്ന് അതിഭയങ്കരമായ ചടചട ശബ്ദം ഉയർന്നു.
3.39.58
सुमुहूर्तं तयोर्युद्धमभवल्लोमहर्षणम् ।
भुजप्रहारसंयुक्तं वृत्रवासवयोरिव ॥ ३.३९.५८ ॥
അവർ ഇരുവരുടെയും ആ യുദ്ധം കുറച്ചുനേരം രോമാഞ്ചമുണ്ടാക്കുന്നതായിരുന്നു; വൃത്രനും വാസവനും (ഇന്ദ്രൻ) തമ്മിലുള്ളതുപോലെ ഭുജപ്രഹാരങ്ങളോടുകൂടിയത്.
3.39.59
महाराज ततो जिष्णुः किरातमुरसा बली ।
पाण्डवं च विचेष्टन्तं किरातोप्यहनद्बलात् ॥ ३.३९.५९ ॥
മഹാരാജാവേ, അപ്പോൾ ബലവാനായ ജിഷ്ണു (അർജുനൻ) നെഞ്ചുകൊണ്ട് കിരാതനെ പ്രഹരിച്ചു; പിടയുന്ന പാണ്ഡവനെയും കിരാതൻ ബലമായി പ്രഹരിച്ചു.
3.39.60
तयोर्भुजविनिष्पेषात्संधर्षेणोरसोस्तथा ।
समजायत गात्रेषु पावकोऽङ्गारधूमवान् ॥ ३.३९.६० ॥
അവരുടെ ഭുജങ്ങൾ ഞെരിഞ്ഞതിനാലും മാറുകൾ ഉരസിയതിനാലും അവരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ കനലും പുകയുമുള്ള തീ ഉയർന്നു.
3.39.61
तत एनं महादेवः पीड्य गात्रैः सुपीडितम् ।
तेजसा व्क्रमद्रोषाच्चेतस्तस्य विमोहयन् ॥ ३.३९.६१ ॥
അപ്പോൾ മഹാദേവൻ തന്റെ അവയവങ്ങളാൽ അവനെ നന്നായി അമർത്തി, തന്റെ തേജസ്സോടും കോപത്തോടും മുന്നേറി അവന്റെ മനസ്സിനെ മോഹിപ്പിച്ചു.
3.39.62
ततोऽभिपीडितैर्गात्रैः पिण्डीकृत इवाबभौ ।
फल्गुनो गात्रसंरुद्धो देवदेवेन भारत ॥ ३.३९.६२ ॥
അപ്പോൾ ദേവദേവന്റെ അവയവങ്ങളുടെ കഠിന സമ്മർദ്ദത്താൽ ഫൽഗുനൻ ഒരു ഉരുളപോലെ തോന്നി; ഭാരതാ, അവന്റെ അവയവങ്ങൾക്കിടയിൽ കുടുങ്ങി.
3.39.63
निरुच्छ्वासोऽभवच्चैव सन्निरुद्धो महामनाः ।
ततः पपात संमूढस्ततः प्रीतोऽभवद्भवः ॥ ३.३९.६३ ॥
മഹാമനസ്കൻ ശ്വാസമില്ലാത്തവനായി, പൂർണ്ണമായി ബന്ധിതനായി. പിന്നെ അവൻ മോഹാലസ്യപ്പെട്ടു വീണു; അപ്പോൾ ഭവൻ പ്രസന്നനായി.
3.39.64
स मुहूर्तं तथा भूत्वा सचेताः पुनरुत्थितः ।
रुधिरेणाप्लुताङ्गस्तु पाण्डवो भृशदुःखितः ॥ ३.३९.६४ ॥
അവൻ ഒരു നിമിഷം അങ്ങനെതന്നെ നിന്ന്, ബോധം വീണ്ടെടുത്ത് വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റു; അവന്റെ അവയവങ്ങൾ രക്തത്തിൽ കുതിർന്നിരുന്നു; ആ പാണ്ഡവൻ ഏറെ ദുഃഖിതനായിരുന്നു.
3.39.65
शरण्यं शरणं गत्वा भगवन्तं पिनाकिनम् ।
मृन्मयं स्ण्डिलं कृत्वामाल्येनापूजयद्भवम् ॥ ३.३९.६५ ॥
ശരണ്യനായ ഭഗവാൻ പിനാകിയെ ശരണം പ്രാപിച്ച്, മണ്ണുകൊണ്ടൊരു വേദി ഉണ്ടാക്കി, മാലകൊണ്ട് ഭവനെ പൂജിച്ചു.
3.39.66
तच्च माल्यं तदा पार्थः किरातशिरसि स्थितम् ।
अपश्यत्पाण्डवश्रेष्ठो हर्षेण प्रकृतिं गतः ॥ ३.३९.६६ ॥
ആ മാല അപ്പോൾ കിരാതന്റെ ശിരസ്സിൽ ഇരിക്കുന്നത് പാർത്ഥൻ കണ്ടു; പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠൻ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ സ്വാഭാവികാവസ്ഥയിലേക്ക് മടങ്ങി.
3.39.67
पपात पादयोस्तस्य ततः प्रीतोऽभवद्भवः ।
उवाच चैनं वचसा मेघगम्भीरगीर्हसः।
जातविस्मयमालोक्य ततः क्षीणाङ्गसंहतिम् ॥ ३.३९.६७ ॥
അവൻ അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു. അപ്പോൾ ഭവൻ (ശിവൻ) സന്തുഷ്ടനായി; മേഘഗർജ്ജനം പോലെ ഗംഭീരമായ സ്വരത്തിൽ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവനോട് പറഞ്ഞു, വിസ്മയത്താൽ നിറഞ്ഞവനും ക്ഷീണിച്ച ശരീരമുള്ളവനുമായ അവനെ കണ്ട്.
3.39.68
भोभो फल्गुन तुष्टोस्मि कर्मणाऽप्रतिमेन ते ।
शौर्येणानेन धृत्या च क्षत्रियो नास्ति ते समः ॥ ३.३९.६८ ॥
ഹേ ഫൽഗുന! നിന്റെ ഈ അതുല്യമായ കർമ്മത്താൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. ഈ ശൗര്യത്തിലും ധൈര്യത്തിലും നിനക്കു തുല്യനായ ക്ഷത്രിയൻ ഇല്ല.
3.39.69
समं तेजश्च वीर्यं च ममाद्य तव चानघ ।
प्रीतस्तेऽहं महाबाहो पश्य मां भरतर्षभ ॥ ३.३९.६९ ॥
ഹേ നിഷ്കളങ്കാ! ഇന്ന് എന്റെ തേജസ്സും വീര്യവും നിന്റേതിന് തുല്യമാണ്. ഹേ മഹാബാഹോ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ഞാൻ നിന്നിൽ സന്തുഷ്ടനാണ്; എന്നെ നോക്കൂ.
3.39.70
ददामि ते विशालाक्ष चक्षुः पूर्वं मुनिर्भवान् ।
विजेष्यसि रणे शत्रूनपि सर्वान्दिवौकसः ॥ ३.३९.७० ॥
ഹേ വിശാലാക്ഷാ! നിനക്ക് ദിവ്യദൃഷ്ടി ഞാൻ നൽകുന്നു. മുൻപ് നീ ഒരു മുനിയായിരുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ നീ എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും, സ്വർഗ്ഗവാസികളായ ദേവന്മാരെപ്പോലും ജയിക്കും.
3.39.71
प्रीत्या च तेऽहं दास्यामि यदस्त्रमनिवारितम् ।
त्वं हि शक्तो मदीयं तदस्त्रं धारयितुं क्षणात् ॥ ३.३९.७१ ॥
സ്നേഹത്തോടെ ഞാൻ നിനക്ക് തടുക്കാനാവാത്ത ആ അസ്ത്രം നൽകും; എന്തെന്നാൽ എന്റെ ആ അസ്ത്രം ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ധരിക്കാൻ നീയേ കഴിവുള്ളവൻ.
3.39.72
ततो देवं महादेवं गिरिशं शूनपाणिनम् ।
ददर्श फल्गुनस्तत्र सह देव्या महाद्युतिम् ॥ ३.३९.७२ ॥
അപ്പോൾ ഫൽഗുനൻ (അർജുനൻ) അവിടെ ദേവിയോടുകൂടെയുള്ള, മഹാകാന്തിയുള്ള ദേവദേവൻ മഹാദേവനെ കണ്ടു; അദ്ദേഹം ഗിരീശൻ, ശൂലപാണി ആയിരുന്നു.
3.39.73
स जानुभ्यां महीं गत्वा शिरसा प्रणिपत्य च ।
प्रसादयामास हरं पार्थः परपुरंजयः ॥ ३.३९.७३ ॥
അവൻ മുട്ടുകുത്തി നിലത്തുവീണ് തല കുനിച്ച് നമസ്കരിച്ചു; ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്ന പാർത്ഥൻ ഹരനെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു.
3.39.74
कपर्दिन्सर्वभूतेश भगनेत्रनिपातन ।
देवदेव महादेव नीलग्रीव जटाधर ॥ ३.३९.७४ ॥
ഹേ കപർദിൻ, സർവഭൂതേശ, ഭഗന്റെ കണ്ണ് നശിപ്പിച്ചവനേ, ദേവദേവ, മഹാദേവ, നീലകണ്ഠ, ജടാധര!
3.39.75
कारणानां च परमं जाने त्वां त्र्यम्बकं विभुम् ।
देवानां च गतिं देवं त्वत्प्रसूतमिदं जगत् ॥ ३.३९.७५ ॥
കാരണങ്ങളിൽ പരമകാരണവും, ത്ര്യംബകനും, വിഭുവും, ദേവന്മാരുടെ ഗതിയുമായ നിന്നെ ഞാനറിയുന്നു; ഈ ജഗത്ത് നിന്നിൽ നിന്നുതന്നെ ഉണ്ടായി.
3.39.76
अजेयस्त्वं त्रिभिर्लोकैः सदेवासुरमानुषैः ।
शिवाय विष्णुरूपाय विष्णवे शिवरूपिणे ॥ ३.३९.७६ ॥
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരുമടങ്ങുന്ന മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും നീ അജേയനാണ്; വിഷ്ണുരൂപനായ ശിവന് നമസ്കാരം, ശിവരൂപനായ വിഷ്ണുവിനും നമസ്കാരം.
3.39.77
दक्षियज्ञविनाशाय हरिरूपाय ते नमः ।
ललाटाक्षाय शर्वाय मीढुषे शूलपाणये ॥ ३.३९.७७ ॥
ദക്ഷയജ്ഞം നശിപ്പിച്ച ഹരിരൂപനായ നിനക്ക് നമസ്കാരം; നെറ്റിക്കണ്ണുള്ള ശർവ്വന്, വർഷിക്കുന്നവന്, ശൂലപാണിക്ക് നമസ്കാരം.
3.39.78
पिनाकगोप्त्रे सूर्याय मङ्गल्याय च वेधसे ।
प्रसादये त्वां भगवन्सर्वभूतमहेश्वर ॥ ३.३९.७८ ॥
പിനാകം കാക്കുന്നവനും, സൂര്യതുല്യനും, മംഗളകരനും, സൃഷ്ടികർത്താവുമായ നിനക്ക് നമസ്കാരം; ഭഗവാനേ, സർവഭൂതമഹേശ്വരാ, നിന്നെ ഞാൻ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നു.
3.39.79
गणेशं जगतः शम्भुं लोककारणकारणम् ।
प्रधानपुरुषातीतं परं सूक्ष्मतरं हरम् ॥ ३.३९.७९ ॥
ലോകത്തിന്റെ അധിപനായ ഗണേശനെ, ശംഭുവെ, ലോകകാരണങ്ങൾക്കും കാരണമായവനെ, പ്രധാനത്തെയും പുരുഷനെയും കടന്നവനെ, പരനും അതിസൂക്ഷ്മനുമായ ഹരനെ (ഞാൻ വണങ്ങുന്നു).
3.39.80
व्यतिक्रमं मे भगवन्क्षन्तुमर्हसि शंकर ।
भगवन्दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तोस्मीमं महागिरिम् ॥ ३.३९.८० ॥
ഭഗവാനേ, ശങ്കരാ, എന്റെ അതിക്രമം അങ്ങ് ക്ഷമിക്കണം. ഭഗവാന്റെ ദർശനം ആഗ്രഹിച്ച് ഈ മഹാപർവതത്തിൽ ഞാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
3.39.81
दयितं तव देवेश तापसालयमुत्तमम् ।
प्रसादये त्वां भगवन्सर्वलोकनमस्कृतम् ॥ ३.३९.८१ ॥
ദേവേശാ, ഇത് അങ്ങേക്ക് പ്രിയമായ, തപസ്വികളുടെ ഉത്തമമായ ആലയമാണ്. ഭഗവാനേ, സർവലോകങ്ങളാലും നമസ്കരിക്കപ്പെടുന്ന അങ്ങയെ ഞാൻ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നു.
3.39.82
कृतो मयाऽयमज्ञानाद्विमर्दो यस्त्वया सह ।
शरणं प्रतिपन्नाय तत्क्षमस्वाद्य शंकर ॥ ३.३९.८२ ॥
അജ്ഞാനത്താൽ ഞാൻ അങ്ങയോടൊപ്പം ചെയ്ത ഈ ഏറ്റുമുട്ടൽ, ശരണം പ്രാപിച്ച എനിക്കുവേണ്ടി, ശങ്കരാ, ഇന്ന് അങ്ങ് ക്ഷമിക്കണം.
3.39.83
तमुवाच महातेजाः प्रहसन्वृषभध्वजः ।
प्रगृह्य रुचिरं बाहुं क्षान्तमित्येव फल्गुनम् ॥ ३.३९.८३ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ വൃഷഭധ്വജൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, മനോഹരമായ കൈ പിടിച്ച്, ഫൽഗുനനോട് പറഞ്ഞു: "ക്ഷമിച്ചിരിക്കുന്നു."
3.39.84
परिष्वज्य च बाहुभ्यां प्रीतात्मा भगवान्हरः ।
पुनः पार्थं सान्त्वपूर्वमुवाच वृषभध्वजः ॥ ३.३९.८४ ॥
ഇരുകൈകൾകൊണ്ടും ആലിംഗനം ചെയ്ത്, പ്രീതമനസ്കനായ ഭഗവാൻ ഹരൻ, വൃഷഭധ്വജൻ, പാർത്ഥനോട് വീണ്ടും സാന്ത്വനവാക്കുകളോടെ പറഞ്ഞു.
3.39.85
गङ्गाङ्गितजटः शर्वः पार्थस्यामिततेजसः ।
प्रगृह्य रुचिरं बाहुं वृत्तं ताम्रतलाङ्गुलिम् ॥ ३.३९.८५ ॥
ഗംഗയാൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ ജടയുള്ള ശർവൻ, അമിത തേജസ്സുള്ള പാർത്ഥന്റെ മനോഹരവും വൃത്താകൃതിയുള്ളതുമായ കൈ പിടിച്ചു; അതിന്റെ ഉള്ളംകൈയും വിരലുകളും ചെമ്പുനിറമായിരുന്നു.