మహాభారతం · అధ్యాయం 3.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.45.1
ततो देवाः सगन्धर्वाः समादायार्घ्यमुत्तमम् ।
शक्रस्य मतमाज्ञाय पार्थमानर्चुर्जसा ॥ ३.४५.१ ॥
అప్పుడు దేవతలు, గంధర్వులు ఇంద్రుని అభిప్రాయాన్ని గ్రహించి, ఉత్తమమైన అర్ఘ్యాన్ని తీసుకుని, పూర్ణశక్తితో పార్థుని (అర్జునుని) సత్కరించారు.
3.45.2
पाद्यमाचमनीयं च प्रतिग्राह्य नृपात्मजम् ।
प्रवेशयामासुरथो पुरन्दरनिवेशनम् ॥ ३.४५.२ ॥
పాద్యజలాన్ని, ఆచమనీయ జలాన్ని స్వీకరింపజేసి, ఆ రాజకుమారుని పురందరుని (ఇంద్రుని) నివాసంలోకి తీసుకువెళ్లారు.
3.45.3
एवं संपूजितो जिष्णुरुवास भवने पितुः ।
उपशिक्षन्महास्त्राणि ससंहाराणि पाण्डवः ॥ ३.४५.३ ॥
ఇలా సత్కరింపబడిన జిష్ణువు (అర్జునుడు) తన తండ్రి భవనంలో నివసించి, ఉపసంహారాలతో కూడిన మహాస్త్రాలను అభ్యసించాడు.
3.45.4
स शक्रहस्ताद्दयितं वज्रमस्त्रं दुरुत्सहम् ।
अशनिं च महानादां मेघबृंहितलक्षणाम् ॥ ३.४५.४ ॥
అతడు ఇంద్రుని చేతి నుండి ప్రియమైన, ఎదిరింపశక్యం కాని వజ్రాస్త్రాన్ని, మేఘగర్జన లక్షణాలు గల మహానాద అశనిని పొందాడు.
3.45.5
गृहीतास्त्रस्तु कौन्तेयो भ्रातॄन्सस्मार पाण्डवः ।
पुरन्दरनियोगाच्च पञ्चाब्दमवसत्सुखम् ॥ ३.४५.५ ॥
అస్త్రాలను పొందిన కౌంతేయ పాండవుడు తన సోదరులను స్మరించాడు; ఇంద్రుని ఆజ్ఞ ప్రకారం ఐదు సంవత్సరాలు సుఖంగా అక్కడే నివసించాడు.
3.45.6
ततः शक्रोऽब्रवीत्पार्थं कृतास्त्रं काल आगते ।
नृत्तं गीतं च कौन्तेय चित्रसेनादवाप्नुहि ॥ ३.४५.६ ॥
అప్పుడు సమయం రాగా, అస్త్రవిద్యలో నిపుణుడైన పార్థునితో ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: "కౌంతేయా, చిత్రసేనుని వద్ద నృత్యాన్ని, గానాన్ని నేర్చుకో."
3.45.7
वादित्रं दैवविहितं नृलके यन्न विद्ते ।
मदाज्ञया च कौन्तेय श्रेयो वै ते भविष्ति ॥ ३.४५.७ ॥
దేవతలచే నియమించబడిన, మనుష్యలోకంలో లభించని ఆ వాద్యం; నా ఆజ్ఞవల్ల, కౌంతేయా, నీకు శ్రేయస్సు కలుగుతుంది.
3.45.8
सखायं प्रददौ चास्य चित्रसेनं पुरन्दरः ।
स तेन सह संगम्य रेमे पार्थो निरामयः ॥ ३.४५.८ ॥
పురందరుడు అతనికి చిత్రసేనుడనే సఖుని ఇచ్చాడు; అతనితో కలిసి, నిరామయుడైన పార్థుడు ఆనందించాడు.
3.45.9
कदाचिदटमानस्तु महर्षिरथ लोमशः ।
जगाम शक्रभवनं पुरंदरदिदृक्षया ॥ ३.४५.९ ॥
ఒకసారి తిరుగుతూ ఉన్న మహర్షి లోమశుడు, ఇంద్రుని చూడాలనే కోరికతో ఇంద్రుని భవనానికి వెళ్ళాడు.
3.45.10
स समेत्य नमस्कृत्य देवराजं महामुनिः ।
ददर्शार्धासनगतं पाण्डवं वासवस्य हि ॥ ३.४५.१० ॥
ఆ మహామునివాడు దేవరాజు వద్దకు చేరి నమస్కరించి, ఇంద్రుని అర్ధాసనంపై కూర్చున్న పాండవుని చూశాడు.
3.45.11
ततः शक्राभ्यनुज्ञात आसने विष्टरोत्तरे ।
निषसाद द्विजश्रेष्ठः पूज्यमानो महर्षिभिः ॥ ३.४५.११ ॥
అప్పుడు ఇంద్రుని అనుమతితో, ఉత్తమాసనంపై, మహర్షులచే గౌరవించబడుతూ ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు కూర్చున్నాడు.
3.45.12
तस्य दृष्ट्वाऽभवद्बुद्धिः पार्थमिन्द्रासने स्थितम् ।
कथं नु क्षत्रियः पार्थः शक्रासनमवाप्तवान् ॥ ३.४५.१२ ॥
అతనిని చూసి అతనిలో ఒక సందేహం కలిగింది: ఇంద్రాసనంపై కూర్చున్న పార్థుడు క్షత్రియుడై ఇంద్రుని ఆసనాన్ని ఎలా పొందగలిగాడు?
3.45.13
किं त्वस्य सुकृतं कर्म के लोका वै विनिर्जिताः ।
स एवमनुसंप्राप्तः स्थानं देवनमस्कृतम् ॥ ३.४५.१३ ॥
ఇతని పుణ్యకర్మ ఏది? ఇతడు ఏ లోకాలను జయించాడు? దేవతలచే నమస్కరింపబడే ఈ స్థానాన్ని ఇతడు ఇలా పొందాడా?
3.45.14
तस्य विज्ञाय संकल्पं शक्रो वृत्रविमर्दनः ।
लोमशं प्रहसन्वाक्यमिदमाह शचीपतिः ॥ ३.४५.१४ ॥
అతని సంకల్పాన్ని తెలుసుకొని, వృత్రుని సంహరించిన శచీపతి శక్రుడు నవ్వుతూ లోమశునితో ఈ మాట అన్నాడు.
3.45.15
देवर्षे श्रूयतां यत्ते मनसैतद्विवक्षितम् ।
नायं केवलमर्त्योऽभूत्क्षत्रियत्वमुपागतः ॥ ३.४५.१५ ॥
దేవర్షీ, నీ మనసులో దీనిని గురించి చెప్పాలని ఉన్నది వినుము. ఇతడు కేవల మానవుడు కాడు, క్షత్రియత్వాన్ని పొందినవాడు.
3.45.16
महर्षे मम पुत्रोऽयं कुन्त्यां जातो महाभुजः ।
अस्त्रहेतोरिह प्राप्तः कस्माच्चित्कारणान्तरात् ॥ ३.४५.१६ ॥
మహర్షీ, ఇతడు నా కుమారుడు; కుంతియందు జన్మించిన మహాబాహువు. అస్త్రాల కోసం, మరేదో కారణంతో ఇక్కడికి వచ్చాడు.
3.45.17
अहो नैनं भवान्वेत्ति पुराणमृषिसत्तमम् ।
शृणु मे वदतो ब्रह्मन्योऽयं यच्चास्य कारणम् ॥ ३.४५.१७ ॥
అయ్యో! ఈ పురాతన ఋషిశ్రేష్ఠుని మీరు ఎరుగరా? బ్రాహ్మణా, నేను చెప్పేది విను—ఇతడెవరు, దీనికి కారణమేమిటో.
3.45.18
नरनारायणौ यौ तौ पुराणावृषिसत्तमौ ।
ताविमावभिजानीहि हृषीकेशधनंजयौ ॥ ३.४५.१८ ॥
నరుడు, నారాయణుడు అనే ఇద్దరు పురాతన ఋషిశ్రేష్ఠులు—వారే ఈ ఇద్దరు, హృషీకేశుడు మరియు ధనంజయుడు అని తెలుసుకో.
3.45.19
विख्यातौ त्रिषु लोकेषु नरनारायणावृषी ।
कार्यार्थमवतीर्णौ तौ पृथ्वीं पुण्यप्रतिश्रयाम् ॥ ३.४५.१९ ॥
మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధులైన నర, నారాయణ అనే ఇద్దరు ఋషులు ఒక కార్యం కోసం పవిత్రమైన ఆశ్రయమైన భూమిపై అవతరించారు.
3.45.20
यन्न शक्यं शुरैर्द्रष्टुमृषिभिर्वा महात्मभिः ।
तदाश्रमपदं पुण्यं बदरीनाम विश्रुतम् ॥ ३.४५.२० ॥
శూరులకూ మహాత్ములైన ఋషులకూ కూడా చూడగలిగినది కాని ఆ పవిత్ర ఆశ్రమ స్థలం బదరి అని ప్రసిద్ధి.
3.45.21
स निवासोऽभवद्विप्र विष्णोर्जिष्णोस्तथैव च ।
यतः प्रववृते गङ्गा सिद्धचारणसेविता ॥ ३.४५.२१ ॥
ఓ బ్రాహ్మణుడా, అదే విష్ణువు, జిష్ణు (అర్జునుడు) నివాసమైంది; అక్కడి నుండే సిద్ధులు చారణులు సేవించే గంగ ప్రవహించింది.
3.45.22
तौ मन्नियोगाद्ब्रह्मर्षे क्षितौ जातौ महाद्युती ।
भूमेर्भारावतरणं महावीर्यौ करिष्यतः ॥ ३.४५.२२ ॥
బ్రహ్మర్షీ, నా ఆజ్ఞ ప్రకారం ఆ ఇద్దరు మహాతేజస్వులు, మహావీర్యులు భూమిపై జన్మించి భూభారాన్ని తగ్గిస్తారు.
3.45.23
उद्वृत्ता ह्यसुराः केचिन्निवातकवचा इति ।
विप्रियेषु स्थिताऽस्माकं वरदानेन मोहिताः ॥ ३.४५.२३ ॥
నివాతకవచులు అనే కొందరు అసురులు గర్వించి మనకు విరోధంగా నిలిచారు; వరదానం వల్ల వారు మోహంలో పడ్డారు.
3.45.24
तर्कयन्ते सुरान्हन्तुं बलदर्पसमन्विताः ।
देवान्न गणयन्त्येते तथा दत्तवरा हि ते ॥ ३.४५.२४ ॥
బలదర్పంతో నిండిన వారు దేవతలను చంపాలని తలపోస్తున్నారు; వరాలు పొందిన వారు కనుక దేవతలను లెక్కచేయడం లేదు.
3.45.25
पातालवासिनो रौद्रा दनोः पुत्रा महाबलाः ।
सर्वे देवनिकाया हि नालं योधयितुं हि तान् ॥ ३.४५.२५ ॥
పాతాళంలో నివసించే భయంకరులు, మహాబలులు అయిన దనువు కుమారులు — వారితో పోరాడటానికి దేవగణాలన్నీ కూడా సమర్థులు కావు.
3.45.26
योसौ भूमिगतः श्रीमान्विष्णुर्मुधुनिषूदनः ।
कपिलो नाम देवोसौ भगवानजितो हरिः ॥ ३.४५.२६ ॥
భూమిపై కపిల నామంతో అవతరించిన ఆ తేజోవంతుడైన విష్ణువు, మధు సంహారకుడు — ఆ భగవంతుడు, అజేయుడైన హరి.
3.45.27
येन पूर्वंमहात्मानः खनमाना रसातलम् ।
दर्शनादेव निहताः सगरस्यात्मजा विभो ॥ ३.४५.२७ ॥
ఓ విభూ! పూర్వం రసాతలాన్ని తవ్వుతున్న సగరుని మహాత్ముడైన కుమారులు ఎవరి దర్శనంతోనే హతులయ్యారో.
3.45.28
तेन कार्यं महत्कार्यमस्माकं द्विजसत्तम ।
पाथेन च महायुद्धे समेताभ्यामसंशयम् ॥ ३.४५.२८ ॥
ఓ ద్విజోత్తమా! మన మహత్కార్యం ఆయన వలనే నెరవేరాలి — పార్థునితో కలిసి ఆ మహాయుద్ధంలో, ఇందులో సందేహం లేదు.
3.45.29
सोऽसुरान्दर्शनादेव शक्तो हन्तुं सहानुगान् ।
निवातकवचान्सर्वान्नागानिव महाह्रदे ॥ ३.४५.२९ ॥
ఆయన దర్శనమాత్రం చేతనే అనుచరులతో సహా అసురులను సంహరించగలడు — మహా సరస్సులో నాగులను వలె నివాతకవచులందరినీ.
3.45.30
किंतु नाल्पेन कार्येण प्रबोध्यो मधुसूदनः ।
तेजसः सुमहाराशिः प्रबुद्धः प्रदहेज्जगत् ॥ ३.४५.३० ॥
కానీ చిన్న పనికోసం మధుసూదనుడిని మేల్కొలపకూడదు; ఆ మహా తేజోరాశి మేల్కొంటే జగత్తునే దహించివేస్తుంది.
3.45.31
अयं तेषां समस्तानां शक्तः प्रतिसमासने ।
तान्निहत्यरणे शूरः पुनर्यास्यति मानुषान् ॥ ३.४५.३१ ॥
ఇతడు వారందరినీ ఎదుర్కోగల సమర్థుడు; ఆ శూరుడు యుద్ధంలో వారిని సంహరించి మళ్లీ మానవుల వద్దకు వెళ్తాడు.
3.45.32
भवानस्मन्नियोगेन यातु तावन्महीतलम् ।
काम्यके द्रक्ष्यसे वीरं निवसन्तं युधिष्ठिरम् ॥ ३.४५.३२ ॥
మా ఆజ్ఞ ప్రకారం నీవు ఇప్పుడు భూమిపై సంచరించు; కామ్యక వనంలో నివసిస్తున్న వీరుడు యుధిష్ఠిరుడిని నీవు చూస్తావు.
3.45.33
सवाच्यो मम संदेशाद्धर्मात्मा सत्यसंगरः ।
नोत्कणअठा फल्गुने कार्या कृतास्त्रः शीघ्रमेष्यति ॥ ३.४५.३३ ॥
నా సందేశంతో ధర్మాత్ముడు, సత్యప్రతిజ్ఞుడైన వాడికి చెప్పు: ఫల్గునుడి కోసం ఆత్రుత పడవద్దు; అస్త్రవిద్య నేర్చినవాడై అతడు త్వరలో వస్తాడు.
3.45.34
नाशुद्बाहुवीर्येण नाकृतास्त्रेण वा रणे ।
भीष्मद्रोणादयो युद्धे शक्याः प्रतिसमासितुम् ॥ ३.४५.३४ ॥
అపరిశుద్ధమైన బాహుబలం గలవాడు గాని, అస్త్రవిద్య పొందనివాడు గాని యుద్ధంలో భీష్ముడు, ద్రోణుడు మొదలైనవారిని ఎదుర్కోలేడు.
3.45.35
गृहीतास्त्रो गुडाकेशो महाबाहुर्महामनाः ।
नृत्तवादित्रगीतानां दिव्यानां पारमीयिवान् ॥ ३.४५.३५ ॥
మహాబాహువు, మహామనస్కుడు గుడాకేశుడు (అర్జునుడు) అస్త్రాలను గ్రహించి, దివ్య నృత్య, వాద్య, గానాలలో పారంగతుడయ్యాడు.
3.45.36
भवानपि विविक्तानि तीर्थानि मनुजेश्वर ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैर्द्रष्टुमर्हत्यरिंदम ॥ ३.४५.३६ ॥
మనుజేశ్వరా, నీవు కూడా నీ సోదరులందరితో కలిసి ఏకాంతమైన పుణ్యతీర్థాలను దర్శించడం తగును; శత్రుదమనుడా.
3.45.37
तीर्थेष्वाप्लुत्य पुण्येषु विपाप्मा विगतज्वरः ।
राज्यं भोक्ष्यसि धर्मेण सुखी विगतकल्मपः ॥ ३.४५.३७ ॥
పవిత్ర తీర్థాలలో స్నానం చేసి, పాపరహితుడవై, శోకరహితుడవై, ధర్మబద్ధంగా రాజ్యాన్ని అనుభవిస్తావు; మలినం తొలగి సుఖంగా ఉంటావు.
3.45.38
भवांश्चैनं द्विजश्रेष्ठ पर्यटन्तं महीतलम् ।
त्रातुमर्हति विप्राग्र्य तपोबलसमन्वितः ॥ ३.४५.३८ ॥
ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడా, విప్రాగ్రణీ, తపోబలసంపన్నుడా, భూమి అంతటా తిరుగుతున్న అతడిని రక్షించడం మీకు తగును.
3.45.39
गिरिदुर्गेषु च सदा देशेषु विषमेषु च ।
वसन्ति रासा रौद्रास्तेभ्योरक्षां विधास्यति ॥ ३.४५.३९ ॥
పర్వత దుర్గాలలో, కఠినమైన ప్రదేశాలలో ఎల్లప్పుడూ భయంకరమైన రాక్షసులు నివసిస్తారు; వారి నుండి అతడు రక్షణ కల్పిస్తాడు.
3.45.40
एवमुक्ते महेन्द्रेण बीभत्सुरपि लोमशम् ।
उवाच प्रयतो वाक्यं रक्षेथाः पाण्डुनन्दनम् ॥ ३.४५.४० ॥
మహేంద్రుడు ఇలా చెప్పగా, బీభత్సుడు (అర్జునుడు) కూడా వినయంగా లోమశునితో ఇలా అన్నాడు: "పాండు కుమారుని రక్షించండి."
3.45.41
यथा गुप्तस्त्वया राजा चरेत्तीर्थानि सत्तम ।
दानं दद्याद्यथा चैव तथा कुरु महामुने ॥ ३.४५.४१ ॥
సత్తమా, మీచే రక్షింపబడిన రాజు తీర్థాలలో సంచరించగలిగేలా, దానం ఇవ్వగలిగేలా చేయండి, మహాముని.
3.45.42
तथेति संप्रतिज्ञाय लोमशः सुमहातपाः ।
कामय्कं वनमुद्दिश्य समुपायान्महीतलम् ॥ ३.४५.४२ ॥
"అలాగే" అని ప్రతిజ్ఞ చేసి, మహాతపస్వి లోమశుడు కామ్యక వనం వైపు భూమి మీద బయలుదేరాడు.
3.45.43
ददर्श तत्र कौन्तेयं धर्मराजमरिंदमम् ।
तापसैर्भ्रातृभिश्चैव सर्वतः परिवारितम् ॥ ३.४५.४३ ॥
అక్కడ కుంతీ కుమారుడు, ధర్మరాజు, శత్రుదమనుడు అయిన ఆయనను చూశాడు; ఆయన తపస్వులు, సోదరుల చేత అన్ని వైపులా చుట్టబడి ఉన్నాడు.