മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.45.1
ततो देवाः सगन्धर्वाः समादायार्घ्यमुत्तमम् ।
शक्रस्य मतमाज्ञाय पार्थमानर्चुर्जसा ॥ ३.४५.१ ॥
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഇന്ദ്രന്റെ ഇഷ്ടം മനസ്സിലാക്കി, ഉത്തമമായ അർഘ്യം എടുത്ത്, പൂർണ്ണശക്തിയോടെ പാർത്ഥനെ (അർജുനനെ) ആദരിച്ചു.
3.45.2
पाद्यमाचमनीयं च प्रतिग्राह्य नृपात्मजम् ।
प्रवेशयामासुरथो पुरन्दरनिवेशनम् ॥ ३.४५.२ ॥
പാദ്യജലവും ആചമനീയജലവും സ്വീകരിപ്പിച്ച ശേഷം, ആ രാജകുമാരനെ പുരന്ദരന്റെ (ഇന്ദ്രന്റെ) വസതിയിലേക്ക് ആനയിച്ചു.
3.45.3
एवं संपूजितो जिष्णुरुवास भवने पितुः ।
उपशिक्षन्महास्त्राणि ससंहाराणि पाण्डवः ॥ ३.४५.३ ॥
ഇങ്ങനെ ആദരിക്കപ്പെട്ട ജിഷ്ണു (അർജുനൻ) പിതാവിന്റെ ഭവനത്തിൽ വസിച്ച്, സംഹാരത്തോടു കൂടിയ മഹാസ്ത്രങ്ങൾ പഠിച്ചു.
3.45.4
स शक्रहस्ताद्दयितं वज्रमस्त्रं दुरुत्सहम् ।
अशनिं च महानादां मेघबृंहितलक्षणाम् ॥ ३.४५.४ ॥
ഇന്ദ്രന്റെ കൈയിൽനിന്ന് പ്രിയമുള്ളതും ചെറുക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമായ വജ്രാസ്ത്രവും, മേഘഗർജ്ജനത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളുള്ള മഹാനാദമുള്ള അശനിയും അവൻ സ്വീകരിച്ചു.
3.45.5
गृहीतास्त्रस्तु कौन्तेयो भ्रातॄन्सस्मार पाण्डवः ।
पुरन्दरनियोगाच्च पञ्चाब्दमवसत्सुखम् ॥ ३.४५.५ ॥
അസ്ത്രങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച കൗന്തേയനായ പാണ്ഡവൻ സഹോദരന്മാരെ ഓർത്തു; ഇന്ദ്രന്റെ നിയോഗപ്രകാരം അഞ്ചു വർഷം സുഖമായി അവിടെ വസിച്ചു.
3.45.6
ततः शक्रोऽब्रवीत्पार्थं कृतास्त्रं काल आगते ।
नृत्तं गीतं च कौन्तेय चित्रसेनादवाप्नुहि ॥ ३.४५.६ ॥
അപ്പോൾ കാലമായപ്പോൾ അസ്ത്രവിദ്യ നേടിയ പാർത്ഥനോട് ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: "കൗന്തേയാ, ചിത്രസേനനിൽനിന്ന് നൃത്തവും ഗാനവും പഠിച്ചുകൊള്ളുക."
3.45.7
वादित्रं दैवविहितं नृलके यन्न विद्ते ।
मदाज्ञया च कौन्तेय श्रेयो वै ते भविष्ति ॥ ३.४५.७ ॥
ദേവന്മാർ നിശ്ചയിച്ചതും മനുഷ്യലോകത്ത് കാണാത്തതുമായ ആ വാദ്യം; എന്റെ ആജ്ഞയാൽ, കൗന്തേയാ, നിനക്ക് ശ്രേയസ്സ് ഉണ്ടാകും.
3.45.8
सखायं प्रददौ चास्य चित्रसेनं पुरन्दरः ।
स तेन सह संगम्य रेमे पार्थो निरामयः ॥ ३.४५.८ ॥
പുരന്ദരൻ അദ്ദേഹത്തിന് ചിത്രസേനൻ എന്ന സഖാവിനെ നൽകി; അവനോടൊത്തു ചേർന്ന് നിരാമയനായ പാർത്ഥൻ രമിച്ചു.
3.45.9
कदाचिदटमानस्तु महर्षिरथ लोमशः ।
जगाम शक्रभवनं पुरंदरदिदृक्षया ॥ ३.४५.९ ॥
ഒരിക്കൽ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന മഹർഷി ലോമശൻ, ഇന്ദ്രനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ഇന്ദ്രഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
3.45.10
स समेत्य नमस्कृत्य देवराजं महामुनिः ।
ददर्शार्धासनगतं पाण्डवं वासवस्य हि ॥ ३.४५.१० ॥
ആ മഹാമുനി ദേവരാജന്റെ അടുത്തെത്തി നമസ്കരിച്ചു; ഇന്ദ്രന്റെ അർദ്ധാസനത്തിലിരിക്കുന്ന പാണ്ഡവനെ കണ്ടു.
3.45.11
ततः शक्राभ्यनुज्ञात आसने विष्टरोत्तरे ।
निषसाद द्विजश्रेष्ठः पूज्यमानो महर्षिभिः ॥ ३.४५.११ ॥
പിന്നെ ഇന്ദ്രന്റെ അനുവാദത്തോടെ, ശ്രേഷ്ഠമായ ആസനത്തിൽ, മഹർഷിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട് ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ ഇരുന്നു.
3.45.12
तस्य दृष्ट्वाऽभवद्बुद्धिः पार्थमिन्द्रासने स्थितम् ।
कथं नु क्षत्रियः पार्थः शक्रासनमवाप्तवान् ॥ ३.४५.१२ ॥
അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടപ്പോൾ മനസ്സിൽ ഉയർന്ന ചിന്ത: ഇന്ദ്രാസനത്തിലിരിക്കുന്ന പാർത്ഥൻ, ക്ഷത്രിയനായിരിക്കെ, ഇന്ദ്രന്റെ ആസനം എങ്ങനെ നേടി?
3.45.13
किं त्वस्य सुकृतं कर्म के लोका वै विनिर्जिताः ।
स एवमनुसंप्राप्तः स्थानं देवनमस्कृतम् ॥ ३.४५.१३ ॥
ഇവന്റെ പുണ്യകർമ്മം എന്താണ്? ഇവൻ ഏതു ലോകങ്ങളാണ്ജയിച്ചത്? ദേവന്മാരാൽ നമസ്കരിക്കപ്പെടുന്ന ഈ സ്ഥാനം ഇവൻ ഇങ്ങനെ പ്രാപിച്ചുവോ?
3.45.14
तस्य विज्ञाय संकल्पं शक्रो वृत्रविमर्दनः ।
लोमशं प्रहसन्वाक्यमिदमाह शचीपतिः ॥ ३.४५.१४ ॥
അവന്റെ സങ്കൽപ്പം മനസ്സിലാക്കിയ വൃത്രനെ വധിച്ച ശചീപതിയായ ശക്രൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ലോമശനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
3.45.15
देवर्षे श्रूयतां यत्ते मनसैतद्विवक्षितम् ।
नायं केवलमर्त्योऽभूत्क्षत्रियत्वमुपागतः ॥ ३.४५.१५ ॥
ദേവർഷേ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ഇതിനെക്കുറിച്ച് പറയാനുള്ളത് കേൾക്കുക. ഇവൻ കേവലം മർത്ത്യനല്ല; ക്ഷത്രിയത്വം പ്രാപിച്ചവനാണ്.
3.45.16
महर्षे मम पुत्रोऽयं कुन्त्यां जातो महाभुजः ।
अस्त्रहेतोरिह प्राप्तः कस्माच्चित्कारणान्तरात् ॥ ३.४५.१६ ॥
മഹർഷേ, ഇവൻ എന്റെ പുത്രനാണ്; കുന്തിയിൽ ജനിച്ച മഹാബാഹു. ആയുധങ്ങൾക്കായി, മറ്റേതോ കാരണത്താൽ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
3.45.17
अहो नैनं भवान्वेत्ति पुराणमृषिसत्तमम् ।
शृणु मे वदतो ब्रह्मन्योऽयं यच्चास्य कारणम् ॥ ३.४५.१७ ॥
അയ്യോ! ഈ പുരാതനനായ ഋഷിശ്രേഷ്ഠനെ നിങ്ങൾ അറിയുന്നില്ലേ? ബ്രഹ്മൻ, ഞാൻ പറയുന്നത് കേൾക്കൂ—ഇവൻ ആരാണെന്നും ഇതിന്റെ കാരണമെന്തെന്നും.
3.45.18
नरनारायणौ यौ तौ पुराणावृषिसत्तमौ ।
ताविमावभिजानीहि हृषीकेशधनंजयौ ॥ ३.४५.१८ ॥
നരനും നാരായണനും എന്ന പുരാതന ഋഷിശ്രേഷ്ഠരായ ആ ഇരുവരെയും നീ അറിയുക—ഇവരാണ് ഹൃഷീകേശനും ധനഞ്ജയനും.
3.45.19
विख्यातौ त्रिषु लोकेषु नरनारायणावृषी ।
कार्यार्थमवतीर्णौ तौ पृथ्वीं पुण्यप्रतिश्रयाम् ॥ ३.४५.१९ ॥
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധരായ നര, നാരായണ എന്ന രണ്ട് ഋഷിമാർ ഒരു കാര്യത്തിനായി പുണ്യമായ അഭയഭൂമിയായ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചു.
3.45.20
यन्न शक्यं शुरैर्द्रष्टुमृषिभिर्वा महात्मभिः ।
तदाश्रमपदं पुण्यं बदरीनाम विश्रुतम् ॥ ३.४५.२० ॥
ശൂരന്മാർക്കും മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാർക്കും കാണാൻ കഴിയാത്ത ആ പുണ്യാശ്രമസ്ഥലം ബദരി എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.
3.45.21
स निवासोऽभवद्विप्र विष्णोर्जिष्णोस्तथैव च ।
यतः प्रववृते गङ्गा सिद्धचारणसेविता ॥ ३.४५.२१ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, അതായിരുന്നു വിഷ്ണുവിന്റെയും ജിഷ്ണുവിന്റെയും (അർജുനന്റെയും) വാസസ്ഥലം; അവിടെ നിന്നാണ് സിദ്ധചാരണന്മാർ സേവിച്ച ഗംഗ ഒഴുകിയത്.
3.45.22
तौ मन्नियोगाद्ब्रह्मर्षे क्षितौ जातौ महाद्युती ।
भूमेर्भारावतरणं महावीर्यौ करिष्यतः ॥ ३.४५.२२ ॥
ബ്രഹ്മർഷേ, എന്റെ നിയോഗത്താൽ ആ മഹാതേജസ്വികളും മഹാവീര്യന്മാരുമായ ഇരുവരും ഭൂമിയിൽ ജനിച്ച് ഭൂമിയുടെ ഭാരം ഇറക്കും.
3.45.23
उद्वृत्ता ह्यसुराः केचिन्निवातकवचा इति ।
विप्रियेषु स्थिताऽस्माकं वरदानेन मोहिताः ॥ ३.४५.२३ ॥
നിവാതകവചന്മാർ എന്ന ചില അസുരന്മാർ അഹങ്കരിച്ച് നമുക്ക് വിരോധമായി നിൽക്കുന്നു; വരദാനത്താൽ അവർ മോഹിതരായിരിക്കുന്നു.
3.45.24
तर्कयन्ते सुरान्हन्तुं बलदर्पसमन्विताः ।
देवान्न गणयन्त्येते तथा दत्तवरा हि ते ॥ ३.४५.२४ ॥
ബലദർപ്പത്താൽ നിറഞ്ഞ അവർ ദേവന്മാരെ വധിക്കാൻ ചിന്തിക്കുന്നു; വരം ലഭിച്ചവരായതിനാൽ ദേവന്മാരെ അവർ വകവെക്കുന്നില്ല.
3.45.25
पातालवासिनो रौद्रा दनोः पुत्रा महाबलाः ।
सर्वे देवनिकाया हि नालं योधयितुं हि तान् ॥ ३.४५.२५ ॥
പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്ന, ഭയങ്കരരും മഹാബലശാലികളുമായ ദനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ; അവരോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങൾക്കും കഴിയില്ല.
3.45.26
योसौ भूमिगतः श्रीमान्विष्णुर्मुधुनिषूदनः ।
कपिलो नाम देवोसौ भगवानजितो हरिः ॥ ३.४५.२६ ॥
ഭൂമിയിൽ കപിലൻ എന്ന പേരിൽ അവതരിച്ച ആ തേജസ്വിയായ വിഷ്ണു, മധുവിനെ വധിച്ചവൻ — ആ ഭഗവാൻ, അജിതനായ ഹരി.
3.45.27
येन पूर्वंमहात्मानः खनमाना रसातलम् ।
दर्शनादेव निहताः सगरस्यात्मजा विभो ॥ ३.४५.२७ ॥
ഹേ വിഭോ! പണ്ട് രസാതലം കുഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന സഗരന്റെ മഹാത്മാക്കളായ പുത്രന്മാർ ആരുടെ ദർശനമാത്രയിൽ തന്നെ വധിക്കപ്പെട്ടുവോ.
3.45.28
तेन कार्यं महत्कार्यमस्माकं द्विजसत्तम ।
पाथेन च महायुद्धे समेताभ्यामसंशयम् ॥ ३.४५.२८ ॥
ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! നമ്മുടെ മഹത്തായ കാര്യം അവനാൽ തന്നെ സാധിക്കേണ്ടതാണ് — പാർത്ഥനോടൊപ്പം ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.45.29
सोऽसुरान्दर्शनादेव शक्तो हन्तुं सहानुगान् ।
निवातकवचान्सर्वान्नागानिव महाह्रदे ॥ ३.४५.२९ ॥
അവൻ ദർശനമാത്രയിൽ തന്നെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം അസുരന്മാരെ വധിക്കാൻ ശക്തനാണ് — മഹാ ജലാശയത്തിലെ നാഗങ്ങളെപ്പോലെ നിവാതകവചന്മാരെയെല്ലാം.
3.45.30
किंतु नाल्पेन कार्येण प्रबोध्यो मधुसूदनः ।
तेजसः सुमहाराशिः प्रबुद्धः प्रदहेज्जगत् ॥ ३.४५.३० ॥
എന്നാൽ ചെറിയ കാര്യത്തിനായി മധുസൂദനനെ ഉണർത്തരുത്; ആ മഹാതേജോരാശി ഉണർന്നാൽ ലോകത്തെയാകെ ദഹിപ്പിക്കും.
3.45.31
अयं तेषां समस्तानां शक्तः प्रतिसमासने ।
तान्निहत्यरणे शूरः पुनर्यास्यति मानुषान् ॥ ३.४५.३१ ॥
ഇവൻ അവരെല്ലാവരെയും എതിർക്കാൻ പ്രാപ്തനാണ്; ആ ശൂരൻ യുദ്ധത്തിൽ അവരെ വധിച്ച് വീണ്ടും മനുഷ്യരുടെ അടുത്തേക്ക് പോകും.
3.45.32
भवानस्मन्नियोगेन यातु तावन्महीतलम् ।
काम्यके द्रक्ष्यसे वीरं निवसन्तं युधिष्ठिरम् ॥ ३.४५.३२ ॥
ഞങ്ങളുടെ നിയോഗപ്രകാരം നീ ഇപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുക; കാമ്യകവനത്തിൽ വസിക്കുന്ന വീരനായ യുധിഷ്ഠിരനെ നീ കാണും.
3.45.33
सवाच्यो मम संदेशाद्धर्मात्मा सत्यसंगरः ।
नोत्कणअठा फल्गुने कार्या कृतास्त्रः शीघ्रमेष्यति ॥ ३.४५.३३ ॥
എന്റെ സന്ദേശപ്രകാരം ധർമ്മാത്മാവും സത്യപ്രതിജ്ഞനുമായവനോട് പറയുക: ഫൽഗുനനെക്കുറിച്ച് ഉൽക്കണ്ഠ വേണ്ട; അസ്ത്രവിദ്യ നേടി അവൻ വേഗം വരും.
3.45.34
नाशुद्बाहुवीर्येण नाकृतास्त्रेण वा रणे ।
भीष्मद्रोणादयो युद्धे शक्याः प्रतिसमासितुम् ॥ ३.४५.३४ ॥
ശുദ്ധമല്ലാത്ത ബാഹുബലമുള്ളവനോ, അസ്ത്രവിദ്യ നേടാത്തവനോ യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മർ, ദ്രോണർ തുടങ്ങിയവരെ എതിർക്കാൻ കഴിയില്ല.
3.45.35
गृहीतास्त्रो गुडाकेशो महाबाहुर्महामनाः ।
नृत्तवादित्रगीतानां दिव्यानां पारमीयिवान् ॥ ३.४५.३५ ॥
മഹാബാഹുവും മഹാമനസ്കനുമായ ഗുഡാകേശൻ (അർജുനൻ) അസ്ത്രങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് ദിവ്യമായ നൃത്തം, വാദ്യം, ഗാനം എന്നിവയിൽ പാരംഗതനായി.
3.45.36
भवानपि विविक्तानि तीर्थानि मनुजेश्वर ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैर्द्रष्टुमर्हत्यरिंदम ॥ ३.४५.३६ ॥
മനുജേശ്വരാ, നീയും സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ഏകാന്തമായ പുണ്യതീർത്ഥങ്ങൾ ദർശിക്കുന്നത് ഉചിതമാണ്; ശത്രുദമനാ.
3.45.37
तीर्थेष्वाप्लुत्य पुण्येषु विपाप्मा विगतज्वरः ।
राज्यं भोक्ष्यसि धर्मेण सुखी विगतकल्मपः ॥ ३.४५.३७ ॥
പുണ്യതീർഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, പാപരഹിതനും ദുഃഖരഹിതനുമായി, നീ ധർമ്മപൂർവം രാജ്യം ഭരിച്ച് സുഖിയായിരിക്കും; മാലിന്യം നീങ്ങും.
3.45.38
भवांश्चैनं द्विजश्रेष्ठ पर्यटन्तं महीतलम् ।
त्रातुमर्हति विप्राग्र्य तपोबलसमन्वितः ॥ ३.४५.३८ ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, വിപ്രാഗ്ര്യാ, തപോബലസമ്പന്നാ, ഭൂമിയിലൂടെ അലഞ്ഞുനടക്കുന്ന അവനെ രക്ഷിക്കുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോഗ്യമാണ്.
3.45.39
गिरिदुर्गेषु च सदा देशेषु विषमेषु च ।
वसन्ति रासा रौद्रास्तेभ्योरक्षां विधास्यति ॥ ३.४५.३९ ॥
പർവതദുർഗങ്ങളിലും വിഷമപ്രദേശങ്ങളിലും എപ്പോഴും ഭയങ്കരരായ രാക്ഷസന്മാർ വസിക്കുന്നു; അവരിൽനിന്ന് അവൻ സംരക്ഷണം നൽകും.
3.45.40
एवमुक्ते महेन्द्रेण बीभत्सुरपि लोमशम् ।
उवाच प्रयतो वाक्यं रक्षेथाः पाण्डुनन्दनम् ॥ ३.४५.४० ॥
ഇന്ദ്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ബീഭത്സു (അർജുനൻ) ഒരു വിനയത്തോടെ ലോമശനോട് പറഞ്ഞു: "പാണ്ഡുപുത്രനെ അങ്ങ് രക്ഷിക്കണം."
3.45.41
यथा गुप्तस्त्वया राजा चरेत्तीर्थानि सत्तम ।
दानं दद्याद्यथा चैव तथा कुरु महामुने ॥ ३.४५.४१ ॥
സത്തമാ, അങ്ങയാൽ സംരക്ഷിതനായ രാജാവ് തീർഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുംവിധം ചെയ്യണം, മഹാമുനേ.
3.45.42
तथेति संप्रतिज्ञाय लोमशः सुमहातपाः ।
कामय्कं वनमुद्दिश्य समुपायान्महीतलम् ॥ ३.४५.४२ ॥
"അങ്ങനെതന്നെ" എന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത്, മഹാതപസ്വിയായ ലോമശൻ കാമ്യകവനം ലക്ഷ്യമാക്കി ഭൂമിയിലേക്ക് യാത്രയായി.
3.45.43
ददर्श तत्र कौन्तेयं धर्मराजमरिंदमम् ।
तापसैर्भ्रातृभिश्चैव सर्वतः परिवारितम् ॥ ३.४५.४३ ॥
അവിടെ കുന്തീപുത്രനും ധർമ്മരാജനും ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവനുമായവനെ അദ്ദേഹം കണ്ടു; അവൻ തപസ്വികളാലും സഹോദരന്മാരാലും എല്ലാ വശങ്ങളിലും വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.