มหาภารตะ · อัธยายะ 3.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.45.1
ततो देवाः सगन्धर्वाः समादायार्घ्यमुत्तमम् ।
शक्रस्य मतमाज्ञाय पार्थमानर्चुर्जसा ॥ ३.४५.१ ॥
ครั้งนั้น เทพทั้งหลายพร้อมด้วยคันธรรพ์ รับเอาเครื่องต้อนรับอันประเสริฐ รู้พระประสงค์ของพระอินทร์แล้ว ก็ต้อนรับปารถะ (อรชุน) ด้วยความเคารพเต็มกำลัง
3.45.2
पाद्यमाचमनीयं च प्रतिग्राह्य नृपात्मजम् ।
प्रवेशयामासुरथो पुरन्दरनिवेशनम् ॥ ३.४५.२ ॥
ให้พระราชโอรสรับน้ำล้างพระบาทและน้ำชำระพระโอษฐ์แล้ว เหล่าเทพก็นำเข้าไปยังที่ประทับของปุรันทระ (พระอินทร์)
3.45.3
एवं संपूजितो जिष्णुरुवास भवने पितुः ।
उपशिक्षन्महास्त्राणि ससंहाराणि पाण्डवः ॥ ३.४५.३ ॥
อรชุนผู้ได้รับการบูชาเช่นนั้น ก็ประทับอยู่ในวังของพระบิดา ปาณฑพผู้นั้นศึกษามหาอาวุธทั้งหลายพร้อมวิธีถอนคืนกลับ
3.45.4
स शक्रहस्ताद्दयितं वज्रमस्त्रं दुरुत्सहम् ।
अशनिं च महानादां मेघबृंहितलक्षणाम् ॥ ३.४५.४ ॥
จากพระหัตถ์ของพระอินทร์ เขาได้รับอาวุธวัชระอันเป็นที่รัก ยากที่จะต้านทาน และอศนิที่คำรามดังก้อง มีเครื่องหมายเหมือนเมฆฟ้าคำราม
3.45.5
गृहीतास्त्रस्तु कौन्तेयो भ्रातॄन्सस्मार पाण्डवः ।
पुरन्दरनियोगाच्च पञ्चाब्दमवसत्सुखम् ॥ ३.४५.५ ॥
กเทวีบุตรปาณฑพ เมื่อได้รับอาวุธแล้วก็ระลึกถึงพี่น้องของตน และด้วยคำสั่งของปุรันทระ ก็ประทับอยู่ที่นั่นอย่างสุขสบายถึงห้าปี
3.45.6
ततः शक्रोऽब्रवीत्पार्थं कृतास्त्रं काल आगते ।
नृत्तं गीतं च कौन्तेय चित्रसेनादवाप्नुहि ॥ ३.४५.६ ॥
ครั้นถึงเวลาอันควร พระอินทร์ตรัสกับปารถะซึ่งบัดนี้ชำนาญในอาวุธแล้วว่า "กเทวีบุตร จงเรียนการร่ายรำและการขับร้องจากจิตรเสน"
3.45.7
वादित्रं दैवविहितं नृलके यन्न विद्ते ।
मदाज्ञया च कौन्तेय श्रेयो वै ते भविष्ति ॥ ३.४५.७ ॥
เครื่องดนตรีที่เทวดากำหนดไว้ ซึ่งไม่พบในโลกของมนุษย์ และด้วยบัญชาของเรา โอ กเทวีบุตร ความเจริญงอกงามจะเป็นของเจ้าแน่นอน
3.45.8
सखायं प्रददौ चास्य चित्रसेनं पुरन्दरः ।
स तेन सह संगम्य रेमे पार्थो निरामयः ॥ ३.४५.८ ॥
ปุรันทระประทานจิตรเสนเป็นสหายแก่เขา เขาได้พบกับจิตรเสนและร่วมรื่นเริงกับเขา ปารถะผู้ปราศจากภัยก็เพลิดเพลินอยู่กับเขา
3.45.9
कदाचिदटमानस्तु महर्षिरथ लोमशः ।
जगाम शक्रभवनं पुरंदरदिदृक्षया ॥ ३.४५.९ ॥
ครั้งหนึ่ง มหาฤๅษีโลมศะ ท่องเที่ยวไปก็ได้เสด็จไปยังที่ประทับของศักระ ด้วยปรารถนาจะพบปุรันทระ
3.45.10
स समेत्य नमस्कृत्य देवराजं महामुनिः ।
ददर्शार्धासनगतं पाण्डवं वासवस्य हि ॥ ३.४५.१० ॥
มหามุนีผู้นั้นเข้าเฝ้าและถวายความเคารพแด่เทวราชแล้ว ก็เห็นปาณฑพประทับอยู่บนครึ่งหนึ่งของบัลลังก์ของวาสวะ
3.45.11
ततः शक्राभ्यनुज्ञात आसने विष्टरोत्तरे ।
निषसाद द्विजश्रेष्ठः पूज्यमानो महर्षिभिः ॥ ३.४५.११ ॥
ครั้นแล้ว เมื่อได้รับอนุญาตจากศักระ ผู้ประเสริฐแห่งทวิชาติก็ประทับลงบนอาสนะชั้นสูง ท่ามกลางการเคารพบูชาของเหล่ามหาฤๅษี
3.45.12
तस्य दृष्ट्वाऽभवद्बुद्धिः पार्थमिन्द्रासने स्थितम् ।
कथं नु क्षत्रियः पार्थः शक्रासनमवाप्तवान् ॥ ३.४५.१२ ॥
เมื่อเห็นปารถะประทับอยู่บนบัลลังก์ของพระอินทร์ ความคิดก็เกิดขึ้นในใจของท่านว่า "ปารถะผู้เป็นกษัตริย์ จะได้อาสนะของศักระมาได้อย่างไรหนอ"
3.45.13
किं त्वस्य सुकृतं कर्म के लोका वै विनिर्जिताः ।
स एवमनुसंप्राप्तः स्थानं देवनमस्कृतम् ॥ ३.४५.१३ ॥
กรรมดีอะไรของเขา และเขาได้พิชิตโลกใดมา จึงได้มาถึงสถานที่อันเทวดาเคารพนับถือเช่นนี้
3.45.14
तस्य विज्ञाय संकल्पं शक्रो वृत्रविमर्दनः ।
लोमशं प्रहसन्वाक्यमिदमाह शचीपतिः ॥ ३.४५.१४ ॥
ศักระ ผู้สังหารวฤตร และเป็นเจ้าแห่งศจี เมื่อรู้ความดำริของท่านแล้ว ก็หัวเราะและตรัสถ้อยคำนี้แก่โลมศะว่า
3.45.15
देवर्षे श्रूयतां यत्ते मनसैतद्विवक्षितम् ।
नायं केवलमर्त्योऽभूत्क्षत्रियत्वमुपागतः ॥ ३.४५.१५ ॥
ข้าแต่เทวฤๅษี จงฟังสิ่งที่ท่านปรารถนาจะกล่าวในใจนี้ เขามิใช่เพียงมนุษย์ธรรมดา เขาได้เข้าถึงฐานะของกษัตริย์แล้ว
3.45.16
महर्षे मम पुत्रोऽयं कुन्त्यां जातो महाभुजः ।
अस्त्रहेतोरिह प्राप्तः कस्माच्चित्कारणान्तरात् ॥ ३.४५.१६ ॥
ข้าแต่มหาฤๅษี เขาคือบุตรของเรา เกิดจากกุนตี ผู้มีแขนอันทรงพลัง เขามาที่นี่เพื่ออาวุธ ด้วยเหตุอื่นอีกประการหนึ่ง
3.45.17
अहो नैनं भवान्वेत्ति पुराणमृषिसत्तमम् ।
शृणु मे वदतो ब्रह्मन्योऽयं यच्चास्य कारणम् ॥ ३.४५.१७ ॥
ดูก่อนพราหมณ์ ท่านไม่รู้จักฤๅษีผู้เก่าแก่และประเสริฐที่สุดผู้นี้หรือ จงฟังเมื่อเรากล่าว ว่าเขาเป็นใคร และเหตุของเรื่องนี้คืออะไร
3.45.18
नरनारायणौ यौ तौ पुराणावृषिसत्तमौ ।
ताविमावभिजानीहि हृषीकेशधनंजयौ ॥ ३.४५.१८ ॥
นระและนารายณ์ ฤๅษีผู้เก่าแก่และประเสริฐทั้งสองนั้น จงรู้เถิดว่าสองพระองค์นี้คือฤษีเกศและธนัญชัย
3.45.19
विख्यातौ त्रिषु लोकेषु नरनारायणावृषी ।
कार्यार्थमवतीर्णौ तौ पृथ्वीं पुण्यप्रतिश्रयाम् ॥ ३.४५.१९ ॥
ฤๅษีนระและนารายณ์ซึ่งเลื่องชื่อในสามโลก ได้เสด็จลงมายังแผ่นดิน ที่เป็นที่พำนักอันศักดิ์สิทธิ์ เพื่อประโยชน์แห่งกิจอย่างหนึ่ง
3.45.20
यन्न शक्यं शुरैर्द्रष्टुमृषिभिर्वा महात्मभिः ।
तदाश्रमपदं पुण्यं बदरीनाम विश्रुतम् ॥ ३.४५.२० ॥
อาศรมอันศักดิ์สิทธิ์ที่แม้วีรบุรุษหรือฤๅษีผู้มีจิตใจอันยิ่งใหญ่ก็มิอาจเห็นได้ นามว่าพทรี เป็นที่เลื่องลือ
3.45.21
स निवासोऽभवद्विप्र विष्णोर्जिष्णोस्तथैव च ।
यतः प्रववृते गङ्गा सिद्धचारणसेविता ॥ ३.४५.२१ ॥
พราหมณ์ผู้เจริญเอ๋ย ที่นั่นคือที่อยู่ของพระวิษณุและของพระชิษณุ (อรชุน) เช่นกัน ซึ่งแม่น้ำคงคาได้ไหลออกมา มีสิทธาและจารณะคอยปรนนิบัติ
3.45.22
तौ मन्नियोगाद्ब्रह्मर्षे क्षितौ जातौ महाद्युती ।
भूमेर्भारावतरणं महावीर्यौ करिष्यतः ॥ ३.४५.२२ ॥
ข้าแต่พรหมฤๅษี ด้วยบัญชาของเรา ทั้งสองผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์และมีพลังอันยิ่งใหญ่นั้นจะเกิดบนแผ่นดิน และจะบรรเทาภาระของแผ่นดินลง
3.45.23
उद्वृत्ता ह्यसुराः केचिन्निवातकवचा इति ।
विप्रियेषु स्थिताऽस्माकं वरदानेन मोहिताः ॥ ३.४५.२३ ॥
มีอสูรบางพวกที่เรียกว่านิวาตกวจะ ได้กำเริบเหิมขึ้น และตั้งตนเป็นศัตรูต่อพวกเรา ถูกความหลงเพราะพรที่ได้รับมาครอบงำ
3.45.24
तर्कयन्ते सुरान्हन्तुं बलदर्पसमन्विताः ।
देवान्न गणयन्त्येते तथा दत्तवरा हि ते ॥ ३.४५.२४ ॥
เพราะทะนงในกำลังของตน พวกมันจึงคิดจะฆ่าเหล่าเทพ และเพราะได้รับพรแล้ว พวกมันจึงไม่เห็นเทพเป็นอะไรเลย
3.45.25
पातालवासिनो रौद्रा दनोः पुत्रा महाबलाः ।
सर्वे देवनिकाया हि नालं योधयितुं हि तान् ॥ ३.४५.२५ ॥
บรรดาบุตรของทนุ ผู้ดุร้ายและมีกำลังมหาศาล ซึ่งอาศัยอยู่ในบาดาล เหล่าเทพทั้งหมดไม่อาจต่อสู้กับพวกมันได้
3.45.26
योसौ भूमिगतः श्रीमान्विष्णुर्मुधुनिषूदनः ।
कपिलो नाम देवोसौ भगवानजितो हरिः ॥ ३.४५.२६ ॥
พระวิษณุผู้รุ่งเรืองนั้น ผู้สังหารมธุ ผู้ได้ลงมายังแผ่นดินในนามกปิละ คือเทพผู้ทรงพระภาคนั้น หริผู้ไม่มีใครพิชิตได้
3.45.27
येन पूर्वंमहात्मानः खनमाना रसातलम् ।
दर्शनादेव निहताः सगरस्यात्मजा विभो ॥ ३.४५.२७ ॥
ข้าแต่ผู้ทรงอานุภาพ ในอดีตกาล บุตรของสคระผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ขณะกำลังขุดบาดาล ได้ถูกพระองค์สังหารเพียงด้วยการทอดพระเนตรเท่านั้น
3.45.28
तेन कार्यं महत्कार्यमस्माकं द्विजसत्तम ।
पाथेन च महायुद्धे समेताभ्यामसंशयम् ॥ ३.४५.२८ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง ภารกิจอันยิ่งใหญ่ของพวกเราต้องสำเร็จโดยพระองค์ พร้อมกับปารถะในมหาสงคราม ไม่ต้องสงสัยเลย
3.45.29
सोऽसुरान्दर्शनादेव शक्तो हन्तुं सहानुगान् ।
निवातकवचान्सर्वान्नागानिव महाह्रदे ॥ ३.४५.२९ ॥
ด้วยเพียงการทอดพระเนตร พระองค์ก็สามารถสังหารอสูรทั้งหลายพร้อมบริวาร คือนิวาตกวจะทั้งหมด ดังผู้หนึ่งฆ่างูในทะเลสาบใหญ่ฉะนั้น
3.45.30
किंतु नाल्पेन कार्येण प्रबोध्यो मधुसूदनः ।
तेजसः सुमहाराशिः प्रबुद्धः प्रदहेज्जगत् ॥ ३.४५.३० ॥
แต่มธุสูทนะไม่ควรถูกปลุกให้ตื่นเพื่อกิจเล็กน้อย เพราะกองแสงอันมหึมานั้น เมื่อตื่นขึ้นแล้ว จะเผาโลกให้วอดวาย
3.45.31
अयं तेषां समस्तानां शक्तः प्रतिसमासने ।
तान्निहत्यरणे शूरः पुनर्यास्यति मानुषान् ॥ ३.४५.३१ ॥
มีเพียงพระองค์เดียวที่สามารถเผชิญหน้ากับพวกมันทั้งหมดได้ วีรบุรุษผู้นั้น เมื่อสังหารพวกมันในสนามรบแล้ว จะกลับไปอยู่ท่ามกลางมนุษย์อีกครั้ง
3.45.32
भवानस्मन्नियोगेन यातु तावन्महीतलम् ।
काम्यके द्रक्ष्यसे वीरं निवसन्तं युधिष्ठिरम् ॥ ३.४५.३२ ॥
ตามบัญชาของเรา บัดนี้ท่านจงไปทั่วแผ่นดินก่อน ที่กามยกะ ท่านจะได้พบวีรบุรุษยุธิษฐิระ ผู้กำลังพำนักอยู่ที่นั่น
3.45.33
सवाच्यो मम संदेशाद्धर्मात्मा सत्यसंगरः ।
नोत्कणअठा फल्गुने कार्या कृतास्त्रः शीघ्रमेष्यति ॥ ३.४५.३३ ॥
จงกล่าวกับผู้มีใจธรรม ผู้ปฏิญาณในความจริง ตามคำสั่งของเรา ว่าอย่าได้กังวลถึงฟาลกุณะ เขาได้ชำนาญในศัสตราแล้ว และจะกลับมาอย่างรวดเร็ว
3.45.34
नाशुद्बाहुवीर्येण नाकृतास्त्रेण वा रणे ।
भीष्मद्रोणादयो युद्धे शक्याः प्रतिसमासितुम् ॥ ३.४५.३४ ॥
ผู้ที่กำลังแขนไม่บริสุทธิ์ หรือผู้ที่ไม่ชำนาญศัสตรา ย่อมไม่อาจเผชิญหน้ากับภีษมะ โทรณะ และผู้อื่นในสนามรบได้
3.45.35
गृहीतास्त्रो गुडाकेशो महाबाहुर्महामनाः ।
नृत्तवादित्रगीतानां दिव्यानां पारमीयिवान् ॥ ३.४५.३५ ॥
กุฑากเกศะ (อรชุน) ผู้มีแขนใหญ่และจิตใจกว้างขวาง ได้ถือศัสตราไว้แล้ว และได้เชี่ยวชาญในการฟ้อนรำ ดนตรี และเพลงอันเป็นทิพย์
3.45.36
भवानपि विविक्तानि तीर्थानि मनुजेश्वर ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैर्द्रष्टुमर्हत्यरिंदम ॥ ३.४५.३६ ॥
แม้ท่านเองก็ควรไปยังบรรดาตีรถะอันสงบเงียบ ข้าแต่จอมมนุษย์ พร้อมด้วยพี่น้องทั้งหมดของท่าน ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู
3.45.37
तीर्थेष्वाप्लुत्य पुण्येषु विपाप्मा विगतज्वरः ।
राज्यं भोक्ष्यसि धर्मेण सुखी विगतकल्मपः ॥ ३.४५.३७ ॥
เมื่อได้อาบในตีรถะอันศักดิ์สิทธิ์ ท่านจะปราศจากบาป และพ้นจากความร้อนรนแห่งความเศร้า แล้วจะครองราชย์โดยธรรม เป็นสุข และปลอดจากมลทิน
3.45.38
भवांश्चैनं द्विजश्रेष्ठ पर्यटन्तं महीतलम् ।
त्रातुमर्हति विप्राग्र्य तपोबलसमन्वितः ॥ ३.४५.३८ ॥
ส่วนท่านเอง ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง ข้าแต่พราหมณ์ผู้เลิศ ผู้มีกำลังแห่งตบะ ท่านสมควรจะคุ้มครองพระองค์ขณะที่พระองค์เสด็จท่องไปทั่วพื้นพิภพ
3.45.39
गिरिदुर्गेषु च सदा देशेषु विषमेषु च ।
वसन्ति रासा रौद्रास्तेभ्योरक्षां विधास्यति ॥ ३.४५.३९ ॥
ในป่าเขาอันเป็นปราการและในถิ่นที่ขรุขระ มีรากษสผู้ดุร้ายอาศัยอยู่เสมอ ท่านจะให้การปกป้องจากพวกมัน
3.45.40
एवमुक्ते महेन्द्रेण बीभत्सुरपि लोमशम् ।
उवाच प्रयतो वाक्यं रक्षेथाः पाण्डुनन्दनम् ॥ ३.४५.४० ॥
เมื่อพระมเหนทรตรัสดังนี้แล้ว พีภัตสุ (อรชุน) ก็กล่าวกับโลมศะด้วยความนอบน้อมว่า "ขอท่านจงคุ้มครองบุตรของปาณฑุ" ดังถ้อยคำเหล่านี้
3.45.41
यथा गुप्तस्त्वया राजा चरेत्तीर्थानि सत्तम ।
दानं दद्याद्यथा चैव तथा कुरु महामुने ॥ ३.४५.४१ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ดี ขอให้พระราชาได้รับการคุ้มครองจากท่าน แล้วเสด็จไปยังท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ และพระราชทานทาน ขอท่านจงทำเช่นนั้น โอ้มหาฤๅษี
3.45.42
तथेति संप्रतिज्ञाय लोमशः सुमहातपाः ।
कामय्कं वनमुद्दिश्य समुपायान्महीतलम् ॥ ३.४५.४२ ॥
ลោมศะผู้เป็นตาปสะยิ่งใหญ่ รับคำว่า "ก็เป็นเช่นนั้น" แล้วออกเดินทางไปทั่วพื้นพิภพ มุ่งหน้าสู่ป่ากามยกวัน
3.45.43
ददर्श तत्र कौन्तेयं धर्मराजमरिंदमम् ।
तापसैर्भ्रातृभिश्चैव सर्वतः परिवारितम् ॥ ३.४५.४३ ॥
ที่นั่นท่านได้เห็นยุธิษฐิระ บุตรแห่งกุนตี พระธรรมราชา ผู้ปราบศัตรู ถูกล้อมรอบด้วยตาปสะและพี่น้องทั้งหลาย