マハーバーラタ · 章 3.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.49.1
अस्त्रहेतोर्गते पार्थे शक्रलोकं महात्मनि ।
युधिष्ठिरप्रभृतयः किमकुर्वत पाण्डवाः ॥ ३.४९.१ ॥
武器を求めて偉大なパールタ（アルジュナ）がインドラの世界へ行ったとき、ユディシュティラをはじめとするパーンダヴァたちは何をしたのか。
3.49.2
अस्त्रहेतोर्गते पार्थे शक्रलोकं महात्मनि ।
न्यवसन्कृष्णया सार्धं काम्यके भरतर्षभाः ॥ ३.४९.२ ॥
武器を求めて偉大なパールタがインドラの世界へ行った後、バラタ族の雄牛たちはクリシュナーとともにカーミヤカの森に住んだ。
3.49.3
ततः कदाचिदेकान्ते विविक्ते मृदुशाद्वले ।
दुःखार्ता भरतश्रेष्ठा निषेदुः सह कृष्णया ॥ ३.४९.३ ॥
その後のある時、人里離れた柔らかな草地で、悲しみに苦しむバラタ族の最上の者たちはクリシュナーとともに座った。
3.49.4
धनंजयं शोचमानाः साश्रुकण्ठाः सुदुःखिताः ।
तद्वियोगार्दितान्सर्वाञ्शोकः समभिपुप्लुवे ॥ ३.४९.४ ॥
ダナンジャヤ（アルジュナ）を嘆き、涙に喉を詰まらせ、深く悲しみ、彼との別離に苦しむ彼ら全員を悲しみが覆った。
3.49.5
धनंजयवियोगाच्च राज्यभ्रंशाच्च दुःखिताः ।
अथ भीमो महाबाहुर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ ३.४९.५ ॥
ダナンジャヤとの別離と王国の喪失に悲しんでいたとき、マハーバーフのビーマがユディシュティラに語った。
3.49.6
निदेशात्ते महाराज गतोऽसौ भरतर्षभः ।
अर्जुनः पाण्डुपुत्राणां यस्मिन्प्राणाः प्रतिष्ठिताः ॥ ३.४९.६ ॥
大王よ、あなたの命により、バラタ族の雄牛アルジュナは去ってしまった。パーンドゥの子らの命は彼の内に堅く宿っているのだ。
3.49.7
यस्मिन्विनष्टे पाञ्चालाः सह पुत्रैस्तथा वयम् ।
सात्यकिर्वासुदेवश्च विनश्येयुर्न संशयाः ॥ ३.४९.७ ॥
彼が滅びれば、パーンチャーラたちは息子らとともに、我らも、サートヤキとヴァースデーヴァも、疑いなく滅びるであろう。
3.49.8
योसौ गच्छति धर्मात्मा बहून्क्लेशान्विचिन्तयन् ।
भवन्नियोगाद्बीभत्सुस्ततो दुःखतरं नु किम् ॥ ३.४९.८ ॥
法に篤いあのアルジュナは、あなたの命によって去りながら多くの苦難を思い巡らしている。これより苦しいことがあろうか。
3.49.9
यस्य बाहू समाश्रित्य वयं सर्वे महात्मनः ।
मन्यामहे जितानाजौ परान्प्राप्तां च मेदिनीम् ॥ ३.४९.९ ॥
その偉大な魂の双腕に頼り、我らは皆、戦いで敵を打ち破り大地を得たと考えている。
3.49.10
यस्य प्रभावाद्धि वयं सभामध्ये धनुष्मतः ।
जितान्मन्यामहे सर्वान्धार्तराष्ट्रात्ससौबलान् ॥ ३.४९.१० ॥
その弓使いの威力によって、我らは集会の中でドリタラーシュトラの息子たちとサウバラを含む全員を打ち破ったと考えている。
3.49.11
यस्य प्रभावान्न मया सभामध्ये महाबलाः ।
नीता लोकममुं सर्वे धार्तराष्ट्राः ससौबलाः ॥ ३.४९.११ ॥
その威力によって、私は集会の中で、力ある ドリタラーシュトラの息子たちをサウバラとともに、あの世界へ送らなかったのである。
3.49.12
तेवयं बाहुबलिनः क्रोधमुत्थितमात्मनः ।
सहामहे भवन्मूलं वासुदेवेन पालिताः ॥ ३.४९.१२ ॥
我らは腕力に優れ、ヴァースデーヴァに守られ、あなたを根源として自らの内に起こった怒りを耐え忍んでいる。
3.49.13
मया हि सह कृष्णेन हत्वा कर्णमुखान्परान् ।
स्वबाहुविजितां कृत्स्नां प्रशाधीनां वसुंधराम् ॥ ३.४९.१३ ॥
クリシュナと共にカルナら敵を殺し、自らの腕で征服した大地全体を統治に適したものとした。
3.49.14
भतो द्यूतदोषेण सर्वेवयमुपप्लुताः ।
अहीनपौरुषा राजन्बलिभिर्बलवत्तराः ॥ ३.४९.१४ ॥
王よ、賭博の過ちによって我々は皆打ちのめされた。男らしい力は衰えていないのに、強者よりもさらに強い者たちに圧倒されたのだ。
3.49.15
क्षात्रं धर्मं महाराज त्वमवेक्षितुमर्हसि ।
ग हिधर्मो महाराज त्रियस्य वनाश्रयः ॥ ३.४९.१५ ॥
大王よ、あなたは武人の義務を顧みるべきだ。大王よ、森に住むことは女の務めであって、クシャトリヤの務めではない。
3.49.16
राज्यमेव परंधर्मं क्षत्रियस्य विदुर्बुधाः ।
स क्षत्रधर्मविद्राजन्माधर्म्यान्नीनशः पथः ॥ ३.४९.१६ ॥
賢者たちは王権そのものがクシャトリヤの最高の義務だと知っている。王よ、クシャトリヤの義務を知る者でありながら、あなたは不義の道によって滅びたのだ。
3.49.17
प्राग्द्वादश समा राजन्धार्तराष्ट्रान्निहन्महि ।
निवर्त्य च वनात्पार्थमानाय्य च जनार्दनम् ॥ ३.४९.१७ ॥
王よ、十二年前にドリタラーシュトラの息子たちを殺すべきだったのだ。森からパールタを連れ戻し、ジャナールダナを呼び寄せて。
3.49.18
व्यूढानीकान्महाराज जवेनैव महाहवे ।
धार्तराष्ट्रानमुं लोकं गमयाम विशांपते ॥ ३.४९.१८ ॥
大王よ、陣形を組んだ軍勢とともにいたドリタラーシュトラの息子たちを、大戦において速やかにあの世へ送っていたであろう。人の主よ。
3.49.19
सर्वानहं हनिष्यामि धार्तराष्ट्रान्ससौबलान् ।
दुर्योधनं च कर्णं च यो वाऽन्यः प्रतियोत्स्यते ॥ ३.४९.१९ ॥
私は彼らを皆殺しにするであろう。サウバラを伴うドリタラーシュトラの息子たち、ドゥルヨーダナとカルナ、そして私と戦う他の誰をも。
3.49.20
मया प्रशमिते पश्चात्त्वमेष्यसि वनं पुनः ।
एवं कृते न ते दोषो भविष्यति विशांपते ॥ ३.४९.२० ॥
私が彼らを宥めた後、あなたは再び森へ行くことになる。そのようにすれば、人の主よ、あなたに過ちはないであろう。
3.49.21
यज्ञैश्च विविधैस्तात कृतंपापमरिंदम ।
अवधूय महाराजगच्छेम स्वर्गमुत्तमम् ॥ ३.४९.२१ ॥
親愛なる者よ、敵を制する者よ、様々な祭祀によって犯した罪を振り払い、大王よ、我々は最高の天界へ行こう。
3.49.22
एवमेतद्भवेद्राजन्यदि राजा न बालिशः ।
अस्माकं दीर्घसूत्रः स्याद्भवान्धर्मपरायणः ॥ ३.४९.२२ ॥
王よ、王が愚かでなければ、そうなるであろう。我々に関して言えば、あなたは法に専念しているが、行動が遅くなりがちである。
3.49.23
निकृत्या निकृतिप्रत्रा हन्तव्या इति निश्चयः ।
न हि नैकृतिकं हत्वा निकृत्या पापमुच्यते।
तथा भारत धर्मेषु धर्मज्ञैरिह दृश्यते ॥ ३.४९.२३ ॥
欺瞞によって守られる欺瞞者は、欺瞞によって殺されるべきである——これが確定した結論である。欺瞞者を欺瞞によって殺すことは罪とは言われない。ああバーラタよ、法を知る者たちはこのように法を見ている。
3.49.24
अहोरात्रं महाराज तुल्यं संवत्सरेण ह ।
तथैव वेदवचनं श्रूयते नित्यदा विभो।
संवत्सरो महाराज पूर्णो भवति कृच्छ्रतः ॥ ३.४९.२४ ॥
大王よ、一昼夜は一年に等しい。同様にヴェーダの言葉は常に聞かれる。ああ威力ある者よ、大王よ、年は苦労してようやく満ちるのである。
3.49.25
यदि वेदाः प्रमाणं ते दिवसादूर्ध्वमच्युत ।
तयोदशादितः कालो ज्ञायतां परिनिष्ठितः ॥ ३.४९.२५ ॥
アチュユタよ、もしヴェーダがあなたの権威であるなら、その二つのうち十番目から、日を数えて時が満ちたと知られよ。
3.49.26
कालो दुर्योधनं हन्तुं सानुबन्धमरिंदम ।
एकाग्रां पृथिवीं सर्वां पुरा राजन्करोति सः ॥ ३.४९.२६ ॥
敵を征服する者よ、時はドゥルヨーダナとその一党を討つ時が来た。王よ、彼は以前、全大地を一つにまとめた。
3.49.27
द्यूतप्रियेण राजेन्द्र तथा तद्भवता कृतम् ।
प्रायेणाज्ञातच्रयायां वयं सर्वेनिपातिताः ॥ ३.४९.२७ ॥
王の中の王よ、賭博を好む者がそうし、あなたもまた同じことをした。隠れ住んだ期間、我々は皆打ち倒された。
3.49.28
न तं देशं प्रपश्यामि यत्र सोऽस्मान्सुदुर्जनः ।
न विज्ञास्यति दुष्टात्मा चारैरिति सुयोधनः ॥ ३.४९.२८ ॥
あの極悪人が我々を知ることのない地は見当たらない。邪心の持ち主スヨーダナは、間者によってさえ我々を知ることはないだろう。
3.49.29
अधिगम्य च सर्वान्नो वनवासमिमं ततः ।
प्रव्राजयिष्यतिपुनर्निकृत्याऽधमपूरुषः।
यद्यस्मानभिगच्छेत पापः स हि कथंचन ॥ ३.४९.२९ ॥
我々全員を見つけ出し、あの卑しい男は再び我々をこの森の流浪へ追いやるだろう、もしあの罪人がいかなる方法でか我々に行き当たるなら。
3.49.30
अज्ञातचर्यामुत्तीर्णान्दृष्ट्वा च पुनराह्वयेत् ।
द्यूतेन ते महाराज पुनर्युद्धं प्रवर्तते ॥ ३.४९.३० ॥
隠れ住む期間を終えた者たちを見ると、彼は再び賭博で挑むだろう。偉大な王よ、あなたにとって戦いが再び始まるのだ。
3.49.31
भवांश्च पुनराहूतो द्यूतेनैवापनेष्यति ।
स तथाऽक्षेषु कुशलो निश्चितो गतचेतनः ॥ ३.४९.३१ ॥
再び賭博に招かれ、まさにその賭博によって、あなたは奪われるでしょう。彼はさいころに長け、決意は固く、まるで意識を失ったかのようです。
3.49.32
चरिष्यसि महाराज वनेषु वसतीः पुनः ॥ ३.४९.३२ ॥
偉大な王よ、あなたは再び森で住まいを持ちながら流浪するでしょう。
3.49.33
यद्यस्मान्सुमहाराज कृपणान्कर्तुमर्हसि ।
यावज्जीवमवेक्षस्व वेदधर्मांश्च कृत्स्नशः।
निकृत्या निकृतिप्रज्ञो हन्तव्य इति निश्चयः ॥ ३.४९.३३ ॥
もし我々を惨めにしたいなら、一生ヴェーダの義務を余すところなく守れ。欺瞞の心を持つ者は欺瞞によって殺されるべきである、これが決意だ。
3.49.34
अनुज्ञातस्त्वया गत्वायावच्छक्ति सुयोधनम् ।
यथैव कक्षमुत्सृष्टो दहेदनिलसारथिः।
हनिष्यामि तथा मन्दमनुजानातु मे भवान् ॥ ३.४९.३४ ॥
あなたの許しを得て、私は全力でスヨーダナを殺しに行きます。風を御者とする火が放たれて乾いた草を焼くように。どうか私に許可をお与えください。
3.49.35
एवं ब्रुवाणं भीमं तु धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उवाच सान्त्वयन्राजा मूर्न्ध्युपाघ्राय पाण्डवम् ॥ ३.४९.३५ ॥
ビーマがこのように語ると、法王ユディシュティラはパーンダヴァの頭に口づけし、彼を慰めて言った。
3.49.36
असशयं महाबाहो हनिष्यसि सुयोधनम् ।
वर्षात्रयोदशादूर्ध्वं सह गाण्डीवधन्वना ॥ ३.४९.३६ ॥
疑いなく、大腕の者よ、十三年が過ぎた後、ガーンディーヴァの弓を持つ者とともに、あなたはスヨーダナを殺すでしょう。
3.49.37
यत्त्वमाभाषसे पार्थ प्राप्तः काल इति प्रभो ।
अनृतं नत्सहे वक्तुं न ह्येतन्मयि विद्यते ॥ ३.४९.३७ ॥
主よ、「時は来た」とあなたが言われたこと、プリタの子よ、私は偽りを述べることに耐えられません。それは私の内にはないのです。
3.49.38
अन्तरेणापि कौन्तेय निकृतिंपापनिश्चयम् ।
हन्ता त्वमसि दुर्धर्ष सानुबन्धं सुयोधनम् ॥ ३.४९.३८ ॥
クンティーの子よ、欺瞞と悪意がなくとも、難攻不落の者よ、あなたは従者ともどもスヨーダナを討つでしょう。
3.49.39
एवं ब्रुवति भीमं तु धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
आजगाम महाभागो बृहदश्वो महानृषिः ॥ ३.४९.३९ ॥
法王ユディシュティラがビーマにこのように語っていたとき、大いなる幸福をもつ偉大な聖仙ブリハダシュヴァがやって来た。
3.49.40
तमभिप्रेक्ष्यधर्मात्मा संप्राप्तं धर्मचारिणम् ।
शास्त्रवन्मधुपर्केण पूजयामास धर्मराट् ॥ ३.४९.४० ॥
彼が到着したのを見て、正しき魂の法王は、法を行ずるその聖者を、聖典に従ってマドゥパルカで敬った。
3.49.41
आश्वस्तं चैनमासीनमुपासनो युधिष्ठिरः ।
अभिप्रेक्ष्य महाबाहुः कृपणं बह्वभाषत ॥ ३.४९.४१ ॥
安らいで座っている彼のそばに座っていた大腕のユディシュティラは、彼を見て、哀れみをこめて多くを語った。
3.49.42
अक्षद्यूते च भगवन्धनं राज्यं च मे हृतम् ।
आहूय निकृतिप्रज्ञैः कितवैरक्षकोविदैः ॥ ३.४९.४२ ॥
尊き方よ、賽子賭博において、私の富と王国は、策略に長けた賽子の名手である博徒たちに呼び出されて奪われたのです。
3.49.43
अनक्षज्ञस्य हि सतो निकृत्या पापनिश्चयैः ।
भार्या च मे सभां नीता प्राणेभ्योपि गरीयसी ॥ ३.४९.४३ ॥
賽子を知らぬ私を、欺瞞によって悪意の者たちが欺き、命よりも大切な妻を集会へ引きずり出した。
3.49.44
पुनर्द्यूतेन मां जित्वा वनवासां सुदारुणम् ।
प्राव्राजयन्मंहारण्यमजिनैः परिवारितम् ॥ ३.४९.४४ ॥
再び賽子で私に勝ち、極めて過酷な森の追放へ送った。鹿皮をまとった私を、あの大森林へ追い出したのだ。
3.49.45
अहं वने दुर्वसतीर्वसन्परमदुःखितः ।
अक्षद्यूताभिषङ्गेण गिरः शृण्वन्सुदारुणाः ॥ ३.४९.४५ ॥
森の中の粗末な住まいに住み、深く悲しみながら、賽子への執着のために彼らの非常に厳しい言葉を聞き続けていた。
3.49.46
आर्तानां सुहृदां वाचो द्यूतप्रभृति शंसताम् ।
अहं हृदि श्रिताः स्मृत्वा सर्वरात्रीर्विचिन्तयन् ॥ ३.४९.४६ ॥
賽子のことから始まって語られた、苦しむ友の言葉を私は心に留めていた。それを思い起こし、幾夜も思い悩んだ。
3.49.47
यस्मिंश्च वयमायत्ताः सदा गाण्डीवधन्वनि ।
स चेन्द्रलोकं गतवानस्त्रहेतोर्महाबलः ॥ ३.४९.४७ ॥
我らが常に頼りにしてきた、ガーンディーヴァの弓を持つあの大力者が、武器を求めてインドラの世界へ行ってしまったのなら——
3.49.48
विना महात्मना तेन गतसत्व इवास्महे ।
कदा द्रक्ष्यामि बीभत्सुं कृतास्त्रं पुनरागतम् ॥ ३.४९.४८ ॥
あの偉大な人を失って、我らはまるで生気を失ったかのようだ。武器に長けて再び戻ったビーバツの姿を、いつ見られるのか。
3.49.49
इति सर्वे महेष्वासं चिन्तयाना धनंजयम् ।
अनेन तु विषण्णोऽहं कारणेन सहानुजः ॥ ३.४९.४९ ॥
このように偉大な弓手ダナンジャヤを思い続けて、この理由で私と弟たちは意気消沈した。
3.49.50
वनवासान्निवृत्तं मां पुनस्ते पापबुद्धयः ।
जानन्तः प्रीयमाणा वै देवने भ्रातृभिः सह।
द्यूतेनैवाह्वयिष्यन्ति बलादक्षेषु तद्विदः ॥ ३.४९.५० ॥
悪意ある者たちは、それを知りつつ喜び、森での暮らしから戻った私を、兄弟たちと共に再び双六に誘うだろう。骰子に通じた彼らは、力ずくで賭博によって挑戦してくるだろう。
3.49.51
आहूतश्च पुनर्द्यूते नास्मि शक्तो निवर्तितुम् ।
पणे च मम नात्यर्थं वसु किंचन विद्यते ॥ ३.४९.५१ ॥
再び双六に挑まれても、私は退くことができない。そして、賭けに出せるほどの大きな富も私にはない。
3.49.52
एतत्सर्वमनुध्यायंश्चिन्तयानो दिवानिशम् ।
न मत्तो दुःखिततरः पुमानस्तीह कश्चन ॥ ३.४९.५२ ॥
これらすべてを絶えず思い巡らし、昼も夜も思い悩んでいる私より悲しみに沈んだ人間は、ここにはいない。
3.49.53
नास्ति राजा मया कश्चिदल्पभाग्यतरो भुवि ।
भवता दृष्टपूर्वो वा श्रुतपूर्वोपि वा क्वचित्।
न मत्तो दुःखिततरः पुमानस्तीति मे मतिः ॥ ३.४९.५३ ॥
地上で私より不運な王はいない。あなたが以前に見聞きしたことがあるかどうかは別として、私より悲しみに沈んだ人間はどこにもいない、というのが私の考えだ。
3.49.54
एवं ब्रुवन्तं दुःखार्तमुवाच भगवानृषिः ।
शोकं व्यपनुदन्राज्ञो धर्मराजस्य धीमतः ॥ ३.४९.५४ ॥
このように苦悩に打ちひしがれて話す賢明な法王の悲しみを取り除きながら、尊き仙人は語った。
3.49.55
न विषादे मनः त्वया बुद्धिमतांवर ।
आगमिष्यति बीभत्सुरमित्रांश्च विजेष्यते ॥ ३.४९.५५ ॥
知者の中で最も優れた人よ、あなたの心は悲嘆に沈んではならない。ビーバトス(アルジュナ)が来て、敵を征服するだろう。
3.49.56
यद्ब्रवीषि महाराज न मत्तो विद्ते क्वचित् ।
अल्पभाग्यतरः कश्चित्पुमानस्तीति पाण्डव ॥ ३.४९.५६ ॥
偉大な王よ、あなたは私よりも不運な人間はどこにもいないと言う、パーンドゥの子よ。
3.49.57
अत्र ते वर्णयिष्यामि यदि शुश्रूषसेऽनघ ।
यस्त्वत्तो दुःखिततरो राजाऽऽसीत्पृथिवीपते ॥ ३.४९.५७ ॥
無垢なる者よ、聞きたいのであれば、あなたより苦しんだ王について、ここで語ろう、大地の主よ。
3.49.58
अथैनमब्रवीद्राजा ब्रवीतु भगवानिति ।
इमामवस्थां संप्राप्तं श्रोतुमिच्छामि पार्थिवम् ॥ ३.४९.५८ ॥
そこで王は彼に言った。「尊者よ、お話しください。このような状態に陥った王のことを聞きたいのです。」
3.49.59
शृणु राजन्नवहितः सह भ्रातृभिरच्युत ।
यस्त्वत्तो दुःखिततरो राजाऽऽसीत्पृथिवोपते ॥ ३.४९.५९ ॥
王よ、不動なる者よ、兄弟たちと共に注意して聞きなさい。あなたよりも苦しんだ王がいた、大地の主よ。
3.49.60
निषधेषु महीपालो वीरसेन इति श्रुतः ।
तस्य पुत्रोऽभवन्नाम्ना नलो धर्मार्तकोविदः ॥ ३.४९.६० ॥
ニシャダ国には、ヴィーラセーナとして知られる大地の守護者がいた。その息子はナラと名づけられ、ダルマとアルタに通じていた。
3.49.61
स निकृत्याजतो राजा पुष्करेणेति नः श्रुतम् ।
वनवासं सुदुःखार्तो भार्यया न्यवसत्सह ॥ ३.४९.६१ ॥
我々が聞いたところでは、プシュカラに欺かれて敗れたその王は、深い悲しみに苦しみ、妻とともに森で暮らした。
3.49.62
न तस्य दासा न रथो न भ्राता न च भान्धवाः ।
वने निवसतो राजन्नश्रूयन्त कदाचन ॥ ३.४९.६२ ॥
王よ、森に住んでいた彼には、召使いも戦車も兄弟も親族もいたとは一度も聞かれなかった。
3.49.63
भवान्हि संवृतो वीरैर्भ्रातृभिर्देवसंमितैः ।
ब्रह्मकल्पैर्द्विजाग्र्यैश्च तस्मान्नार्हसि शोचितुम् ॥ ३.४९.६३ ॥
あなたは神々に等しい勇猛な兄弟たちと、ブラフマーのような最上のバラモンたちに囲まれている。ゆえにあなたは嘆くべきではない。
3.49.64
विस्तरेणाहमिच्छामि नलस्य सुमहात्मनः ।
चरितं वदतांश्रेष्ठ तन्ममाख्यातुमर्हसि ॥ ३.४९.६४ ॥
偉大な心の持ち主ナラの物語を詳しく聞きたい。話す者の中で最も優れた方よ、どうか私に語ってください。