ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.49.1
अस्त्रहेतोर्गते पार्थे शक्रलोकं महात्मनि ।
युधिष्ठिरप्रभृतयः किमकुर्वत पाण्डवाः ॥ ३.४९.१ ॥
ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಮಹಾತ್ಮ ಪಾರ್ಥನು ಇಂದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಮೊದಲಾದ ಪಾಂಡವರು ಏನು ಮಾಡಿದರು?
3.49.2
अस्त्रहेतोर्गते पार्थे शक्रलोकं महात्मनि ।
न्यवसन्कृष्णया सार्धं काम्यके भरतर्षभाः ॥ ३.४९.२ ॥
ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಮಹಾತ್ಮ ಪಾರ್ಥನು ಇಂದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದ ನಂತರ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠರು ಕೃಷ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಮ್ಯಕ ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು.
3.49.3
ततः कदाचिदेकान्ते विविक्ते मृदुशाद्वले ।
दुःखार्ता भरतश्रेष्ठा निषेदुः सह कृष्णया ॥ ३.४९.३ ॥
ನಂತರ ಒಂದು ದಿನ ಏಕಾಂತವಾದ, ನಿರ್ಜನವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದುಃಖಪೀಡಿತರಾದ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠರು ಕೃಷ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತರು.
3.49.4
धनंजयं शोचमानाः साश्रुकण्ठाः सुदुःखिताः ।
तद्वियोगार्दितान्सर्वाञ्शोकः समभिपुप्लुवे ॥ ३.४९.४ ॥
ಧನಂಜಯನಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಂಠ ತುಂಬಿ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತರಾಗಿ, ಅವನ ವಿಯೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಶೋಕವು ಆವರಿಸಿತು.
3.49.5
धनंजयवियोगाच्च राज्यभ्रंशाच्च दुःखिताः ।
अथ भीमो महाबाहुर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ ३.४९.५ ॥
ಧನಂಜಯನ ವಿಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯನಾಶದಿಂದ ದುಃಖಿತರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.49.6
निदेशात्ते महाराज गतोऽसौ भरतर्षभः ।
अर्जुनः पाण्डुपुत्राणां यस्मिन्प्राणाः प्रतिष्ठिताः ॥ ३.४९.६ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆ ಭರತವೃಷಭ ಅರ್ಜುನನು ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ; ಪಾಂಡುಪುತ್ರರ ಪ್ರಾಣಗಳು ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿವೆ.
3.49.7
यस्मिन्विनष्टे पाञ्चालाः सह पुत्रैस्तथा वयम् ।
सात्यकिर्वासुदेवश्च विनश्येयुर्न संशयाः ॥ ३.४९.७ ॥
ಅವನು ನಾಶವಾದರೆ ಪಾಂಚಾಲರು, ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರೊಡನೆ ನಾವು, ಸಾತ್ಯಕಿ ಮತ್ತು ವಾಸುದೇವನೂ ನಾಶವಾಗುವರು, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
3.49.8
योसौ गच्छति धर्मात्मा बहून्क्लेशान्विचिन्तयन् ।
भवन्नियोगाद्बीभत्सुस्ततो दुःखतरं नु किम् ॥ ३.४९.८ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಆ ಅರ್ಜುನನು ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಾ ಅನೇಕ ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ದುಃಖಕರವಾದದ್ದು ಏನಿದೆ?
3.49.9
यस्य बाहू समाश्रित्य वयं सर्वे महात्मनः ।
मन्यामहे जितानाजौ परान्प्राप्तां च मेदिनीम् ॥ ३.४९.९ ॥
ಯಾವ ಮಹಾತ್ಮನ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದೆವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ.
3.49.10
यस्य प्रभावाद्धि वयं सभामध्ये धनुष्मतः ।
जितान्मन्यामहे सर्वान्धार्तराष्ट्रात्ससौबलान् ॥ ३.४९.१० ॥
ಯಾವ ಧನುರ್ಧಾರಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಾವು ಸಭಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸೌಬಲನೊಡನೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಗೆದ್ದೆವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ.
3.49.11
यस्य प्रभावान्न मया सभामध्ये महाबलाः ।
नीता लोकममुं सर्वे धार्तराष्ट्राः ससौबलाः ॥ ३.४९.११ ॥
ಯಾವ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಭಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಹಾಬಲರಾದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸೌಬಲನೊಡನೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಿಲ್ಲವೋ.
3.49.12
तेवयं बाहुबलिनः क्रोधमुत्थितमात्मनः ।
सहामहे भवन्मूलं वासुदेवेन पालिताः ॥ ३.४९.१२ ॥
ಆ ನಾವು ಬಾಹುಬಲಿಗಳು, ವಾಸುದೇವನಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕೋಪವನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತೇವೆ.
3.49.13
मया हि सह कृष्णेन हत्वा कर्णमुखान्परान् ।
स्वबाहुविजितां कृत्स्नां प्रशाधीनां वसुंधराम् ॥ ३.४९.१३ ॥
ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಕರ್ಣಾದಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ನನ್ನ ಬಾಹುಬಲದಿಂದ ಗೆದ್ದ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆನು.
3.49.14
भतो द्यूतदोषेण सर्वेवयमुपप्लुताः ।
अहीनपौरुषा राजन्बलिभिर्बलवत्तराः ॥ ३.४९.१४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಜೂಜಿನ ದೋಷದಿಂದ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನೊಂದೆವು; ನಮ್ಮ ಪೌರುಷ ಕುಗ್ಗದಿದ್ದರೂ, ಬಲಿಷ್ಠರಿಗಿಂತಲೂ ಬಲಿಷ್ಠರಾದ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ನಾವು ಪೀಡಿತರಾದೆವು.
3.49.15
क्षात्रं धर्मं महाराज त्वमवेक्षितुमर्हसि ।
ग हिधर्मो महाराज त्रियस्य वनाश्रयः ॥ ३.४९.१५ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ನೀನು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು; ಮಹಾರಾಜನೇ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು ಸ್ತ್ರೀಯ ಧರ್ಮ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನದಲ್ಲ.
3.49.16
राज्यमेव परंधर्मं क्षत्रियस्य विदुर्बुधाः ।
स क्षत्रधर्मविद्राजन्माधर्म्यान्नीनशः पथः ॥ ३.४९.१६ ॥
ಜ್ಞಾನಿಗಳು ರಾಜ್ಯವೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಪರಮ ಧರ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ; ಓ ರಾಜನೇ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನಾದ ನೀನು ಅಧರ್ಮದ ದಾರಿಯಿಂದ ನಾಶವಾದೆ.
3.49.17
प्राग्द्वादश समा राजन्धार्तराष्ट्रान्निहन्महि ।
निवर्त्य च वनात्पार्थमानाय्य च जनार्दनम् ॥ ३.४९.१७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ನಾವು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕಿತ್ತು; ಕಾಡಿನಿಂದ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ, ಜನಾರ್ದನನನ್ನೂ ಕರೆತಂದು.
3.49.18
व्यूढानीकान्महाराज जवेनैव महाहवे ।
धार्तराष्ट्रानमुं लोकं गमयाम विशांपते ॥ ३.४९.१८ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ವ್ಯೂಹ ರಚಿಸಿದ ಸೇನೆಗಳುಳ್ಳ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಆ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು; ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ.
3.49.19
सर्वानहं हनिष्यामि धार्तराष्ट्रान्ससौबलान् ।
दुर्योधनं च कर्णं च यो वाऽन्यः प्रतियोत्स्यते ॥ ३.४९.१९ ॥
ನಾನು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ — ಸೌಬಲನೊಡನೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರನ್ನು, ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು, ಕರ್ಣನನ್ನು, ನನ್ನೊಡನೆ ಹೋರಾಡುವ ಇತರರನ್ನೂ.
3.49.20
मया प्रशमिते पश्चात्त्वमेष्यसि वनं पुनः ।
एवं कृते न ते दोषो भविष्यति विशांपते ॥ ३.४९.२० ॥
ನಾನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ನಿನಗೆ ದೋಷವಾಗದು.
3.49.21
यज्ञैश्च विविधैस्तात कृतंपापमरिंदम ।
अवधूय महाराजगच्छेम स्वर्गमुत्तमम् ॥ ३.४९.२१ ॥
ಓ ಪ್ರಿಯನೇ, ಶತ್ರುನಾಶಕನೇ, ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು ಕೊಡವಿ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ನಾವು ಉತ್ತಮ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ.
3.49.22
एवमेतद्भवेद्राजन्यदि राजा न बालिशः ।
अस्माकं दीर्घसूत्रः स्याद्भवान्धर्मपरायणः ॥ ३.४९.२२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ರಾಜನು ಮೂರ್ಖನಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುವುದು. ನಮ್ಮ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಧರ್ಮಪರಾಯಣನು, ಆದರೆ ವಿಳಂಬ ಮಾಡುವವನಾಗುವೆ.
3.49.23
निकृत्या निकृतिप्रत्रा हन्तव्या इति निश्चयः ।
न हि नैकृतिकं हत्वा निकृत्या पापमुच्यते।
तथा भारत धर्मेषु धर्मज्ञैरिह दृश्यते ॥ ३.४९.२३ ॥
ವಂಚನೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾದ ವಂಚಕರನ್ನು ವಂಚನೆಯಿಂದಲೇ ಕೊಲ್ಲಬೇಕು — ಇದೇ ನಿಶ್ಚಯ. ವಂಚಕನನ್ನು ವಂಚನೆಯಿಂದ ಕೊಂದರೆ ಪಾಪವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ಭಾರತ, ಧರ್ಮಜ್ಞರು ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
3.49.24
अहोरात्रं महाराज तुल्यं संवत्सरेण ह ।
तथैव वेदवचनं श्रूयते नित्यदा विभो।
संवत्सरो महाराज पूर्णो भवति कृच्छ्रतः ॥ ३.४९.२४ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಒಂದು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಮಾನ. ಹಾಗೆಯೇ ವೇದವಚನವು ಸದಾ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಓ ವಿಭೋ, ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ವರ್ಷವು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
3.49.25
यदि वेदाः प्रमाणं ते दिवसादूर्ध्वमच्युत ।
तयोदशादितः कालो ज्ञायतां परिनिष्ठितः ॥ ३.४९.२५ ॥
ಅಚ್ಯುತ, ವೇದಗಳು ನಿನಗೆ ಪ್ರಮಾಣವಾದರೆ, ದಿನದ ನಂತರ ಆ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಹತ್ತನೆಯದರಿಂದ ಕಾಲ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತೆಂದು ತಿಳಿಯಲಿ.
3.49.26
कालो दुर्योधनं हन्तुं सानुबन्धमरिंदम ।
एकाग्रां पृथिवीं सर्वां पुरा राजन्करोति सः ॥ ३.४९.२६ ॥
ಅರಿಂದಮ, ಕಾಲವು ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಲ್ಲಲು ಬರುತ್ತಿದೆ; ರಾಜನೇ, ಅವನು ಹಿಂದೆ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.49.27
द्यूतप्रियेण राजेन्द्र तथा तद्भवता कृतम् ।
प्रायेणाज्ञातच्रयायां वयं सर्वेनिपातिताः ॥ ३.४९.२७ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರ, ಜೂಜಿನ ಪ್ರಿಯನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದನು, ನೀನೂ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಿದೆ; ಅಜ್ಞಾತವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆವು.
3.49.28
न तं देशं प्रपश्यामि यत्र सोऽस्मान्सुदुर्जनः ।
न विज्ञास्यति दुष्टात्मा चारैरिति सुयोधनः ॥ ३.४९.२८ ॥
ಆ ದುಷ್ಟನು ನಮ್ಮನ್ನು ತಿಳಿಯದಂತಹ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ದುಷ್ಟಾತ್ಮ ಸುಯೋಧನನು ಗೂಢಚಾರರಿಂದಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾರನು.
3.49.29
अधिगम्य च सर्वान्नो वनवासमिमं ततः ।
प्रव्राजयिष्यतिपुनर्निकृत्याऽधमपूरुषः।
यद्यस्मानभिगच्छेत पापः स हि कथंचन ॥ ३.४९.२९ ॥
ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಕಂಡು ಆ ಅಧಮ ಪುರುಷನು ಮತ್ತೆ ಈ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಓಡಿಸುವನು; ಆ ಪಾಪಿ ಯಾವುದಾದರೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಬಂದರೆ.
3.49.30
अज्ञातचर्यामुत्तीर्णान्दृष्ट्वा च पुनराह्वयेत् ।
द्यूतेन ते महाराज पुनर्युद्धं प्रवर्तते ॥ ३.४९.३० ॥
ಅಜ್ಞಾತವಾಸವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದವರನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಮತ್ತೆ ಜೂಜಿಗೆ ಕರೆಯುವನು; ಮಹಾರಾಜ, ನಿನಗೆ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
3.49.31
भवांश्च पुनराहूतो द्यूतेनैवापनेष्यति ।
स तथाऽक्षेषु कुशलो निश्चितो गतचेतनः ॥ ३.४९.३१ ॥
ನೀವು ಮತ್ತೆ ಜೂಜಿಗೆ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಆ ಜೂಜಿನಿಂದಲೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿರಿ. ಅವನು ದಾಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ, ದೃಢನಿಶ್ಚಯಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದವನಂತೆ ಇರುವನು.
3.49.32
चरिष्यसि महाराज वनेषु वसतीः पुनः ॥ ३.४९.३२ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ನೀವು ಮತ್ತೆ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವಿರಿ.
3.49.33
यद्यस्मान्सुमहाराज कृपणान्कर्तुमर्हसि ।
यावज्जीवमवेक्षस्व वेदधर्मांश्च कृत्स्नशः।
निकृत्या निकृतिप्रज्ञो हन्तव्य इति निश्चयः ॥ ३.४९.३३ ॥
ನೀವು ನಮ್ಮನ್ನು ದೀನರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ವೇದಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ. ವಂಚನೆಯಿಂದ ವಂಚನಾ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡಬೇಕು, ಇದೇ ನಿಶ್ಚಯ.
3.49.34
अनुज्ञातस्त्वया गत्वायावच्छक्ति सुयोधनम् ।
यथैव कक्षमुत्सृष्टो दहेदनिलसारथिः।
हनिष्यामि तथा मन्दमनुजानातु मे भवान् ॥ ३.४९.३४ ॥
ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಹೋಗಿ, ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸುಯೋಧನನನ್ನು, ಗಾಳಿ ಸಾರಥಿಯಾಗಿರುವ ಬೆಂಕಿ ಒಣಹುಲ್ಲನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ, ಕೊಲ್ಲುವೆನು. ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ.
3.49.35
एवं ब्रुवाणं भीमं तु धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उवाच सान्त्वयन्राजा मूर्न्ध्युपाघ्राय पाण्डवम् ॥ ३.४९.३५ ॥
ಭೀಮನು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಪಾಂಡವನ ತಲೆಯನ್ನು ವಾಸನೆ ನೋಡಿ, ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು.
3.49.36
असशयं महाबाहो हनिष्यसि सुयोधनम् ।
वर्षात्रयोदशादूर्ध्वं सह गाण्डीवधन्वना ॥ ३.४९.३६ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ, ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಗಾಂಡೀವ ಧನುರ್ಧಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಸುಯೋಧನನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವೆ.
3.49.37
यत्त्वमाभाषसे पार्थ प्राप्तः काल इति प्रभो ।
अनृतं नत्सहे वक्तुं न ह्येतन्मयि विद्यते ॥ ३.४९.३७ ॥
ಓ ಪ್ರಭು, ಪಾರ್ಥ, 'ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ' ಎಂದು ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು — ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸಲಾರೆ; ಅದು ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ.
3.49.38
अन्तरेणापि कौन्तेय निकृतिंपापनिश्चयम् ।
हन्ता त्वमसि दुर्धर्ष सानुबन्धं सुयोधनम् ॥ ३.४९.३८ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಕಪಟವೂ ಪಾಪ ಸಂಕಲ್ಪವೂ ಉಳ್ಳವನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಓ ದುರ್ಧರ್ಷ, ನೀನು ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ ಸುಯೋಧನನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆ.
3.49.39
एवं ब्रुवति भीमं तु धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
आजगाम महाभागो बृहदश्वो महानृषिः ॥ ३.४९.३९ ॥
ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಭೀಮನೊಡನೆ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತ ಮಹರ್ಷಿ ಬೃಹದಶ್ವನು ಬಂದನು.
3.49.40
तमभिप्रेक्ष्यधर्मात्मा संप्राप्तं धर्मचारिणम् ।
शास्त्रवन्मधुपर्केण पूजयामास धर्मराट् ॥ ३.४९.४० ॥
ಅವನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಧರ್ಮರಾಜನು, ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಮಾಡುವ ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ಮಧುಪರ್ಕದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.
3.49.41
आश्वस्तं चैनमासीनमुपासनो युधिष्ठिरः ।
अभिप्रेक्ष्य महाबाहुः कृपणं बह्वभाषत ॥ ३.४९.४१ ॥
ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವನ ಬಳಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಮಹಾಬಾಹು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ದೀನವಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಾತನಾಡಿದನು.
3.49.42
अक्षद्यूते च भगवन्धनं राज्यं च मे हृतम् ।
आहूय निकृतिप्रज्ञैः कितवैरक्षकोविदैः ॥ ३.४९.४२ ॥
ಓ ಭಗವಂತ, ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಧನ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವು ಕಪಟ ಬುದ್ಧಿಯ, ದಾಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಜೂಜುಕೋರರಿಂದ ಕರೆಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
3.49.43
अनक्षज्ञस्य हि सतो निकृत्या पापनिश्चयैः ।
भार्या च मे सभां नीता प्राणेभ्योपि गरीयसी ॥ ३.४९.४३ ॥
ದಾಳಗಳನ್ನು ಅರಿಯದಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ವಂಚನೆಯಿಂದ ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯವರು ಸೋಲಿಸಿದರು; ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯಳಾದ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸಭೆಗೆ ಎಳೆದೊಯ್ದರು.
3.49.44
पुनर्द्यूतेन मां जित्वा वनवासां सुदारुणम् ।
प्राव्राजयन्मंहारण्यमजिनैः परिवारितम् ॥ ३.४९.४४ ॥
ಮತ್ತೆ ದಾಳದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಅತಿ ಕಠಿಣವಾದ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು; ಜಿಂಕೆಚರ್ಮ ಧರಿಸಿದ ನನ್ನನ್ನು ಆ ಮಹಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಓಡಿಸಿದರು.
3.49.45
अहं वने दुर्वसतीर्वसन्परमदुःखितः ।
अक्षद्यूताभिषङ्गेण गिरः शृण्वन्सुदारुणाः ॥ ३.४९.४५ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಕರ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ, ಅತಿ ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ದಾಳದಾಟದ ಬಂಧನದಿಂದ ಅವರ ಅತಿ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ನಾನು ಇದ್ದೆ.
3.49.46
आर्तानां सुहृदां वाचो द्यूतप्रभृति शंसताम् ।
अहं हृदि श्रिताः स्मृत्वा सर्वरात्रीर्विचिन्तयन् ॥ ३.४९.४६ ॥
ದಾಳದಾಟದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದುಃಖಿತ ಸ್ನೇಹಿತರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ರಾತ್ರಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.
3.49.47
यस्मिंश्च वयमायत्ताः सदा गाण्डीवधन्वनि ।
स चेन्द्रलोकं गतवानस्त्रहेतोर्महाबलः ॥ ३.४९.४७ ॥
ನಾವು ಸದಾ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದ ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸುಧಾರಿಯಾದ ಆ ಮಹಾಬಲನು ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಇಂದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ—
3.49.48
विना महात्मना तेन गतसत्व इवास्महे ।
कदा द्रक्ष्यामि बीभत्सुं कृतास्त्रं पुनरागतम् ॥ ३.४९.४८ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದವರಂತಿದ್ದೇವೆ; ಅಸ್ತ್ರಕುಶಲನಾಗಿ ಮರಳಿ ಬಂದ ಬೀಭತ್ಸುವನ್ನು ನಾನು ಯಾವಾಗ ನೋಡುವೆನೋ?
3.49.49
इति सर्वे महेष्वासं चिन्तयाना धनंजयम् ।
अनेन तु विषण्णोऽहं कारणेन सहानुजः ॥ ३.४९.४९ ॥
ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಧನಂಜಯನನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ವಿಷಣ್ಣರಾದೆವು.
3.49.50
वनवासान्निवृत्तं मां पुनस्ते पापबुद्धयः ।
जानन्तः प्रीयमाणा वै देवने भ्रातृभिः सह।
द्यूतेनैवाह्वयिष्यन्ति बलादक्षेषु तद्विदः ॥ ३.४९.५० ॥
ವನವಾಸದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನನ್ನನ್ನು ಆ ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯವರು ತಿಳಿದೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಜೂಜಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಕರೆಯುವರು; ದಾಳಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಜೂಜಿನಿಂದಲೇ ಸವಾಲು ಹಾಕುವರು.
3.49.51
आहूतश्च पुनर्द्यूते नास्मि शक्तो निवर्तितुम् ।
पणे च मम नात्यर्थं वसु किंचन विद्यते ॥ ३.४९.५१ ॥
ಮತ್ತೆ ಜೂಜಿಗೆ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ; ಪಣದಲ್ಲಿ ಇಡಲು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧನವೇನೂ ಇಲ್ಲ.
3.49.52
एतत्सर्वमनुध्यायंश्चिन्तयानो दिवानिशम् ।
न मत्तो दुःखिततरः पुमानस्तीह कश्चन ॥ ३.४९.५२ ॥
ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಹಗಲಿರುಳು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವ ನನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಿತನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
3.49.53
नास्ति राजा मया कश्चिदल्पभाग्यतरो भुवि ।
भवता दृष्टपूर्वो वा श्रुतपूर्वोपि वा क्वचित्।
न मत्तो दुःखिततरः पुमानस्तीति मे मतिः ॥ ३.४९.५३ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ್ಯಹೀನನಾದ ರಾಜನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ನೋಡಿದ್ದೀರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳಿದ್ದೀರೋ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ನನಗಿಂತ ದುಃಖಿತನಾದ ಮನುಷ್ಯನಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
3.49.54
एवं ब्रुवन्तं दुःखार्तमुवाच भगवानृषिः ।
शोकं व्यपनुदन्राज्ञो धर्मराजस्य धीमतः ॥ ३.४९.५४ ॥
ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಧರ್ಮರಾಜನ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಜನ ಶೋಕವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತಾ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿ ಹೇಳಿದನು.
3.49.55
न विषादे मनः त्वया बुद्धिमतांवर ।
आगमिष्यति बीभत्सुरमित्रांश्च विजेष्यते ॥ ३.४९.५५ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ವಿಷಾದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗದಿರಲಿ. ಬೀಭತ್ಸು (ಅರ್ಜುನ) ಬರುವನು; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವನು.
3.49.56
यद्ब्रवीषि महाराज न मत्तो विद्ते क्वचित् ।
अल्पभाग्यतरः कश्चित्पुमानस्तीति पाण्डव ॥ ३.४९.५६ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ನನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುರದೃಷ್ಟವಂತ ಯಾರೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ನೀನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆ, ಪಾಂಡವ.
3.49.57
अत्र ते वर्णयिष्यामि यदि शुश्रूषसेऽनघ ।
यस्त्वत्तो दुःखिततरो राजाऽऽसीत्पृथिवीपते ॥ ३.४९.५७ ॥
ಪಾಪರಹಿತನೇ, ನೀನು ಕೇಳಲು ಬಯಸಿದರೆ, ನಿನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಭೂಪತಿ.
3.49.58
अथैनमब्रवीद्राजा ब्रवीतु भगवानिति ।
इमामवस्थां संप्राप्तं श्रोतुमिच्छामि पार्थिवम् ॥ ३.४९.५८ ॥
ಆಗ ರಾಜನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಭಗವಂತರು ಹೇಳಲಿ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಆ ರಾಜನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ."
3.49.59
शृणु राजन्नवहितः सह भ्रातृभिरच्युत ।
यस्त्वत्तो दुःखिततरो राजाऽऽसीत्पृथिवोपते ॥ ३.४९.५९ ॥
ರಾಜನೇ, ಅಚ್ಯುತನೇ, ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳು. ನಿನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದ ರಾಜನಿದ್ದನು, ಭೂಪತಿ.
3.49.60
निषधेषु महीपालो वीरसेन इति श्रुतः ।
तस्य पुत्रोऽभवन्नाम्ना नलो धर्मार्तकोविदः ॥ ३.४९.६० ॥
ನಿಷಧ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವೀರಸೇನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನ ಪುತ್ರ ನಳ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನಾದನು; ಅವನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವುಳ್ಳವನು.
3.49.61
स निकृत्याजतो राजा पुष्करेणेति नः श्रुतम् ।
वनवासं सुदुःखार्तो भार्यया न्यवसत्सह ॥ ३.४९.६१ ॥
ಪುಷ್ಕರನಿಂದ ವಂಚನೆಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಾಜನು, ನಾವು ಕೇಳಿದಂತೆ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು.
3.49.62
न तस्य दासा न रथो न भ्राता न च भान्धवाः ।
वने निवसतो राजन्नश्रूयन्त कदाचन ॥ ३.४९.६२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ಸೇವಕರಾಗಲಿ, ರಥವಾಗಲಿ, ಸಹೋದರನಾಗಲಿ, ಬಂಧುಗಳಾಗಲಿ ಇದ್ದರೆಂದು ಎಂದಿಗೂ ಕೇಳಿಬರಲಿಲ್ಲ.
3.49.63
भवान्हि संवृतो वीरैर्भ्रातृभिर्देवसंमितैः ।
ब्रह्मकल्पैर्द्विजाग्र्यैश्च तस्मान्नार्हसि शोचितुम् ॥ ३.४९.६३ ॥
ನೀವು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನರಾದ ವೀರ ಸಹೋದರರಿಂದ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನಂತಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ದುಃಖಿಸಬಾರದು.
3.49.64
विस्तरेणाहमिच्छामि नलस्य सुमहात्मनः ।
चरितं वदतांश्रेष्ठ तन्ममाख्यातुमर्हसि ॥ ३.४९.६४ ॥
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ನಳನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಕೇಳಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಮಾತನಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಬೇಕು.