મહાભારત · અધ્યાય 3.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.56.1
एवं स समयं कृत्वा द्वापरेण कलिः सह ।
आजगाम ततस्तत्र यत्रराजा स नैषधः ॥ ३.५६.१ ॥
આ રીતે કરાર કરીને કલિ દ્વાપર સાથે ત્યાં આવ્યો, જ્યાં નિષધનો રાજા નલ હતો.
3.56.2
स नित्यमन्तरप्रेक्षी निषधेष्ववसच्चिरम् ।
अथास्य द्वादशे वर्षे ददर्श कलिरन्तरम् ॥ ३.५६.२ ॥
હંમેશા તક શોધતો તે નિષધોની વચ્ચે લાંબા સમય સુધી રહ્યો. પછી તેના બારમા વર્ષે કલિએ એક તક જોઈ.
3.56.3
कृत्वा मूत्रमुपस्पृश्य संध्यामन्वास्त नैषधः ।
अकृत्वा पादयोः शौचं तत्रैनं कलिराविशत् ॥ ३.५६.३ ॥
મૂત્ર ત્યાગ કરીને પાણીથી આચમન કરીને નિષધનો નલ સંધ્યા કરી બેઠો, પણ પગની શુદ્ધિ કર્યા વિના. ત્યારે કલિ તેનામાં પ્રવેશ્યો.
3.56.4
स समाविश्य च नलं समीपं पुष्करस्य च ।
गत्वा पुष्करमाहेदमेहि दीव्य नलेन वै ॥ ३.५६.४ ॥
નલમાં પૂરેપૂરો પ્રવેશીને તે પુષ્કર પાસે જઈને બોલ્યો, "આવ, નલ સાથે જુગાર રમ."
3.56.5
अक्षद्यूते नलं जेता भवान्हि सहितो मया ।
निषधान्प्रतिपद्यस्व जित्वा राज्यं नलं नृपम् ॥ ३.५६.५ ॥
જુગારમાં તું નલને જીતીશ, કારણ કે તું મારી સાથે છે. રાજા નલ પાસેથી રાજ્ય જીતીને નિષધ દેશ મેળવ.
3.56.6
एवमुक्तस्तु कलिना पुष्करो नलमभ्ययात् ।
कलिश्चैव वृषो भूत्वा तं वै पुष्करमन्वयात् ॥ ३.५६.६ ॥
કલિએ આ રીતે કહ્યું ત્યારે પુષ્કર નલ પાસે ગયો. અને કલિ પણ વૃષભ બનીને તે પુષ્કરની પાછળ ગયો.
3.56.7
आसाद्य तु नलं वीरं पुष्करः परवीरहा ।
दीव्यावेत्यब्रवीद्धाता वृषेणेति मुहुर्मुहुः ॥ ३.५६.७ ॥
શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર પુષ્કરે વીર નળ પાસે જઈને વારંવાર કહ્યું, 'આવ, આપણે જુગાર રમીએ, વૃષ સાથે.'
3.56.8
न चक्षमे ततो राजा समाह्वानं महामनाः ।
वैदर्भ्याः प्रेक्षमाणायाः प्राप्तकालममन्यत ॥ ३.५६.८ ॥
ત્યારે મહામનસ્ક રાજાથી એ પડકાર સહન ન થયો. વૈદર્ભી જોઈ રહી હતી ત્યારે તેમણે માન્યું કે હવે યોગ્ય સમય આવી ગયો છે.
3.56.9
ततः स राज्ञा सहसा देवितुं संप्रचक्रमे ॥ ३.५६.९ ॥
પછી તે રાજા સાથે અચાનક જુગાર રમવા લાગ્યો.
3.56.10
भ्रात्रा देवाभिभूतेन दैवाविष्टो जनाधिपः ।
हिरण्यस्य सुवर्णस्य यानयुग्यस् वाससाम्।
आविष्टः कलिना द्यूते जीयते स्म नलस्तदा ॥ ३.५६.१० ॥
ભાઈથી પરાજિત, દૈવે ગ્રસ્ત જનાધિપ નળ, કલિથી આવિષ્ટ થઈને, જુગારમાં સોનું, સુવર્ણ, વાહનો અને વસ્ત્રો હારી ગયો.
3.56.11
तमक्षमदसंमत्तं सुहृदां न तु कश्चन ।
निवारणेऽभवच्छक्तो दीव्यमानमरिंदमम् ॥ ३.५६.११ ॥
જુગારના મદથી ઉન્મત્ત એ શત્રુદમનને તેમના મિત્રોમાંથી કોઈ રોકી શક્યું નહીં.
3.56.12
ततः पौरजनाः सर्वे मन्त्रिभिः सह भारत ।
राजानं द्रष्टुमागच्छन्निवारयितुमातुरम् ॥ ३.५६.१२ ॥
પછી, હે ભારત, બધા નગરજનો મંત્રીઓ સાથે રાજાને જોવા અને દુઃખી રાજાને રોકવા આવ્યા.
3.56.13
ततः सूत उपागम्य दमयन्त्यै न्यवेदयत् ।
एष पौरजनो देवि द्वारि तिष्ठति कार्यवान् ॥ ३.५६.१३ ॥
ત્યારે સારથિએ દમયંતી પાસે જઈને નિવેદન કર્યું: હે દેવી, નગરજનો દ્વાર પર ઊભા છે, તેમને કંઈ કામ છે.
3.56.14
निवेद्यतां नैषधाय सर्वाः प्रकृतयः स्थिताः ।
अमृष्यमाणा व्यसनं राज्ञो धर्मार्थदर्शिनः ॥ ३.५६.१४ ॥
નૈષધને નિવેદન કરો; રાજાનું દુઃખ સહન ન કરી શકતા, ધર્મ અને અર્થ જાણનારી સર્વ પ્રજા ઊભી છે.
3.56.15
ततः सा बाष्पकलया वाचा दुःखेन कर्शिता ।
उवाच नैषधं भैमी शोकोपहतचेतना ॥ ३.५६.१५ ॥
ત્યારે તે આંસુભીની વાણીથી, દુઃખે કૃશ થઈને, શોકથી વિહ્વળ ચિત્તે ભૈમી નૈષધને બોલી.
3.56.16
राजन्पौरजनो द्वारि त्वां दिदृक्षुरवस्थितः ।
वृद्धैर्ब्राह्मणमुख्यैश्च वणिग्भिश्च समन्वितः ॥ ३.५६.१६ ॥
હે રાજન, નગરજનો તમને જોવાની ઇચ્છાથી દ્વાર પર ઊભા છે, વૃદ્ધો, મુખ્ય બ્રાહ્મણો અને વેપારીઓ સાથે.
3.56.17
आगतं सहितं राजंस्त्वत्प्रसादावलम्बनम् ।
तं द्रष्टुमर्हसीत्येवं पुनः पुनरभाषत ॥ ३.५६.१७ ॥
હે રાજન, તેઓ બધા સાથે આવ્યા છે, તમારી કૃપા પર આધારિત છે. તમારે તેમને જોવા જોઈએ, એમ તે વારંવાર બોલી.
3.56.18
तां तथा रुचिरापाङ्गीं विलपन्तीं तथाविधाम् ।
आविष्टः कलिना राजा नाभ्यभाषत किंचन ॥ ३.५६.१८ ॥
સુંદર કટાક્ષવાળી તેને આ રીતે વિલાપ કરતી જોઈને પણ, કલિથી આવિષ્ટ રાજાએ તેને કંઈ કહ્યું નહીં.
3.56.19
ततस्ते मन्त्रिणः सर्वे ते चैव पुरवासिनः ।
नायमस्तीति दुःखार्ता व्रीडिता जग्मुरालयान् ॥ ३.५६.१९ ॥
ત્યારે તે બધા મંત્રીઓ અને નગરજનો, 'આ નથી જ' એમ કહીને દુઃખથી પીડિત અને લજ્જિત થઈને પોતપોતાના ઘરે ગયા.
3.56.20
तथा तदभवद्द्यूतं पुष्करस्य नलस्य च ।
युधिष्ठिर बहून्मासान्पुण्यश्लोकस्त्वजीयत ॥ ३.५६.२० ॥
આ રીતે પુષ્કર અને નળ વચ્ચે દ્યૂત થયું. હે યુધિષ્ઠિર, પુણ્યશ્લોક નળ ઘણા મહિનાઓ સુધી હારતો રહ્યો.