ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.56.1
एवं स समयं कृत्वा द्वापरेण कलिः सह ।
आजगाम ततस्तत्र यत्रराजा स नैषधः ॥ ३.५६.१ ॥
ଏହିପରି ଚୁକ୍ତି କରି କଳି ଦ୍ୱାପର ସହିତ ସେଠାକୁ ଆସିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ନିଷଧର ରାଜା ନଳ ଥିଲେ।
3.56.2
स नित्यमन्तरप्रेक्षी निषधेष्ववसच्चिरम् ।
अथास्य द्वादशे वर्षे ददर्श कलिरन्तरम् ॥ ३.५६.२ ॥
ସର୍ବଦା ସୁଯୋଗ ଖୋଜୁ ଖୋଜୁ ସେ ନିଷଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହିଲା। ପରେ ତାର ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷରେ କଳି ଗୋଟିଏ ସୁଯୋଗ ଦେଖିଲା।
3.56.3
कृत्वा मूत्रमुपस्पृश्य संध्यामन्वास्त नैषधः ।
अकृत्वा पादयोः शौचं तत्रैनं कलिराविशत् ॥ ३.५६.३ ॥
ପରିସ୍ରା କରି ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି ନିଷଧର ନଳ ସନ୍ଧ୍ୟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ପାଦ ଶୁଦ୍ଧି ନ କରି। ସେତେବେଳେ କଳି ତାଙ୍କ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
3.56.4
स समाविश्य च नलं समीपं पुष्करस्य च ।
गत्वा पुष्करमाहेदमेहि दीव्य नलेन वै ॥ ३.५६.४ ॥
ନଳଙ୍କ ଭିତରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ପୁଷ୍କରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲା, "ଆ, ନଳ ସହିତ ପାଶା ଖେଳ।"
3.56.5
अक्षद्यूते नलं जेता भवान्हि सहितो मया ।
निषधान्प्रतिपद्यस्व जित्वा राज्यं नलं नृपम् ॥ ३.५६.५ ॥
ପାଶାଖେଳରେ ତୁମେ ନଳଙ୍କୁ ଜିତିବ, କାରଣ ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଅଛ। ରାଜା ନଳଙ୍କଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ଜିତି ନିଷଧ ଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତ କର।
3.56.6
एवमुक्तस्तु कलिना पुष्करो नलमभ्ययात् ।
कलिश्चैव वृषो भूत्वा तं वै पुष्करमन्वयात् ॥ ३.५६.६ ॥
କଳି ଏହିପରି କହିବାରୁ ପୁଷ୍କର ନଳ ପାଖକୁ ଗଲା। ଏବଂ କଳି ମଧ୍ୟ ବୃଷ ହୋଇ ସେହି ପୁଷ୍କରଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଗଲା।
3.56.7
आसाद्य तु नलं वीरं पुष्करः परवीरहा ।
दीव्यावेत्यब्रवीद्धाता वृषेणेति मुहुर्मुहुः ॥ ३.५६.७ ॥
ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକାରୀ ପୁଷ୍କର ବୀର ନଳଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ, 'ଆସ, ଆମେ ପଶା ଖେଳିବା, ବୃଷ ସହିତ।'
3.56.8
न चक्षमे ततो राजा समाह्वानं महामनाः ।
वैदर्भ्याः प्रेक्षमाणायाः प्राप्तकालममन्यत ॥ ३.५६.८ ॥
ସେତେବେଳେ ମହାମନସ୍କ ରାଜା ସେ ଆହ୍ୱାନ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ବୈଦର୍ଭୀ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ସେ ଏହାକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ମନେ କଲେ।
3.56.9
ततः स राज्ञा सहसा देवितुं संप्रचक्रमे ॥ ३.५६.९ ॥
ତା'ପରେ ସେ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ହଠାତ୍ ପଶା ଖେଳିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
3.56.10
भ्रात्रा देवाभिभूतेन दैवाविष्टो जनाधिपः ।
हिरण्यस्य सुवर्णस्य यानयुग्यस् वाससाम्।
आविष्टः कलिना द्यूते जीयते स्म नलस्तदा ॥ ३.५६.१० ॥
ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ, ଦୈବାବିଷ୍ଟ ଜନାଧିପ ନଳ, କଳିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ପଶାରେ ସୁନା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଯାନ-ଯୁଗ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ହାରିଲେ।
3.56.11
तमक्षमदसंमत्तं सुहृदां न तु कश्चन ।
निवारणेऽभवच्छक्तो दीव्यमानमरिंदमम् ॥ ३.५६.११ ॥
ପଶାର ମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ସେହି ଶତ୍ରୁଦମନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ରୋକିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ।
3.56.12
ततः पौरजनाः सर्वे मन्त्रिभिः सह भारत ।
राजानं द्रष्टुमागच्छन्निवारयितुमातुरम् ॥ ३.५६.१२ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଓ ଦୁଃଖୀ ରାଜାଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଆସିଲେ।
3.56.13
ततः सूत उपागम्य दमयन्त्यै न्यवेदयत् ।
एष पौरजनो देवि द्वारि तिष्ठति कार्यवान् ॥ ३.५६.१३ ॥
ଏବେ ସାରଥି ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ନିବେଦନ କଲା: ହେ ଦେବୀ, ନଗରବାସୀମାନେ ଦ୍ୱାରରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି।
3.56.14
निवेद्यतां नैषधाय सर्वाः प्रकृतयः स्थिताः ।
अमृष्यमाणा व्यसनं राज्ञो धर्मार्थदर्शिनः ॥ ३.५६.१४ ॥
ନୈଷଧଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ; ରାଜାଙ୍କ ଦୁଃଖ ସହି ନ ପାରି, ଧର୍ମାର୍ଥ ଦେଖୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
3.56.15
ततः सा बाष्पकलया वाचा दुःखेन कर्शिता ।
उवाच नैषधं भैमी शोकोपहतचेतना ॥ ३.५६.१५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଲୁହରେ ଭାରି ସ୍ୱରରେ, ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ, ଶୋକରେ ଚଞ୍ଚଳ ମନରେ ଭୈମୀ ନୈଷଧଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.56.16
राजन्पौरजनो द्वारि त्वां दिदृक्षुरवस्थितः ।
वृद्धैर्ब्राह्मणमुख्यैश्च वणिग्भिश्च समन्वितः ॥ ३.५६.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ନଗରବାସୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଦ୍ୱାରରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି, ବୃଦ୍ଧ, ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବଣିକମାନଙ୍କ ସହିତ।
3.56.17
आगतं सहितं राजंस्त्वत्प्रसादावलम्बनम् ।
तं द्रष्टुमर्हसीत्येवं पुनः पुनरभाषत ॥ ३.५६.१७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଆସିଛନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ କୃପାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି। ଆପଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ, ଏହିପରି ସେ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ।
3.56.18
तां तथा रुचिरापाङ्गीं विलपन्तीं तथाविधाम् ।
आविष्टः कलिना राजा नाभ्यभाषत किंचन ॥ ३.५६.१८ ॥
ସୁନ୍ଦର କଟାକ୍ଷଯୁକ୍ତା ସେ ସେପରି ବିଳାପ କରୁଥିବା ଦେଖି ମଧ୍ୟ, କଳିରେ ଆବିଷ୍ଟ ରାଜା ତାଙ୍କୁ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।
3.56.19
ततस्ते मन्त्रिणः सर्वे ते चैव पुरवासिनः ।
नायमस्तीति दुःखार्ता व्रीडिता जग्मुरालयान् ॥ ३.५६.१९ ॥
ତେବେ ସେଇ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ନଗରବାସୀ ସମସ୍ତେ, 'ଏ ନାହାଁନ୍ତି' ବୋଲି ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
3.56.20
तथा तदभवद्द्यूतं पुष्करस्य नलस्य च ।
युधिष्ठिर बहून्मासान्पुण्यश्लोकस्त्वजीयत ॥ ३.५६.२० ॥
ଏହିପରି ପୁଷ୍କର ଓ ନଳଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୟୂତ ହେଲା। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ ନଳ ବହୁ ମାସ ପରାଜିତ ହେଲେ।