ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.57.1
दमयन्ती ततो दृष्ट्वा पुण्यश्लोकं नराधिपम् ।
उन्मत्तवदनुन्मत्ता देवने कृतचेतसम् ॥ ३.५७.१ ॥
ಆಗ ದಮಯಂತಿ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕ ನರಾಧಿಪನನ್ನು ಉನ್ಮತ್ತನಂತೆ ಮುಖವುಳ್ಳವನಾಗಿ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡಳು.
3.57.2
भयशोकसमाविष्टा राजन्भीमसुता ततः ।
चिन्तयामास तत्कार्यं सुमहत्पार्थिवं प्रति ॥ ३.५७.२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಭಯ ಶೋಕಗಳಿಂದ ಆವೃತಳಾದ ಭೀಮನ ಮಗಳು ಆಗ ಆ ರಾಜನ ಕುರಿತ ಮಹಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದಳು.
3.57.3
सा शङ्कमाना तत्पापं चिकीर्षन्ती च तत्प्रियम् ।
नलं च हृतसर्वस्वमुपलभ्येदमब्रवीत् ॥ ३.५७.३ ॥
ಆ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಶಂಕಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಳನನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
3.57.4
बृहत्सेनामतियशां तां धात्रीं परिचारिकाम् ।
हितां सर्वार्थकुशलामनुरक्तां सुभाषिताम् ॥ ३.५७.४ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ಬೃಹತ್ಸೇನೆಯನ್ನು, ಆ ದಾದಿ ಮತ್ತು ಪರಿಚಾರಿಕೆಯನ್ನು, ಹಿತೈಷಿಣಿ, ಸರ್ವಕಾರ್ಯ ಕುಶಲೆ, ಅನುರಕ್ತೆ, ಸುಭಾಷಿತೆ.
3.57.5
बृहत्सेने व्रजामात्यानानाय्य नलशासनात् ।
आचक्ष्व यद्धृतं द्रव्यमवशिष्टं च यद्वसु ॥ ३.५७.५ ॥
ಬೃಹತ್ಸೇನೇ, ನಳನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದು, ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದ್ರವ್ಯವನ್ನೂ ಉಳಿದ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ತಿಳಿಸು.
3.57.6
इत्येवं सा समादिष्टा बृहत्सेना नरेश्वर ।
उवाच देव्या वचनं मन्त्रिणां सा समीपत ॥ ३.५७.६ ॥
ಓ ನರೇಶ್ವರನೇ, ಹೀಗೆ ಆದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೃಹತ್ಸೇನೆ ದೇವಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸಮೀಪದ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
3.57.7
ततस्ते मन्त्रिणः सर्वे विज्ञाय नलशासनम् ।
अपि नो भागधेयं स्यादित्युक्त्वा पुनराव्रजन् ॥ ३.५७.७ ॥
ಆಗ ನಳನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಿಳಿದ ಮಂತ್ರಿಗಳೆಲ್ಲರೂ, 'ನಮಗೂ ಭಾಗ್ಯವಿರಬಹುದು' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
3.57.8
तास्तु सर्वाः प्रकृतयो द्वितीयं समुपस्थिताः ।
न्यवेदयद्भीमसुता न च तत्प्रत्यनन्दत ॥ ३.५७.८ ॥
ಆದರೆ ಆ ಮಂತ್ರಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಬಂದು ಭೀಮನ ಮಗಳಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು; ಅವಳು ಅದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಿಲ್ಲ.
3.57.9
वाक्यमप्रतिनन्दन्तं भर्तारमभिवीक्ष्य सा ।
दमयन्ती पुनर्वेश्म व्रीडिता प्रविवेश ह ॥ ३.५७.९ ॥
ಗಂಡನು ಆ ಮಾತನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ದಮಯಂತಿ ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಕೋಣೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.
3.57.10
निशाम्य सततं चाक्षान्पुण्यश्लोकपराङ्युखान् ।
नलं च हृतसर्वस्वं धात्रीं पुनरुवाच ह ॥ ३.५७.१० ॥
ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕ ನಳನಿಗೆ ಸದಾ ವಿಮುಖವಾಗಿದ್ದ ದಾಳಗಳನ್ನೂ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಳನನ್ನೂ ನೋಡಿ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ದಾದಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
3.57.11
बृहत्सेने पुनर्गच्छ वार्ष्णेयं नलशासनात् ।
सूतमानय कल्याणि महत्कार्यमुपस्थितम् ॥ ३.५७.११ ॥
ಬೃಹತ್ಸೇನೆ, ನಳನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹೋಗಿ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಕರೆತಾ; ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯ ಒದಗಿದೆ.
3.57.12
बृहत्सेना तु सा श्रुत्वा दमयन्त्याः प्रभाषितम् ।
वार्ष्णेयमानयामास पुरुषैराप्तकारिभिः ॥ ३.५७.१२ ॥
ಬೃಹತ್ಸೇನೆ ದಮಯಂತಿಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸೇವಕರ ಮೂಲಕ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಕರೆತರಿಸಿದಳು.
3.57.13
वार्ष्णेयं तु ततो भैमी सान्त्वयञ्छ्लक्ष्णया गिरा ।
उवाच देशकालज्ञा प्राप्तकालमनिन्दिता ॥ ३.५७.१३ ॥
ಆಗ ಭೀಮನ ಮಗಳಾದ ದಮಯಂತಿ ಮೃದು ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯನನ್ನು ಸಂತೈಸುತ್ತಾ, ದೇಶಕಾಲವನ್ನು ಅರಿತ ಆ ನಿರ್ದೋಷಿ ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
3.57.14
जानषे त्वं यथा राजा सम्यग्वृत्तः सदा त्वयि ।
तस्य त्वं विपमस्थस्य साहाय्यं कर्तुमर्हसि ॥ ३.५७.१४ ॥
ರಾಜನು ಸದಾ ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆಂದು ನೀನು ಬಲ್ಲೆ; ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ನಿನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ.
3.57.15
यथायथा हि नृपतिः पुष्करेणैव जीयते ।
तथातथाऽस्य वै द्यूते रागो भूयोऽभिवर्धते ॥ ३.५७.१५ ॥
ರಾಜನು ಪುಷ್ಕರನಿಂದ ಸೋಲುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ, ಜೂಜಿನ ಮೇಲಿನ ಅವನ ವ್ಯಾಮೋಹ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ.
3.57.16
यथा च पुष्करस्याक्षाः पतन्ति वशवर्तिनः ।
तथा विपर्ययश्चापि नलस्याक्षेषु दृश्यते ॥ ३.५७.१६ ॥
ಪುಷ್ಕರನ ದಾಳಗಳು ಅವನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ; ನಳನ ದಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಫಲ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
3.57.17
सुहृत्स्वजनवाक्यानि यथाऽयं न शृणोति च ।
ममापि च तथा वाक्यं नाभिनन्दति नैषध ॥ ३.५७.१७ ॥
ಸ್ನೇಹಿತರ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇವನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ನೈಷಧ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನೂ ಅವನು ಮೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ.
3.57.18
यथा राज्ञः प्रदीप्तानां भाग्यानामद्य सारथे ।
नूनं मन्ये न शेषोस्ति नैषधस्य महात्मनः ॥ ३.५७.१८ ॥
ಓ ಸಾರಥಿ, ರಾಜನ ಭಾಗ್ಯಗಳು ಈಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉರಿದು ಹೋಗಿರುವಂತೆ, ಮಹಾತ್ಮ ನೈಷಧನಿಗೆ ಏನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ.
3.57.19
यत्तु मे वचनं राजा नाभिनन्दति मोहितः ।
शरणं त्वां प्रपन्नाऽस्मि सारथे कुरु मद्वचः।
न हि मे शुध्ते भावो विनाशं प्रति सारथे ॥ ३.५७.१९ ॥
ಆದರೆ ಮೋಹಿತನಾದ ರಾಜನು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾರಥಿಯೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಶರಣು ಹೊಕ್ಕಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮಾಡು. ಸಾರಥಿಯೇ, ವಿನಾಶದ ಕಡೆಗೆ ನನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪ ಶುದ್ಧವಲ್ಲ.
3.57.20
नलस्य दयितानश्वान्योजयित्वा मनोजवान् ।
रथमारोप्य मिथुनं कुण्डिनं यातुर्महसि ॥ ३.५७.२० ॥
ನಳನ ಪ್ರಿಯವಾದ, ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ವೇಗವಾದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಈ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿ ಕುಂಡಿನಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.
3.57.21
मम ज्ञातिषु निक्षिप्य दारकौ स्यन्दनं तथा ।
अश्वांश्चेमान्यथाकामं वस वाऽन्यत्र गच्छवा ॥ ३.५७.२१ ॥
ನನ್ನ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಬಳಿ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ರಥವನ್ನು, ಈ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಇಲ್ಲೇ ಇರು ಅಥವಾ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗು.
3.57.22
दमयन्त्यास्तु तद्वाक्यं वार्ण्येयो नलसारथिः ।
न्यवेदयदशेषेण नलामात्येषु मुख्यशः ॥ ३.५७.२२ ॥
ದಮಯಂತಿಯ ಆ ಮಾತನ್ನು ವಾರ್ಷ್ಣೇಯನಾದ ನಳನ ಸಾರಥಿ ನಳನ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು.
3.57.23
तैः समेत्य विनिश्चित्य सोऽनुज्ञातो महीपते ।
ययौ मिथुनमारोप्य विदर्भांस्तेन वाहिना ॥ ३.५७.२३ ॥
ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಓ ಮಹೀಪತಿ, ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಆ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಏರಿಸಿಕೊಂಡು ವಿದರ್ಭಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
3.57.24
हयांस्तत्र विनिक्षिप्य सूतो रथवरं च तम् ।
इन्द्रसेनां च तां कन्यामिन्द्रसेनं च बालकम् ॥ ३.५७.२४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸಾರಥಿ ಇಂದ್ರಸೇನೆ ಎಂಬ ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಸೇನ ಎಂಬ ಬಾಲಕನನ್ನೂ...
3.57.25
आमन्त्र्य भीमं राजानमार्तः शोचन्नलं नृपम् ।
क्व नु यास्यामि मनसा चिन्तयानो मुहुर्मुहुः।
अटमानस्ततोऽयोध्यां जगाम नगरीं तदा ॥ ३.५७.२५ ॥
ಭೀಮ ರಾಜನಿಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು, ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ರಾಜ ನಳನಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಾ, 'ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?' ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ, ಆಗ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
3.57.26
ऋतुपर्णं स राजानमुपतस्थे सुदुःखितः ।
भृतिं च स ददौ चास्य सारथ्येन नियोजितः ॥ ३.५७.२६ ॥
ಬಹಳ ದುಃಖಿತನಾದ ಅವನು ರಾಜ ಋತುಪರ್ಣನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದನು. ರಾಜನು ಅವನನ್ನು ಸಾರಥ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನೂ ನೀಡಿದನು.