ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.57.1
दमयन्ती ततो दृष्ट्वा पुण्यश्लोकं नराधिपम् ।
उन्मत्तवदनुन्मत्ता देवने कृतचेतसम् ॥ ३.५७.१ ॥
ତା'ପରେ ଦମୟନ୍ତୀ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ ନରାଧିପଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେ ଉନ୍ମତ୍ତ ପରି ମୁଖ ନେଇ ଜୁଆରେ ମନ ଲଗାଇ ଥିଲେ।
3.57.2
भयशोकसमाविष्टा राजन्भीमसुता ततः ।
चिन्तयामास तत्कार्यं सुमहत्पार्थिवं प्रति ॥ ३.५७.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଭୟ ଓ ଶୋକରେ ଆବିଷ୍ଟ ଭୀମକନ୍ୟା ତା'ପରେ ସେଇ ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ ସେଇ ମହା କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
3.57.3
सा शङ्कमाना तत्पापं चिकीर्षन्ती च तत्प्रियम् ।
नलं च हृतसर्वस्वमुपलभ्येदमब्रवीत् ॥ ३.५७.३ ॥
ସେ ସେହି ପାପକୁ ଆଶଙ୍କା କରି, ସେହି ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସର୍ବସ୍ୱ ହରାଇଥିବା ନଳଙ୍କୁ ଜାଣି ଏହା କହିଲେ।
3.57.4
बृहत्सेनामतियशां तां धात्रीं परिचारिकाम् ।
हितां सर्वार्थकुशलामनुरक्तां सुभाषिताम् ॥ ३.५७.४ ॥
ଅତି ଯଶସ୍ୱିନୀ ବୃହତ୍ସେନାକୁ, ସେ ଧାତ୍ରୀ ଓ ପରିଚାରିକାକୁ, ଯିଏ ହିତୈଷିଣୀ, ସର୍ବକାର୍ଯ୍ୟରେ କୁଶଳା, ଅନୁରକ୍ତା ଓ ସୁଭାଷିଣୀ ଥିଲେ।
3.57.5
बृहत्सेने व्रजामात्यानानाय्य नलशासनात् ।
आचक्ष्व यद्धृतं द्रव्यमवशिष्टं च यद्वसु ॥ ३.५७.५ ॥
ହେ ବୃହତ୍ସେନେ, ନଳଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଆଣ, ଏବଂ ଯାହା ଅପହୃତ ହୋଇଛି ଓ ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି ତାହା କୁହ।
3.57.6
इत्येवं सा समादिष्टा बृहत्सेना नरेश्वर ।
उवाच देव्या वचनं मन्त्रिणां सा समीपत ॥ ३.५७.६ ॥
ହେ ନରେଶ୍ୱର, ଏହିପରି ଆଦେଶ ପାଇ ବୃହତ୍ସେନା ଦେବୀଙ୍କ ବାକ୍ୟ ନିକଟସ୍ଥ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.57.7
ततस्ते मन्त्रिणः सर्वे विज्ञाय नलशासनम् ।
अपि नो भागधेयं स्यादित्युक्त्वा पुनराव्रजन् ॥ ३.५७.७ ॥
ତା'ପରେ ନଳଙ୍କ ଆଦେଶ ଜାଣି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ 'ହୁଏତ ଆମର ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ ହେବ' ବୋଲି କହି ପୁଣି ଫେରିଗଲେ।
3.57.8
तास्तु सर्वाः प्रकृतयो द्वितीयं समुपस्थिताः ।
न्यवेदयद्भीमसुता न च तत्प्रत्यनन्दत ॥ ३.५७.८ ॥
କିନ୍ତୁ ସେହି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ଆସି ଭୀମଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ; ସେ ତାହା ଅନୁମୋଦନ କଲେ ନାହିଁ।
3.57.9
वाक्यमप्रतिनन्दन्तं भर्तारमभिवीक्ष्य सा ।
दमयन्ती पुनर्वेश्म व्रीडिता प्रविवेश ह ॥ ३.५७.९ ॥
ସ୍ୱାମୀ ସେହି କଥାକୁ ଅନୁମୋଦନ ନ କରିବା ଦେଖି ଦମୟନ୍ତୀ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ପୁଣି ପ୍ରାସାଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
3.57.10
निशाम्य सततं चाक्षान्पुण्यश्लोकपराङ्युखान् ।
नलं च हृतसर्वस्वं धात्रीं पुनरुवाच ह ॥ ३.५७.१० ॥
ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ ନଳଙ୍କଠାରୁ ସର୍ବଦା ବିମୁଖ ପାଶା ଏବଂ ସର୍ବସ୍ୱ ହରାଇଥିବା ନଳଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ପୁଣି ଧାତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.57.11
बृहत्सेने पुनर्गच्छ वार्ष्णेयं नलशासनात् ।
सूतमानय कल्याणि महत्कार्यमुपस्थितम् ॥ ३.५७.११ ॥
ବୃହତ୍ସେନେ, ନଳଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପୁଣି ଯାଅ ଓ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ସାରଥିଙ୍କୁ ଆଣ; କଲ୍ୟାଣୀ, ଏକ ମହତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।
3.57.12
बृहत्सेना तु सा श्रुत्वा दमयन्त्याः प्रभाषितम् ।
वार्ष्णेयमानयामास पुरुषैराप्तकारिभिः ॥ ३.५७.१२ ॥
ବୃହତ୍ସେନା ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ସାରଥିଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।
3.57.13
वार्ष्णेयं तु ततो भैमी सान्त्वयञ्छ्लक्ष्णया गिरा ।
उवाच देशकालज्ञा प्राप्तकालमनिन्दिता ॥ ३.५७.१३ ॥
ଏଥର ଭୀମଙ୍କ କନ୍ୟା ଦମୟନ୍ତୀ ମଧୁର ବାଣୀରେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ଦେଶକାଳ ଜାଣିଥିବା ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ଯଥାସମୟରେ ଏହା କହିଲେ।
3.57.14
जानषे त्वं यथा राजा सम्यग्वृत्तः सदा त्वयि ।
तस्य त्वं विपमस्थस्य साहाय्यं कर्तुमर्हसि ॥ ३.५७.१४ ॥
ରାଜା ସର୍ବଦା ତୁମ ପ୍ରତି ଭଲ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ତାହା ତୁମେ ଜାଣ; ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
3.57.15
यथायथा हि नृपतिः पुष्करेणैव जीयते ।
तथातथाऽस्य वै द्यूते रागो भूयोऽभिवर्धते ॥ ३.५७.१५ ॥
ରାଜା ପୁଷ୍କରଙ୍କ ଠାରୁ ଯେତେ ଯେତେ ହାରୁଛନ୍ତି, ଦ୍ୟୂତ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଆସକ୍ତି ସେତେ ସେତେ ବଢ଼ିଚାଲିଛି।
3.57.16
यथा च पुष्करस्याक्षाः पतन्ति वशवर्तिनः ।
तथा विपर्ययश्चापि नलस्याक्षेषु दृश्यते ॥ ३.५७.१६ ॥
ପୁଷ୍କରଙ୍କ ପାଶା ତାଙ୍କ ବଶରେ ଥିବା ପରି ପଡ଼େ; ସେହିପରି ନଳଙ୍କ ପାଶାରେ ବିପରୀତ ଫଳ ଦେଖାଯାଉଛି।
3.57.17
सुहृत्स्वजनवाक्यानि यथाऽयं न शृणोति च ।
ममापि च तथा वाक्यं नाभिनन्दति नैषध ॥ ३.५७.१७ ॥
ବନ୍ଧୁ ଓ ସ୍ୱଜନଙ୍କ କଥା ଏ ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ; ସେହିପରି, ହେ ନୈଷଧ, ମୋର କଥାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
3.57.18
यथा राज्ञः प्रदीप्तानां भाग्यानामद्य सारथे ।
नूनं मन्ये न शेषोस्ति नैषधस्य महात्मनः ॥ ३.५७.१८ ॥
ହେ ସାରଥି, ରାଜାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳି ଯାଇଥିବା ପରି; ମହାତ୍ମା ନୈଷଧଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ବଳି ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
3.57.19
यत्तु मे वचनं राजा नाभिनन्दति मोहितः ।
शरणं त्वां प्रपन्नाऽस्मि सारथे कुरु मद्वचः।
न हि मे शुध्ते भावो विनाशं प्रति सारथे ॥ ३.५७.१९ ॥
କିନ୍ତୁ ମୋହିତ ରାଜା ମୋ କଥା ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସାରଥି, ମୁଁ ତୁମ ଶରଣରେ ଆସିଛି; ମୋ କଥା କର। ସାରଥି, ବିନାଶ ଦିଗରେ ମୋ ସଙ୍କଳ୍ପ ଶୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ।
3.57.20
नलस्य दयितानश्वान्योजयित्वा मनोजवान् ।
रथमारोप्य मिथुनं कुण्डिनं यातुर्महसि ॥ ३.५७.२० ॥
ନଳଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ମନ ପରି ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ି, ଏହି ଯୋଡ଼ିକୁ ରଥରେ ବସାଇ କୁଣ୍ଡିନ ଆଡ଼କୁ ଯିବା ଉଚିତ।
3.57.21
मम ज्ञातिषु निक्षिप्य दारकौ स्यन्दनं तथा ।
अश्वांश्चेमान्यथाकामं वस वाऽन्यत्र गच्छवा ॥ ३.५७.२१ ॥
ମୋ ଜ୍ଞାତିଙ୍କ ପାଖରେ ଦୁଇ ପିଲା, ରଥ ଏବଂ ଏହି ଘୋଡ଼ା ସମର୍ପଣ କରି, ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏଠାରେ ରୁହ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟତ୍ର ଯାଅ।
3.57.22
दमयन्त्यास्तु तद्वाक्यं वार्ण्येयो नलसारथिः ।
न्यवेदयदशेषेण नलामात्येषु मुख्यशः ॥ ३.५७.२२ ॥
ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ନଳଙ୍କ ସାରଥି ନଳଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଜଣାଇଲା।
3.57.23
तैः समेत्य विनिश्चित्य सोऽनुज्ञातो महीपते ।
ययौ मिथुनमारोप्य विदर्भांस्तेन वाहिना ॥ ३.५७.२३ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଭେଟି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ହେ ମହୀପତି, ଅନୁମତି ପାଇ ସେହି ସେନା ସହିତ ସେହି ଯୋଡ଼ିକୁ ବସାଇ ବିଦର୍ଭ ଆଡ଼କୁ ଗଲା।
3.57.24
हयांस्तत्र विनिक्षिप्य सूतो रथवरं च तम् ।
इन्द्रसेनां च तां कन्यामिन्द्रसेनं च बालकम् ॥ ३.५७.२४ ॥
ସେଠାରେ ଘୋଡ଼ା ଓ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଛାଡ଼ି, ସାରଥି ଇନ୍ଦ୍ରସେନା ନାମକ ସେହି କନ୍ୟା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରସେନ ନାମକ ବାଳକକୁ ମଧ୍ୟ...
3.57.25
आमन्त्र्य भीमं राजानमार्तः शोचन्नलं नृपम् ।
क्व नु यास्यामि मनसा चिन्तयानो मुहुर्मुहुः।
अटमानस्ततोऽयोध्यां जगाम नगरीं तदा ॥ ३.५७.२५ ॥
ଭୀମ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ଦୁଃଖୀ ହୋଇ, ରାଜା ନଳଙ୍କ ଲାଗି ଶୋକ କରି, 'ମୁଁ ଏବେ କେଉଁଠି ଯିବି?' ବାରମ୍ବାର ମନରେ ଭାବି, ତା'ପରେ ବୁଲି ବୁଲି ଅଯୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ଗଲେ।
3.57.26
ऋतुपर्णं स राजानमुपतस्थे सुदुःखितः ।
भृतिं च स ददौ चास्य सारथ्येन नियोजितः ॥ ३.५७.२६ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖୀ ହୋଇ ସେ ରାଜା ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସାରଥି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ବେତନ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।