മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.57.1
दमयन्ती ततो दृष्ट्वा पुण्यश्लोकं नराधिपम् ।
उन्मत्तवदनुन्मत्ता देवने कृतचेतसम् ॥ ३.५७.१ ॥
അപ്പോൾ ദമയന്തി പുണ്യശ്ലോകനായ ആ നരാധിപനെ, ഉന്മത്തനെപ്പോലെ മുഖമുള്ളവനായി, ചൂതിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു.
3.57.2
भयशोकसमाविष्टा राजन्भीमसुता ततः ।
चिन्तयामास तत्कार्यं सुमहत्पार्थिवं प्रति ॥ ३.५७.२ ॥
ഹേ രാജാവേ, ഭയവും ശോകവും നിറഞ്ഞ ഭീമപുത്രി അപ്പോൾ ആ രാജാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ആ മഹത്തായ കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു.
3.57.3
सा शङ्कमाना तत्पापं चिकीर्षन्ती च तत्प्रियम् ।
नलं च हृतसर्वस्वमुपलभ्येदमब्रवीत् ॥ ३.५७.३ ॥
ആ പാപത്തെ ഭയന്നും, ആ പ്രിയകാര്യം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചും, സർവസ്വവും അപഹരിക്കപ്പെട്ട നളനെ കണ്ടറിഞ്ഞും അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.57.4
बृहत्सेनामतियशां तां धात्रीं परिचारिकाम् ।
हितां सर्वार्थकुशलामनुरक्तां सुभाषिताम् ॥ ३.५७.४ ॥
അത്യന്തം യശസ്വിനിയായ ബൃഹത്സേനയെ, ആ ധാത്രിയും പരിചാരികയുമായവളെ, ഹിതകാംക്ഷിണിയും സർവകാര്യകുശലയും അനുരക്തയും സുഭാഷിണിയുമായവളെ.
3.57.5
बृहत्सेने व्रजामात्यानानाय्य नलशासनात् ।
आचक्ष्व यद्धृतं द्रव्यमवशिष्टं च यद्वसु ॥ ३.५७.५ ॥
ബൃഹത്സേനേ, നളന്റെ കല്പനപ്രകാരം മന്ത്രിമാരെ വിളിച്ചുകൊണ്ടുവരിക; അപഹരിക്കപ്പെട്ട ധനവും ശേഷിച്ച സമ്പത്തും പറയുക.
3.57.6
इत्येवं सा समादिष्टा बृहत्सेना नरेश्वर ।
उवाच देव्या वचनं मन्त्रिणां सा समीपत ॥ ३.५७.६ ॥
ഹേ നരേശ്വരാ, ഇങ്ങനെ കല്പന ലഭിച്ച ബൃഹത്സേന ദേവിയുടെ വാക്കുകൾ സമീപസ്ഥരായ മന്ത്രിമാരോട് പറഞ്ഞു.
3.57.7
ततस्ते मन्त्रिणः सर्वे विज्ञाय नलशासनम् ।
अपि नो भागधेयं स्यादित्युक्त्वा पुनराव्रजन् ॥ ३.५७.७ ॥
അപ്പോൾ നളന്റെ കൽപ്പന അറിഞ്ഞ മന്ത്രിമാരെല്ലാം, 'നമുക്കും ഭാഗ്യമുണ്ടായേക്കാം' എന്നു പറഞ്ഞ് വീണ്ടും മടങ്ങിപ്പോയി.
3.57.8
तास्तु सर्वाः प्रकृतयो द्वितीयं समुपस्थिताः ।
न्यवेदयद्भीमसुता न च तत्प्रत्यनन्दत ॥ ३.५७.८ ॥
എന്നാൽ ആ മന്ത്രിമാരെല്ലാം രണ്ടാമതും വന്ന് ഭീമപുത്രിയെ അറിയിച്ചു; അവളതിനെ അംഗീകരിച്ചില്ല.
3.57.9
वाक्यमप्रतिनन्दन्तं भर्तारमभिवीक्ष्य सा ।
दमयन्ती पुनर्वेश्म व्रीडिता प्रविवेश ह ॥ ३.५७.९ ॥
ഭർത്താവ് ആ വാക്ക് അംഗീകരിക്കാതിരിക്കുന്നത് കണ്ട് ദമയന്തി ലജ്ജയോടെ വീണ്ടും അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് കടന്നു.
3.57.10
निशाम्य सततं चाक्षान्पुण्यश्लोकपराङ्युखान् ।
नलं च हृतसर्वस्वं धात्रीं पुनरुवाच ह ॥ ३.५७.१० ॥
പുണ്യശ്ലോകനായ നളനോട് നിരന്തരം വിമുഖമായ ചൂതുകരുക്കളെയും സർവ്വവും നഷ്ടപ്പെട്ട നളനെയും കണ്ട് അവൾ വീണ്ടും ധാത്രിയോട് പറഞ്ഞു.
3.57.11
बृहत्सेने पुनर्गच्छ वार्ष्णेयं नलशासनात् ।
सूतमानय कल्याणि महत्कार्यमुपस्थितम् ॥ ३.५७.११ ॥
ബൃഹത്സേനേ, നളന്റെ കൽപ്പനപ്രകാരം വീണ്ടും പോയി വാർഷ്ണേയനായ സൂതനെ കൊണ്ടുവരൂ; കല്യാണീ, ഒരു മഹത്കാര്യം വന്നിരിക്കുന്നു.
3.57.12
बृहत्सेना तु सा श्रुत्वा दमयन्त्याः प्रभाषितम् ।
वार्ष्णेयमानयामास पुरुषैराप्तकारिभिः ॥ ३.५७.१२ ॥
ബൃഹത്സേന ദമയന്തിയുടെ വാക്ക് കേട്ട്, വിശ്വസ്തരായ ഭൃത്യന്മാർ മുഖേന വാർഷ്ണേയനായ സൂതനെ കൊണ്ടുവരുത്തി.
3.57.13
वार्ष्णेयं तु ततो भैमी सान्त्वयञ्छ्लक्ष्णया गिरा ।
उवाच देशकालज्ञा प्राप्तकालमनिन्दिता ॥ ३.५७.१३ ॥
അപ്പോൾ ഭീമപുത്രിയായ ദമയന്തി മൃദുവായ വാക്കുകളാൽ വാർഷ്ണേയനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; ദേശകാലങ്ങൾ അറിയുന്ന ആ നിർദോഷ യഥോചിതമായി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.57.14
जानषे त्वं यथा राजा सम्यग्वृत्तः सदा त्वयि ।
तस्य त्वं विपमस्थस्य साहाय्यं कर्तुमर्हसि ॥ ३.५७.१४ ॥
രാജാവ് എപ്പോഴും നിന്നോട് നന്നായി പെരുമാറിയിട്ടുണ്ടെന്ന് നീ അറിയുന്നു; വിപത്തിലായ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കുന്നത് നിന്റെ കടമയാണ്.
3.57.15
यथायथा हि नृपतिः पुष्करेणैव जीयते ।
तथातथाऽस्य वै द्यूते रागो भूयोऽभिवर्धते ॥ ३.५७.१५ ॥
രാജാവ് പുഷ്കരനാൽ തോൽക്കുന്തോറും ചൂതിനോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആസക്തി കൂടുതൽ വളരുന്നു.
3.57.16
यथा च पुष्करस्याक्षाः पतन्ति वशवर्तिनः ।
तथा विपर्ययश्चापि नलस्याक्षेषु दृश्यते ॥ ३.५७.१६ ॥
പുഷ്കരന്റെ ചൂതുകരുക്കൾ അവന്റെ വശത്ത് വീഴുന്നതുപോലെ, നളന്റെ ചൂതുകരുക്കളിൽ വിപരീതഫലം കാണുന്നു.
3.57.17
सुहृत्स्वजनवाक्यानि यथाऽयं न शृणोति च ।
ममापि च तथा वाक्यं नाभिनन्दति नैषध ॥ ३.५७.१७ ॥
സുഹൃത്തുക്കളുടെയും ബന്ധുക്കളുടെയും വാക്കുകൾ ഇദ്ദേഹം കേൾക്കുന്നില്ല; അതുപോലെ, നൈഷധാ, എന്റെ വാക്കും അദ്ദേഹം അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.
3.57.18
यथा राज्ञः प्रदीप्तानां भाग्यानामद्य सारथे ।
नूनं मन्ये न शेषोस्ति नैषधस्य महात्मनः ॥ ३.५७.१८ ॥
സാരഥേ, രാജാവിന്റെ ഭാഗ്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ പൂർണമായി എരിഞ്ഞുതീർന്നതുപോലെ, മഹാത്മാവായ നൈഷധന് ഒന്നും ശേഷിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
3.57.19
यत्तु मे वचनं राजा नाभिनन्दति मोहितः ।
शरणं त्वां प्रपन्नाऽस्मि सारथे कुरु मद्वचः।
न हि मे शुध्ते भावो विनाशं प्रति सारथे ॥ ३.५७.१९ ॥
എന്നാൽ മോഹിതനായ രാജാവ് എന്റെ വാക്ക് അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. സാരഥേ, ഞാൻ നിന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു; എന്റെ വാക്ക് ചെയ്യൂ. സാരഥേ, നാശത്തിലേക്കുള്ള എന്റെ ഉദ്ദേശം ശുദ്ധമല്ല.
3.57.20
नलस्य दयितानश्वान्योजयित्वा मनोजवान् ।
रथमारोप्य मिथुनं कुण्डिनं यातुर्महसि ॥ ३.५७.२० ॥
നളന്റെ പ്രിയങ്കരങ്ങളായ, മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ള കുതിരകളെ പൂട്ടി, ഈ ദമ്പതികളെ രഥത്തിൽ കയറ്റി കുണ്ഡിനത്തിലേക്ക് പോകണം.
3.57.21
मम ज्ञातिषु निक्षिप्य दारकौ स्यन्दनं तथा ।
अश्वांश्चेमान्यथाकामं वस वाऽन्यत्र गच्छवा ॥ ३.५७.२१ ॥
എന്റെ ബന്ധുക്കളെ ഏൽപ്പിച്ച് രണ്ട് കുട്ടികളെയും രഥത്തെയും ഈ കുതിരകളെയും, നിനക്കിഷ്ടമുള്ളതുപോലെ ഇവിടെ തങ്ങുകയോ മറ്റെവിടെയെങ്കിലും പോകുകയോ ചെയ്യുക.
3.57.22
दमयन्त्यास्तु तद्वाक्यं वार्ण्येयो नलसारथिः ।
न्यवेदयदशेषेण नलामात्येषु मुख्यशः ॥ ३.५७.२२ ॥
ദമയന്തിയുടെ ആ വാക്ക് വാർഷ്ണേയനായ നളന്റെ സാരഥി നളന്റെ പ്രധാന മന്ത്രിമാരോട് പൂർണ്ണമായി അറിയിച്ചു.
3.57.23
तैः समेत्य विनिश्चित्य सोऽनुज्ञातो महीपते ।
ययौ मिथुनमारोप्य विदर्भांस्तेन वाहिना ॥ ३.५७.२३ ॥
അവരെ കണ്ട് തീരുമാനിച്ച്, ഓ മഹീപതേ, അനുമതി നേടി ആ സൈന്യത്തോടൊപ്പം ആ ദമ്പതികളെ കയറ്റി വിദർഭയിലേക്ക് പോയി.
3.57.24
हयांस्तत्र विनिक्षिप्य सूतो रथवरं च तम् ।
इन्द्रसेनां च तां कन्यामिन्द्रसेनं च बालकम् ॥ ३.५७.२४ ॥
അവിടെ കുതിരകളെയും ആ ശ്രേഷ്ഠമായ രഥത്തെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, സാരഥി ഇന്ദ്രസേന എന്ന ആ കന്യകയെയും ഇന്ദ്രസേനൻ എന്ന ബാലനെയും...
3.57.25
आमन्त्र्य भीमं राजानमार्तः शोचन्नलं नृपम् ।
क्व नु यास्यामि मनसा चिन्तयानो मुहुर्मुहुः।
अटमानस्ततोऽयोध्यां जगाम नगरीं तदा ॥ ३.५७.२५ ॥
ഭീമരാജാവിനോട് യാത്ര പറഞ്ഞ്, ദുഃഖിതനായി, രാജാവായ നളനെക്കുറിച്ച് വിലപിച്ച്, 'ഞാൻ ഇനി എവിടേക്ക് പോകും?' എന്ന് മനസ്സിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ച്, അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അയോധ്യാനഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
3.57.26
ऋतुपर्णं स राजानमुपतस्थे सुदुःखितः ।
भृतिं च स ददौ चास्य सारथ्येन नियोजितः ॥ ३.५७.२६ ॥
അതിദുഃഖിതനായ അദ്ദേഹം ഋതുപർണ്ണരാജാവിനെ സമീപിച്ചു. സാരഥ്യജോലിക്കായി നിയമിച്ച രാജാവ് അദ്ദേഹത്തിന് വേതനവും നൽകി.