ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.73.1
केशिन्यास्तद्वचः श्रुत्वा दमयन्ती विशांपते ।
शङ्कमाना नलं तं वै केशिनीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७३.१ ॥
ಓ ಜನಾಧಿಪನೇ, ಕೇಶಿನಿಯ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಳನ ಮೇಲೆ ಸಂದೇಹಪಟ್ಟ ದಮಯಂತಿ ಕೇಶಿನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
3.73.2
गच्छ केशिनि भूयस्त्वं परीक्षां कुरु बाहुके ।
अब्रुवाणा समीपस्था चरितान्यस्य लक्षय ॥ ३.७३.२ ॥
ಕೇಶಿನಿ, ನೀನು ಮತ್ತೆ ಹೋಗಿ ಬಾಹುಕನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸು. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಮಾತನಾಡದೆ ಅವನ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸು.
3.73.3
यदा च किंचित्कुर्यात्स कारणं तत्र भामिनि ।
तत्रसंचेष्टमानस्य संलक्षेथा विचेष्टितम् ॥ ३.७३.३ ॥
ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಅವನು ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾರಣದಿಂದ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವನ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ನೀನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
3.73.4
न चास्य प्रतिबन्धेन देयोऽग्निरपि केशिनि ।
याचते न जलं देयं सकृच्चात्वरमाणया।
एतत्सर्वं समीक्ष्यत्वं चरितं मे निवेदय ॥ ३.७३.४ ॥
ಕೇಶಿನಿ, ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಿಂದಲೂ ಅವನಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನೂ ಕೊಡಬೇಡ. ಅವನು ನೀರು ಕೇಳಿದರೆ, ಅವಸರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಕೊಡಬೇಡ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ಅವನ ನಡೆಯನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸು.
3.73.5
निमित्तं यत्त्वया दृष्टं बाहुके दैवमानुषम् ।
यच्चान्यदपि पश्येथास्तच्चाख्येयं त्वया मम ॥ ३.७३.५ ॥
ಬಾಹುಕ, ನೀನು ಕಂಡ ದೈವಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನುಷ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಇನ್ನೇನಾದರೂ ಕಂಡರೆ ಅದನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.
3.73.6
दमयन्त्यैवमुक्ता सा जगामाथ च केशिनी ।
निशाम्याथ हयज्ञस्य लिङ्गानि पुनरागमत् ॥ ३.७३.६ ॥
ದಮಯಂತಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಕೇಶಿನಿ ಹೊರಟು ಹೋದಳು. ನಂತರ ಹಯಜ್ಞನ (ನಳನ) ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಳು.
3.73.7
सा तत्सर्वं यथावृत्तं दमयन्त्यै न्यवेदयत् ।
निमित्तं यत्तया दृष्टं बाहुके दिव्यमानुषम् ॥ ३.७३.७ ॥
ಅವಳು ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಹಾಗೆಯೇ ದಮಯಂತಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಬಾಹುಕನಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕಂಡ ದೈವಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನುಷ ಲಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಹೇಳಿದಳು.
3.73.8
दृढं शुच्यपदानोसौ न मया मानुषः क्वचित् ।
दृष्टपूर्वः श्रुतो वाऽपि दमयन्ति तथाविधः ॥ ३.७३.८ ॥
ದಮಯಂತಿ, ಶುದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಇಂತಹ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ನಾನು ಈ ಮೊದಲು ಎಂದೂ ನೋಡಿಲ್ಲ, ಕೇಳಿಲ್ಲ.
3.73.9
ह्रस्वमासाद्य तु द्वारं नासौ विनमते क्वचित् ।
तं तु दृष्ट्वा यथासङ्गमुत्सर्पति यथासुखम्।
संकटेऽप्यस्य सुमहद्विवरं जायतेऽधिकम् ॥ ३.७३.९ ॥
ಕಡಿಮೆ ಬಾಗಿಲು ಬಂದರೂ ಅವನು ಎಂದೂ ಬಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಕಂಡು ತಕ್ಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸಂಕಟದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನ ತೆರೆಪು ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತದೆ.
3.73.10
ऋतुपर्णस्य चार्थाय भोजनीयमनेकशः ।
ऋतुपर्णस्य चार्थाय भोजनीयमनेकशः।
प्रेषितं तत्रराज्ञा तु मांसं बहु च पाशवम् ॥ ३.७३.१० ॥
ಋತುಪರ್ಣನಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಭೋಜನ — ಋತುಪರ್ಣನಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಭೋಜನ — ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಪಶುಗಳ ಮಾಂಸವೂ ಬಹಳ.
3.73.11
तस्य प्रक्षालनार्थाय कुम्भास्तत्रोपकल्पिताः ।
ते तेनावेक्षिताः कुम्भाः पूर्णा एवाभवंस्ततः ॥ ३.७३.११ ॥
ಅವನು ತೊಳೆಯಲು ಅಲ್ಲಿ ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಆ ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವು ತುಂಬಿಹೋದವು.
3.73.12
ततः प्रक्षालनं कृत्वा समधिश्रित्य बाहुकः ।
तृणमुष्टिं समादाय सवितुस्तं समादधत् ॥ ३.७३.१२ ॥
ನಂತರ ತೊಳೆಯುವ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿಸಿ ಬಾಹುಕ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದನು. ಒಂದು ಹಿಡಿ ಹುಲ್ಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಸೂರ್ಯನಿಗಾಗಿ ಇಟ್ಟನು.
3.73.13
अथ प्रज्वलितस्तत्र सहसा हव्यवाहनः ।
तदद्भुततमं दृष्ट्वा विस्मिताऽमिहागता ॥ ३.७३.१३ ॥
ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಹವ್ಯವಾಹನ (ಅಗ್ನಿ) ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿತು. ಆ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತ ಘಟನೆಯನ್ನು ಕಂಡು ವಿಸ್ಮಿತಳಾಗಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
3.73.14
अन्यच्च तस्मिन्सुमहदाश्चर्यं लक्षितं मया ।
यदग्निमपि संस्पृश्य नैवासौ दह्यते शुभे ॥ ३.७३.१४ ॥
ಅವನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಗಮನಿಸಿದೆ, ಶುಭೆ — ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರೂ ಅವನು ಸುಡುವುದಿಲ್ಲ.
3.73.15
छन्देन चोदकं तस्य वहत्यावर्जितं द्रुतम् ।
अतीव चान्यत्सुमहदाश्चर्यं दृष्टवत्यहम् ॥ ३.७३.१५ ॥
ಅವನು ಬಯಸಿದಂತೆ, ಅವನತ್ತ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನೂ ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.
3.73.16
यत्स पुष्पाण्युपादाय हस्ताभ्यां ममृदे शनैः ।
मृद्यमानानि पाणिभ्यां तेन पुष्पाणि नान्यथा।
भूय एव सुगन्धीनि हृपितानि भवन्ति हि ॥ ३.७३.१६ ॥
ಅವನು ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಿಸುಕಿದನು; ಅವನ ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಸುಕಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಹೂವುಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಗಂಧಭರಿತವಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅರಳುತ್ತವೆ.
3.73.17
एतान्यद्भुतकल्पानि दृष्ट्वाऽहं भृशविस्मिता ।
चेष्टितानि विशालाक्षि बाहुकस्य समीपतः ॥ ३.७३.१७ ॥
ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿಯೇ, ಬಾಹುಕನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಈ ಅದ್ಭುತ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡು ನಾನು ಬಹಳ ವಿಸ್ಮಿತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.
3.73.18
दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा पुण्यश्लोकस्य चेष्टितम् ।
अमन्यत नलं प्राप्तं कर्मचेष्टाभिसूचितम् ॥ ३.७३.१८ ॥
ಆದರೆ ದಮಯಂತಿ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕನ (ನಳನ) ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಕರ್ಮ-ಚೇಷ್ಟೆಗಳಿಂದ ಸೂಚಿತನಾದ ನಳನೇ ಬಂದಿದ್ದಾನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದಳು.
3.73.19
सा शङ्कमाना भर्तारं नलं बाहुकरूपिणम् ।
केशिनीं श्लक्ष्णया वाचा रुदन्ती पुनरब्रवीत् ॥ ३.७३.१९ ॥
ಬಾಹುಕ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪತಿ ನಲನೆಂದು ಶಂಕಿಸಿದ ಆಕೆ, ಅಳುತ್ತಾ ಕೇಶಿನಿಗೆ ಮೃದು ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದಳು.
3.73.20
पुनर्गच्छ प्रमत्तस्य बाहुकस्योपसंस्कृतम् ।
महानसाच्छ्रितं मांसमानयस्वेह भामिनि ॥ ३.७३.२० ॥
ಭಾಮಿನಿ, ಮತ್ತೆ ಹೋಗು; ಅಜಾಗರೂಕ ಬಾಹುಕನಿಗಾಗಿ ಅಡುಗೆಮನೆಯಿಂದ ಬೇಯಿಸಿದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದುಕೊ.
3.73.21
सा दृष्ट्वाबाहुके व्यग्रे तन्मांसमपकृष्य च ।
अत्युष्णमेव त्वरिता तत्क्षणात्प्रियकारिणी।
दमयन्त्यै ततः प्रादात्केशिनी कुरुनन्दन ॥ ३.७३.२१ ॥
ಬಾಹುಕನು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಆಕೆ ಆ ಮಾಂಸವನ್ನು ಅತಿ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುವಾಗಲೇ ತ್ವರೆಯಿಂದ ತೆಗೆದಳು; ನಂತರ ಪ್ರಿಯಕಾರಿಣಿ ಕೇಶಿನಿ, ಓ ಕುರುನಂದನ, ಅದನ್ನು ದಮಯಂತಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು.
3.73.22
साऽशिता नलसिद्धस् मांसस्य बहुशः पुरा ।
प्राश्य मत्वा नलं सूतं प्राक्रोशद्भृशदुःखिता ॥ ३.७३.२२ ॥
ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಲನು ಬೇಯಿಸಿದ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿಂದು ರುಚಿ ನೋಡಿದ್ದರಿಂದ, ಇವನೇ ನಲನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತಳಾಗಿ ಅಡುಗೆಯವನನ್ನು ಕೂಗಿದಳು.
3.73.23
वैक्लव्यं परमं गत्वाप्रक्षाल्य च मुखं ततः ।
मिथुनं प्रेषयामास केशिन्या सह भारत् ॥ ३.७३.२३ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಗೊಂಡು, ಮುಖ ತೊಳೆದು, ಭಾರತ, ಅವಳು ಕೇಶಿನಿಯ ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಳು.
3.73.24
इन्द्रसेनां सह भ्रात्रा समभिज्ञाय बाहुकः ।
अभिद्रुत्य तदा राजा परिष्वज्याङ्कमानयत् ॥ ३.७३.२४ ॥
ಇಂದ್ರಸೇನೆಯನ್ನು ಅವಳ ಸಹೋದರನ ಜೊತೆಗೆ ಗುರುತಿಸಿ, ಬಾಹುಕನು ಓಡಿಬಂದನು; ಆಗ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡನು.
3.73.25
बाहुकस्तु समासाद्य सुतौ सुरसुतोपमौ ।
भृशं दुःखपरीतात्मा सुस्वरं प्ररुरोद ह ॥ ३.७३.२५ ॥
ಬಾಹುಕನು ದೇವಪುತ್ರರಂತಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಅತಿ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತನು.
3.73.26
नैषधो दर्शयित्वा तु विकारमसकृत्तदा ।
उत्सृज्य सहसा पुत्रौ केशिनीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७३.२६ ॥
ನೈಷಧ ನಳನು ಅಂದು ಪದೇ ಪದೇ ತನ್ನ ಮನೋವಿಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ತಕ್ಷಣ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೇಶಿನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.73.27
इदं च मदृशं भद्रे मिथुनं मम पुत्रयोः ।
अतो दृष्ट्वैव सहसा बाष्पमुत्सृष्टवानहम् ॥ ३.७३.२७ ॥
ಓ ಭದ್ರೆ, ನನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳ ಈ ಜೋಡಿ ನನ್ನಂತೆಯೇ ಇದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ತಕ್ಷಣ ನಾನು ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿದೆ.
3.73.28
बहुशः संपतन्तीं त्वां जनः शङ्केत दोषतः ।
वयंच देशातिथयो गच्छ भद्रे यथासुखम् ॥ ३.७३.२८ ॥
ನೀನು ಪದೇ ಪದೇ ಹತ್ತಿರ ಬರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಜನರು ದೋಷದಿಂದ ಸಂದೇಹಪಡುವರು; ನಾವು ಈ ದೇಶದ ಅತಿಥಿಗಳು. ಓ ಭದ್ರೆ, ಸುಖವಾಗಿ ಹೋಗು.