మహాభారతం · అధ్యాయం 3.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.73.1
केशिन्यास्तद्वचः श्रुत्वा दमयन्ती विशांपते ।
शङ्कमाना नलं तं वै केशिनीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७३.१ ॥
ఓ ప్రజాపతీ, కేశినీ మాటలు విని, ఆ నలుని గురించి సందేహించిన దమయంతి కేశినితో ఇలా అన్నది.
3.73.2
गच्छ केशिनि भूयस्त्वं परीक्षां कुरु बाहुके ।
अब्रुवाणा समीपस्था चरितान्यस्य लक्षय ॥ ३.७३.२ ॥
కేశినీ, నువ్వు మళ్ళీ వెళ్ళి బాహుకుని పరీక్షించు. దగ్గరగా నిలబడి, మాట్లాడకుండా అతని చర్యలను గమనించు.
3.73.3
यदा च किंचित्कुर्यात्स कारणं तत्र भामिनि ।
तत्रसंचेष्टमानस्य संलक्षेथा विचेष्टितम् ॥ ३.७३.३ ॥
ఓ భామినీ, అతను ఏదైనా కారణంగా ఏదైనా చేసినప్పుడు, అతని కదలికలను నువ్వు జాగ్రత్తగా గమనించాలి.
3.73.4
न चास्य प्रतिबन्धेन देयोऽग्निरपि केशिनि ।
याचते न जलं देयं सकृच्चात्वरमाणया।
एतत्सर्वं समीक्ष्यत्वं चरितं मे निवेदय ॥ ३.७३.४ ॥
కేశినీ, ఏ అడ్డంకి వల్లనైనా అతనికి అగ్నిని కూడా ఇవ్వకు. అతను నీళ్ళు అడిగితే, తొందరలో ఉన్నా ఒక్కసారి కూడా ఇవ్వకు. ఇవన్నీ గమనించి అతని ప్రవర్తనను నాకు తెలియజేయి.
3.73.5
निमित्तं यत्त्वया दृष्टं बाहुके दैवमानुषम् ।
यच्चान्यदपि पश्येथास्तच्चाख्येयं त्वया मम ॥ ३.७३.५ ॥
బాహుకా, నువ్వు చూసిన దైవికమైన లేదా మానుషమైన సూచనలను, మరేదైనా చూస్తే దానినీ నాకు చెప్పాలి.
3.73.6
दमयन्त्यैवमुक्ता सा जगामाथ च केशिनी ।
निशाम्याथ हयज्ञस्य लिङ्गानि पुनरागमत् ॥ ३.७३.६ ॥
దమయంతి ఇలా చెప్పగా కేశిని వెళ్ళింది. తరువాత హయజ్ఞుడి (నలుడి) లక్షణాలను గమనించి ఆమె మళ్ళీ తిరిగి వచ్చింది.
3.73.7
सा तत्सर्वं यथावृत्तं दमयन्त्यै न्यवेदयत् ।
निमित्तं यत्तया दृष्टं बाहुके दिव्यमानुषम् ॥ ३.७३.७ ॥
ఆమె జరిగినదంతా దమయంతికి యథాతథంగా తెలిపింది. బాహుకుడిలో ఆమె చూసిన దివ్య-మానుష లక్షణాన్ని కూడా తెలియజేసింది.
3.73.8
दृढं शुच्यपदानोसौ न मया मानुषः क्वचित् ।
दृष्टपूर्वः श्रुतो वाऽपि दमयन्ति तथाविधः ॥ ३.७३.८ ॥
దమయంతీ, పవిత్ర కార్యాలు చేసే ఇతనిలాంటి మనిషిని నేను ఇంతకుముందెప్పుడూ చూడలేదు, వినలేదు.
3.73.9
ह्रस्वमासाद्य तु द्वारं नासौ विनमते क्वचित् ।
तं तु दृष्ट्वा यथासङ्गमुत्सर्पति यथासुखम्।
संकटेऽप्यस्य सुमहद्विवरं जायतेऽधिकम् ॥ ३.७३.९ ॥
తక్కువ ద్వారం వచ్చినా అతడు ఎప్పుడూ వంగడు. దానిని చూసి తగిన రీతిలో సుఖంగా ముందుకు సాగిపోతాడు; ఆపదలోనూ అతనికి రంధ్రం మరింత పెద్దదవుతుంది.
3.73.10
ऋतुपर्णस्य चार्थाय भोजनीयमनेकशः ।
ऋतुपर्णस्य चार्थाय भोजनीयमनेकशः।
प्रेषितं तत्रराज्ञा तु मांसं बहु च पाशवम् ॥ ३.७३.१० ॥
ఋతుపర్ణుని కోసం అనేక రకాల భోజనాలు — ఋతుపర్ణుని కోసం అనేక రకాల భోజనాలు — అక్కడ రాజు పంపించాడు; పశువుల మాంసమూ పుష్కలంగా.
3.73.11
तस्य प्रक्षालनार्थाय कुम्भास्तत्रोपकल्पिताः ।
ते तेनावेक्षिताः कुम्भाः पूर्णा एवाभवंस्ततः ॥ ३.७३.११ ॥
అతడు కడుక్కోవడానికి అక్కడ కుండలు సిద్ధంగా ఉంచారు. అతడు ఆ కుండలను చూడగానే అవి నిండిపోయాయి.
3.73.12
ततः प्रक्षालनं कृत्वा समधिश्रित्य बाहुकः ।
तृणमुष्टिं समादाय सवितुस्तं समादधत् ॥ ३.७३.१२ ॥
అనంతరం కడుక్కోవడం ముగించి బాహుకుడు నిప్పును రాజేశాడు. ఒక పిడికెడు గడ్డిని తీసుకుని దానిని సూర్యునికి అర్పించాడు.
3.73.13
अथ प्रज्वलितस्तत्र सहसा हव्यवाहनः ।
तदद्भुततमं दृष्ट्वा विस्मिताऽमिहागता ॥ ३.७३.१३ ॥
అప్పుడు అక్కడ అకస్మాత్తుగా హవ్యవాహనుడు (అగ్ని) ప్రజ్వలించాడు. ఆ అత్యద్భుత సంఘటనను చూసి విస్మయంతో నేను ఇక్కడికి వచ్చాను.
3.73.14
अन्यच्च तस्मिन्सुमहदाश्चर्यं लक्षितं मया ।
यदग्निमपि संस्पृश्य नैवासौ दह्यते शुभे ॥ ३.७३.१४ ॥
అతనిలో మరొక గొప్ప ఆశ్చర్యాన్ని నేను గమనించాను, శుభే — అగ్నిని తాకినా అతడు కాలడు.
3.73.15
छन्देन चोदकं तस्य वहत्यावर्जितं द्रुतम् ।
अतीव चान्यत्सुमहदाश्चर्यं दृष्टवत्यहम् ॥ ३.७३.१५ ॥
అతడు ఇష్టానుసారం, అతని వైపు ఆకర్షితమైన పాత్రను వేగంగా మోసుకెళ్తాడు. ఇంకొక అత్యంత గొప్ప ఆశ్చర్యాన్ని కూడా నేను చూశాను.
3.73.16
यत्स पुष्पाण्युपादाय हस्ताभ्यां ममृदे शनैः ।
मृद्यमानानि पाणिभ्यां तेन पुष्पाणि नान्यथा।
भूय एव सुगन्धीनि हृपितानि भवन्ति हि ॥ ३.७३.१६ ॥
అతడు రెండు చేతులతో పువ్వులను తీసుకుని మెల్లగా నలిపాడు; అతని చేతులచే నలపబడిన ఆ పువ్వులు మరింత సుగంధభరితంగా, ఆనందభరితంగా మారతాయి.
3.73.17
एतान्यद्भुतकल्पानि दृष्ट्वाऽहं भृशविस्मिता ।
चेष्टितानि विशालाक्षि बाहुकस्य समीपतः ॥ ३.७३.१७ ॥
విశాలాక్షీ, బాహుకుని సమీపంలో ఈ అద్భుత రకపు చేష్టలను చూసి నేను అత్యంత విస్మయం చెందాను.
3.73.18
दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा पुण्यश्लोकस्य चेष्टितम् ।
अमन्यत नलं प्राप्तं कर्मचेष्टाभिसूचितम् ॥ ३.७३.१८ ॥
కానీ దమయంతి పుణ్యశ్లోకుని (నలుని) చేష్టలను విని, ఆ కర్మలు, చేష్టల ద్వారా సూచితమైనట్లుగా నలుడు వచ్చాడని భావించింది.
3.73.19
सा शङ्कमाना भर्तारं नलं बाहुकरूपिणम् ।
केशिनीं श्लक्ष्णया वाचा रुदन्ती पुनरब्रवीत् ॥ ३.७३.१९ ॥
బాహుకుడి రూపంలో ఉన్న తన భర్త నలుడిని అనుమానించి, ఆమె ఏడుస్తూ కేశినితో మృదువైన స్వరంతో మళ్లీ మాట్లాడింది.
3.73.20
पुनर्गच्छ प्रमत्तस्य बाहुकस्योपसंस्कृतम् ।
महानसाच्छ्रितं मांसमानयस्वेह भामिनि ॥ ३.७३.२० ॥
భామినీ, మళ్లీ వెళ్లు; అజాగ్రత్తగా ఉన్న బాహుకుని కోసం వంటశాల నుండి వండిన మాంసాన్ని ఇక్కడికి తీసుకురా.
3.73.21
सा दृष्ट्वाबाहुके व्यग्रे तन्मांसमपकृष्य च ।
अत्युष्णमेव त्वरिता तत्क्षणात्प्रियकारिणी।
दमयन्त्यै ततः प्रादात्केशिनी कुरुनन्दन ॥ ३.७३.२१ ॥
బాహుకుడు పనిలో మునిగి ఉండగా, ఆమె ఆ మాంసాన్ని అతి వేడిగా ఉన్నప్పుడే త్వరగా తీసి, ప్రియంగా ప్రవర్తించే కేశిని దమయంతికి ఇచ్చింది, ఓ కురునందనా.
3.73.22
साऽशिता नलसिद्धस् मांसस्य बहुशः पुरा ।
प्राश्य मत्वा नलं सूतं प्राक्रोशद्भृशदुःखिता ॥ ३.७३.२२ ॥
పూర్వం అనేక సార్లు నలుడు వండిన మాంసాన్ని తిని, రుచి చూసి, ఇతడే నలుడని భావించి, అత్యంత దుఃఖితురాలై ఆమె వంటవాడిని పిలిచి అరిచింది.
3.73.23
वैक्लव्यं परमं गत्वाप्रक्षाल्य च मुखं ततः ।
मिथुनं प्रेषयामास केशिन्या सह भारत् ॥ ३.७३.२३ ॥
అత్యంత వ్యాకులతను పొంది, ముఖం కడుక్కొని, భారతా, ఆమె కేశినితో కలిసి తన ఇద్దరు పిల్లలను పంపింది.
3.73.24
इन्द्रसेनां सह भ्रात्रा समभिज्ञाय बाहुकः ।
अभिद्रुत्य तदा राजा परिष्वज्याङ्कमानयत् ॥ ३.७३.२४ ॥
ఇంద్రసేనను ఆమె సోదరునితో కలిసి గుర్తించి, బాహుకుడు పరుగెత్తాడు; అప్పుడు రాజు ఆమెను కౌగిలించుకుని తన ఒడిలోకి తీసుకున్నాడు.
3.73.25
बाहुकस्तु समासाद्य सुतौ सुरसुतोपमौ ।
भृशं दुःखपरीतात्मा सुस्वरं प्ररुरोद ह ॥ ३.७३.२५ ॥
బాహుకుడు దేవకుమారులతో సమానులైన ఇద్దరు కుమారుల వద్దకు చేరి, అత్యంత దుఃఖంతో నిండిన హృదయంతో బిగ్గరగా ఏడ్చాడు.
3.73.26
नैषधो दर्शयित्वा तु विकारमसकृत्तदा ।
उत्सृज्य सहसा पुत्रौ केशिनीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७३.२६ ॥
నైషధుడు నలుడు అప్పుడు పదే పదే తన మనోవికారాన్ని చూపి, వెంటనే కుమారులను విడిచి కేశినితో ఇలా అన్నాడు.
3.73.27
इदं च मदृशं भद्रे मिथुनं मम पुत्रयोः ।
अतो दृष्ट्वैव सहसा बाष्पमुत्सृष्टवानहम् ॥ ३.७३.२७ ॥
ఓ భద్రే, నా ఇద్దరు కుమారుల ఈ జంట నాలాగే ఉంది; అందుకే దీనిని చూడగానే నేను హఠాత్తుగా కన్నీరు విడిచాను.
3.73.28
बहुशः संपतन्तीं त्वां जनः शङ्केत दोषतः ।
वयंच देशातिथयो गच्छ भद्रे यथासुखम् ॥ ३.७३.२८ ॥
నువ్వు పదే పదే దగ్గరకు రావడం చూస్తే ప్రజలు తప్పు కారణంగా అనుమానిస్తారు; మేము ఈ దేశంలో అతిథులం. ఓ భద్రే, సుఖంగా వెళ్ళు.