മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.73.1
केशिन्यास्तद्वचः श्रुत्वा दमयन्ती विशांपते ।
शङ्कमाना नलं तं वै केशिनीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७३.१ ॥
ഹേ ജനാധിപാ, കേശിനിയുടെ ആ വാക്ക് കേട്ട ദമയന്തി, നളനെക്കുറിച്ച് സംശയിച്ചുകൊണ്ട് കേശിനിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.73.2
गच्छ केशिनि भूयस्त्वं परीक्षां कुरु बाहुके ।
अब्रुवाणा समीपस्था चरितान्यस्य लक्षय ॥ ३.७३.२ ॥
കേശിനീ, നീ വീണ്ടും ചെന്ന് ബാഹുകനെ പരീക്ഷിക്കുക. അടുത്ത് നിന്ന്, സംസാരിക്കാതെ അവന്റെ പ്രവൃത്തികൾ നിരീക്ഷിക്കുക.
3.73.3
यदा च किंचित्कुर्यात्स कारणं तत्र भामिनि ।
तत्रसंचेष्टमानस्य संलक्षेथा विचेष्टितम् ॥ ३.७३.३ ॥
ഹേ ഭാമിനീ, അവൻ ഏതെങ്കിലും കാരണത്താൽ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യുമ്പോൾ, അവന്റെ ചലനങ്ങൾ നീ ശ്രദ്ധിച്ചു നിരീക്ഷിക്കണം.
3.73.4
न चास्य प्रतिबन्धेन देयोऽग्निरपि केशिनि ।
याचते न जलं देयं सकृच्चात्वरमाणया।
एतत्सर्वं समीक्ष्यत्वं चरितं मे निवेदय ॥ ३.७३.४ ॥
കേശിനീ, ഒരു തടസ്സത്താലും അവന് തീ പോലും നൽകരുത്. അവൻ വെള്ളം ചോദിച്ചാൽ, തിടുക്കത്തിലായാലും ഒരിക്കൽപ്പോലും നൽകരുത്. ഇവയെല്ലാം ശ്രദ്ധിച്ച് അവന്റെ പെരുമാറ്റം എന്നെ അറിയിക്കുക.
3.73.5
निमित्तं यत्त्वया दृष्टं बाहुके दैवमानुषम् ।
यच्चान्यदपि पश्येथास्तच्चाख्येयं त्वया मम ॥ ३.७३.५ ॥
ബാഹുകാ, നീ കണ്ട ദൈവികമോ മാനുഷികമോ ആയ ലക്ഷണങ്ങളും, വേറെ എന്തെങ്കിലും കണ്ടാൽ അതും നീ എന്നോട് പറയണം.
3.73.6
दमयन्त्यैवमुक्ता सा जगामाथ च केशिनी ।
निशाम्याथ हयज्ञस्य लिङ्गानि पुनरागमत् ॥ ३.७३.६ ॥
ദമയന്തി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ കേശിനി പോയി. പിന്നെ ഹയജ്ഞന്റെ (നളന്റെ) ലക്ഷണങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ച് അവൾ വീണ്ടും മടങ്ങി വന്നു.
3.73.7
सा तत्सर्वं यथावृत्तं दमयन्त्यै न्यवेदयत् ।
निमित्तं यत्तया दृष्टं बाहुके दिव्यमानुषम् ॥ ३.७३.७ ॥
അവൾ നടന്നതെല്ലാം ദമയന്തിയെ അതുപോലെ അറിയിച്ചു. ബാഹുകനിൽ അവൾ കണ്ട ദിവ്യവും മാനുഷവുമായ ലക്ഷണവും അവൾ പറഞ്ഞു.
3.73.8
दृढं शुच्यपदानोसौ न मया मानुषः क्वचित् ।
दृष्टपूर्वः श्रुतो वाऽपि दमयन्ति तथाविधः ॥ ३.७३.८ ॥
ദമയന്തീ, ശുദ്ധകർമ്മങ്ങളുള്ള ഇവനെപ്പോലൊരു മനുഷ്യനെ ഞാൻ മുമ്പ് ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ല, കേട്ടിട്ടുമില്ല.
3.73.9
ह्रस्वमासाद्य तु द्वारं नासौ विनमते क्वचित् ।
तं तु दृष्ट्वा यथासङ्गमुत्सर्पति यथासुखम्।
संकटेऽप्यस्य सुमहद्विवरं जायतेऽधिकम् ॥ ३.७३.९ ॥
താഴ്ന്ന വാതിലിൽ എത്തിയാലും അവൻ ഒരിക്കലും കുനിയുന്നില്ല. അതു കണ്ടാൽ യഥോചിതമായി സുഖമായി മുന്നോട്ടു പോകുന്നു; കഷ്ടത്തിലും അവന്റെ ദ്വാരം കൂടുതൽ വലുതാകുന്നു.
3.73.10
ऋतुपर्णस्य चार्थाय भोजनीयमनेकशः ।
ऋतुपर्णस्य चार्थाय भोजनीयमनेकशः।
प्रेषितं तत्रराज्ञा तु मांसं बहु च पाशवम् ॥ ३.७३.१० ॥
ഋതുപർണ്ണനുവേണ്ടി പലവിധ ഭക്ഷണങ്ങൾ — ഋതുപർണ്ണനുവേണ്ടി പലവിധ ഭക്ഷണങ്ങൾ — അവിടെ രാജാവ് അയച്ചിരുന്നു; മൃഗമാംസവും ധാരാളം.
3.73.11
तस्य प्रक्षालनार्थाय कुम्भास्तत्रोपकल्पिताः ।
ते तेनावेक्षिताः कुम्भाः पूर्णा एवाभवंस्ततः ॥ ३.७३.११ ॥
അവൻ കഴുകുന്നതിനായി അവിടെ കുടങ്ങൾ ഒരുക്കിവെച്ചിരുന്നു. അവൻ ആ കുടങ്ങളെ നോക്കിയപ്പോൾ അവ നിറഞ്ഞുപോയി.
3.73.12
ततः प्रक्षालनं कृत्वा समधिश्रित्य बाहुकः ।
तृणमुष्टिं समादाय सवितुस्तं समादधत् ॥ ३.७३.१२ ॥
പിന്നെ കഴുകൽ ചെയ്ത് ബാഹുകൻ തീ കൂട്ടി. ഒരു പിടി പുല്ലെടുത്ത് അത് സൂര്യനുവേണ്ടി വെച്ചു.
3.73.13
अथ प्रज्वलितस्तत्र सहसा हव्यवाहनः ।
तदद्भुततमं दृष्ट्वा विस्मिताऽमिहागता ॥ ३.७३.१३ ॥
അപ്പോൾ അവിടെ പെട്ടെന്ന് ഹവ്യവാഹനൻ (അഗ്നി) ജ്വലിച്ചുയർന്നു. ആ അതിവിസ്മയകരമായ കാഴ്ച കണ്ട് അമ്പരന്ന് ഞാൻ ഇവിടെ എത്തി.
3.73.14
अन्यच्च तस्मिन्सुमहदाश्चर्यं लक्षितं मया ।
यदग्निमपि संस्पृश्य नैवासौ दह्यते शुभे ॥ ३.७३.१४ ॥
അവനിൽ മറ്റൊരു വലിയ അത്ഭുതവും ഞാൻ കണ്ടു, ശുഭേ — തീയിൽ തൊട്ടാലും അവൻ വെന്തുപോകുന്നില്ല.
3.73.15
छन्देन चोदकं तस्य वहत्यावर्जितं द्रुतम् ।
अतीव चान्यत्सुमहदाश्चर्यं दृष्टवत्यहम् ॥ ३.७३.१५ ॥
അവൻ ഇച്ഛപോലെ, അവനിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെട്ട പാത്രം വേഗത്തിൽ വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു. മറ്റൊരു അതിമഹത്തായ അത്ഭുതവും ഞാൻ കണ്ടു.
3.73.16
यत्स पुष्पाण्युपादाय हस्ताभ्यां ममृदे शनैः ।
मृद्यमानानि पाणिभ्यां तेन पुष्पाणि नान्यथा।
भूय एव सुगन्धीनि हृपितानि भवन्ति हि ॥ ३.७३.१६ ॥
അവൻ രണ്ടു കൈകൊണ്ടും പൂക്കൾ എടുത്ത് മെല്ലെ ഞെരുക്കി; അവന്റെ കൈകളാൽ ഞെരുക്കപ്പെട്ട ആ പൂക്കൾ കൂടുതൽ സുഗന്ധമുള്ളവയും സന്തോഷഭരിതവുമായി മാറുന്നു.
3.73.17
एतान्यद्भुतकल्पानि दृष्ट्वाऽहं भृशविस्मिता ।
चेष्टितानि विशालाक्षि बाहुकस्य समीपतः ॥ ३.७३.१७ ॥
വിശാലാക്ഷീ, ബാഹുകന്റെ സമീപത്ത് ഈ അത്ഭുതകരമായ പ്രവൃത്തികൾ കണ്ട് ഞാൻ അതിവിസ്മിതയായി.
3.73.18
दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा पुण्यश्लोकस्य चेष्टितम् ।
अमन्यत नलं प्राप्तं कर्मचेष्टाभिसूचितम् ॥ ३.७३.१८ ॥
എന്നാൽ ദമയന്തി പുണ്യശ്ലോകന്റെ (നളന്റെ) പ്രവൃത്തികൾ കേട്ട് അവയാൽ സൂചിപ്പിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ നളൻ എത്തിയെന്നു കരുതി.
3.73.19
सा शङ्कमाना भर्तारं नलं बाहुकरूपिणम् ।
केशिनीं श्लक्ष्णया वाचा रुदन्ती पुनरब्रवीत् ॥ ३.७३.१९ ॥
ബാഹുകന്റെ രൂപത്തിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന തന്റെ ഭർത്താവ് നളനാകുമെന്ന് സംശയിച്ച അവൾ, കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കേശിനിയോട് മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ വീണ്ടും സംസാരിച്ചു.
3.73.20
पुनर्गच्छ प्रमत्तस्य बाहुकस्योपसंस्कृतम् ।
महानसाच्छ्रितं मांसमानयस्वेह भामिनि ॥ ३.७३.२० ॥
ഭാമിനീ, വീണ്ടും പോകൂ; അശ്രദ്ധനായ ബാഹുകന് അടുക്കളയിൽ നിന്ന് പാകം ചെയ്ത മാംസം ഇവിടെ കൊണ്ടുവരൂ.
3.73.21
सा दृष्ट्वाबाहुके व्यग्रे तन्मांसमपकृष्य च ।
अत्युष्णमेव त्वरिता तत्क्षणात्प्रियकारिणी।
दमयन्त्यै ततः प्रादात्केशिनी कुरुनन्दन ॥ ३.७३.२१ ॥
ബാഹുകൻ ജോലിയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നത് കണ്ട് അവൾ ആ മാംസം അത്യന്തം ചൂടോടെ വേഗം എടുത്തു; പിന്നെ പ്രിയം ചെയ്യുന്ന കേശിനി, കുരുനന്ദനാ, അത് ദമയന്തിക്ക് നൽകി.
3.73.22
साऽशिता नलसिद्धस् मांसस्य बहुशः पुरा ।
प्राश्य मत्वा नलं सूतं प्राक्रोशद्भृशदुःखिता ॥ ३.७३.२२ ॥
മുമ്പ് പലതവണ നളൻ പാകം ചെയ്ത മാംസം ഭക്ഷിച്ച് രുചിച്ചറിഞ്ഞതിനാൽ, ഇവനാണ് നളനെന്ന് കരുതി, അത്യന്തം ദുഃഖിതയായ അവൾ പാചകക്കാരനെ വിളിച്ചുകരഞ്ഞു.
3.73.23
वैक्लव्यं परमं गत्वाप्रक्षाल्य च मुखं ततः ।
मिथुनं प्रेषयामास केशिन्या सह भारत् ॥ ३.७३.२३ ॥
അത്യന്തം വ്യാകുലയായി, മുഖം കഴുകി, ഭാരതാ, അവൾ കേശിനിയോടൊപ്പം തന്റെ രണ്ടു കുട്ടികളെ അയച്ചു.
3.73.24
इन्द्रसेनां सह भ्रात्रा समभिज्ञाय बाहुकः ।
अभिद्रुत्य तदा राजा परिष्वज्याङ्कमानयत् ॥ ३.७३.२४ ॥
ഇന്ദ്രസേനയെ സഹോദരനോടൊപ്പം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ബാഹുകൻ ഓടിയെത്തി; അപ്പോൾ രാജാവ് അവളെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് മടിയിലേക്ക് എടുത്തു.
3.73.25
बाहुकस्तु समासाद्य सुतौ सुरसुतोपमौ ।
भृशं दुःखपरीतात्मा सुस्वरं प्ररुरोद ह ॥ ३.७३.२५ ॥
ദേവപുത്രന്മാർക്ക് തുല്യരായ ആ രണ്ടു പുത്രന്മാരുടെ അടുത്തെത്തി, അതിദുഃഖത്താൽ നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ബാഹുകൻ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു.
3.73.26
नैषधो दर्शयित्वा तु विकारमसकृत्तदा ।
उत्सृज्य सहसा पुत्रौ केशिनीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७३.२६ ॥
നൈഷധനായ നളൻ ആ സമയം പലതവണ തന്റെ മനോവികാരം പ്രകടിപ്പിച്ച ശേഷം, പെട്ടെന്ന് പുത്രന്മാരെ വിട്ട് കേശിനിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.73.27
इदं च मदृशं भद्रे मिथुनं मम पुत्रयोः ।
अतो दृष्ट्वैव सहसा बाष्पमुत्सृष्टवानहम् ॥ ३.७३.२७ ॥
ഭദ്രേ, എന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരുടെ ഈ ജോഡി എന്നെപ്പോലെ തന്നെയാണ്; അതിനാൽ ഇതു കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ പെട്ടെന്ന് കണ്ണീർ പൊഴിച്ചു.
3.73.28
बहुशः संपतन्तीं त्वां जनः शङ्केत दोषतः ।
वयंच देशातिथयो गच्छ भद्रे यथासुखम् ॥ ३.७३.२८ ॥
നീ പലതവണ അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ടാൽ ആളുകൾ തെറ്റായ കാരണത്താൽ സംശയിക്കും; ഞങ്ങൾ ഈ നാട്ടിലെ അതിഥികളാണ്. ഭദ്രേ, സുഖമായി പോകൂ.