มหาภารตะ · อัธยายะ 3.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.73.1
केशिन्यास्तद्वचः श्रुत्वा दमयन्ती विशांपते ।
शङ्कमाना नलं तं वै केशिनीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७३.१ ॥
ได้ฟังคำของเกศินีแล้ว โอ้จอมแห่งประชาชน ทมยันตีผู้สงสัยในนล จึงกล่าวถ้อยคำนี้แก่เกศินี
3.73.2
गच्छ केशिनि भूयस्त्वं परीक्षां कुरु बाहुके ।
अब्रुवाणा समीपस्था चरितान्यस्य लक्षय ॥ ३.७३.२ ॥
เกศินีเอ๋ย จงไปอีกครั้ง และลองทดสอบบาหุกะ จงยืนอยู่ใกล้ ๆ โดยไม่พูดจา แล้วสังเกตการกระทำของเขา
3.73.3
यदा च किंचित्कुर्यात्स कारणं तत्र भामिनि ।
तत्रसंचेष्टमानस्य संलक्षेथा विचेष्टितम् ॥ ३.७३.३ ॥
โอ้ผู้สง่างาม เมื่อเขาทำสิ่งใดด้วยเหตุผลบางประการ เจ้าควรสังเกตการเคลื่อนไหวของเขาอย่างระมัดระวัง
3.73.4
न चास्य प्रतिबन्धेन देयोऽग्निरपि केशिनि ।
याचते न जलं देयं सकृच्चात्वरमाणया।
एतत्सर्वं समीक्ष्यत्वं चरितं मे निवेदय ॥ ३.७३.४ ॥
เกศินีเอ๋ย อย่าให้ไฟแก่เขาแม้จะถูกขัดขวางด้วยเหตุใด ๆ หากเขาขอน้ำ อย่าให้แม้เพียงครั้งเดียวในขณะที่เจ้ากำลังรีบร้อน เมื่อสังเกตสิ่งทั้งปวงนี้แล้ว จงรายงานการกระทำของเขาแก่ข้า
3.73.5
निमित्तं यत्त्वया दृष्टं बाहुके दैवमानुषम् ।
यच्चान्यदपि पश्येथास्तच्चाख्येयं त्वया मम ॥ ३.७३.५ ॥
โอ้บาหุกะ สิ่งใดก็ตามที่เจ้าเห็นเป็นนิมิตหมายของเทพหรือมนุษย์ และสิ่งอื่นใดที่เจ้าอาจเห็นอีก เจ้าต้องบอกข้า
3.73.6
दमयन्त्यैवमुक्ता सा जगामाथ च केशिनी ।
निशाम्याथ हयज्ञस्य लिङ्गानि पुनरागमत् ॥ ३.७३.६ ॥
เมื่อทมยันตีกล่าวดังนั้น เกศินีจึงจากไป แล้วเมื่อได้สังเกตนิมิตหมายของหยัชญะแห่งม้าแล้ว นางจึงกลับมาอีกครั้ง
3.73.7
सा तत्सर्वं यथावृत्तं दमयन्त्यै न्यवेदयत् ।
निमित्तं यत्तया दृष्टं बाहुके दिव्यमानुषम् ॥ ३.७३.७ ॥
นางรายงานแก่ทมยันตีทุกสิ่งตามที่เกิดขึ้นจริง รวมทั้งนิมิตหมายทั้งของเทพและมนุษย์ที่นางเห็นในตัวบาหุกะ
3.73.8
दृढं शुच्यपदानोसौ न मया मानुषः क्वचित् ।
दृष्टपूर्वः श्रुतो वाऽपि दमयन्ति तथाविधः ॥ ३.७३.८ ॥
ทมยันตีเอ๋ย ข้ายังไม่เคยเห็นหรือแม้แต่ได้ยินมาก่อนเลยว่ามีมนุษย์ผู้ใดเช่นนี้ ผู้มีการกระทำอันบริสุทธิ์มั่นคงเช่นเขา
3.73.9
ह्रस्वमासाद्य तु द्वारं नासौ विनमते क्वचित् ।
तं तु दृष्ट्वा यथासङ्गमुत्सर्पति यथासुखम्।
संकटेऽप्यस्य सुमहद्विवरं जायतेऽधिकम् ॥ ३.७३.९ ॥
แม้เมื่อเขาไปถึงประตูเตี้ย เขาก็ไม่เคยก้มตัวลง เมื่อเห็นเช่นนั้นเขาก็ก้าวต่อไปได้อย่างง่ายดายตามความเหมาะสม แม้ในความยากลำบาก ช่องทางของเขาก็ยิ่งกว้างขึ้นมาก
3.73.10
ऋतुपर्णस्य चार्थाय भोजनीयमनेकशः ।
ऋतुपर्णस्य चार्थाय भोजनीयमनेकशः।
प्रेषितं तत्रराज्ञा तु मांसं बहु च पाशवम् ॥ ३.७३.१० ॥
อาหารหลายชนิดสำหรับฤตุปรรณะ ใช่ อาหารหลายชนิดสำหรับฤตุปรรณะ ซึ่งพระราชาทรงส่งมาที่นั่น รวมทั้งเนื้อสัตว์เลี้ยงจำนวนมากด้วย
3.73.11
तस्य प्रक्षालनार्थाय कुम्भास्तत्रोपकल्पिताः ।
ते तेनावेक्षिताः कुम्भाः पूर्णा एवाभवंस्ततः ॥ ३.७३.११ ॥
มีหม้อที่เตรียมไว้สำหรับการล้างของเขาที่นั่น เมื่อเขามองดูหม้อเหล่านั้น หม้อก็เต็มขึ้นทันที
3.73.12
ततः प्रक्षालनं कृत्वा समधिश्रित्य बाहुकः ।
तृणमुष्टिं समादाय सवितुस्तं समादधत् ॥ ३.७३.१२ ॥
จากนั้นเมื่อล้างเสร็จแล้ว บาหุกะก่อไฟ หยิบหญ้ากำหนึ่งแล้วถวายแด่พระสุริยะ
3.73.13
अथ प्रज्वलितस्तत्र सहसा हव्यवाहनः ।
तदद्भुततमं दृष्ट्वा विस्मिताऽमिहागता ॥ ३.७३.१३ ॥
ทันใดนั้น ไฟบูชาก็ลุกโชนขึ้นที่นั่น เห็นอัศจรรย์อย่างยิ่งนั้นแล้ว ข้าพเจ้าจึงมาที่นี่ด้วยความพิศวง
3.73.14
अन्यच्च तस्मिन्सुमहदाश्चर्यं लक्षितं मया ।
यदग्निमपि संस्पृश्य नैवासौ दह्यते शुभे ॥ ३.७३.१४ ॥
และในตัวเขายังมีความอัศจรรย์อันยิ่งใหญ่อีกประการที่ข้าพเจ้าได้เห็น โอ้ผู้เป็นมงคล แม้เขาจะสัมผัสไฟ เขาก็ไม่ถูกเผาไหม้
3.73.15
छन्देन चोदकं तस्य वहत्यावर्जितं द्रुतम् ।
अतीव चान्यत्सुमहदाश्चर्यं दृष्टवत्यहम् ॥ ३.७३.१५ ॥
ตามความปรารถนา เขาก็ยกและแบกหม้อที่ถูกดึงมาหาเขาได้อย่างรวดเร็ว และข้าพเจ้าได้เห็นความอัศจรรย์ยิ่งใหญ่อีกอย่างหนึ่ง
3.73.16
यत्स पुष्पाण्युपादाय हस्ताभ्यां ममृदे शनैः ।
मृद्यमानानि पाणिभ्यां तेन पुष्पाणि नान्यथा।
भूय एव सुगन्धीनि हृपितानि भवन्ति हि ॥ ३.७३.१६ ॥
เขาหยิบดอกไม้ขึ้นมาด้วยสองมือและบดอย่างเบามือ ดอกไม้ที่ถูกมือของเขาบดนั้นกลับมีกลิ่นหอมยิ่งขึ้นและชื่นบาน
3.73.17
एतान्यद्भुतकल्पानि दृष्ट्वाऽहं भृशविस्मिता ।
चेष्टितानि विशालाक्षि बाहुकस्य समीपतः ॥ ३.७३.१७ ॥
เมื่อเห็นการกระทำอันน่าอัศจรรย์เหล่านี้ใกล้บาหุกะ โอ้ผู้มีดวงตาอันกว้างเอ๋ย ข้าพเจ้าจึงประหลาดใจยิ่งนัก
3.73.18
दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा पुण्यश्लोकस्य चेष्टितम् ।
अमन्यत नलं प्राप्तं कर्मचेष्टाभिसूचितम् ॥ ३.७३.१८ ॥
ส่วนทมยันตี เมื่อได้ฟังการกระทำของผู้มีชื่อเสียงอันศักดิ์สิทธิ์ นางก็คิดว่านลมาถึงแล้ว ซึ่งแสดงให้เห็นจากการกระทำและความเคลื่อนไหวเหล่านั้น
3.73.19
सा शङ्कमाना भर्तारं नलं बाहुकरूपिणम् ।
केशिनीं श्लक्ष्णया वाचा रुदन्ती पुनरब्रवीत् ॥ ३.७३.१९ ॥
นางสงสัยว่าผู้ที่แปลงกายเป็นบาหุกะนั้นคือนลสามีของนางหรือไม่ จึงร้องไห้และกล่าวอีกครั้งกับเกศินีด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน
3.73.20
पुनर्गच्छ प्रमत्तस्य बाहुकस्योपसंस्कृतम् ।
महानसाच्छ्रितं मांसमानयस्वेह भामिनि ॥ ३.७३.२० ॥
โอ้ผู้สง่างามเอ๋ย จงไปอีกครั้งและนำเนื้อที่ปรุงแล้วจากห้องครัวมาให้บาหุกะผู้ประมาทที่นี่
3.73.21
सा दृष्ट्वाबाहुके व्यग्रे तन्मांसमपकृष्य च ।
अत्युष्णमेव त्वरिता तत्क्षणात्प्रियकारिणी।
दमयन्त्यै ततः प्रादात्केशिनी कुरुनन्दन ॥ ३.७३.२१ ॥
เมื่อเห็นบาหุกยุ่งอยู่ นางจึงรีบดึงเนื้อนั้นออกมา แม้จะร้อนจัดมาก แล้วในทันใดนั้น เกศินีผู้ทำสิ่งที่น่าพอใจ ก็ส่งให้ทมยันตีไปเลย ข้าแต่ผู้เป็นความยินดีแห่งกุรุ
3.73.22
साऽशिता नलसिद्धस् मांसस्य बहुशः पुरा ।
प्राश्य मत्वा नलं सूतं प्राक्रोशद्भृशदुःखिता ॥ ३.७३.२२ ॥
นางได้กินและลิ้มรสเนื้อที่นลเคยปรุงมาแล้วหลายครั้งในก่อนนั้น แล้วคิดว่าคนขับรถนี้คือนล นางจึงร้องเรียกคนปรุงอาหารด้วยความโศกเศร้าอย่างยิ่ง
3.73.23
वैक्लव्यं परमं गत्वाप्रक्षाल्य च मुखं ततः ।
मिथुनं प्रेषयामास केशिन्या सह भारत् ॥ ३.७३.२३ ॥
นางถึงความระส่ำระสายอย่างยิ่ง แล้วล้างหน้า จากนั้นนางจึงส่งลูกทั้งคู่ไปกับเกศินี ข้าแต่ผู้สืบสกุลภารตะ
3.73.24
इन्द्रसेनां सह भ्रात्रा समभिज्ञाय बाहुकः ।
अभिद्रुत्य तदा राजा परिष्वज्याङ्कमानयत् ॥ ३.७३.२४ ॥
อินทรเสนาจำพี่ชายของนางได้ บาหุกจึงวิ่งเข้าไป ครั้นแล้วพระราชาก็โอบกอดนางและพานางขึ้นมาวางบนตัก
3.73.25
बाहुकस्तु समासाद्य सुतौ सुरसुतोपमौ ।
भृशं दुःखपरीतात्मा सुस्वरं प्ररुरोद ह ॥ ३.७३.२५ ॥
บาหุกเข้าไปหาบุตรทั้งสองของตน ซึ่งงดงามดุจบุตรของเทพ จิตใจเต็มไปด้วยความทุกข์โศก จึงร้องไห้เสียงดัง
3.73.26
नैषधो दर्शयित्वा तु विकारमसकृत्तदा ।
उत्सृज्य सहसा पुत्रौ केशिनीमिदमब्रवीत् ॥ ३.७३.२६ ॥
นฤปแห่งนิษธะ นลแสดงอาการสะเทือนใจซ้ำแล้วซ้ำเล่าในตอนนั้น แล้วก็ปล่อยบุตรทั้งสองจากอ้อมแขนโดยทันที และตรัสกับเกศินีว่า
3.73.27
इदं च मदृशं भद्रे मिथुनं मम पुत्रयोः ।
अतो दृष्ट्वैव सहसा बाष्पमुत्सृष्टवानहम् ॥ ३.७३.२७ ॥
ข้าแต่หญิงผู้เจริญ คู่บุตรทั้งสองของข้านี้ช่างเหมือนข้าเหลือเกิน เพราะเหตุนี้ เมื่อเห็นพวกเขา ข้าจึงหลั่งน้ำตาออกมาโดยทันที
3.73.28
बहुशः संपतन्तीं त्वां जनः शङ्केत दोषतः ।
वयंच देशातिथयो गच्छ भद्रे यथासुखम् ॥ ३.७३.२८ ॥
ผู้คนจะสงสัยว่าเจ้ามีความผิด หากเห็นเจ้ามาใกล้บ่อยครั้ง และเราทั้งหลายเป็นแขกในแดนนี้ ข้าแต่หญิงผู้เจริญ จงไปตามที่เจ้าปรารถนาเถิด ด้วยความสุขเถิด