మహాభారతం · అధ్యాయం 3.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.83.1
अथ सन्ध्यां समासाद्य संवेद्ये तीर्थ उत्तमे ।
उपस्पृश्य नरो विद्यां लभते नात्र संशयः ॥ ३.८३.१ ॥
తరువాత సంధ్యా సమయంలో ఉత్తమమైన, ప్రసిద్ధమైన తీర్థానికి చేరి, ఆచమనం చేసి మనిషి విద్యను పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.
3.83.2
रामस्य च प्रसादेन तीर्थं राजन्कृतं पुरा ।
तल्लौहित्यं समासाद्य विन्द्याद्बहु सुवर्णकम् ॥ ३.८३.२ ॥
ఓ రాజా, రాముని అనుగ్రహంతో పూర్వం ఏర్పడిన ఆ తీర్థం ఇది; ఆ లౌహిత్య తీర్థానికి చేరి మనిషి బహు సువర్ణాన్ని పొందాలి.
3.83.3
करतोयां समासाद्य त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
अश्वमेधमवाप्नोति प्रजापतिकृतो विधिः ॥ ३.८३.३ ॥
కరతోయ నదికి చేరి మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసిన మనిషి అశ్వమేధ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు; ఇది ప్రజాపతి నిర్ధేశించిన విధి.
3.83.4
गङ्गायास्तत्र राजेन्द्र सागरस्य च सङ्गमे ।
अश्वमेधं दशगुणं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ३.८३.४ ॥
ఓ రాజేంద్రా, అక్కడ గంగ మరియు సముద్రం సంగమ స్థలంలో అశ్వమేధ ఫలం పదింతలు అని జ్ఞానులు చెబుతారు.
3.83.5
गङ्गायास्त्वपरं पारं प्राप्य यः स्नाति मानवः ।
त्रिरात्रमुषितो राजन्सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ ३.८३.५ ॥
గంగకు అవతలి తీరానికి చేరి స్నానం చేసి మూడు రాత్రులు అక్కడ నివసించిన మనిషి, ఓ రాజా, అన్ని కోరికలను పొందుతాడు.
3.83.6
ततो वैतरणीं गत्वा सर्वपापप्रमोचनीम् ।
विरजातीर्थमासाद्य विराजति यथा शशी ॥ ३.८३.६ ॥
తరువాత సర్వ పాపాలను విడిపించే వైతరణికి వెళ్లి, విరజా తీర్థం చేరి అతడు చంద్రునిలా ప్రకాశిస్తాడు.
3.83.7
प्रभवेच्च कुले पुण्ये सर्वपापं व्यपोहति ।
गोसहस्रफंल लब्ध्वा रपुनाति स्वकुलं नरः ॥ ३.८३.७ ॥
పుణ్య కులంలో జన్మించిన మనిషి అన్ని పాపాలను తొలగిస్తాడు. వేయి ఆవుల ఫలాన్ని పొంది అతడు తన కులాన్ని పవిత్రం చేస్తాడు.
3.83.8
शोणस्य ज्योतिरथ्यायाः संगमे नियतः शुचिः ।
तर्पयित्वा पितॄन्देवानग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८३.८ ॥
శోణ, జ్యోతిరథ్యల సంగమంలో నియమంతో, శుచిగా ఉండి, పితృదేవతలకు, దేవతలకు తర్పణం చేసి అగ్నిష్టోమ యాగ ఫలాన్ని పొందాలి.
3.83.9
शोणस्य नर्मदायाश् प्रभेदे कुरुनन्दन ।
वंशगुल्म उपस्पृश्य वाचजिमेधफलं लभेत् ॥ ३.८३.९ ॥
కురునందనా, శోణ, నర్మదల ప్రభేదంలో, వెదురు పొదలో ఆచమనం చేసి మనిషి అశ్వమేధ యాగ ఫలాన్ని పొందాలి.
3.83.10
वाजपेयमवाप्नोति त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
गोसहस्रफलं विन्द्यात्कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ ३.८३.१० ॥
మూడు రాత్రులు ఉపవాసం ఉన్న మనిషి వాజపేయ యాగ ఫలాన్ని పొందుతాడు. అతడు వేయి ఆవుల ఫలాన్ని తెలుసుకుని, తన కులాన్ని ఉద్ధరించాలి.
3.83.11
कोसलां तु समासाद्य कालतीर्थमुपस्पृशेत् ।
वृषभैकादशफलं लभते नात्र संशयः ॥ ३.८३.११ ॥
కోసలను చేరి కాలతీర్థంలో ఆచమనం చేయాలి. అతడు పదకొండు ఎద్దుల ఫలాన్ని పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.
3.83.12
पुष्पवत्यामुपस्पृश्य त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
गोसहस्रफलं लब्ध्वा पुनाति स्वकुलं नृप ॥ ३.८३.१२ ॥
పుష్పవతిలో ఆచమనం చేసి, మూడు రాత్రులు ఉపవసించిన మనిషి, ఓ రాజా, వేయి ఆవుల ఫలాన్ని పొంది తన కులాన్ని పవిత్రం చేస్తాడు.
3.83.13
ततो बदरिकातीर्थे स्नात्वा भरतसत्तम ।
दीर्घमायुरवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३.८३.१३ ॥
తరువాత బదరికా తీర్థంలో, భరతశ్రేష్ఠా, స్నానం చేసి మనిషి దీర్ఘాయువును పొంది స్వర్గలోకానికి వెళ్తాడు.
3.83.14
तथा चम्पां समासाद्य भागीरथ्यां कृतोदकः ।
दण्डाख्यमभिगम्यैव गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८३.१४ ॥
అలాగే చంపను చేరి భాగీరథిలో తర్పణం చేసి, దండ అనే తీర్థానికి వెళ్ళితే వెయ్యి గోదానాల ఫలం లభిస్తుంది.
3.83.15
लपेटिकां ततो गच्छेत्पुण्यां पुण्योपशोभिताम् ।
वाजपेयमवाप्नोति देवैः सर्वैश्च पूज्यते ॥ ३.८३.१५ ॥
తరువాత పుణ్యంతో అలంకరింపబడిన పవిత్ర లపేటిక తీర్థానికి వెళ్ళాలి; వాజపేయ యజ్ఞ ఫలం పొంది అన్ని దేవతల చేత పూజింపబడతాడు.
3.83.16
ततो महेन्द्रमासाद्य जामदग्न्यनिपेवितम् ।
रामतीर्थे नरः स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत् ॥ ३.८३.१६ ॥
తరువాత జమదగ్ని కుమారుడు (పరశురాముడు) సేవించిన మహేంద్ర పర్వతాన్ని చేరి, రామతీర్థంలో స్నానం చేసిన మనిషి అశ్వమేధ ఫలం పొందాలి.
3.83.17
मतङ्गस्य तु केदारस्तत्रैव कुरुनन्दन ।
तत्र स्नात्वा कुरुश्रेष्ठ गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८३.१७ ॥
మతంగుని కేదారం అక్కడే ఉంది. కురునందనా, అక్కడ స్నానం చేసి, కురుశ్రేష్ఠా, వెయ్యి గోదానాల ఫలం పొందాలి.
3.83.18
श्रीपर्वतं समासाद्य नदीतीरमुपस्पृशेत् ।
रअश्वमेधमवाप्नोति पूजयित्वा वृषध्वजम् ॥ ३.८३.१८ ॥
శ్రీపర్వతం చేరి నదీ తీరంలో ఆచమనం చేయాలి; వృషధ్వజుడిని (శివుడిని) పూజించి అశ్వమేధ ఫలం పొందుతాడు.
3.83.19
श्रीपर्वते महादेवो देव्या सह महाद्युतिः ।
न्यवसत्परमप्रीतो ब्रह्मा च त्रिदशैः सह ॥ ३.८३.१९ ॥
శ్రీపర్వతంపై మహాదేవుడు, మహాతేజస్వి, దేవితో కలిసి పరమ ప్రీతితో నివసించాడు; బ్రహ్మ కూడా దేవతలతో కలిసి.
3.83.20
तत्र देवह्रदे स्नात्वा शुचिः प्रयतमानसः ।
अश्वमेधमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ ३.८३.२० ॥
అక్కడ దేవహ్రదంలో స్నానం చేసి, శుచిగా, నియమిత మనస్సుతో ఉన్నవాడు అశ్వమేధ ఫలం పొందుతాడు; తన కులాన్నీ ఉద్ధరిస్తాడు.
3.83.21
ऋषभं पर्वतं गत्वा पाण्ड्येषु नृपपूजितम् ।
वाजपेयमवाप्नोति नाकपृष्ठे च मोदते ॥ ३.८३.२१ ॥
పాండ్యులలో రాజులచే పూజింపబడిన ఋషభ పర్వతానికి వెళ్ళి, వాజపేయ యాగం పొంది స్వర్గపృష్ఠంలో ఆనందిస్తాడు.
3.83.22
ततो गच्छेत कावेरीं वृतामप्सरसां गणैः ।
तत्रस्नात्वा नरो राजन्गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८३.२२ ॥
అప్పుడు అప్సరసల సమూహాలతో చుట్టబడిన కావేరికి వెళ్లాలి; రాజా, అక్కడ స్నానం చేసినవాడు వేయి గోవుల ఫలం పొందుతాడు.
3.83.23
ततस्तीरे समुद्रस्य कन्यातीर्थमुपस्पृशेत् ।
तत्तोयं स्पृश्य राजेन्द्र सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८३.२३ ॥
అప్పుడు సముద్రతీరంలో కన్యాతీర్థాన్ని తాకాలి; రాజేంద్రా, ఆ జలాన్ని తాకినవాడు సర్వ పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
3.83.24
अथ गोकर्णमासाद्य त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
समुद्रमध्ये राजेन्द्र सर्वलोकनमस्कृतम् ॥ ३.८३.२४ ॥
అప్పుడు మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన గోకర్ణాన్ని చేరి, రాజేంద్రా, సముద్ర మధ్యంలో ఉన్న, సర్వలోకాలచే నమస్కరించబడిన దానికి నమస్కరించాలి.
3.83.25
रयत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ।
भूतयक्षपिशाचाश्च किन्नराः समहोरगाः ॥ ३.८३.२५ ॥
అక్కడ బ్రహ్మాదులైన దేవతలు, తపోధనులైన ఋషులు, భూతాలు, యక్షులు, పిశాచులు, కిన్నరులు, మహోరగులు కూడా (ఉపాసిస్తారు).
3.83.26
सिद्धचारणगन्धर्वमानुषाः पन्नगास्तथा ।
सरितः सागराः शैला उपासन्त उमापतिम् ॥ ३.८३.२६ ॥
సిద్ధులు, చారణులు, గంధర్వులు, మానవులు, నాగులు, నదులు, సముద్రాలు, పర్వతాలు ఉమాపతిని ఉపాసించారు.
3.83.27
तत्रेशानं समभ्यर्च्य त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
अश्वमेधमवाप्नोति गाणपत्यं च विन्दति ॥ ३.८३.२७ ॥
అక్కడ ఈశానుని సమగ్రంగా పూజించి మూడు రాత్రులు ఉపవాసం ఉన్న మానవుడు అశ్వమేధ ఫలాన్ని పొందుతాడు; గాణపత్య స్థితిని కూడా పొందుతాడు.
3.83.28
उष्य द्वादशरात्रं तु पूतात्मा च भवेन्नरः ॥ ३.८३.२८ ॥
పన్నెండు రాత్రులు అక్కడ నివసించిన మానవుడు ఆత్మ పవిత్రమవుతుంది.
3.83.29
तत एव च गायत्र्याः स्थानं त्रैलोक्यपूजितम् ।
त्रिरात्रमुषितस्तत्र गोसहस्रफलं लभेत्।
निदर्शनं च प्रत्यक्षं ब्राह्मणानां नराधिप ॥ ३.८३.२९ ॥
అక్కడే త్రిలోకపూజితమైన గాయత్రి స్థానం ఉంది. అక్కడ మూడు రాత్రులు నివసించినవాడు వెయ్యి ఆవుల ఫలం పొందుతాడు. నరాధిపా, దీనికి బ్రాహ్మణుల్లో ప్రత్యక్ష నిదర్శనం ఉంది.
3.83.30
गायत्रीं पठते यस्तु योनिसंकरजस्तथा ।
गाथा च गाथिका चापि तस्य संपद्यते नृप ॥ ३.८३.३० ॥
గాయత్రిని పఠించేవాడు, వర్ణసంకర జన్ముడైనా, అతనికి, నృపా, గాథ, గాథిక కూడా సిద్ధిస్తాయి.
3.83.31
अब्राह्मणस्य सावित्रीं पठतस्तु प्रणश्यति ॥ ३.८३.३१ ॥
బ్రాహ్మణేతరుడు సావిత్రిని పఠిస్తే, అది నశించిపోతుంది.
3.83.32
संवर्तस्य तु विप्रर्षेर्वापीमासाद्य दुर्लभाम् ।
रूपस्य भागी भवति सुभगश्च प्रजायते ॥ ३.८३.३२ ॥
విప్రర్షి సంవర్తుని దుర్లభమైన కోనేరును చేరినవాడు అందంలో భాగస్థుడవుతాడు; అతడు సౌభాగ్యవంతుడుగా జన్మిస్తాడు.
3.83.33
ततो वेणां समासाद्य त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
मयूरहंससंयुक्तं विमानं लभते नरः ॥ ३.८३.३३ ॥
తరువాత వేణను చేరి మూడు రాత్రులు ఉపవాసం ఉన్న మనిషి నెమళ్ళు, హంసలు పూన్చిన విమానాన్ని పొందుతాడు.
3.83.34
ततो गोदावरीं प्राप्य नित्यं सिद्धनिषेविताम् ।
गवां मेधमवाप्नोति वासुकेर्लोकमुत्तमम् ॥ ३.८३.३४ ॥
తరువాత సిద్ధులచే ఎల్లప్పుడూ సేవించబడే గోదావరిని చేరినవాడు గోవుల యజ్ఞఫలాన్ని పొంది వాసుకి యొక్క ఉత్తమ లోకాన్ని పొందుతాడు.
3.83.35
वेणायाः संगमे स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत् ।
वरदासंगमे स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८३.३५ ॥
వేణ సంగమంలో స్నానం చేసినవాడు అశ్వమేధ ఫలాన్ని పొందాలి; వరదా సంగమంలో స్నానం చేసినవాడు వెయ్యి గోవుల ఫలాన్ని పొందాలి.
3.83.36
ब्रह्मस्थानं समासाद्य त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
गोसहस्रफलं विन्द्यात्स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३.८३.३६ ॥
బ్రహ్మస్థానాన్ని చేరి మూడు రాత్రులు ఉపవాసం ఉన్న మనిషి వెయ్యి గోవుల ఫలాన్ని పొంది స్వర్గలోకానికి వెళ్తాడు.
3.83.37
कुशप्लवनमासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः ।
त्रिरात्रमुषितः स्नात्वा अश्वमेधफलं लभेत् ॥ ३.८३.३७ ॥
కుశప్లవనానికి చేరి, సంయమంతో ఉన్న బ్రహ్మచారి మూడు రాత్రులు నివసించి స్నానం చేస్తే అశ్వమేధ ఫలం పొందుతాడు.
3.83.38
ततो देवह्रदेऽरण्ये कृष्णवेणाजलोद्भवे ।
जातिस्मरह्रदे स्नात्वा भवेज्जातिस्मरो नरः।
यत्र क्रतुशतैरिष्ट्वा देवराजो दिवं गतः ॥ ३.८३.३८ ॥
తరువాత అరణ్యంలో, కృష్ణవేణా జలంలో పుట్టిన దేవహ్రదంలో, జాతిస్మరహ్రదంలో స్నానం చేస్తే మనిషి పూర్వజన్మలను స్మరించేవాడవుతాడు; ఇక్కడ వందల యజ్ఞాలు చేసి దేవరాజు స్వర్గానికి వెళ్ళాడు.
3.83.39
अग्निष्टोमफलं विन्द्याद्गमनादेव भारत ।
ततः सर्वह्रदे स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८३.३९ ॥
భారతా, అక్కడికి వెళ్లడమే అగ్నిష్టోమ ఫలమని తెలుసుకోవాలి; తరువాత సర్వహ్రదంలో స్నానం చేస్తే వెయ్యి గోదానాల ఫలం పొందుతాడు.
3.83.40
ततो वापीं महापुण्यां पयोष्णीं सरितां वराम् ।
पितृदेवार्चनरतो गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८३.४० ॥
తరువాత నదులలో శ్రేష్ఠమైన పయోష్ణీ అనే మహాపుణ్య వాపిని చేరి, పితృదేవతలను దేవతలను అర్చించడంలో నిమగ్నమైనవాడు వెయ్యి గోదానాల ఫలం పొందుతాడు.
3.83.41
दण्डकारण्यमासाद्य पुण्यं राजन्नुपस्पृशेत् ।
गोसहस्रफलं तस्य स्नातमात्रस्य भारत ॥ ३.८३.४१ ॥
దండకారణ్యానికి చేరి, ఓ రాజా, పవిత్ర జలంతో ఆచమనం చేయాలి; భారతా, స్నానం చేసిన మాత్రానే అతనికి వెయ్యి గోదానాల ఫలం లభిస్తుంది.
3.83.42
शरभङ्गाश्रमं गत्वा शुकस्य च महात्मनः ।
न दुर्गतिमवाप्नोति पुनाति च कुलं नरः ॥ ३.८३.४२ ॥
శరభంగుని ఆశ్రమానికి, మహాత్ముడైన శుకుని ఆశ్రమానికి వెళ్ళిన మనిషి దుర్గతిని పొందడు, తన కులాన్ని కూడా పవిత్రం చేస్తాడు.
3.83.43
ततः शूर्पारकं गच्छेज्जामदग्न्यनिषेवितम् ।
रामतीर्थे नरः स्नात्वा विन्द्याद्बहु सुवर्णकम् ॥ ३.८३.४३ ॥
అప్పుడు మనిషి జామదగ్న్యుడు (పరశురాముడు) సేవించిన శూర్పారకానికి వెళ్ళాలి; రామతీర్థంలో స్నానం చేసి అతడు బహు సువర్ణాన్ని పొందాలి.
3.83.44
सप्तगोदावरे स्नात्वा नियतो नियताशनः ।
महत्पुण्यमवाप्नोति देवलोकं च गच्छति ॥ ३.८३.४४ ॥
సప్తగోదావరిలో స్నానం చేసి, నియమంతో, నియమిత ఆహారంతో ఉన్న మనిషి గొప్ప పుణ్యాన్ని పొంది దేవలోకానికి వెళ్తాడు.
3.83.45
ततो देवपथं गत्वा नियतो नियताशनः ।
देवसत्रस्य यत्पुण्यं तदेवाप्नोति मानवः ॥ ३.८३.४५ ॥
అప్పుడు దేవపథానికి వెళ్ళి, నియమంతో, నియమిత ఆహారంతో ఉన్న మనిషి దేవసత్రయాగం వల్ల వచ్చే పుణ్యాన్నే పొందుతాడు.
3.83.46
तुङ्गकारण्यमासाद्य ब्र्हमचारी जितेन्द्रियः ।
वेदानध्यापयत्तत्र ऋषिः सारस्वतः पुरा ॥ ३.८३.४६ ॥
తుంగ అరణ్యాన్ని చేరి, బ్రహ్మచారియై ఇంద్రియాలను జయించిన సారస్వత ఋషి పూర్వకాలంలో అక్కడ వేదాలను బోధించాడు.
3.83.47
तत्र वेदेषु नष्टेषु मुनेरङ्गिरसः सुतः ।
ऋषीणआमुत्तरीयेषु सूपविष्टो यथासुखम् ॥ ३.८३.४७ ॥
అక్కడ వేదాలు నశించగా, అంగిరస ముని కుమారుడు ఋషుల ఉత్తరీయాలపై సుఖంగా కూర్చున్నాడు.
3.83.48
ओंकारेण यथान्यायं सम्यगुच्चारितेन ह ।
येन यत्पूर्वमभ्यस्तं तत्सर्वं समुपस्थितम् ॥ ३.८३.४८ ॥
ఓంకారాన్ని విధిప్రకారం సరిగ్గా ఉచ్చరించగా, ఎవరు ముందు ఏది అభ్యసించారో అదంతా వారి ముందుకు వచ్చింది.
3.83.49
ऋषयस्तत्र देवाश्च वरुणोऽग्निः प्रजापतिः ।
हरिर्नारायणस्तत्र महादेवस्तथैव च ॥ ३.८३.४९ ॥
అక్కడ ఋషులు, దేవతలు ఉన్నారు; వరుణుడు, అగ్ని, ప్రజాపతి ఉన్నారు; అక్కడ హరి నారాయణుడు, అలాగే మహాదేవుడు కూడా ఉన్నారు.
3.83.50
पितामहश्च भगवान्देवैः सह महाद्युतिः ।
भृगुं नियोजयामास याजनार्थे महाद्युतिम् ॥ ३.८३.५० ॥
పితామహుడైన భగవానుడు దేవతలతో కలిసి, మహాతేజస్వి, యజ్ఞం నిర్వహించడానికి మహాతేజస్వి అయిన భృగువును నియమించాడు.
3.83.51
ततः स चक्रे भगवानृषीणां विधिवत्तदा ।
सर्वेषां पुनराधानं विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ३.८३.५१ ॥
అప్పుడు ఆ భగవానుడు ఋషులందరికీ విధివిధానంగా, శాస్త్రవిహితమైన కర్మ ద్వారా అగ్నులను మళ్లీ ఆధానం చేశాడు.
3.83.52
आज्यभागेन तत्राग्नीं तर्पयित्वा यथाविधि ।
देवाः स्वभवनं याता ऋषयश्च यथाक्रमम् ॥ ३.८३.५२ ॥
అక్కడ నెయ్యి భాగంతో అగ్నిని విధివిధానంగా తృప్తిపరచి, దేవతలు తమ నివాసాలకు వెళ్లారు; ఋషులు కూడా క్రమంగా వెళ్లారు.
3.83.53
तदरण्यं प्रविष्टस्य तुङ्गकं राजसत्तम ।
पापं प्रणश्यत्यखिलं स्त्रिया वा पुरुषस्य वा ॥ ३.८३.५३ ॥
ఓ రాజశ్రేష్ఠా! ఆ అరణ్యంలో తుంగకంలో ప్రవేశించిన స్త్రీకైనా పురుషునికైనా సమస్త పాపం నశిస్తుంది.
3.83.54
तत्रमासं वसेद्धीरो नियतो नियताशनः ।
ब्रह्मलोकं व्रजेद्राजन्कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ ३.८३.५४ ॥
అక్కడ ఒక నెల పాటు ధీరుడు, నియమంగల వాడు, నియమిత ఆహారం తీసుకునేవాడు నివసించాలి; ఓ రాజా, అతడు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తాడు, తన కులాన్ని కూడా ఉద్ధరిస్తాడు.
3.83.55
मेधाविकं समासाद्य पितॄन्देवांश्च तर्पयेत् ।
अग्निष्टोममवाप्नोति स्मृतिं मेधां च विन्दति ॥ ३.८३.५५ ॥
మేధావికాన్ని చేరి పితృదేవతలను, దేవతలను తర్పణంతో తృప్తిపరచాలి. అతడు అగ్నిష్టోమ యాగ ఫలాన్ని పొంది స్మృతిని, మేధను పొందుతాడు.
3.83.56
अत्र कालञ्जरं गत्वा पर्वतं लोकविश्रुतम् ।
तत्र देवह्रदे स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८३.५६ ॥
ఇక్కడినుంచి లోకప్రసిద్ధమైన కాలంజర పర్వతానికి వెళ్లి, అక్కడి దేవహ్రదంలో స్నానం చేస్తే వెయ్యి ఆవుల దాన ఫలాన్ని పొందాలి.
3.83.57
आत्मानं स्नापयेत्तत्रगिरौ कालञ्जरे नृप ।
स्वर्गलोके महीयेत नरो नास्त्यत्र संशयः ॥ ३.८३.५७ ॥
ఓ రాజా, అక్కడ కాలంజర పర్వతంపై తనను తాను స్నానం చేయించుకోవాలి; మనిషి స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడతాడు, ఇందులో సందేహం లేదు.
3.83.58
ततो गिरिवरश्रेष्ठे चित्रकूटे विशांपते ।
मन्दाकिनीं समासाद्य सर्वपापप्रणाशिनीम् ॥ ३.८३.५८ ॥
అప్పుడు, ఓ జనాధిపతీ, పర్వతాలలో ఉత్తమమైన చిత్రకూటానికి చేరి, సర్వ పాపాలను నాశనం చేసే మందాకినీ నదిని చేరాలి.
3.83.59
तत्राभिषेकं कुर्वाणः पितृदेवार्चने रतः ।
अश्वमेधमवाप्नोति गतिं च परमां व्रजेत् ॥ ३.८३.५९ ॥
అక్కడ అభిషేకం చేస్తూ, పితృదేవతలను, దేవతలను పూజించడంలో నిమగ్నమైనవాడు అశ్వమేధ యాగ ఫలాన్ని పొంది పరమ గతిని చేరతాడు.
3.83.60
ततो गच्छेत धर्मज्ञ भर्तृस्थानमनुत्तमम् ।
यत्र नित्यं महासेनो गुहः सन्निहितो नृप ॥ ३.८३.६० ॥
ఓ ధర్మజ్ఞా, అప్పుడు అత్యుత్తమమైన భర్తృస్థానానికి వెళ్లాలి; అక్కడ ఎల్లప్పుడూ మహాసేనుడు గుహుడు ఉన్నాడు, ఓ రాజా.
3.83.61
तत्र गत्वा नृपश्रेष्ठ गमनादेव सिध्यति ।
कोटितीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८३.६१ ॥
అక్కడికి వెళ్లడం వల్లనే, రాజశ్రేష్ఠా, సిద్ధి లభిస్తుంది. కోటితీర్థంలో స్నానం చేసిన మనిషి వెయ్యి ఆవుల ఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.83.62
प्रदक्षिणमुपावृत्य ज्येष्ठस्थानं व्रजेन्नरः ।
अभिगम्य महादेवं विराजति यथा शशी ॥ ३.८३.६२ ॥
మనిషి ప్రదక్షిణ చేసి జ్యేష్ఠస్థానానికి వెళ్లాలి. మహాదేవుని చేరుకొని అతడు చంద్రునిలా ప్రకాశిస్తాడు.
3.83.63
तत्र कूपे महाराज विश्रुता भरतर्षभ ।
समुद्रास्तत्र चत्वारो निवसन्ति युधिष्ठिर ॥ ३.८३.६३ ॥
అక్కడ, మహారాజా, బావిలో ప్రసిద్ధమైనవి ఉన్నాయి, భరతర్షభా. యుధిష్ఠిరా, అక్కడ నాలుగు సముద్రాలు నివసిస్తాయి.
3.83.64
तत्रोपस्पृश्य राजेन्द्र पितृदेवार्चने रतः ।
नियतात्मा नरः पूतो गच्छेत परमां गतिम् ॥ ३.८३.६४ ॥
అక్కడ ఆచమనం చేసి, రాజేంద్రా, పితృదేవతల పూజలో నిమగ్నమై, నియతాత్ముడైన పవిత్ర మనిషి పరమగతిని పొందాలి.
3.83.65
ततो गच्छेत राजेन्द्र शृङ्गबेरपुरं महत् ।
यत्रतीर्णो महाराज रामो दाशरथिः पुरा ॥ ३.८३.६५ ॥
తరువాత, రాజేంద్రా, శృంగబేరపురం అనే మహా నగరానికి వెళ్లాలి; మహారాజా, పూర్వం దశరథుని కుమారుడు రాముడు అక్కడ దాటాడు.
3.83.66
रकतस्मिंस्तीर्थे महाबाहो स्नात्वा पापैः प्रमुच्यते ।
गङ्गायां तु नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी समाहितः ॥ ३.८३.६६ ॥
రక్త తీర్థంలో, మహాబాహూ, స్నానం చేయడం వల్ల మనిషి పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు. కానీ గంగలో, బ్రహ్మచారిగా, ఏకాగ్రమైన మనసుతో స్నానం చేసిన మనిషి...
3.83.67
विधूतपाप्मा भवति वाजपेयं च विन्दति ।
ततो मुञ्जवटं गच्छेत्स्थानं देवस्य धीमतः ॥ ३.८३.६७ ॥
పాపాలు తొలగిపోయినవాడై అతడు వాజపేయ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు. తరువాత బుద్ధిమంతుడైన దేవుని స్థానమైన ముంజవటానికి వెళ్ళాలి.
3.83.68
अभिगम्य महादेवमभिवाद्य च भारत ।
प्रदक्षिणमुपावृत् यगाणपत्यमवाप्नुयात् ॥ ३.८३.६८ ॥
ఓ భారతా, మహాదేవుని సమీపించి నమస్కరించి, ప్రదక్షిణం చేసి గాణపత్య పదవిని పొందాలి.
3.83.69
तस्मिंस्तीर्थे तु जाह्नव्यां स्नात्वा पापैः प्रमुच्यते ।
ततो गच्छेत राजेन्द्र प्रयागमृषिसंस्तुतम् ॥ ३.८३.६९ ॥
ఆ తీర్థంలో గంగలో స్నానం చేసి మనుష్యుడు పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు. తరువాత, ఓ రాజేంద్రా, ఋషులచే స్తుతించబడిన ప్రయాగకు వెళ్ళాలి.
3.83.70
यत्र ब्रह्मादयो देवा दिशश्च सदिगीश्वराः ।
लोकपालाश्च साध्याश्च पितरो लोकसंमताः ॥ ३.८३.७० ॥
అక్కడ బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, దిక్కులు, దిక్పాలకులు, లోకపాలురు, సాధ్యులు, లోకులచే గౌరవించబడే పితృదేవతలు ఉన్నారు.
3.83.71
सनत्कुमारप्रमुखास्तथैव परमर्षयः ।
अङ्गिरःप्रमुखाश्चैव तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः ॥ ३.८३.७१ ॥
సనత్కుమారుడు ప్రముఖులైన పరమఋషులు, అంగిరుడు ప్రముఖులైన, నిర్మలులైన బ్రహ్మర్షులు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
3.83.72
तथा नागाः सुपर्णश्च सिद्धाश्चक्रचरास्तथा ।
सरितः सागराश्चैव गन्धर्वाप्सरसोऽपि च ॥ ३.८३.७२ ॥
అలాగే నాగులు, సుపర్ణుడు (గరుడుడు), సిద్ధులు, ఆకాశచారులు, నదులు, సముద్రాలు, గంధర్వులు, అప్సరసలు కూడా ఉన్నారు.
3.83.73
हरिश्च भगवानास्ते प्रजापतिपुरस्कृतः ।
तत्र त्रीण्यग्निकुण्डानि येषां मध्येन जाह्नवी ॥ ३.८३.७३ ॥
అక్కడ భగవానుడైన హరి ప్రజాపతిచే గౌరవించబడి నివసిస్తున్నాడు. అక్కడ మూడు అగ్నికుండాలు ఉన్నాయి; వాటి మధ్యగా జాహ్నవి (గంగ) ప్రవహిస్తుంది.
3.83.74
प्रयागादभिनिष्क्रान्ता सर्वतीर्थपुरस्कृता ।
तपनस्य सुता देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता ॥ ३.८३.७४ ॥
ప్రయాగ నుండి ప్రవహించిన, సర్వతీర్థాలలో ముందుగా గౌరవించబడిన, సూర్యుని కుమార్తె అయిన దేవి (యమున) మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందినది.
3.83.75
यमुना गङ्गया सार्धं संगता लोकपावनी ।
गङ्गायमुनयोर्मध्यं पृथिव्या जघनं स्मृतम् ॥ ३.८३.७५ ॥
యమున గంగతో కలిసి లోకాలను పవిత్రం చేస్తుంది. గంగా యమునల మధ్య ప్రదేశం భూమి యొక్క జఘనం (నడుము) అని చెప్పబడింది.
3.83.76
प्रयागं जघनस्थानमुपस्थमृषयो विदुः ।
प्रयागं सप्रतिष्ठानं कम्बलाश्वतरौ तथा ॥ ३.८३.७६ ॥
ఋషులు ప్రయాగను జఘన-స్థానమని, ఉపస్థమని (పవిత్ర కేంద్రమని) తెలుసుకుంటారు. ప్రయాగ, ప్రతిష్ఠానంతో కూడి, కంబల, అశ్వతరలు కూడా (దానిలో భాగాలు).
3.83.77
तीर्थं भोगवती चैव वेदिरेषा प्रजापतेः ।
तत्रवेदाश्च यज्ञाश्च मूर्तिमन्तो युधिष्ठिर ॥ ३.८३.७७ ॥
భోగవతి కూడా తీర్థమే; ఇది ప్రజాపతి వేది. అక్కడ, ఓ యుధిష్ఠిరా, వేదాలు మరియు యజ్ఞాలు మూర్తిమంతంగా ఉన్నాయి.
3.83.78
प्रजापतिमुपासन्ते ऋषयश्च तपोधनाः ।
यजन्ते क्रतुभिर्देवास्तथा चक्रधरा नृपाः ॥ ३.८३.७८ ॥
తపస్సే ధనంగా గల ఋషులు ప్రజాపతిని ఉపాసిస్తారు. దేవతలు యజ్ఞాలతో ఆయనను ఆరాధిస్తారు; చక్రధారులైన రాజులు కూడా అలాగే.
3.83.79
ततः पुण्यतमं नाम त्रिषु लोकेषु भारत ।
प्रयागं सर्वतीर्थेभ्यः प्रवदन्त्यधिकं विभो ॥ ३.८३.७९ ॥
తరువాత మూడు లోకాలలో 'పుణ్యతమం' అని పిలువబడే ప్రయాగను, ఓ భారతా, అన్ని తీర్థాలకంటే అధికమైనదిగా పండితులు చెబుతారు, ఓ విభూ.
3.83.80
श्रवणात्तस्य तीर्थस् नामसंकीर्तनादपि ।
मृत्युकालभयाच्चापि नरः पापात्प्रमुच्यते ॥ ३.८३.८० ॥
ఆ తీర్థం గురించి వినడం వల్ల, దాని నామాన్ని కీర్తించడం వల్ల, మరణ సమయ భయం వల్ల కూడా మనిషి పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
3.83.81
तत्राभिषेकं यः कुर्यात्संगमे लोकविश्रुते ।
पुण्यं स फलमाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः ॥ ३.८३.८१ ॥
లోకప్రసిద్ధమైన ఆ సంగమంలో అక్కడ అభిషేకం చేసినవాడు రాజసూయ, అశ్వమేధ యజ్ఞాల పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.83.82
एषा यजनभूमिर्हि देवानामभिसंस्कृता ।
तत्र रदत्तं सूक्ष्ममपि महद्भवति भारत ॥ ३.८३.८२ ॥
ఇది దేవతల యజ్ఞభూమి, అక్కడ పవిత్రీకరించబడింది. అక్కడ ఇచ్చిన చిన్న దానం కూడా గొప్పదవుతుంది, ఓ భారతా.
3.83.83
न वेदवचनात्तात न लोकवचनादपि ।
मतिरुत्क्रमणीया ते प्रयागमरणं प्रति ॥ ३.८३.८३ ॥
ప్రియమైనవాడా, వేద వాక్యం వల్లనైనా, లోక వాక్యం వల్లనైనా, ప్రయాగలో మరణించాలన్న నీ సంకల్పాన్ని మార్చుకోకూడదు.
3.83.84
दशतीर्तसहस्राणि षष्टिः कोट्यस्तथाऽपराः ।
येषां सान्निध्यमत्रैव कीर्तितं कुरुन्दन ॥ ३.८३.८४ ॥
పదివేల తీర్థాలు, మరియు అరవై కోట్ల ఇతర తీర్థాలు — వాటి సాన్నిధ్యం ఇక్కడే చెప్పబడింది, ఓ కురునందనా.
3.83.85
चतुर्विद्ये च यत्पुण्यं सत्यवादिषु चैव यत् ।
स्नात एव तदाप्नोति गङ्गायमुनसंगमे ॥ ३.८३.८५ ॥
నాలుగు వేదాలలో ఉన్న పుణ్యం, సత్యవాదులలో ఉన్న పుణ్యం ఏదో, అది గంగా-యమునా సంగమంలో స్నానం చేసినవాడికే లభిస్తుంది.
3.83.86
तत्र भोगवती नाम वासुकेस्तीर्थमुत्तमम् ।
तत्राभिषेकं यः कुर्यात्सोऽश्वमेधफलं लभेत् ॥ ३.८३.८६ ॥
అక్కడ వాసుకి యొక్క ఉత్తమ తీర్థం భోగవతి అనే పేరుతో ఉంది; అక్కడ అభిషేకం చేసేవాడు అశ్వమేధ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
3.83.87
तत्र हंसप्रपतनं तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।
दशाश्वमेधिकं चैव गङ्गायां कुरुनन्दन ॥ ३.८३.८७ ॥
అక్కడ త్రిలోకవిఖ్యాతమైన హంసప్రపతనం అనే తీర్థం ఉంది; గంగలో ఉన్న అది పది అశ్వమేధాలతో సమానం, ఓ కురునందనా.
3.83.88
कुरुक्षेत्रसमा गङ्गा यत्रतत्रावगाहिता ।
विशेषो वै कनखले प्रयागे परमं महत् ॥ ३.८३.८८ ॥
గంగ ఎక్కడ స్నానం చేయబడినా అది కురుక్షేత్రంతో సమానం; కానీ కనఖలలో, ప్రయాగలో ఇది విశేషంగా, అత్యున్నతంగా ఉంది.
3.83.89
यद्यकार्यशतं कृत्वा कृतंगङ्गावसेचनम् ।
सर्वं तत्तस्य गङ्गापो दहत्यग्निरिवेन्धनम् ॥ ३.८३.८९ ॥
ఒకడు వందల తప్పులు చేసినా గంగా జలంతో అభిషేకం చేసుకుంటే, గంగా జలం వాటన్నింటినీ అగ్ని ఇంధనాన్ని దహించినట్లు దహిస్తుంది.
3.83.90
सर्वं कृतयुगे पुण्यंत्रेतायां पुष्करं स्मृतम् ।
द्वापरेऽपि कुरुक्षेत्रं गङ्गा कलियुगे स्मृता ॥ ३.८३.९० ॥
కృతయుగంలో అంతా పుణ్యం; త్రేతలో పుష్కరం స్మరించబడింది; ద్వాపరంలో కూడా కురుక్షేత్రం, కలియుగంలో గంగ స్మరించబడ్డాయి.
3.83.91
पुष्करे तु तपस्तप्येद्दानं दद्यान्महालये ।
मलये त्वग्निमारोहेद्भृगुतुन्दे त्वनाशनम् ॥ ३.८३.९१ ॥
పుష్కరంలో తపస్సు చేయాలి, మహాలయంలో దానం ఇవ్వాలి. మలయంలో అగ్నిలోకి ప్రవేశించాలి, భృగుతుండంలో ఉపవాసం ఉండాలి.
3.83.92
पुष्करे तु कुरुक्षेत्रे रगङ्गायां मगधेषु च ।
स्नात्वा तारयते जन्तुः सप्तसप्तावरांस्तथा ॥ ३.८३.९२ ॥
పుష్కరంలో, కురుక్షేత్రంలో, గంగలో, మగధలో స్నానం చేసిన మనిషి తనకు ముందు, వెనుక ఉన్న ఏడేసి తరాల వారిని తరింపజేస్తాడు.
3.83.93
पुनाति कीर्तिता पापं दृष्टा भद्रं प्रयच्छति ।
अवगाढा च पीता च पुनात्यासप्तमं कुलम् ॥ ३.८३.९३ ॥
కీర్తిస్తే పాపాన్ని పోగొడుతుంది, దర్శిస్తే మంగళాన్ని ఇస్తుంది. అందులో మునిగి నీరు త్రాగితే ఏడవ తరం వరకు కులాన్ని పవిత్రం చేస్తుంది.
3.83.94
यावदस्थि मनुष्यस् गङ्गायाः स्पृशते जलम् ।
तावत्स पुरुषो राजन्स्वर्गलोके महीपते ॥ ३.८३.९४ ॥
మనిషి ఎముక గంగా జలాన్ని తాకినంత కాలం, ఓ రాజా, ఓ భూపతీ, ఆ మనిషి స్వర్గలోకంలో ఉంటాడు.
3.83.95
यथा पुण्यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ।
उपास्य पुण्यं लब्ध्वा च भवत्यमरलोकभाक् ॥ ३.८३.९५ ॥
పవిత్రమైన తీర్థాలు, పవిత్రమైన ఆయతనాలు ఉన్నాయి. వాటిని పూజించి పుణ్యం పొంది మనిషి అమరలోకానికి అధికారి అవుతాడు.
3.83.96
न गङ्गासदृशं तीर्थं न देवः केशवात्परः ।
ब्राह्मणेभ्यः परं नास्ति एवमाह पितामहः ॥ ३.८३.९६ ॥
గంగతో సమానమైన తీర్థం లేదు; కేశవునికంటే గొప్ప దేవుడు లేడు; బ్రాహ్మణులకంటే గొప్పది ఏదీ లేదు. ఇలా పితామహుడు చెప్పాడు.
3.83.97
यत्र गङ्गा महाराज स देशस्तत्तपोकवनम् ।
सिद्धिक्षेत्रं च तज्ज्ञेयं गङ्गातीरसमाश्रितम् ॥ ३.८३.९७ ॥
మహారాజా, గంగ ఎక్కడ ఉంటుందో ఆ దేశమే తపోవనం; గంగాతీరంలో ఉన్నదాన్ని సిద్ధిక్షేత్రంగా తెలుసుకోవాలి.
3.83.98
इदं सत्यंद्विजातीनां साधूनामात्मनोपि च ।
सुहृदां च जपेत्कर्मे शिष्यस्यानुगतस्य च ॥ ३.८३.९८ ॥
ఇది ద్విజులకు, సాధువులకు, తనకూ, స్నేహితులకు సత్యం; కర్మలో దీనిని జపించాలి, శిష్యునికీ అనుచరునికీ కూడా.
3.83.99
इदं धन्यमिदं मेध्यमिदं स्वर्ग्यमिदं सुखम् ।
इदं पुण्यमिदं रम्यं पावनं धर्म्यमुत्तमम् ॥ ३.८३.९९ ॥
ఇది ధన్యం, ఇది పవిత్రం, ఇది స్వర్గప్రదం, ఇది సుఖప్రదం; ఇది పుణ్యం, రమణీయం, పావనం, ధర్మ్యం, ఉత్తమం.
3.83.100
महर्षीणामिदं गुह्यं सर्वपापप्रमोचनम् ।
अधीत्यद्विजमध्ये च निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ ३.८३.१०० ॥
ఇది మహర్షుల గుహ్య రహస్యం, సర్వపాపాలనూ తొలగించేది; ద్విజుల మధ్య దీనిని అధ్యయనం చేసిన వ్యక్తి నిర్మలుడై స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.
3.83.101
श्रीमत्स्वर्ग्यं तथा पुण्यं सपत्नशमनं शिवम् ।
मेधाजननमग्र्यं वै तीर्थवंशानुकीर्तनम् ॥ ३.८३.१०१ ॥
ఇది శ్రీమంతమైనది, స్వర్గప్రదమైనది, పుణ్యప్రదమైనది, శత్రువులను శాంతింపజేసేది, శివమైనది; బుద్ధిని కలిగించేది, అగ్రమైనది — ఇది తీర్థవంశాల కీర్తనం.
3.83.102
अपुत्रो लभते पुत्रमधनो धनमाप्नुयात् ।
शूद्रो यथेप्सितान्कामान्ब्राह्मणः पारगः पठन्।
महीं विजयते राजा वैश्यो धनमवाप्नुयात् ॥ ३.८३.१०२ ॥
పుత్రహీనుడు పుత్రుని పొందుతాడు, ధనహీనుడు ధనాన్ని పొందుతాడు; శూద్రుడు కోరిన కోరికలను పొందుతాడు, బ్రాహ్మణుడు దీనిలో పారంగతుడై పఠిస్తే; రాజు భూమిని జయిస్తాడు, వైశ్యుడు ధనాన్ని పొందుతాడు.
3.83.103
यश्चेदं शृणुयान्नित्यं तीर्थपुण्यं नरः शुचिः ।
जातीः स स्मरते बह्वीर्नाकपृष्ठे च मोदते ॥ ३.८३.१०३ ॥
పవిత్రుడైన మనిషి నిత్యం తీర్థ పుణ్యం గురించిన ఈ విషయాన్ని విన్నాడంటే, అతడు తన అనేక జన్మలను స్మరించుకుని స్వర్గలోకంలో ఆనందిస్తాడు.
3.83.104
गम्यान्यपि च तीर्थानि कीर्तितान्यगमानि च ।
मनसा तानि गच्छेत सर्वतीर्थसमीक्षया ॥ ३.८३.१०४ ॥
చేరదగిన తీర్థాలూ, చేరరానివిగా చెప్పబడిన తీర్థాలూ ఉన్నాయి; అన్ని తీర్థాలను దర్శించే భావంతో వాటిని మనసుతో వెళ్లాలి.
3.83.105
एतानि वसुभिः साध्यैरादित्यैर्मरुदश्विभिः ।
ऋषिभिर्देवकल्पैश्च स्नातानि सुकृतैषिभिः ॥ ३.८३.१०५ ॥
ఈ తీర్థాలలో వసువులు, సాధ్యులు, ఆదిత్యులు, మరుత్తులు, అశ్వినులు, దేవసమానులైన ఋషులు సుకృతాన్ని కోరేవారితో కలిసి స్నానం చేశారు.
3.83.106
एवं त्वमपि कौरव्य विधिनाऽनेन सुव्रत ।
व्रत तीर्थानि नियतः पुण्यं पुण्येन वर्धयन् ॥ ३.८३.१०६ ॥
ఓ కౌరవ్యా, సుదృఢ వ్రతుడా, ఈ విధంగానే నీవు కూడా ఈ నియమంతో వ్రతాలు ఆచరిస్తూ, నియతితో తీర్థాలను దర్శిస్తూ, పుణ్యంతో పుణ్యాన్ని పెంచుకో.
3.83.107
भाषितैः करणैः पूर्वमास्तिक्याच्छ्रुतिदर्शनात् ।
प्राप्यन्ते तानि तीर्तानि सद्भिः शास्त्रार्थदर्शिभिः।
सद्भिः शास्त्रार्थतत्वज्ञैर्ब्राह्मणैः सह गम्यताम् ॥ ३.८३.१०७ ॥
పూర్వం మాటలతో, కర్మలతో, ఆస్తికత్వంతో, శ్రుతి దర్శనంతో ఆ తీర్థాలు లభిస్తాయి; శాస్త్రార్థాన్ని చూసే సజ్జనులతో, శాస్త్రార్థ తత్త్వం తెలిసిన బ్రాహ్మణులతో కలిసి వెళ్లు.
3.83.108
नाव्रती नाकृतात्मा च नाशुचिर्न च तस्करः ।
स्नाति तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्नरः ॥ ३.८३.१०८ ॥
ఓ కౌరవ్యా, వ్రతం లేనివాడు, ఆత్మను సంస్కరించనివాడు, అపవిత్రుడు, దొంగ, వక్ర బుద్ధి గలవాడు తీర్థాలలో స్నానం చేయడు.
3.83.109
त्वया तु सम्यग्वृत्तेन नित्यं धर्मार्थदर्शिना ।
पितरस्तात सर्वे च तारिताः प्रपितामहाः ॥ ३.८३.१०९ ॥
నాయనా, నువ్వు ఎల్లప్పుడూ సమ్యక్ ప్రవర్తనతో, ధర్మార్థాలను దర్శిస్తూ, పితరులందరినీ, ప్రపితామహులను కూడా తరింపజేశావు.
3.83.110
पिता पितामहस्चैव सर्वे च प्रपितामहाः ।
पितामहपुरोगाश्च देवाः सर्षिगणा नृप।
तव धर्मेण धर्मज्ञ नित्यमेवाभितोषितः ॥ ३.८३.११० ॥
తండ్రి, తాత, ప్రపితామహులందరూ, పితామహుని ముందుంచి దేవతలు, ఋషిగణాలు, ఓ రాజా, ధర్మజ్ఞా, నీ ధర్మంతో ఎల్లప్పుడూ పూర్తిగా సంతోషించారు.
3.83.111
अवाप्स्यसि त्वं लोकान्वै वसूनां वासवोपम ।
कीर्तिं च महातीं भीष्म प्राप्स्यसे भुविशाश्वतीं ॥ ३.८३.१११ ॥
వాసవునితో సమానుడా, నువ్వు వసువుల లోకాలను పొందుతావు; భీష్మా, భూమిపై శాశ్వతమైన గొప్ప కీర్తిని పొందుతావు.
3.83.112
एवमुक्त्वाऽभ्यनुज्ञाय पुलस्त्यो भगवानृषिः ।
प्रीतः प्रीतेन मनसा तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.८३.११२ ॥
ఇలా చెప్పి అనుమతినిచ్చి, భగవాన్ ఋషి పులస్త్యుడు ప్రసన్న మనస్సుతో అక్కడే అదృశ్యమయ్యాడు.
3.83.113
भीष्मश्च कुरुशार्दूल शास्त्रतत्त्वार्थदर्शिवान् ।
पुलस्त्यवचनाच्चैव पृथिवीं परिचक्रमे ॥ ३.८३.११३ ॥
కురుశార్దూలా, శాస్త్రతత్త్వార్థాలను దర్శించిన భీష్ముడు పులస్త్యుని వచనం ప్రకారమే భూమిని ప్రదక్షిణించాడు.
3.83.114
एवमेषा महाभागा प्रतिष्ठाने प्रतिष्ठिता ।
तीर्थयात्रा महापुण्या सर्वपापप्रमोचनी ॥ ३.८३.११४ ॥
ఇలా ఈ మహాభాగ్యకరమైన తీర్థయాత్ర ప్రతిష్ఠానంలో స్థాపించబడింది; ఇది మహాపుణ్యప్రదమైనది, సర్వపాపాలను తొలగించేది.
3.83.115
अनेन विधिना यस्तु पृथिवीं संचरिष्यति ।
अश्वमेधशतं साग्रं फलं प्रेत्य स भोक्ष्यति ॥ ३.८३.११५ ॥
ఈ విధానంతో ఎవరు భూమిని సంచరిస్తారో, వారు మరణానంతరం వంద అశ్వమేధ యాగాలకు పైగా ఫలాన్ని అనుభవిస్తారు.
3.83.116
ततश्चाष्टगुणं पार्थ प्राप्स्यसे धर्ममुत्तमम् ।
भीष्मः कुरूणां प्रवरो यथा पूर्वमवाप्तवान् ॥ ३.८३.११६ ॥
ఆ తరువాత, ఓ పార్థా, నీవు ఎనిమిది రెట్లు ఉత్తమ ధర్మాన్ని పొందుతావు; కురువీరులలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు పూర్వం పొందినట్లుగా.
3.83.117
नेता च त्वमृषीन्यस्मात्तेन तेऽष्टगुणं फलम् ।
रक्षोगणबिकीर्णानि तीर्थान्येतानि भारत।
अगम्यानि मनुष्येन्द्रैस्त्वामृते कुरुनन्दन ॥ ३.८३.११७ ॥
నీవు ఋషులకు నాయకుడవు కాబట్టి నీకు ఎనిమిది రెట్ల ఫలం లభిస్తుంది. ఓ భారతా, ఈ తీర్థాలు రాక్షస గణాలతో వ్యాపించి ఉన్నాయి; ఓ కురునందనా, నిన్ను తప్ప మానవ నాయకులు వీటిని చేరలేరు.
3.83.118
इदं देवर्षिचरितं सर्वतीर्ताभिसंवृतम् ।
यः पठेच्छृणुयाद्वाऽपिसर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८३.११८ ॥
సర్వ తీర్థాలతో కూడిన దేవర్షి చరితాన్ని ఎవరు పఠిస్తారో లేదా వింటారో, వారు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తులవుతారు.
3.83.119
ऋषिमुख्याः सदा यत्रवाल्मीकिस्त्वथ कश्यपः ।
आत्रेयः कुण्डजठरो विश्वामित्रोऽथ गौतमः ॥ ३.८३.११९ ॥
ఎక్కడ ఎల్లప్పుడూ ప్రధాన ఋషులు నివసిస్తారో — వాల్మీకి, కశ్యపుడు, ఆత్రేయుడు, కుండజఠరుడు, విశ్వామిత్రుడు మరియు గౌతముడు.
3.83.120
असितो देवलश्चैव मार्कण्डेयोऽथ गालवः ।
भरद्वाजो वसिष्ठश्च मुनिरुद्दालकस्तथा ॥ ३.८३.१२० ॥
అసితుడు, దేవలుడు, మార్కండేయుడు, గాలవుడు, భరద్వాజుడు, వసిష్ఠుడు, మరియు ముని ఉద్దాలకుడు కూడా అలాగే.
3.83.121
शौनकः सह पुत्रेण व्यासश्च तपतांवरः ।
दुर्वासाश्च मुनिश्रेष्ठो जाबालिश्च महातपाः ॥ ३.८३.१२१ ॥
కుమారునితో కూడిన శౌనకుడు, తపస్వులలో శ్రేష్ఠుడైన వ్యాసుడు, మునిశ్రేష్ఠుడైన దుర్వాసుడు, మహాతపస్వి జాబాలి కూడా.
3.83.122
एते ऋषिवराः सर्वे त्वत्प्रतीक्षास्तपोधनाः ।
एभिः सह महाराज तीर्थान्येतान्यनुव्रज ॥ ३.८३.१२२ ॥
ఈ శ్రేష్ఠ ఋషులందరూ, తపస్సే ధనమైనవారు, నీ కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. మహారాజా, వీరితో కలిసి ఈ తీర్థాలకు వెళ్ళు.
3.83.123
एष ते लोमशो नाम महर्षिरमितद्युतिः ।
समेष्यति महाराज तेन सार्धमनुव्रज ॥ ३.८३.१२३ ॥
ఇదిగో నీ లోమశుడు అనే మహర్షి, అపరిమిత తేజస్సు కలవాడు. మహారాజా, అతడు నిన్ను కలుస్తాడు; అతనితో కలిసి వెళ్ళు.
3.83.124
मयाऽपिसह धर्मज्ञ तीर्थान्येतान्यनुक्रमात् ।
प्राप्स्यसे महतीं कीर्तिं यथा राजा महाभिषक् ॥ ३.८३.१२४ ॥
ధర్మజ్ఞుడా, నాతో కూడా ఈ తీర్థాలను క్రమంగా దర్శిస్తే నీవు మహాకీర్తి పొందుతావు; మహాభిషక్ రాజు పొందినట్లు.
3.83.125
यथा ययातिर्धर्मात्मा यथा राजा पुरूरवाः ।
तथा त्वं कुरुशार्दूल स्वेन धर्मेण शोभसे ॥ ३.८३.१२५ ॥
ధర్మాత్ముడైన యయాతి, రాజు పురూరవుడు ఎలా ఉన్నారో, అలాగే కురు శార్దూలా, నీవు నీ స్వధర్మంతో ప్రకాశిస్తావు.
3.83.126
यथा भगीरथो राजा यथा रामश्च विश्रुतः ।
तथा त्वं सर्वराजभ्यो भ्राजसे रश्मिवानिव ॥ ३.८३.१२६ ॥
రాజు భగీరథుడు, ప్రసిద్ధుడైన రాముడు ఎలా ఉన్నారో, అలాగే నీవు కిరణాలుగల సూర్యునిలా సర్వరాజుల కంటే ప్రకాశిస్తావు.
3.83.127
यथा मनुर्यथेक्ष्वाकुर्यथा पूरुर्महायशाः ।
यथा वैन्यो महाराज तथा त्वमपि विश्रुतः ॥ ३.८३.१२७ ॥
మనువు వలె, ఇక్ష్వాకుడు వలె, మహాయశస్వి పూరువు వలె, వైన్యుడు వలె, మహారాజా, అలాగే నీవు కూడా విఖ్యాతుడవు.
3.83.128
यथा च वृत्रहा सर्वान्सपत्नान्निर्दहन्पुरा ।
त्रैलोक्यं पालयामास देवराड्विगतज्वरः ॥ ३.८३.१२८ ॥
పూర్వం వృత్రహంతకుడు సమస్త శత్రువులను దహించి, దేవరాజుగా, చింతలేకుండా ముల్లోకాలను పాలించినట్లుగా.
3.83.129
तथा शत्रुक्षयं कृत्वा त्वं प्रजाः पालयिष्यसि ।
स्वधर्मविजितामुर्वीं प्राप्य राजीवलोचन।
ख्यातिं यास्यसि धर्मेण कार्तवीर्यार्जुनो यथा ॥ ३.८३.१२९ ॥
అలాగే శత్రువులను నాశనం చేసి నీవు ప్రజలను పాలిస్తావు; స్వధర్మంతో జయించిన భూమిని పొంది, ఓ పద్మనేత్రా, కార్తవీర్యార్జునుడిలా ధర్మం ద్వారా కీర్తి పొందుతావు.
3.83.130
एवमाश्वास्य राजानं नारदो भगवानृषिः ।
अनुज्ञाप्य महाराज तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.८३.१३० ॥
ఈ విధంగా రాజును ఓదార్చి, భగవంతుడైన ఋషి నారదుడు, మహారాజా, వీడ్కోలు తీసుకుని అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
3.83.131
युधिष्ठिरोषि धर्मात्मा तमेवार्थं विचिन्तयन् ।
तीर्थयात्राश्रितं पुण्यमृषीणां प्रत्यवेदयत् ॥ ३.८३.१३१ ॥
ధర్మాత్ముడైన యుధిష్ఠిరుడు కూడా అదే విషయాన్ని ఆలోచిస్తూ, ఋషులకు తీర్థయాత్రకు సంబంధించిన పుణ్యవిషయాన్ని తెలియజేశాడు.